اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

Egia esan, egiaz bidali zaitugu (Muhammad), berri onen eramaile eta ohartarazle gisa. Eta ez dizute (konturik eskatuko) infernuko biztanleei buruz.

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Ez da zure (Mahomaren) betebeharra haiek gidatzea, baizik eta Ala da nahi duena gidatzen duena. Ematen duzun edozein aberastasun, zuretzat da. Eta ez eman infaq-ik Ala-ren onespena bilatzen ez baduzu behintzat. Eta inbertitzen duzun edozein aberastasun, osorik (saria) jasoko duzu eta ez zaizu kalterik egingo.

فَاِنْ حَاۤجُّوْكَ فَقُلْ اَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّٰهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ ۗوَقُلْ لِّلَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ وَالْاُمِّيّٖنَ ءَاَسْلَمْتُمْ ۗ فَاِنْ اَسْلَمُوْا فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِالْعِبَادِ ࣖ

fa'in ḥājjūka fa qul aslamtu wajhiya lillāhi wa manittaba‘an(i), wa qul lil-lażīna ūtul-kitāba wal-ummiyyīna a'aslamtum, fa'in aslamū faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā ‘alaikal-balāg(u), wallāhu baṣīrum bil-‘ibād(i).

Orduan, zurekin (Mahomarekin) eztabaidatzen badute, esan: "Alaren menpe nago eta (baita) jarraitzen didatenek ere". Eta esan Liburua eman zaienei eta analfabetoei: "Islamera bihurtu al zarete?". Islamera bihurtzen badira, gidaritza jaso dutela esan nahi du; baina alde egiten badute, orduan zuen betebeharra hori helaraztea besterik ez da. Eta Ala bere zerbitzarien Ikusle Da.

مَنْ يُّطِعِ الرَّسُوْلَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَ ۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗ

may yuṭi‘ir-rasūla faqad aṭā‘allāh(a), wa man tawallā famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n).

Mezulariari (Mahoma) obeditzen dionak, Alarik obeditzen du. Eta (obedientzia horretatik aldentzen denak) jakin ezazu ez zaitugula bidali (Mahoma) haien zaindari izateko.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Oi, Apostolu! Adierazi zure Jaunak zuri jaitsi dizuna. (Egiteko agindu dizuna) egiten ez baduzu, ez duzu haren mezua helarazten. Eta Ala-k babesten zaitu gizakiengandik (kalteetatik). Ala-k ez ditu gidatzen sinesgabeak.

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

Eta obeditu Allahri eta obeditu Mezulariari eta kontuz ibili. Alde egiten baduzu, jakin ezazu Gure Mezulariaren betebeharra (mezua) argi eta garbi helaraztea zela soilik.

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Mezulariaren betebeharra ez da beste ezer (Allahren mezua) helaraztea baino, eta Ala-k badaki zer agertzen duzuen eta zer ezkutatzen duzuen.

وَلَا تَطْرُدِ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ ۗمَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِّنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُوْنَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā taṭrudil-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhah(ū), mā ‘alaika min ḥisābihim min syai'iw wa mā min ḥisābika ‘alaihim min syai'in fa taṭrudahum fa takūna minaẓ-ẓālimīn(a).

Ez uxatu goizez eta arratsaldez Jaunari dei egiten diotenak, Haren atsegina espero baitute. Ez duzu inolako erantzukizunik haien ekintzengatik, eta haiek ez dute inolako erantzukizunik zure ekintzengatik; horregatik duzu (eskubidea) haiek uxatzeko, bidegabeen artean egon zaitezen.

وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ

wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).

Eta zuen herriak ukatu egiten du (zigorra), egia izan arren. Esan (Mahoma): «Ez naiz zuen arduraduna».

وَمَا عَلَى الَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّلٰكِنْ ذِكْرٰى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa mā ‘alal-lażīna yattaqūna min ḥisābihim min syai'iw wa lākin żikrā la‘allahum yattaqūn(a).

Ala-ren beldur direnek ez dute inolako erantzukizunik beren bekatuen aurrean; baina Ala-ren beldur izan behar dutela gogoraraztea dute betebeharra.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).

Allahk gidatu dituenak (profetak) dira, beraz, jarraitu haien gidaritza. Esan (Mahomari): "Ez dizuet ezer eskatzen (Korana) helarazteagatik". Korana ez da mundu osoko (jende guztiarentzat) abisu bat baino.

قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Egia esan, froga argiak etorri dira zure Jaunarengandik. Ikusten duenak (egia) berarentzat du onura; eta itsua denak (egia ikusten ez duena) galtzen du. Eta ni (Muhammad) ez naiz (zure) zaindari.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكُوْاۗ وَمَا جَعَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًاۚ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wa lau syā'allāhu mā asyrakū, wa mā ja‘alnā ‘alaihim ḥafīẓā(n), wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Eta Allahk nahi izan balu, ez liokete bazkiderik jarriko (Hari). Eta ez zaitugu haien zaindari egin; eta ez zara haien zaindari.

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Nire Jaunaren mezua helarazten dizuet, aholkuak ematen dizkizuet, eta badakit Allahrengandik zuek ez dakizuena".

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Eta harritzen al zarete zuen Jaunarengandik oroigarri bat etorri izana, zuen artean dagoen gizon baten bidez, ohartarazteko eta jainkozale bihur zaitezten eta errukia jaso dezazuen?

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

Jaunaren mezua helarazten dizuet eta aholku fidagarriak ematen dizkizuet.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

Orduan (Saleh) alde egin zuen haiekin, esanez: "Oi, nire herria! Egia esan, nire Jaunaren mezua helarazi dizuet eta aholkuak eman dizkizuet. Baina ez zaizkizue gustuko aholkuak ematen dituzten pertsonak".

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

Eta horien artean badaude zuri (Mahoma) entzuten dizutenak. Baina gorrei entzunarazi diezaiekezu ulertzen ez badute ere?

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

Eta horien artean badaude zuri begira daudenak. Baina itsuei gidaritza eman diezaiekezu, nahiz eta arreta jarri ez?

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

Eta zure Jaunak nahi izan balu, lurreko gizaki guztiek sinetsiko lukete. Baina, jendea sinestun izatera behartu nahi al duzu?

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

Esan (Muhammad): «Oi, jendea! Egia (Korana) zuen Jaunarengandik etorri zaizue, beraz, gidaritza jasotzen duenak, benetan (gidaritza) bere onerako da. Eta okertzen denak, egia esan, bere buruari kalte egiten dio. Eta ez naiz zuen zaindari».

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ

fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).

Beraz, baliteke zuk (Muhammad) zuri jaitsi zaizunaren zati bat alde batera utzi nahi izatea eta horregatik bularra estutzea, zeren eta esango baitute: "Zergatik ez zitzaion altxorra (aberastasuna) jaitsi edo aingeru bat etorri al zitzaion harekin?". Egia esan, ohartarazle bat besterik ez zara eta Allah da gauza guztien zaindaria.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖٓ اِلَيْكُمْ ۗوَيَسْتَخْلِفُ رَبِّيْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۗ وَلَا تَضُرُّوْنَهٗ شَيْـًٔا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ

fa in tawallau faqad ablagtukum mā ursiltu bihī ilaikum, wa yastakhlifu rabbī qauman gairakum, wa lā taḍurrūnahū syai'ā(n), inna rabbī ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

Beraz, alde egiten baduzu, orduan, benetan, zein den nire betebeharra adierazi dizuet zuentzat apostolu gisa. Eta nire Jaunak beste jende batekin ordezkatuko zaitu, eta zuk ezin diozue inolako kalterik egin. Egia esan, nire Jauna da gauza guztien Euskarri".

بَقِيَّتُ اللّٰهِ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ەۚ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

baqiyyatullāhi khairul lakum in kuntum mu'minīn(a), wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Allahrengandik geratzen dena (zilegi) hobea da zuentzat sinestun bazarete. Eta ez naiz zuen zaindari».

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

Eta sinesten ez dutenek diote: «Zergatik ez zitzaion seinalerik (miraririk) jaitsi bere Jaunarengandik?». Egia esan, ohartarazle bat besterik ez zara; eta herri bakoitzak gidatzen duen norbait du.

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

Eta mehatxatu ditugun (zigor) batzuk erakusten badizugu (Muhammad), edo hilarazten bazaituzte, orduan zure betebeharra hori adieraztea besterik ez da, eta (haien egintzen) kontua hartuko dugu.

فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَاَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِيْنَ

faṣda‘ bimā tu'maru wa a‘riḍ ‘anil-musyrikīn(a).

Beraz, adierazi (Muhammadi) argi eta garbi agindutako guztia (zuei) eta aldendu politeistengandik.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).

Eta politeistek esan zuten: «Alak nahi balu, ez genuke beraz beste ezer gurtuko, ez guk ez gure aitek, eta ez genuke ezer debekatuko haren (baimenik) gabe». Hori egin zuten aurrekoek. Ez al da apostoluen betebeharra (Jainkoaren mezua) argi eta garbi helaraztea bakarrik?

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

fa in tawallau fa innamā ‘alaikal-balāgul-mubīn(u).

Beraz, alde egiten badute, jakin ezazu zuri (Muhammadi) ezarritako betebeharra (Allahren mezua) argi eta garbi helaraztea dela.

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).

Zuen Jainkoak gehiago daki zuei buruz. Nahi badu, erruki emango dizue, eta nahi badu, zigortuko zaituzte. Eta ez zintugun bidali (Muhammad) haien zaindari izateko.

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

Orduan, agian zuk (Muhammad) kalte egingo diozu zeure buruari, triste egongo zarelako alde egiten dutenean, informazio honetan (Koranean) sinesten ez badute.

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

Eta esan (Muhammad): «Egia zure Jaunarengandik dator; nahi duenak (sinetsi) sinetsi dezala, eta nahi duenak (ez sinetsi) ez dezala». Egia esan, infernua prestatu dugu bidegabeentzat, eta haien nahasmendua inguratzen dute. Laguntza eskatzen badute (edatekoa), burdina irakiten duen ura emango zaie, aurpegiak erretzen dizkiena. (Hori da) edaririk txarrena eta atsedenlekurik txarrena.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Beraz, alde egiten badute, esan (Muhammad): "Gauza bera eman dizuet (gure artean) eta ez dakit zuen aurka mehatxatzen ari direna gertu edo urrun dagoen".

لِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوْهُ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِى الْاَمْرِ وَادْعُ اِلٰى رَبِّكَۗ اِنَّكَ لَعَلٰى هُدًى مُّسْتَقِيْمٍ

likulli ummatin ja‘alnā mansakan hum nāsikūhu falā yunāzi‘unnaka fil-amri wad‘u ilā rabbik(a), innaka la‘alā hudam mustaqīm(in).

Herri bakoitzarentzat Shari'a jakin bat ezarri dugu, eta praktikatu egin behar dute; beraz, ez da egokia haientzat gai honetan (Shari'a) zurekin eztabaidatzea eta zure Jaunarengana deitzea. Egia esan, bide zuzenean zaude (Muhammad).

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَّا حُمِّلْتُمْۗ وَاِنْ تُطِيْعُوْهُ تَهْتَدُوْاۗ وَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

qul aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa in tawallau fa innamā ‘alaihi mā ḥummila wa ‘alaikum mā ḥummiltum, wa in tuṭī‘ūhu tahtadū, wa mā ‘alar rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Esan: «Obeditu Alahi eta obeditu Mezulariari; alde egiten baduzue, Mezulariaren (Muhammad) betebeharra berari ezartzen zaiona baino ez da, eta zuen betebeharra zuei ezartzen zaizuena baino ez da. Hari obeditzen badiozue, gidaritza jasoko duzue. Mezulariaren betebeharra (Alaren mezua) argi eta garbi helaraztea da».

اَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُۗ اَفَاَنْتَ تَكُوْنُ عَلَيْهِ وَكِيْلًا ۙ

ara'aita manittakhaża ilāhahū hawāh(u), afa anta takūnu ‘alaihi wakīlā(n).

Ikusi al duzu (Mahoma) bere nahiak jainko bihurtzen dituen pertsona bat? Bere babesle izango al zara?

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًا

wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Eta ez zaitugu (Muhammad) bidali berri onen emagaldu eta ohartarazle gisa izan ezik.

لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ اَلَّا يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

la‘allaka bākhi‘un nafsaka allā yakūnū mu'minīn(a).

Baliteke zuk (Mahomak) zeure burua suntsitzea (atsekabearekin), haiek (Mekako jendeak) ez dutelako sinesten.

اِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۗ

in ana illā nażīrum mubīn(un).

Abisu argi eta garbia ematen duen pertsona bat baino ez naiz (hau).

وَمَآ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ اِلَّا لَهَا مُنْذِرُوْنَ ۖ

wa mā ahlaknā min qaryatin illā lahā munżirūn(a).

Eta ez dugu lurralderik suntsitzen, ohartarazi ez duten pertsonak ez badaude behintzat;

وَاَنْذِرْ عَشِيْرَتَكَ الْاَقْرَبِيْنَ ۙ

wa anżir ‘asyīratakal-aqrabīn(a).

Eta abisua eman zure senide hurbilenei (Muhammadi),

فَاِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ ۚ

fa in ‘aṣauka faqul innī barī'um mimmā ta‘malūn(a).

Orduan, desobeditzen badizute, esan (Muhammadi): "Ez naiz ni zuek egiten duzuenaren erantzule".

وَاَنْ اَتْلُوَا الْقُرْاٰنَ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَقُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُنْذِرِيْنَ

wa an atluwal-qur'ān(a), famanihtadā fa'innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla faqul innamā ana minal-munżirīn(a).

eta Korana (jendeari) errezitatzen dudala. Beraz, gidaritza jasotzen duenak, berarentzat (onerako) gidaritza jaso du, eta okertzen denak, esan behar du: "Egia esan, ni ez naiz ohartarazleetako bat baino".

اِنَّكَ لَا تَهْدِيْ مَنْ اَحْبَبْتَ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

innaka lā tahdī man aḥbabta wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

Egia esan, zuk (Muhammad) ezin dituzu maite dituzunak gidatu, baina Ala-k nahi dituenak gidatzen ditu, eta ondoen ezagutzen ditu gidaritza jasotzeko prest daudenak.

وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ۗوَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa in tukażżibū faqad każżaba umamum min qablikum, wa mā ‘alar-rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Eta zuek (infidelak) gezurra esaten baduzue, orduan, aurrekoek ere (mezulariak) gezurra esan zuten. Eta apostoluaren betebeharra (Jainkoaren erlijioa) argi eta garbi adieraztea baino ez da.

فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

Beraz, ezingo diezu hildakoei entzunarazi, eta gorrei oihuak entzunarazi, bizkarra ematen badute.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

Eta ezingo dituzu itsuak (beren bihotzeko begiak) beren hutsegitetik gidatu. Eta ezingo diezu (Jainkoaren aginduei) entzun, Gure bertsoetan sinesten dutenei izan ezik; orduan, horiek izango dira (guregana) amore ematen dutenak.

ۨالَّذِيْنَ يُبَلِّغُوْنَ رِسٰلٰتِ اللّٰهِ وَيَخْشَوْنَهٗ وَلَا يَخْشَوْنَ اَحَدًا اِلَّا اللّٰهَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

allażīna yuballigūna risālātillāhi wa yakhsyaunahū wa lā yakhsyauna aḥadan illallāh(a), wa kafā billāhi ḥasībā(n).

(Hau da) Allahren mezuak helarazten dituztenak, Haren beldur direnak eta Allahz gain beste inor ez dutenak beldur. Eta Allah nahikoa da kontu-emate gisa.

اِنْ اَنْتَ اِلَّا نَذِيْرٌ

in anta illā nażīr(un).

Abisuzain bat baino ez zara.

وَمَا عَلَيْنَآ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa mā ‘alainā illal-balāgul-mubīn(u).

Eta gure betebeharra (Allahren aginduak) argi eta garbi adieraztea baino ez da".

اِنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّۚ فَمَنِ اهْتَدٰى فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ ࣖ

innā anzalnā ‘alaikal-kitāba lin-nāsi bil-ḥaqq(i), fa manihtadā fa linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Egia esan, Liburua (Korana) jaitsi dizugu, gizateriari egia ekartzen diona; gidaritza jasotzen duena (gidaritza) beretzat da, eta okertzen dena, beretzat da akatsa, eta ez zara zu horien erantzule.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهُ حَفِيْظٌ عَلَيْهِمْۖ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'allāhu ḥafīẓun ‘alaihim, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Eta Allahz gain babesleak hartzen dituztenak, Allahk zaintzen ditu; eta zuri (Muhammad) ez zaizu haien zaintza esleitu.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Alde egiten badute, (gogoratu) ez zaitugula haientzat gainbegirale gisa bidali. Zure betebeharra ez da beste ezer (aktak) jakinaraztea baino. Eta, egia esan, gizakiak Guregandik erruki bat jasotzeko gogoa dugunean, pozik hartzen du; baina beren eskuen lanagatik atsekabeak jasaten badituzte (ziur aski ukatuko dute), egia esan, gizakiak oso ukatzaileak dira (bedeinkapenei dagokienez).

اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِى الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma au tahdil-‘umya wa man kāna fī ḍalālim mubīn(in).

Beraz, gai al zara (Muhammad) gor bati entzunarazteko, edo (bihotzez) itsu bati eta nabarmen oker dagoen bati gidaritza eman diezaiokezu?

قَالَ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ۖوَاُبَلِّغُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

qāla innamal ‘ilmu ‘indallāh(i), wa uballigukum mā ursiltu bihī wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).

Hark (Hud) esan zuen: «Egia esan, (horren) ezagutza Allahri bakarrik dagokio eta nik (bakarrik) transmititzen dizuet niri jaitsi zitzaidana, baina ikusten dut ergelkeriaz jokatzen duzun jendea zaretela».

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍۗ فَذَكِّرْ بِالْقُرْاٰنِ مَنْ يَّخَافُ وَعِيْدِ ࣖ

naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna wa mā anta ‘alaihim bijabbār(in), fażakkir bil-qur'āni may yakhāfu wa‘īd(i).

Guk ondoen dakigu zer esaten duten, eta zu (Mahoma) ez zara haien gaineko indar koertzitiboa. Beraz, ohartarazi Koranaren bidez Nire ohartarazpenaren beldur dena.

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ اَنْتَ بِمَلُوْمٍ

fa tawalla ‘anhum famā anta bimalūm(in).

Beraz, bizkarra eman iezaiezu, eta akatsik gabe egongo zara.

وَذَكِّرْ فَاِنَّ الذِّكْرٰى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa żakkir fa innaż-żikra tanfa‘ul-mu'minīn(a).

Eta jarraitu abisuak ematen, izan ere, abisuak onuragarriak dira sinestunentzat.

فَذَكِّرْ فَمَآ اَنْتَ بِنِعْمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍ وَّلَا مَجْنُوْنٍۗ

fa żakkir famā anta bini‘mati rabbika bikāhiniw wa lā majnūn(in).

Kontuz ibili, zure Jaunaren graziari esker ez zarelako ez igarlea ez eroa.

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاِنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa'in tawallaitum fa innamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

Eta obeditu Allahri eta obeditu Mezulariari. Alde egiten baduzue, gure Mezulariaren betebeharra (Allahren agindua) argi eta garbi adieraztea baino ez da.

قُلْ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ۖوَاِنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

qul innamal-‘ilmu ‘indallāh(i), wa innamā ana nażīrum mubīn(un).

Esan (Muhammad): «Egia esan, (Epaiketaren Egunaren) ezagutza Allah-engan bakarrik dago. Eta ni azalpenak ematen dituen ohartarazlea baino ez naiz».

اِلَّا بَلٰغًا مِّنَ اللّٰهِ وَرِسٰلٰتِهٖۗ وَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاِنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ

illā balāgam minallāhi wa risālātih(ī), wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū fa inna lahū nāra jahannama khālidīna fīhā abadā(n).

(Nik bakarrik) Allahren eta Haren mezuaren (abisua) helarazten dut. Eta Allahri eta Haren Mezulariaren desobedientzia egiten dionak, zalantzarik gabe, (zigorra) jasoko du (Infernua), eta betiko bertan geratuko da".

لِّيَعْلَمَ اَنْ قَدْ اَبْلَغُوْا رِسٰلٰتِ رَبِّهِمْ وَاَحَاطَ بِمَا لَدَيْهِمْ وَاَحْصٰى كُلَّ شَيْءٍ عَدَدًا ࣖ

liya‘lama an qad ablagū risālāti rabbihim wa aḥāṭa bimā ladaihim wa aḥṣā kulla syai'in ‘adadā(n).

Horrela jakingo du mezulariek beren Jaunaren mezua egiazki helarazi dutela, eta (Bere ezagutzak) haiekin dagoena hartzen duela barne, eta gauza guztiak banan-banan zerrendatzen dituela.

وَمَا عَلَيْكَ اَلَّا يَزَّكّٰىۗ

wa mā ‘alaika allā yazzakkā.

nahiz eta ez duzun errurik izan berak bere burua garbitzen ez badu (sinetsi).

فَذَكِّرْۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُذَكِّرٌۙ

fa żakkir, innamā anta mużakkir(un).

Beraz, ohartarazi, zu (Muhammad) ohartarazle bat besterik ez zarelako.

لَّسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍۙ

lasta ‘alaihim bimusaiṭir(in).

Ez zara zu haien gaineko agintea duena,