اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمٰتِ وَالنُّوْرَ ەۗ ثُمَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ

al-ḥamdu lillāhil-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa ja‘alaẓ-ẓulumāti wan-nūr(a), ṡummal-lażīna kafarū birabbihim ya‘dilūn(a).

Atembaulwe kuli Allah wakalenga julu anyika, mpawo wakapanga mudima amumuni, pesi batakombi bachijana beenzinyina aMwami wabo.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ طِيْنٍ ثُمَّ قَضٰٓى اَجَلًا ۗوَاَجَلٌ مُّسَمًّى عِنْدَهٗ ثُمَّ اَنْتُمْ تَمْتَرُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min ṭīnin ṡumma qaḍā ajalā(n), wa ajalum musamman ‘indahū ṡumma antum tamtarūn(a).

Nguwe wakakulenga kuzwa kubulongo, mpawo wakabikka ajal (lufu lwako), achiindi chili mbuli nguwe alikke ngwazyi. Nokuba boobo, uchidooneka.

وَهُوَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَفِى الْاَرْضِۗ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُوْنَ

wa huwallāhu fis-samāwāti wa fil-arḍ(i), ya‘lamu sirrakum wa jahrakum wa ya‘lamu mā taksibūn(a).

Alimwi ngu Allah (uukombwa), kujulu aanyika; Ulizi nchobamba maseseke anzyokwaambilizya mpawo ulizyi (alimwi) nchochita.

وَمَا تَأْتِيْهِمْ مِّنْ اٰيَةٍ مِّنْ اٰيٰتِ رَبِّهِمْ اِلَّا كَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَ

wa mā ta'tīhim min āyatim min āyāti rabbihim illā kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).

Alimwi kapango kali koonse kuzwa kutupango twaLeza ikasika kulimbabo (batyomi), lyoonse balakaka.

فَقَدْ كَذَّبُوْا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۗ فَسَوْفَ يَأْتِيْهِمْ اَنْۢبـٰۤؤُا مَا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

faqad każżabū bil-ḥaqqi lammā jā'ahum fa saufa ya'tīhim ambā'u mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Masimpe, bakakaka kasimpe (Qur'an) aawo nikakasika kuli mbabo, aboobo kunembo kuyoosika kuli mbabo (kasimpe) makani ngobakali kuseka lyoonse.

اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ

alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).

Hena tiibakabona mazyalani manji aakasaanguna mbabo ngotwakanyonyoona, nikuba kuti (mazyalani aayo) twakabikka busena bwabo anyika, nkokuti kukkalikana ooko nkotutanakupa pe. Twakatila mvwula mpati aali mbabo akupa kuti milonga izwe munsi lyabo, mpawo twakabanyonyoona akaambo kazibi zyabo beni, mpawo twakalenga zyalani limbi kuzwa kuzyalani lyabo.

وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتٰبًا فِيْ قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوْهُ بِاَيْدِيْهِمْ لَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa lau nazzalnā ‘alaika kitāban fī qirṭāsin fa lamasūhu bi'aidīhim laqālal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Alimwi kuti notwakatuma kuli nduwe (Muhammad) kulemba apepa, kuchitila kuti bakonzye kuchijata mumaanza aabo, batakombi nibakaamba kuti, "Eezi tazili chintu pele masalamusi eeni."

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ۗوَلَوْ اَنْزَلْنَا مَلَكًا لَّقُضِيَ الْاَمْرُ ثُمَّ لَا يُنْظَرُوْنَ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi malak(un), wa lau anzalnā malakal laquḍiyal-amru ṡumma lā yunẓarūn(a).

Mpawo bakati, "Nkaambo nzi mungelo ncaatakatuma kuli nguwe (Muhammad)?" Kuti twatuma mungelo (kuli nguwe), masimpe makani akali kunga amana, pesi tiibakapegwa (asyoonto) kuchedwa.

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ مَلَكًا لَّجَعَلْنٰهُ رَجُلًا وَّلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَّا يَلْبِسُوْنَ

wa lau ja‘alnāhu malakal laja‘alnāhu rajulaw wa lalabasnā ‘alaihim mā yalbisūn(a).

Alimwi kuti notwakapanga mutumwa ooyo (kuzwa) kumungelo, nitwakamupanga (muchiimo cha) muntu, mpawo (aboobo) nitwakabapa kuti bazumanane kudooneka mbuli mbobadooneka lino.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Alimwi masimpe, bamwi batumwa bakasaanguna (Muhammad) bakasekwa, aboobo chisubulo chakaseluka kuli baabo bakali kubaseka mukwiingula kuseka kwabo.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi ṡummanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Langa nyika, mpawo ubone kuti mamanino aababeja ninzi."

قُلْ لِّمَنْ مَّا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلْ لِّلّٰهِ ۗ كَتَبَ عَلٰى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِۗ اَلَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

qul limam mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qul lillāh(i), kataba ‘alā nafsihir-raḥmah(ta), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), al-lażīna khasirū anfusahum fahum lā yu'minūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Ino zili kujulu anyika nzizyani?" Koamba kuti, "Nzya Allah." Walo wakabikka (bukkale bwa) luzyalo muli Nguwe mwini. Ncobeni uyoomubunganya mubuzuba bwabubuke, taakwe kusola pe. Aabo balicisa lwabo beni, tabasyomi pe.

۞ وَلَهٗ مَا سَكَنَ فِى الَّيْلِ وَالنَّهَارِ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lahū mā sakana fil-laili wan-nahār(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Alimwi kuli nguwe zyoonse ziliwo masiku asyikati. Alimwi Nguwe Uumvwa Zyoonse, Uuzyi Zyoonse.

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ ۗ قُلْ اِنِّيْٓ اُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَسْلَمَ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul agairallāhi attakhiżu waliyyan fāṭiris-samāwāti wal-arḍi wa huwa yuṭ‘imu wa lā yuṭ‘am(u), qul innī umirtu an akūna awwala man aslama wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Sena inga ndabweza sikukwabilila umbi kunze lya Allah wakalenga julu anyika, nikuba kuti ulasanina mpawo tasani?" Amwaambe kuti, "Nchoonzyo, ndakalaililwa kuti ndibe wakusaanguna kulibombya (kuli Allah), mpawo nditanjililwi mukabunga kabantu basyoma baleza banji."

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Amwaambe (Muhammad), "Ndilayoowa ncobeni chisubulo chabuzuba bupati (Buzuba bwa Lunyonyooko), kuti ndasotoka Mwami wangu."

مَنْ يُّصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمَهٗ ۗوَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِيْنُ

may yuṣraf ‘anhu yauma'iżin faqad raḥimah(ū), wa żālikal-fauzul-mubīn(u).

Kufumbwa muntu uukwabilidwe kuzwa kukusubulwa lwakwe mwini mubuzuba oobo, mpawo masimpe, Allah wamupa luzyalo. Mpawo ooku nkuzunda kwini.

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗٓ اِلَّا هُوَ ۗوَاِنْ يَّمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yamsaska bikhairin fa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Alimwi kuti Allah wakusikila ntenda, taakwe uunga wagwisya kunze lyakwe. Alimwi kuti waleta bubotu, mpawo ulaanguzu atala azintu zyoonse.

وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهٖۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

wa huwal-qāhiru fauqa ‘ibādih(ī), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

Alimwi nguwe uujisi nguzu atala ababelesi bakwe. Alimwi ngu Musongo, Ulizyi Zyoonse.

قُلْ اَيُّ شَيْءٍ اَكْبَرُ شَهَادَةً ۗ قُلِ اللّٰهُ ۗشَهِيْدٌۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاُوْحِيَ اِلَيَّ هٰذَا الْقُرْاٰنُ لِاُنْذِرَكُمْ بِهٖ وَمَنْۢ بَلَغَ ۗ اَىِٕنَّكُمْ لَتَشْهَدُوْنَ اَنَّ مَعَ اللّٰهِ اٰلِهَةً اُخْرٰىۗ قُلْ لَّآ اَشْهَدُ ۚ قُلْ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّاِنَّنِيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

qul ayyu syai'in akbaru syahādah(tan), qulillāhu syahīdum bainī wa bainakum, wa ūḥiya ilayya hāżal-qur'ānu li'unżirakum bihī wa man balag(a), a'innakum latasyhadūna anna ma‘allāhi ālihatan ukhrā, qul lā asyhad(u), qul innamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa innanī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Ino bumboni bwani buli anguzu?" Amwaambe kuti, "Allah, ngu kamboni akati kandime ayebo. Eeyi Qur'an yakayubununwa kulindime kuchitila kuti ndikuchenjezye nduwe abaabo baboola kuli (Qur'an kuli nguwe). Sena ulakonzya kupa bumboni bwakuti kuli baleza bambi antoomwe a Allah?" Amwaambe kuti, "Nsikonzyi kupa bumboni." Amwaambe kuti, "Masimpe, Nguwe alikke nguLeza Singuzuzyoonse mpawo ndilaangulukide kuzintu zyoonse nzyomuswaanganya (a Allah)."

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْۘ اَلَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ ࣖ

al-lażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, al-lażīna khasirū anfusahum fahum lā yu'minūn(a).

Aabo mbutwakapa bbuku, balimuzyi (Muhammad) mbuli mbobazyi bana babo beni. Aabo balicisa lwabo beni, tabasyomi (muli Allah).

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

Alimwi nguni uutaluleme kwiinda muntu uupanga kubeja kuli Allah, naakuti uukaka tupango twakwe? Masimpe, bantu bataluleme tabajisi coolwe pe.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَيْنَ شُرَكَاۤؤُكُمُ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū aina syurakā'ukumul-lażīna kuntum taz‘umūn(a).

Alimwi (koyeeya), mubuzuba mbutwakababunganya boonse antoomwe mpawo twakaambila baabo bakali kuswaangana a Allah kuti, "Ino bali kuli baleza bako mbowakali kuyeeya kuti mbabalongwe besu?"

ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ اِلَّآ اَنْ قَالُوْا وَاللّٰهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِيْنَ

Ṡumma lam takun fitnatuhum illā an qālū wallāhi rabbinā mā kunnā musyrikīn(a).

Mpawo tiibakapa bwiinguzi bwakubeja, kunze lyakuti, "A Allah, Mwami wesu, tatukwetene a Allah."

اُنْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

unẓur kaifa każabū ‘alā anfusihim wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Kolanga mbuli mbobabeja lwabo beni. Alimwi bukombi mbobakalenga kaindi buyoomana kuli mbabo.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Alimwi akati kabo kuli baabo baswiilila kubala kwako (Muhammad), mpawo twakajala myoyo yabo (kutegwa batamvwisyi), amatwi aabo akajalwa. Alimwi nikuba kuti bakabona zitondezyo zyoonse (zyakasimpe), teebakali kunga basyoma muli ncico. Aboobo nibaboola kuli nduwe kuti bakukazye, batakombi baamba kuti, "Eeyi (Qur'an) taili chintu pesi nkaano buyo kazwa kubantu bansiku."

وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْـَٔوْنَ عَنْهُ ۚوَاِنْ يُّهْلِكُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

wa hum yanhauna ‘anhu wa yan'auna ‘anh(u), wa iy yuhlikūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Alimwi balakasya (bamwi) kuswiilizya (ku Qur'an) mpawo balo beni balalitantamuka kulinjiyo, mpawo balinyonyoona lwabo beni, nikuba kuti tabazyi pe.

وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ وُقِفُوْا عَلَى النَّارِ فَقَالُوْا يٰلَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِاٰيٰتِ رَبِّنَا وَنَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lau tarā iż wuqifū ‘alan-nāsi fa qālū yā laitanā nuraddu wa lā nukażżiba bi'āyāti rabbinā wa nakūna minal-mu'minīn(a).

Alimwi kuti yebo (Muhammad) wakabona nibakatolwa kuhelo, bakaamba kuti, "Ikuti notwakajokezyegwa (kunyika eeyi), masimpe notwatakakaka tupango twa Mwami wesu, akuba basyomi."

بَلْ بَدَا لَهُمْ مَّا كَانُوْا يُخْفُوْنَ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَوْ رُدُّوْا لَعَادُوْا لِمَا نُهُوْا عَنْهُ وَاِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

bal badā lahum mā kānū yukhfūna min qabl(u), wa lau ruddū la‘ādū limā nuhū ‘anhu wa innahum lakāżibūn(a).

Pesi (mubwini) kuli mbabo bubi mbobakali kusisa bwakayubununwa. Kuti nibakajokezyegwa munyika, masimpe nibakainduluka nzibakakasigwa kuchita. Mbabeji ncobeni.

وَقَالُوْٓا اِنْ هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوْثِيْنَ

wa qālū in hiya illā ḥayātunad-dun-yā wa mā naḥnu bimab‘ūṡīn(a).

Alimwi masimpe bayooamba (alimwi), "Buumi buli buyo munyika eeyi, alimwi tatukabusyigwa pe."

وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ وُقِفُوْا عَلٰى رَبِّهِمْ ۗ قَالَ اَلَيْسَ هٰذَا بِالْحَقِّ ۗقَالُوْا بَلٰى وَرَبِّنَا ۗقَالَ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ ࣖ

wa lau tarā iż wuqifū ‘alā rabbihim, qāla alaisa hāżā bil-ḥaqq(i), qālū balā wa rabbinā, qāla fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum takfurūn(a).

Alimwi kuti yebo (Muhammad) nowakabona nibakaletwa kunembo lya Mwami wabo (wakabona chintu chakankamanisya). Wakati, "Sena ooku (kubuka) takuli kwamasimpe?" Bakaingula kuti, "Ncobeni, ku Mwami wesu." Wakati, "Labila chisubulo eechi, nkaambo wakachikaka chiindi."

قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوْا يٰحَسْرَتَنَا عَلٰى مَا فَرَّطْنَا فِيْهَاۙ وَهُمْ يَحْمِلُوْنَ اَوْزَارَهُمْ عَلٰى ظُهُوْرِهِمْۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَزِرُوْنَ

qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāh(i), ḥattā iżā jā'athumus-sā‘atu bagtatan qālū yā ḥasratanā ‘alā mā farraṭnā fīhā, wa hum yaḥmilūna auzārahum ‘alā ẓuhūrihim, alā sā'a mā yazirūn(a).

Nkusweekelwa kupati kuli baabo bakaka kuswaangana a Allah; aboobo eelyo chiindi nichasika kuli mbabo, baamba kuti, "Mbuti mbotuusa akaambo kakutabikkila maanu kuchiindi eechi," mpawo kabanyamwide zinyonyoono zyabo amisana yabo. Nchintu chibi loko ncobakaliyumya

وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَلَلدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mal-ḥayātud-dun-yā illā la‘ibuw wa lahw(un), wa lad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Alimwi buumi bwanyika eeyi nzisobano buyo akulikondelezya. Aawo, nyika yabuumi bwakumbele njibotu ncobeni kuli baabo basyomeka. Hena tamumvwisyi?

قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).

Masimpe, Tulizyi kuti nzyobaamba zilakuusa (Muhammad), (utabi) nkaambo mubwini tabakubeji pe, pesi bantu bataluleme balakaka tupango twa Allah.

وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوْا عَلٰى مَا كُذِّبُوْا وَاُوْذُوْا حَتّٰٓى اَتٰىهُمْ نَصْرُنَا ۚوَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۚوَلَقَدْ جَاۤءَكَ مِنْ نَّبَإِ۟ى الْمُرْسَلِيْنَ

wa laqad kużżibat rusulum min qablika fa ṣabarū ‘alā mā kużżibū wa ūżū ḥattā atāhum naṣrunā, wa lā mubaddila likalimātillāh(i), wa laqad jā'aka min naba'il-mursalīn(a).

Alimwi masimpe batumwa bakasaanguna kuli nduwe bakabeja, pesi bakakkazika moyo akubeja akupenzyegwa (kwakachitwa) kuli mbabo, kusikila lugwasyo lwesu lwakasika kuli mbabo. Alimwi kunyina chintu chikonzya kuchincha milawu (milawu) ya Allah. Alimwi masimpe, kwasika kuli nduwe cibeela cha mulumbe wabaapostolo.

وَاِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ اِعْرَاضُهُمْ فَاِنِ اسْتَطَعْتَ اَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِى الْاَرْضِ اَوْ سُلَّمًا فِى السَّمَاۤءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِاٰيَةٍ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدٰى فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa in kāna kabura ‘alaika i‘rāḍuhum fa inistaṭa‘ta an tabtagiya nafaqan fil-arḍi au sullaman fis-samā'i fa ta'tiyahum bi'āyah(tin), wa lau syā'allāhu lajama‘ahum ‘alal-hudā falā takūnanna minal-jāhilīn(a).

Alimwi kuti kuleka kwabo nkuyumu kuli nduwe (Muhammad), mpawo kuti wakonzya kupanga mpako munyika naakuti ntaamu yakuya kujulu mpawo ulakonzya kubaletela maleele, (mpawo kochita). Alimwi kuti Allah naakayanda, naakabachita kuti batobele malailile, aboobo toyelede pe kuba akati kabaabo batakwe maanu.

۞ اِنَّمَا يَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ يَسْمَعُوْنَ ۗوَالْمَوْتٰى يَبْعَثُهُمُ اللّٰهُ ثُمَّ اِلَيْهِ يُرْجَعُوْنَ

innamā yastajībul-lażīna yasma‘ūn(a), wal-mautā yab‘aṡuhumullāhu ṡumma ilaihi yurja‘ūn(a).

Aabo baswiilila luzutu (lwiito lwa Allah), mpawo aabo bafwa bayoobusyigwa a Allah, mpawo bayoojokezyegwa kuli Nguwe.

وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يُّنَزِّلَ اٰيَةً وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālū lau lā nuzzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha qādirun ‘alā ay yunazzila āyataw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Mpawo balo (basikukomba baleza banji) bakati, "Nkaambo nzi maleele ncaatakayubununwa kuli nguwe (Muhammad) kuzwa kuli Mwami wakwe?" Amwaambe kuti, "Masimpe, Allah ulakonzya kutumina maleele, pesi biingi tabazyi pe."

وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ

wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).

Alimwi taakwe munyama naba omwe anyika naa kayuni kauluka amababa aakwe obile, pesi boonse mbantu (alimwi) mbuli nduwe. Kunyina chintu nchotwakasiya anze mubbuku, mpawo kuli Leza bayoobungikwa.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا صُمٌّ وَّبُكْمٌ فِى الظُّلُمٰتِۗ مَنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يُضْلِلْهُ وَمَنْ يَّشَأْ يَجْعَلْهُ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā ṣummuw wa bukmun fiẓ-ẓulumāt(i), may yasya'illāhu yuḍlilhu wa may yasya' yaj‘alhu ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Alimwi aabo bakaka mavesi eesu mbamatwi, batakwe maanu alimwi bali mumudima uuzwide. Kufwumbwa ooyo Allah ngwayanda (kuleya), uyoomweena ncobeni. Alimwi kufumbwa Allah ngwayanda (kusololelwa), masimpe uyoomubikka munzila iiluleme.

قُلْ اَرَءَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ اَوْ اَتَتْكُمُ السَّاعَةُ اَغَيْرَ اللّٰهِ تَدْعُوْنَۚ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi au atatkumus-sā‘atu agairallāhi tad‘ūn(a), in kuntum ṣādiqīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Kondipandulwida kuti mapenzi aa Allah asika kuli nduwe, naakuti buzuba bwabubuke bwasika kuli nduwe, kuti naa ulaita (baleza) bambi kunze lya Allah, kuti koli simpe!"

بَلْ اِيَّاهُ تَدْعُوْنَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُوْنَ اِلَيْهِ اِنْ شَاۤءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُوْنَ ࣖ

bal iyyāhu tad‘ūna fa yaksyifu mā tad‘ūna ilaihi in syā'a wa tansauna mā tusyrikūn(a).

(Peepe), kuli Nguwe alikke nkomulomba lugwasyo. Kuti wayanda, ulagwisya (ntenda) njomukumbila, mpawo nywebo musiya nchomuswaanganya (a Allah).

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَخَذْنٰهُمْ بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُوْنَ

wa laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa akhażnāhum bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yataḍarra‘ūn(a).

Alimwi masimpe, twakatuma (batumwa) kubantu kunembo lyanu, mpawo twakabapenzya abucete amapenzi, kuchitila kuti bakombele (kuli Allah) akulibombya.

فَلَوْلَآ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوْا وَلٰكِنْ قَسَتْ قُلُوْبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

falau lā iż jā'ahum ba'sunā taḍarra‘ū wa lākin qasat qulūbuhum wa zayyana lahumusy-syaiṭānu mā kānū ya‘malūn(a).

Asi nkamboonzi ncobatakakombelezya (kuli Allah) chakulibombya aawo mapenzi eesu naakasika ali mbabo? Mubwini, myoyo yabo yakayuma alimwi Saatani wakapa kuti nzyobacita lyoonse ziboneke kabotu kuli mbabo.

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ اَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍۗ حَتّٰٓى اِذَا فَرِحُوْا بِمَآ اُوْتُوْٓا اَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً فَاِذَا هُمْ مُّبْلِسُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī fataḥnā ‘alaihim abwāba kulli syai'(in), ḥattā iżā fariḥū bimā ūtū akhażnāhum bagtatan fa iżā hum mublisūn(a).

Aboobo nibakaluba nchenjezyo njobakapegwa, Twakabajalwida milyango yoonse (yakulikondelezya). Aboobo nibakakkomana azintu nzibakapegwa, Twakabapenzya, aboobo achiindi eecho bakaumuna mukutyompwa.

فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۗ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

fa quṭi‘a dābirul-qaumil-lażīna ẓalamū, wal-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Aboobo bantu bataluleme bakanyonyoonwa kusikila kumiyanda yabo. Alimwi kutembaulwa koonse kube kuli Allah, Mwami wanyika zyoonse.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Kondipandulwida kuti naa Allah wakugwisya kumvwa akubona akujala moyo wako, ino nguni leza umbi kunze lya Allah uujisi nguzu zyakukupilusya?" Kolanga mbutwakali kupandulula (kuli mbabo) zitondezyo zyanguzu (zyesu) cakwiinduluka-induluka, asi bakazumanana kujokela.

قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Kondipandulwida kuti chisubulo cha Allah chasika kuli nduwe chakufwambaana naa antangalala, mpawo kuyooba muntu uuli woonse (Allah) ngwayoonyonyoona kunze lyabaabo bachita zibi?"

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ فَمَنْ اٰمَنَ وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), faman āmana wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Batumwa mbotwakatuma bakali kuyooambilizya makani mabotu akucenjezya. Kufumbwa uusyoma akululamika, taakwe kuyoowa kuli nguwe mpawo tabachisi pe.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā yamassuhumul-‘ażābu bimā kānū yafsuqūn(a).

Alimwi aabo bakaka mavesi eesu bayoosubulwa nkaambo lyoonse bachita zintu zibi (cinyonyoono).

قُلْ لَّآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ اِنِّيْ مَلَكٌۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُۗ اَفَلَا تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

qul lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu lakum innī malak(un), in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), afalā tatafakkarūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Teendakakwaambila kuti lubono lwa Allah luli andime, alimwi tandizyi zintu zitalibonyi alimwi teensi ndakakwaambila kuti ndili mungelo. Ndakatobela buyo nzindakayubununwa." Amwaambe kuti, "Sena aabo boofwu mbweenya buyo abaabo babona? Sena tokwe nowakayeeya kujatikizya ncico?"

وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْ يُّحْشَرُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa anżir bihil-lażīna yakhāfūna ay yuḥsyarū ilā rabbihim laisa lahum min dūnihī waliyyuw wa lā syafī‘ul la‘allahum yattaqūn(a).

Kochenjezya (I Qur'an) aabo bayoowa kuyobololwa kunembo lya Mwami wabo (mubuzuba bwabubuke), kuti taakwe sikubakwabilila naakuti sikubagwasya kunze lya Allah, kuchitila kuti bajane bulemu.

وَلَا تَطْرُدِ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ ۗمَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِّنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُوْنَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā taṭrudil-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhah(ū), mā ‘alaika min ḥisābihim min syai'iw wa mā min ḥisābika ‘alaihim min syai'in fa taṭrudahum fa takūna minaẓ-ẓālimīn(a).

Utabatanda aabo baita Mwami wabo mafwumofwumo amangolezya, balangila kubotelwa kwakwe. Yebo tokwe mulandu pe kumichito yabo mpawo abalo tabajisi mukuli pe kumichito yako, nkaambo kaako yebo (ujisi nguzu) zyakubatanda, kuchitila kuti ube akati kabaabo bachita zibi.

وَكَذٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِّيَقُوْلُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنْۢ بَيْنِنَاۗ اَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِالشّٰكِرِيْنَ

wa każālika fatannā ba‘ḍahum biba‘ḍil liyaqūlū ahā'ulā'i mannallāhu ‘alaihim mim baininā, alaisallāhu bi'a‘lama bisy-syākirīn(a).

Aboobo twakasunka bamwi babo (bavwubi) abamwi (bacete), kuchitila kuti balo (bavwubi) baambe kuti, "Sena ooyu ngomusyobo wamuntu akati kesu ooyo Allah ngwaakapa luzyalo?" (Allah waamba kuti), "Sena Allah tazyi kabotu aabo balumba (kuli Nguwe)?"

وَاِذَا جَاۤءَكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِنَا فَقُلْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلٰى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَۙ اَنَّهٗ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوْۤءًاۢ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَصْلَحَ فَاَنَّهٗ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iżā jā'akal-lażīna yu'minūna bi'āyātinā fa qul salāmun ‘alaikum kataba rabbukum ‘alā nafsihir-raḥmah(ta), annahū man ‘amila minkum sū'am bijahālatin ṡumma tāba mim ba‘dihī wa aṣlaḥa fa annahū gafūrur raḥīm(un).

Mpawo aawo aabo basyoma mumavesi esu nobaboola kuli nduwe, mpawo baambe kuti, "Salamun 'alaikum (kube acoolwe)." Mwami wako wakabikka bube bwaluzyalo muli Nguwe, (nkokuti) kufumbwa uuchita bubi akati kanu nkaambo kakutaziba, mpawo weempwa mpawo ulibambulule, mpawo ngu Sikulekelela, Siluzyalo.

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلِتَسْتَبِيْنَ سَبِيْلُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa litastabīna sabīlal-mujrimīn(a).

Mpawo twakapandulula tupango twa Qur'an, (kutegwa nzila yabantu basyomeka ibonwe kabotu) akuti nzila yababisyi ibonwe kabotu.

قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗ قُلْ لَّآ اَتَّبِعُ اَهْوَاۤءَكُمْۙ قَدْ ضَلَلْتُ اِذًا وَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāh(i), qul lā attabi‘u ahwā'akum, qad ḍalaltu iżaw wa mā ana minal-muhtadīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Ndakasyigwa kukomba baleza mbomukomba kunze lya Allah." Koamba kuti, "Nsikonzyi kutobela nzyoyanda. Kuti ndachita oobo, ndiyoosweeka ncobeni, mpawo nsili umwi wabaabo basololelwa."

قُلْ اِنِّيْ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَكَذَّبْتُمْ بِهٖۗ مَا عِنْدِيْ مَا تَسْتَعْجِلُوْنَ بِهٖۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗيَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفٰصِلِيْنَ

qul innī ‘alā bayyinatim mir rabbī wa każżabtum bih(ī), mā ‘indī mā tasta‘jilūna bih(ī), inil-ḥukmu illā lillāh(i), yaquṣṣul-ḥaqqa wa huwa khairul-fāṣilīn(a).

Amwaambe kuti (Muhammad), "Ndili amakani eeni (Qur'an) kuzwa kuli Mwami wangu aawo yebo nokaka. Tachili munguzu zyangu (kugwisya chisubulo) kuti uyanda kuti kusika kwacho kufwambaane. Kubamba (mulawu) nchintu chili alikke kuli Allah. Ulapandulula kasimpe mpawo nguwe uukonzya kusala kabotu."

قُلْ لَّوْ اَنَّ عِنْدِيْ مَا تَسْتَعْجِلُوْنَ بِهٖ لَقُضِيَ الْاَمْرُ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِالظّٰلِمِيْنَ

qul lau anna ‘indī mā tasta‘jilūna bihī laquḍiyal-amru bainī wa bainakum, wallāhu a‘lamu biẓ-ẓālimīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Ikuti nindakajisi (chisubulo) nchookumbila kuti chibote chakufwambaana, zyoonse zili akati kandime ayebo nozyakamana." Alimwi Allah ulizyi kabotu aatala abasikubisya.

۞ وَعِنْدَهٗ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ اِلَّا هُوَۗ وَيَعْلَمُ مَا فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَّرَقَةٍ اِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِيْ ظُلُمٰتِ الْاَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَّلَا يَابِسٍ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa ‘indahū mafātiḥul-gaibi lā ya‘lamuhā illā huw(a), wa ya‘lamu mā fil-barri wal-baḥr(i), wa mā tasquṭu miw waraqatin illā ya‘lamuhā wa lā ḥabbatin fī ẓulumātil-arḍi wa lā raṭbiw wa lā yābisin illā fī kitābim mubīn(in).

Alimwi makkii aazyoonse zitabonwi ali anguwe; taakwe uuzyi pele nguwe. Ulizyi zili anyika amulwizi. Taakwe tuzunda noliba lyomwe liwida ansi ndyatazyi pe. Kunyina mbuto yomwe mumudima wanyika, nokuba cintu cili coonse citete naa ciyumu, citalembedwe mu Bbuku ncobeni (Lauh Mahfuzh).

وَهُوَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ بِالَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُمْ بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيْهِ لِيُقْضٰٓى اَجَلٌ مُّسَمًّىۚ ثُمَّ اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa huwal-lażī yatawaffākum bil-laili wa ya‘lamu mā jaraḥtum bin-nahāri ṡumma yab‘aṡukum fīhi liyuqḍā ajalum musammā(n), ṡumma ilaihi marji‘ukum ṡumma yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Alimwi nguwe uukupa koona masiku mpawo nguwe uuzyi nzyochita masyikati. Mpawo ulakubusya masikati kuti uzuzikizye myaka njoyelede. Mpawo kuli nguwe uyoojokela, mpawo uyookuzibya nzyowachita.

وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهٖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُوْنَ

wa huwal-qāhiru fauqa ‘ibādihī wa yursilu ‘alaikum ḥafaẓah(tan), ḥattā iżā jā'a aḥadakumul-mautu tawaffathu rusulunā wa hum lā yufarriṭūn(a).

Alimwi nguwe mweendelezi wini-wini wababelesi bakwe boonse, mpawo wakatumina bangelo bakwabilila, kuchitila kuti lufu lwasika kuli umwi wanu, bangelo besu bamugwisye buumi bwakwe, mpawo tabalekeli pe milimo yabo.

ثُمَّ رُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّۗ اَلَا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ اَسْرَعُ الْحٰسِبِيْنَ

Ṡumma ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqq(i), alā lahul-ḥukmu wa huwa asra‘ul-ḥāsibīn(a).

Mpoonya balo (babelesi ba Leza) bakapilusyigwa kuli Leza, mweendelezi wabo wini-wini. Kozyiba kuti milawo yoonse (mubuzuba oobo) ili anguwe. Alimwi Nguwe sikupanga myeelwe iifwambaana.

قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Nguni uukonzya kukuvuna kuzwa kuntenda anyika amulwizi, eelyo nopaila kuli Nguwe cakulibombya ajwi libombe?" (Kwiinda mukwaamba kuti), "Ikuti naakatufwutula kuzwa kuli ceeci (ntenda), nitwakali bantu balumba."

قُلِ اللّٰهُ يُنَجِّيْكُمْ مِّنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ اَنْتُمْ تُشْرِكُوْنَ

qulillāhu yunajjīkum minhā wa min kulli karbin ṡumma antum tusyrikūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Ngu Allah uukuvwuna kuzwa kuntenda akuzwa kumapenzi aamisyobo yoonse, asi yebo (wajokela) kuyanzana anguwe."

قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلٰٓى اَنْ يَّبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِّنْ فَوْقِكُمْ اَوْ مِنْ تَحْتِ اَرْجُلِكُمْ اَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَّيُذِيْقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُوْنَ

qul huwal-qādiru ‘alā ay yab‘aṡa ‘alaikum ‘ażābam min fauqikum au min taḥti arjulikum au yalbisakum syiya‘aw wa yużīqa ba‘ḍakum ba'sa ba‘ḍ(in), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti la‘allahum yafqahūn(a).

Amwaambe (O Muhammad), "Ulakonzya kukutumina chisubulo kuzwa atala lyako naa munsi lyako, naakuti kukuchitila kuti usanganye muzibeela (zyakuzwangana) akupa kuti bamwi banu balabile lunya lwabamwi." Bona mbutupandulula zitondezyo (zyanguzu zyesu) cakwiinduluka kuchitila kuti bamvwisisisye.

وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ

wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).

Alimwi bantu bako balakaka (chisubulo) nikuba kuti (chisubulo) nchichoonzyo. Amwaambe (Muhammad), "Nsikweendelezya pe."

لِكُلِّ نَبَاٍ مُّسْتَقَرٌّ وَّسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

likulli naba'im mustaqarruw wa saufa ta‘lamūn(a).

Makani woonse (aaletwa amwaapostolo) alijisi (chiindi) chakuchitika mpawo kumbele uyooziba.

وَاِذَا رَاَيْتَ الَّذِيْنَ يَخُوْضُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖۗ وَاِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرٰى مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa iżā ra'aital-lażīna yakhūḍūna fī āyātinā fa a‘riḍ ‘anhum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), wa immā yunsiyannakasy-syaiṭānu falā taq‘ud ba‘daż-żikrā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Kuti yebo (Muhammad) wabona bantu kabaseka mavesi eesu, mpawo ubaleke kusikila baunke kumubandi umbi. Alimwi kuti ncobeni Saatani wakupa kuluba (kukasya ooku), wamana kuyeeya alimwi, utakkali abantu bataluleme pe.

وَمَا عَلَى الَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّلٰكِنْ ذِكْرٰى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa mā ‘alal-lażīna yattaqūna min ḥisābihim min syai'iw wa lākin żikrā la‘allahum yattaqūn(a).

Aabo basyomeka tabakwe mukuli pe wazibi zyabo; pesi (wakasinikizyigwa) kubayeezya kuti (alimwi) babe bantu basyomeka.

وَذَرِ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَعِبًا وَّلَهْوًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهٖٓ اَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌۢ بِمَا كَسَبَتْۖ لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ ۚوَاِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لَّا يُؤْخَذْ مِنْهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اُبْسِلُوْا بِمَا كَسَبُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

wa żaril-lażīnattakhażū dīnahum la‘ibaw wa lahwaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā wa żakkir bihī an tubsala nafsum bimā kasabat, laisa lahā min dūnillāhi waliyyuw wa lā syafī‘(un), wa in ta‘dil kulla ‘adlil lā yu'khaż minhā, ulā'ikal-lażīna ubsilū bimā kasabū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

Kobasiya aabo bachita bukombi bwabo kuba cisobano akuseka, mpawo bakacengwa abuumi bwanyika. Kobachenjezya a Qur'an kuchitila kuti boonse batawi (mu gehena), nkaambo kamichito yabo beni. Taakwe sikukwabilila naakuti sikumugwasya (lugwasyo) kunze lya Allah. Alimwi kuti kayanda kuchita kufumbwa chinunuzyo, masimpe tachikonzyi kuzuminwa pe. Aaba mbabantu bakabbizigwa (muhelo), nkaambo kamicito yabo beni. Bakatambula kunywa kuzwa mumaanzi aabila akusubulwa kuchisa akaambo kakutasyoma kwabo kwakaindi.

قُلْ اَنَدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلٰٓى اَعْقَابِنَا بَعْدَ اِذْ هَدٰىنَا اللّٰهُ كَالَّذِى اسْتَهْوَتْهُ الشَّيٰطِيْنُ فِى الْاَرْضِ حَيْرَانَ لَهٗٓ اَصْحٰبٌ يَّدْعُوْنَهٗٓ اِلَى الْهُدَى ائْتِنَا ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰىۗ وَاُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qul anad‘ū min dūnillāhi mā lā yanfa‘unā wa lā yaḍurrunā wa nuraddu ‘alā a‘qābinā ba‘da iż hadānallāhu kal-lażīstahwathusy-syayāṭīnu fil-arḍi ḥairāna lahū aṣḥābuy yad‘ūnahū ilal-huda'tinā, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa umirnā linuslima lirabbil-‘ālamīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Sena tuyanda kulomba chimwi chintu kunze lya Allah, eecho chitakonzyi kutugwasya alimwi chitakonzyi (alimwi) kutuletela ntenda, alimwi (kuti naa) tulapilusyigwa, Allah naakamana kutusololela, mbuli bantu bakasololelwa aSaatani anyika, muchiimo chakunyongana." Beenzinyina bakamutamba munzila iiluleme (kwiinda mukwaamba kuti), "Kotutobela." Amwaambe kuti, "Masimpe busolozi bwa Allah mbobusolozi (bwini); alimwi twalaililwa kulibombya kuli Mwami wanyika zyoonse,

وَاَنْ اَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّقُوْهُۗ وَهُوَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wattaqūh(u), wa huwal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

akuchita mipailo akumuyoowa.” Alimwi Nguwe Mwami ooyo ngomuyooswaangana kuli nguwe nyoonse.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ وَيَوْمَ يَقُوْلُ كُنْ فَيَكُوْنُۚ قَوْلُهُ الْحَقُّۗ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِۗ عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), wa yauma yaqūlu kun fa yakūn(u), qauluhul-ḥaqq(u), wa lahul-mulku yauma yunfakhu fiṣ-ṣūr(i), ‘ālimul-gaibi wasy-syahādati wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

Nguwe wakalenga julu anyika mubwini, naakati, "Koba!" Aboobo mbombubo mbocibede. Ijwi lyakwe ndyachoonzyo, mpawo nguzu zyoonse zili kuli nguwe aawo mweembo nuulizyigwa. Ulizi zintu zitalibonyi azintu zini zini. Ngu Musongo Wiinda, Uuzingulukide.

۞ وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهِيْمُ لِاَبِيْهِ اٰزَرَ اَتَتَّخِذُ اَصْنَامًا اٰلِهَةً ۚاِنِّيْٓ اَرٰىكَ وَقَوْمَكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa iż qāla ibrāhīmu li'abīhi āzara atattakhiżu aṣnāman ālihah(tan), innī arāka wa qaumaka fī ḍalālim mubīn(in).

Alimwi (koyeeya) aawo Ibrahim naakaambila wisi Azar kuti, "Sena chili kabotu kuti uchite mituni eeyo kuba baleza? Masimpe, ndakubona webo abantu bako mulilubide."

وَكَذٰلِكَ نُرِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ مَلَكُوْتَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلِيَكُوْنَ مِنَ الْمُوْقِنِيْنَ

wa każālika nurī ibrāhīma malakūtas-samāwāti wal-arḍi wa liyakūna minal-mūqinīn(a).

Mpawo twakatondezya Abrahamu (nguzu zyesu) kujulu anyika, akuti abe akati kabaabo basyoma

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ الَّيْلُ رَاٰ كَوْكَبًا ۗقَالَ هٰذَا رَبِّيْۚ فَلَمَّآ اَفَلَ قَالَ لَآ اُحِبُّ الْاٰفِلِيْنَ

falammā janna ‘alaihil-lailu ra'ā kaukabā(n), qāla hāżā rabbī, falammā afala qāla lā uḥibbul-āfilīn(a).

Nikwakaba mudima, walo (Ibrahim) wakabona nyenyezi (mpawo) wakati, "Ooyu Mwami wangu." Aboobo nyenyeezi niyakabbila wakati, "Nsikwe ndiyanda eeyo ibbila."

فَلَمَّا رَاَ الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هٰذَا رَبِّيْ ۚفَلَمَّآ اَفَلَ قَالَ لَىِٕنْ لَّمْ يَهْدِنِيْ رَبِّيْ لَاَكُوْنَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّاۤلِّيْنَ

falammā ra'al-qamara bāzigan qāla hāżā rabbī, falammā afala qāla la'illam yahdinī rabbī la'akūnanna minal-qaumiḍ-ḍāllīn(a).

Mpawo naakabona mwezi kauzwa wakati, "Ooyu Mwami wangu." Pesi mwezi niwakabbila wakati, "Nchoonzyo, ikuti Mwami wangu naatakali kundisololela, nindakaba umwi wabaabo bakasweeka."

فَلَمَّا رَاَ الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هٰذَا رَبِّيْ هٰذَآ اَكْبَرُۚ فَلَمَّآ اَفَلَتْ قَالَ يٰقَوْمِ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

falammā ra'asy-syamsa bāzigatan qāla hāżā rabbī hāżā akbar(u), falammā afalat qāla yā qaumi innī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

Mpawo naakabona zuba kalizwa, wakati, "Ooyu Mwami wangu, ooyu mupati kwiinda." Asi zuba nilyakabbila, wakati, "O bantu bangu! Masimpe, ndilaandaanya kuli eezyo nzyomuyanzana anzizyo."

اِنِّيْ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِيْ فَطَرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ حَنِيْفًا وَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۚ

innī wajjahtu wajhiya lil-lażī faṭaras-samāwāti wal-arḍa ḥanīfaw wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Ndasandula busyu bwangu kuli (Allah) ooyo wakalenga julu anyika akulibombya koonse (kutobela) bukombi bwakasimpe, mpo mebo nsili umwi wabaabo basyoma baleza banji.

وَحَاۤجَّهٗ قَوْمُهٗ ۗقَالَ اَتُحَاۤجُّوْۤنِّيْ فِى اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰىنِۗ وَلَآ اَخَافُ مَا تُشْرِكُوْنَ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ رَبِّيْ شَيْـًٔا ۗوَسِعَ رَبِّيْ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa ḥājjahū qaumuh(ū), qāla atuḥājjūnnī fillāhi wa qad hadān(i), wa lā akhāfu mā tusyrikūna bihī illā ay yasyā'a rabbī syai'ā(n), wasi‘a rabbī kulla syai'in ‘ilmā(n), afalā tatażakkarūn(a).

Mpawo bantu bakwe bakakaka. Walo (Ibrahim) wakati, "Sena ulakazya andime aatala a Allah, nikuba kuti wandisololela ncobeni? Tandiyoowi (ntenda kuzwa) kuli ceeco ncoswaanganya a Allah, kunze kwakuti Mwami wangu wayanda chimwi chintu. Luzibo lwa Mwami wangu lulavwumbilila zyoonse. Sena tokonzyi kwiiya chiiyo?"

وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ

wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).

Ino inga ndayoowa biyeni eezyo nzyoswaanganya (a Allah), nikuba kuti toyoowi eezyo Allah lwakwe nzyaatakayubunwida kuli nduwe kujatikizya kuswaangana abeenzinyokwe anguwe. Ino nguni akati kankamu zyobile eezyi weelede kukwabililwa (kuzwa kuntenda), ikuti kozyi?”

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَمْ يَلْبِسُوْٓا اِيْمَانَهُمْ بِظُلْمٍ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْاَمْنُ وَهُمْ مُّهْتَدُوْنَ ࣖ

al-lażīna āmanū wa lam yalbisū īmānahum biẓulmin ulā'ika lahumul-amnu wa hum muhtadūn(a).

Aabo basyoma mpawo bataswaanizyi lusyomo lwabo akuzangila, aaba mbabaabo balimvwa kukwabililwa mpawo balatambula busolozi.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Alimwi aaya ngamakani eesu ngotwakapa Ibrahim kuti alangane abantu bakwe. Tulasumpula chiimo chamuntu ngotuyanda. Masimpe, Mwami wako ngusongo, ulizi zyoonse.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Mpawo twakamupa Izaka aJakobo. Kuli umwi awumwi wabo twamupa busolozi; mpawo kakutanaba eecho Twakapa busolozi kuli Nowa, abamwi babana bakwe (Ibrahim), nkokuti Dawud, Sulayman, Ayyub, Yusuf, Musa, a Harun. Mpawo twabapa bulumbu kuli baabo bachita zibotu,

وَزَكَرِيَّا وَيَحْيٰى وَعِيْسٰى وَاِلْيَاسَۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَۙ

wa zakariyyā wa yaḥyā wa ‘īsā wa ilyās(a), kullum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

a Zakariya, Yahya, Isa, a Ilyas. Boonse mbantu balemeka Leza,

وَاِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَيُوْنُسَ وَلُوْطًاۗ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

wa ismā‘īla wal-yasa‘a wa yūnusa wa lūṭā(n), wa kullan faḍḍalnā ‘alal-‘ālamīn(a).

a Ismail, Alyasa', Yunus, a Lut. Umwi awumwi wesu wakasumpula (digilii yakwe) kwiinda bantu bamwi (muchiindi chakwe),

وَمِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَاِخْوَانِهِمْ ۚوَاجْتَبَيْنٰهُمْ وَهَدَيْنٰهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa min ābā'ihim wa żurriyyātihim wa ikhwānihim, wajtabaināhum wa hadaināhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

(alimwi twakayungizya zyuuno zya) bamwi bamasyaanene aabo, bana babo abanabokwabo. Twakabasala (bakaba basinsimi abaapostolo) mpawo twakabasololela munzila iiluleme.

ذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَلَوْ اَشْرَكُوْا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa lau asyrakū laḥabiṭa ‘anhum mā kānū ya‘malūn(a).

Oobo mbobusolozi bwa Allah, mpawo ulapa busolozi kuli kufumbwa muntu akati kababelesi bakwe ngwayanda. Kuti baswaanganya beenzinyina a Allah, milimo mibotu njobakachita iyoomana.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚفَاِنْ يَّكْفُرْ بِهَا هٰٓؤُلَاۤءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُوْا بِهَا بِكٰفِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ātaināhumul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwah(ta), fa iy yakfur bihā hā'ulā'i faqad wakkalnā bihā qaumal laisū bihā bikāfirīn(a).

Aaba mbabantu mbotwakapa bbuku, busongo abusinsimi. Kuti bantu (Quraish) bakakaka, mpawo tulakwaaba kubantu batakaki.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).

Mbaabo (basinsimi) bakasololelwa a Allah, aboobo tobela busolozi bwabo. Amwaambe (Muhammad), "Nsikwe kukumbila chintu chilichose mukundipa (Qur'an)." Qur'an teensi achimwi pesi nkuchenjezya (kubantu boonse) munyika yoonse.

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖٓ اِذْ قَالُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى بَشَرٍ مِّنْ شَيْءٍۗ قُلْ مَنْ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ الَّذِيْ جَاۤءَ بِهٖ مُوْسٰى نُوْرًا وَّهُدًى لِّلنَّاسِ تَجْعَلُوْنَهٗ قَرَاطِيْسَ تُبْدُوْنَهَا وَتُخْفُوْنَ كَثِيْرًاۚ وَعُلِّمْتُمْ مَّا لَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنْتُمْ وَلَآ اٰبَاۤؤُكُمْ ۗقُلِ اللّٰهُ ۙثُمَّ ذَرْهُمْ فِيْ خَوْضِهِمْ يَلْعَبُوْنَ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrihī iż qālū mā anzalallāhu ‘alā basyarim min syai'(in), qul man anzalal-kitābal-lażī jā'a bihī mūsā nūraw wa hudal lin-nāsi taj‘alūnahū qarāṭīsa tubdūnahā wa tukhfūna kaṡīrā(n), wa ‘ullimtum mā lam ta‘lamū antum wa lā ābā'ukum, qulillāh(u), ṡumma żarhum fī khauḍihim yal‘abūn(a).

Tabamulemeki Allah mbuli mbobeelede aawo nobaamba kuti, "Allah taakwe naakayubununa chintu kubantu." Amwaambe (O Muhammad), "Nguni wakatumina bbuku (Torah) eelyo Musa ndyaakaleta kuti libe mumuni abusolozi kubantu? Yebo walipanga kuba mapepa aamwaikide, koyubununa amwi mpawo wakasisa bunji bwanjiyo, mpawo yebo wakayiisigwa eecho nduwe naa bamauso nchootakazyi." Amwaambe kuti, "Ngu Allah (ooyo wakachitumina)," mpawo (kuzwa waawo), baleke basobane mukulubizya kwabo.

وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَهُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحٰفِظُوْنَ

wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakum muṣaddiqul-lażī baina yadaihi wa litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā, wal-lażīna yu'minūna bil-ākhirati yu'minūna bihī wa hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).

Alimwi eeli (Al-Qur'an), bbuku ndyotwakatumina ansi azilongezyo zipati, lilasinizya mabbuku aakayubununwa kaindi akuti upe nchenjezyo kuli (baabo bakkala mu) Ummul Qura (Mecca) abantu bazingulukide. Bantu basyoma mubuumi bwakumbele balasyoma muli ncico (Qur'an), mpawo lyoonse balabamba mipailo yabo.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ قَالَ اُوْحِيَ اِلَيَّ وَلَمْ يُوْحَ اِلَيْهِ شَيْءٌ وَّمَنْ قَالَ سَاُنْزِلُ مِثْلَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ تَرٰٓى اِذِ الظّٰلِمُوْنَ فِيْ غَمَرٰتِ الْمَوْتِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ بَاسِطُوْٓا اَيْدِيْهِمْۚ اَخْرِجُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ اَلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُوْنِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ اٰيٰتِهٖ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au qāla ūḥiya ilayya wa lam yūḥa ilaihi syai'uw wa man qāla sa'unzilu miṡla mā anzalallāh(u), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna fī gamarātil-mauti wal-malā'ikatu bāsiṭū aidīhim, akhirjū anfusakum, al-yauma tujzauna ‘ażābal-hūni bimā kuntum taqūlūna ‘alallāhi gairal-ḥaqqi wa kuntum ‘an āyātihī tastakbirūn(a).

Ino nguni uutaluleme kwiinda muntu uupanga kubeja kuli Allah naakuti waamba kuti, "Ndakayubununwa," nikuba kuti taakwe chakayubununwa kulinguwe, amuntu waamba kuti, "Ndiyootumina ansi eezyo Allah nzyayubununwa." (Ino inga caba cintu cibyaabi buti) kuti yebo wabona aawo basikubisya (nibakali) mumapenzi aakufwa, aawo bangelo nibakali kubauma amaanza aabo, (kumwi kabaamba kuti), "Kogwisya moyo wako." Mubuzuba obu uyoopegwa chisubulo chakusampaula, nkaambo wakakanana a Allah (majwi) aatali aachoonzyo alimwi (nkaambo) wakali kulidunda aatala amavesi aakwe.

وَلَقَدْ جِئْتُمُوْنَا فُرَادٰى كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّتَرَكْتُمْ مَّا خَوَّلْنٰكُمْ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِكُمْۚ وَمَا نَرٰى مَعَكُمْ شُفَعَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ اَنَّهُمْ فِيْكُمْ شُرَكٰۤؤُا ۗ لَقَدْ تَّقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ مَّا كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ ࣖ

wa laqad ji'tumūnā furādā kamā khalaqnākum awwala marratiw wa taraktum mā khawwalnākum warā'a ẓuhūrikum, wa mā narā ma‘akum syufa‘ā'akumul-lażīna za‘amtum annahum fīkum syurakā'(u), laqat taqaṭṭa‘a bainakum wa ḍalla ‘ankum mā kuntum taz‘umūn(a).

Alimwi yebo ulaboola kulindiswe omwini mbuli mbutwakakulenga kumatalikilo, mpawo eecho nchotwakupa, ulasiya musule lyako (munyika). Tatuboni basikumukombelezya (lugwasyo) kuli ndinywe aabo mbomubona kuti mbalongwe (ba Allah). Masimpe, (zilongwe zyoonse) aakati kanu zyakakosolwa mpawo eezyo nzyomwakali kuyeeya (mbuli beenzinyina ba Allah) zyakamana kulindinywe.

۞ اِنَّ اللّٰهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوٰىۗ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

innallāha fāliqul-ḥabbi wan-nawā, yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa mukhrijul-mayyiti minal-ḥayy(i), żālikumullāhu fa annā tu'fakūn(a).

Masimpe, ngu Allah uulima maila (maila) ambuto (madeti). Ulagwisya baumi kuzwa kubafwu akugwisya bafwide kuzwa kubafwu. Eezyo ninguzu zya Allah, aboobo nkamboonzi ncho uchifwutatila?

فَالِقُ الْاِصْبَاحِۚ وَجَعَلَ الَّيْلَ سَكَنًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fāliqul-iṣbāḥ(i), wa ja‘alal-laila sakanaw wasy-syamsa wal-qamara ḥusbānā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

Wakapa kuti mafwumofwumo azwe mpawo wakapa kuti masiku abe aakulyookezya, mpawo (wakapanga) zuba amwezi kuti kube kubala. Ooyu ngomulawu wa Allah, Singuzuzyoonse, Uuzyi Zyoonse.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ النُّجُوْمَ لِتَهْتَدُوْا بِهَا فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

wa huwal-lażī ja‘ala lakumun-nujūma litahtadū bihā fī ẓulumātil-barri wal-baḥr(i), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Alimwi nguwe wakakupangila nyenyeezi, kuchitila kuti uzichite kuti zibe mweendelezi wako mumudima anyika amulwizi. Twakapandulula zitondezyo (zyanguzu zyesu) kuli baabo bazyi.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَّمُسْتَوْدَعٌ ۗقَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّفْقَهُوْنَ

wa huwal-lażī ansya'akum min nafsiw wāḥidatin fa mustaqarruw wa mustauda‘(un), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy yafqahūn(a).

Alimwi nguwe wakakulenga kuzwa kuli nduwe omwe (Adamu), aboobo (kuli nduwe) kuli busena bwakukkala abusena bwakuyobweda zintu. Masimpe, twakapandulula zitondezyo (zyabupati bwesu) kuli baabo bazyi.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Mpawo nguwe uutumina maanzi kuzwa kujulu, mpawo twapa kuti misamu yoonse ikome antoomwe, aboobo twagwisya kuzwa ku misamu eeyo misamu iisalala pyu, twagwisya kuzwa ku misamu eeyo misamu iikola maila miingi; alimwi kuzwa kumusamu wamusaansa, twakakosola mitabi iilemenede, amyuunda yamisaansa, alimwi (Twakagwisya alimwi) maolifa amapomegraniti aakozyenye alimwi aatakozyenye. Kobikkila maanu kumucelo eelyo nuuzyala micelo akubizya. Masimpe, muli ceeco kuli zitondezyo (zyanguzu zya Allah) kuli baabo basyoma.

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوْا لَهٗ بَنِيْنَ وَبَنٰتٍۢ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَصِفُوْنَ ࣖ

wa ja‘alū lillāhi syurakā'al-jinna wa khalaqahum wa kharaqū lahū banīna wa banātim bigairi ‘ilm(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaṣifūn(a).

Mpawo balo (basikusyoma baleza banji) bakachita kuti ba jinn babe beenzinyina ba Allah, nikuba kuti wakabalenga (ba jinn), mpawo bakabeja (kwaamba kuti), "Allah ulabana basankwa abasimbi," kakunyina (ntalisyo ya) luzibo. Bulemu bube kuli Allah Mupati kwiinda mubube mbobapandulula.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنّٰى يَكُوْنُ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَمْ تَكُنْ لَّهٗ صَاحِبَةٌ ۗوَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), annā yakūnu lahū waladuw wa lam takul lahū ṣāḥibah(tun), wa khalaqa kulla syai'(in), wa huwa bikulli syai'in‘alīm(un).

Walo (Allah) ngomulengi wajulu anyika. Ino (cikonzyeka) buti kuti abe abana kakuli tajisi mukaintu? Wakalenga zintu zyoonse; alimwi ulizyi zyoonse.

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوْهُ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ

Żālikumullāhu rabbukum, lā ilāha illā huw(a), khāliqu kulli syai'in fa‘budūh(u), wa huwa ‘alā kulli syai'iw wakīl(un).

Ooyo ngu Allah, Leza wako; taakwe leza umbi kunze lya Nguwe; mulengi wazintu zyoonse, aboobo komukomba; Nguwe sikubamba zintu zyoonse.

لَا تُدْرِكُهُ الْاَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْاَبْصَارَۚ وَهُوَ اللَّطِيْفُ الْخَبِيْرُ

lā tudrikuhul-abṣāru wa huwa yudrikul-abṣār(a), wa huwal-laṭīful-khabīr(u).

Takonzyi kusikilwa akubona ameso, mpawo ulakonzya kubona zilengaano zyoonse, mpawo ngusibusongo kwiinda boonse, musongo kwiinda boonse.

قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Masimpe, bumboni busalala bwakazwa kuli Mwami wako. Kufwumbwa uubona (kasimpe), mpawo (mpindu) njakwe mwini; mpawo kufumbwa moofwu (utaboni kasimpe), mpawo nguwe uusweekelwa. Alimwi Ime (Muhammad) teensi mulindizi (wako).

وَكَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ وَلِيَقُوْلُوْا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهٗ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

wa każālika nuṣarriful-āyāti wa liyaqūlū darasta wa linubayyinahū liqaumiy ya‘lamūn(a).

Mpawo twakapandulula mavesi eesu cakwiinduluka-induluka kuchitila kuti basikukomba baleza banji baambe kuti, "Mwakaiya mavesi aaya (kuzwa kubantu ba Bbuku)," akuti Twakakonzya kupandulula Qur'an kuli baabo bazyi.

اِتَّبِعْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ وَاَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِيْنَ

ittabi‘ mā ūḥiya ilaika mir rabbik(a), lā ilāha illā huw(a), wa a‘riḍ ‘anil-musyrikīn(a).

Tobela eezyo Mwami wako nzyaakakuyubunwida (Muhammad); taakwe leza umbi kunze lya Nguwe; mpawo uzwe kuli baabo bakomba baleza banji.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكُوْاۗ وَمَا جَعَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًاۚ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wa lau syā'allāhu mā asyrakū, wa mā ja‘alnā ‘alaihim ḥafīẓā(n), wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Alimwi kuti Allah naakayanda, tiibakali kunga balaswaangana a (Anguwe). Alimwi teetwakabikka kuti ube sikukwabilila wabo; alimwi toli sikukwabilila wabo.

وَلَا تَسُبُّوا الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَسُبُّوا اللّٰهَ عَدْوًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ كَذٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ اُمَّةٍ عَمَلَهُمْۖ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ مَّرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā tasubbul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi fa yasubbullāha ‘adwam bigairi ‘ilm(in), każālika zayyannā likulli ummatin ‘amalahum, ṡumma ilā rabbihim marji‘uhum fa yunabbi'uhum bimā kānū ya‘malūn(a).

Alimwi utasinganyi aabo mbobakomba kunze lya Allah, nkaambo bayoosinganya Allah kwiinda aawo mpobagolela kakunyina kaambo kaluzibo. Aboobo, Tupa kuti bantu boonse kabayeeya kabotu amulimu wabo. Mpawo bayoopiluka kuli Leza, mpawo uyoobaambila nzibakachita.

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَاۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ اَنَّهَآ اِذَا جَاۤءَتْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in jā'athum āyatul layu'minunna bihā, qul innamal-āyātu ‘indallāhi wa mā yusy‘irukum annahā iżā jā'at lā yu'minūn(a).

Mpawo bakakonka muzina lya Allah chakusinizya, kuti kuti maleele asika kuli mbabo, bayoosyoma muli ngawo. Amwaambe kuti, "Maleele ali kuli Allah luzutu." Alimwi sena ulizyi kuti maleele (tupango) nasika, tabakonzyi kusyoma.

وَنُقَلِّبُ اَفْـِٕدَتَهُمْ وَاَبْصَارَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوْا بِهٖٓ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّنَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ ࣖ ۔

wa nuqallibu af'idatahum wa abṣārahum kamā lam yu'minū bihī awwala marratiw wa nażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Alimwi (munzila njiyonya) Twakapilusya myoyo yabo akubona kwabo mbuli mbobatakali kusyoma (Qur'an), mpawo twakabasiya kabanyongana mukulubizya.

۞ وَلَوْ اَنَّنَا نَزَّلْنَآ اِلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتٰى وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَّا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْٓا اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُوْنَ

wa lau annanā nazzalnā ilaihimul-malā'ikata wa kallamahumul-mautā wa ḥasyarnā ‘alaihim kulla syai'in qubulam mā kānū liyu'minū illā ay yasyā'allāhu wa lākinna akṡarahum yajhalūn(a).

Alimwi nikuba kuti twakatuma bangelo kuli mbabo, mpawo bafwide bakaambuula ambabo, mpawo twakabunganya kunembo lyabo zintu zyoonse (nzyobayanda), tabakonzyi kusyoma ccita kuti Allah wayanda. Pesi bunji bwabo tabazyi (bupanduluzi bwa kasimpe).

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيٰطِيْنَ الْاِنْسِ وَالْجِنِّ يُوْحِيْ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوْرًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwan syayāṭīnal-insi wal-jinni yūḥī ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin zukhrufal-qauli gurūrā(n), wa lau syā'a rabbuka mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

Mpawo kuli musinsimi uli woonse twakabikka sinkondonyina kuzwa kumadaimona aabantu aba jinn, bamwi babo kabavwiya bamwi majwi mabotu mbuli lweeno. Alimwi ikuti Mwami wako naakayanda, nibatakachita pe, aboobo kobasiya anzyobakabamba.

وَلِتَصْغٰٓى اِلَيْهِ اَفْـِٕدَةُ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوْا مَا هُمْ مُّقْتَرِفُوْنَ

wa litaṣgā ilaihi af'idatul-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa liyarḍauhu wa liyaqtarifū mā hum muqtarifūn(a).

Alimwi kuti myoyo yabaabo batasyomi mubuumi bwakumbele ikwelelezyegwe kuli ncico akukkomana muli ncico, alimwi akuti bacite nzyobakali kucita kaindi.

اَفَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْتَغِيْ حَكَمًا وَّهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ اِلَيْكُمُ الْكِتٰبَ مُفَصَّلًا ۗوَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْلَمُوْنَ اَنَّهٗ مُنَزَّلٌ مِّنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ

afagairallāhi abtagī ḥakamaw wa huwal-lażī anzala ilaikumul-kitāba mufaṣṣalā(n), wal-lażīna ātaināhumul-kitāba ya‘lamūna annahū munazzalum mir rabbika bil-ḥaqqi falā takunanna minal-mumtarīn(a).

Sena ndeelede kuyandaula mubetesi umbi kunze lya Allah, kakuli nguwe wakakuyubunwida bbuku (Qur'an) mubufwaafwi? Aabo mbutwakapa bbuku balizyi kabotu kuti lilayubununwa kuzwa kuli Mwami wako akasimpe. Aboobo utabi akati kabaabo badooneka.

وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَّعَدْلًاۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa tammat kalimatu rabbika ṣidqaw wa ‘adlā(n), lā mubaddila likalimātih(ī), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Alimwi ijwi lya Mwami wako (I Qur'an) lyakalondolwa mukasimpe amubululami. Taakwe chintu chikonzya kuchincha majwi aakwe. Alimwi ngu Uumvwa Zyoonse, Ulizyi Zyoonse.

وَاِنْ تُطِعْ اَكْثَرَ مَنْ فِى الْاَرْضِ يُضِلُّوْكَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

wa in tuṭi‘ akṡara man fil-arḍi yuḍillūka ‘an sabīlillāh(i), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣ ūn(a).

Alimwi kuti watobela bantu biingi anyika, masimpe bayookuleya kuzwa munzila ya Allah. Nzyobatobela nkuyeyela biyo mpawo bapanga buyo kubeja.

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ مَنْ يَّضِلُّ عَنْ سَبِيْلِهٖۚ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

inna rabbaka huwa a‘lamu may yaḍillu ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

Ncobeni, Mwami wako nguuzyi kabotu aabo baleya munzila yakwe, alimwi nguuzyi kabotu aabo basololelwa.

فَكُلُوْا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ بِاٰيٰتِهٖ مُؤْمِنِيْنَ

fa kulū mimmā żukirasmullāhi ‘alaihi in kuntum bi'āyātihī mu'minīn(a).

Aboobo kolya eecho (eecho chakajayigwa) chiitwa kuti zina lya Allah, kuti kosyoma mumavesi aakwe.

وَمَا لَكُمْ اَلَّا تَأْكُلُوْا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ اِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ اِلَيْهِ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا لَّيُضِلُّوْنَ بِاَهْوَاۤىِٕهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِيْنَ

wa mā lakum allā ta'kulū mimmā żukirasmullāhi ‘alaihi wa qad faṣṣala lakum mā ḥarrama ‘alaikum illā maḍṭurirtum ilaih(i), wa inna kaṡīral layuḍillūna bi'ahwā'ihim bigairi ‘ilm(in), inna rabbaka huwa a‘lamu bil-mu‘tadīn(a).

Alimwi nkamboonzi ncotayandi kulya (nyama yabanyama) eeyo (yakajayigwa) yiitwa kuti zina lya Allah, nikuba kuti Allah wakakupandulwida nzyaakakasya, kunze kwakuti wasinikizyigwa kuchita oobo. Alimwi masimpe, biingi bacenga bantu azisusi zyabo kakunyina luzibo. Mwami wako ulizyi kabotu aabo basotoka minyinza.

وَذَرُوْا ظَاهِرَ الْاِثْمِ وَبَاطِنَهٗ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَكْسِبُوْنَ الْاِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوْا يَقْتَرِفُوْنَ

wa żarū ẓāhiral-iṡmi wa bāṭinah(ū), innal-lażīna yaksibūnal-iṡma sayujzauna bimā kānū yaqtarifūn(a).

Alimwi usiye zibi zilibonya azisisidwe. Masimpe, aabo bachita (milimo ya) chibi bayoopegwa bulumbu kweendelanya anzyobachita.

وَلَا تَأْكُلُوْا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ وَاِنَّهٗ لَفِسْقٌۗ وَاِنَّ الشَّيٰطِيْنَ لَيُوْحُوْنَ اِلٰٓى اَوْلِيَاۤىِٕهِمْ لِيُجَادِلُوْكُمْ ۚوَاِنْ اَطَعْتُمُوْهُمْ اِنَّكُمْ لَمُشْرِكُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū mimmā lam yużkarismullāhi ‘alaihi wa innahū lafisq(un), wa innasy-syayāṭīna layūḥūna ilā auliyā'ihim liyujādilūkum, wa in aṭa‘tumūhum innakum lamusyrikūn(a).

Alimwi utalyi (nyama yamunyama) eeyo (niikajayigwa) iitakwe zina lya Allah, eecho chintu nchibi ncobeni. Mubunike, madaimona ayoovwiyavwiila beenzinyina kuchitila kuti bakazyanye anduwe. Alimwi kuti wabamvwida, masimpe waba muntu uusyoma baleza banji.

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنٰهُ وَجَعَلْنَا لَهٗ نُوْرًا يَّمْشِيْ بِهٖ فِى النَّاسِ كَمَنْ مَّثَلُهٗ فِى الظُّلُمٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَاۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكٰفِرِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

awa man kāna maitan fa aḥyaināhu wa ja‘alnā lahū nūray yamsyī bihī fin-nāsi kamam maṡaluhū fiẓ-ẓulumāti laisa bikhārijim minhā, każālika zuyyina lil-kāfirīna mā kānū ya‘malūn(a).

Alimwi sena muntu wakalifwide mpawo twakamubusya mpawo twakamupa mumuni uumupa kuti akonzye kweenda aakati kabantu, mbubonya mbuli muntu wakali mumudima, aboobo tanaakali kukonzya kuzwa muli nguwo? Aboobo chaba chintu chibotu kulibaabo batasyomi nzibachita.

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ اَكٰبِرَ مُجْرِمِيْهَا لِيَمْكُرُوْا فِيْهَاۗ وَمَا يَمْكُرُوْنَ اِلَّا بِاَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā fī kulli qaryatin akābira mujrimīhā liyamkurū fīhā, wa mā yamkurūna illā bi'anfusihim wa mā yasy‘urūn(a).

Mpawo munyika yoonse twakabikka beendelezi babi kuti bachite lweeno munyika eeyo. Pesi bali mukulicenga lwabo beni kabatazyi pe.

وَاِذَا جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ قَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ حَتّٰى نُؤْتٰى مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ رُسُلُ اللّٰهِ ۘ اَللّٰهُ اَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسٰلَتَهٗۗ سَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا صَغَارٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعَذَابٌ شَدِيْدٌۢ بِمَا كَانُوْا يَمْكُرُوْنَ

wa iżā jā'athum āyatun qālū lan nu'mina ḥattā nu'tā miṡla mā ūtiya rusulullāh(i), allāhu a‘lamu ḥaiṡu yaj‘alu risālatah(ū), sayuṣībul-lażīna ajramū ṣagārun ‘indallāhi wa ‘ażābun syadīdum bimā kānū yamkurūn(a).

Mpawo kuti kapango kasika kuli mbabo, baamba kuti, "Tatukonzyi kusyoma (kusyoma) mane kusikila kakapegwa kulindiswe mbuli mbukwakapegwa kuli baapostolo ba Allah." Allah ulizyi kabotu nkwabikka mulimu wakwe wabuapostolo. Bantu babisya bayooletwa nsoni kuli Allah akusubulwa kupati akaambo kalweeno ndobakachita.

فَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ اَنْ يَّهْدِيَهٗ يَشْرَحْ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِۚ وَمَنْ يُّرِدْ اَنْ يُّضِلَّهٗ يَجْعَلْ صَدْرَهٗ ضَيِّقًا حَرَجًا كَاَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِى السَّمَاۤءِۗ كَذٰلِكَ يَجْعَلُ اللّٰهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

fa may yuridillāhu ay yahdiyahū yasyraḥ ṣadrahū lil-islām(i), wa may yurid ay yuḍillahū yaj‘al ṣadrahū ḍayyiqan ḥarajan ka'annamā yaṣṣa‘‘adu fis-samā'(i), każālika yaj‘alullāhur-rijsa ‘alal-lażīna lā yu'minūn(a).

Kufumbwa Allah ngwayanda ulatambula busolozi, ulajalula chifuwa chakwe kuti (azumine) Buna-Islamu. Alimwi kufumbwa ngwayanda kuti asweeke, ulapa kuti chifuwa chakwe chibe chifwiifwi akuyuma, mbuli kuti (wakali) kutanta mujulu. Aboobo Allah ulapa chisubulo kuli baabo batasyomi.

وَهٰذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيْمًاۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ

wa hāżā ṣirāṭu rabbika mustaqīmā(n), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy yażżakkarūn(a).

Alimwi eeyi njenzila iiluleme ya Mwami wako. Twakapandulula tupango (tu) kuli baabo bakatambula nchenjezyo.

۞ لَهُمْ دَارُ السَّلٰمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

lahum dārus-salāmi ‘inda rabbihim wa huwa waliyyuhum bimā kānū ya‘malūn(a).

Kuli mbabo (bakapa) busena bwaluumuno (kujulu) a Mwami wabo. Alimwi ngusikukwabilila wabo nkaambo kamilimo mibotu njobachita.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًاۚ يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِّنَ الْاِنْسِ ۚوَقَالَ اَوْلِيَاۤؤُهُمْ مِّنَ الْاِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَّبَلَغْنَآ اَجَلَنَا الَّذِيْٓ اَجَّلْتَ لَنَا ۗقَالَ النَّارُ مَثْوٰىكُمْ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗاِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘ā(n), yā ma‘syaral-jinni qadistakṡartum minal-ins(i), wa qāla auliyā'uhum minal-insi rabbanastamta‘a ba‘ḍunā biba‘ḍiw wa balagnā ajalanal-lażī ajjalta lanā, qālan-nāru maṡwākum khālidīna fīhā illā mā syā'allāh(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Alimwi (koyeeya) buzuba mbwaakababunganya boonse (mpawo Allah wakati), "O nkamu ya jinn! Mwakacenga bantu biingi." Mpawo beenzinyina akati kabantu bakati, "O Mwami, twabotelwa mpawo lino chiindi nchootubikkide chasika." Allah waamba kuti, "Gehena uyooba busena bwako kukabe kutamani, kunze kwakuti Allah kayanda." Masimpe, Mwami wako ngusongo, ulizi zyoonse.

وَكَذٰلِكَ نُوَلِّيْ بَعْضَ الظّٰلِمِيْنَ بَعْضًاۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa każālika nuwallī ba‘ḍaẓ-ẓālimīna ba‘ḍam bimā kānū yaksibūn(a).

Mpawo twakachita kuti bamwi basikubisya babe beenzinyina, kweendelanya anzyobakachita.

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

O kabunga ka jinn abantu! Hena batumwa tiibakasika kulindinywe kuzwa akati kanu, bakamwaambila tupango twangu akumuchenjezya aatala amuswaangano wabuzuba obu? Bakaingula kuti, "(Iyi), tuli bakamboni besu tobeni." Pesi bakacengwa abuumi bwamunyika eyi mpawo bakaba bakamboni beni, kuti mbasyomi.

ذٰلِكَ اَنْ لَّمْ يَكُنْ رَّبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَّاَهْلُهَا غٰفِلُوْنَ

Żālika allam yakur rabbuka muhlikal-qurā biẓulmiw wa ahluhā gāfilūn(a).

Aboobo (baapostolo bakatumwa) nkaambo Mwami wako takonzyi kunyonyoona cisi cakutalulama, kakuli bantu bakkala mumo tababikkili maanu (kunyina kuzyiba).

وَلِكُلٍّ دَرَجٰتٌ مِّمَّا عَمِلُوْاۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

wa likullin darajātum mimmā ‘amilū, wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

Alimwi muntu umwi awumwi ulijisi zyeelelo, (kweendelana) anzyachita. Alimwi Mwami wako tazi pe nzibachita.

وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۗاِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنْۢ بَعْدِكُمْ مَّا يَشَاۤءُ كَمَآ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ اٰخَرِيْنَ

wa rabbukal-ganiyyu żur-raḥmah(ti), iy yasya' yużhibkum wa yastakhlif mim ba‘dikum mā yasyā'u kamā ansya'akum min żurriyyati qaumin ākharīn(a).

Alimwi Mwami wako ngu Singuzuzyoonse, ulizwide luzyalo. Kuti wayanda, ulakunyonyoona mpawo yebo (wamana kunyonyoonwa) ulakubikka aabo mbayanda, mbubonya mbwaakakulenga kuzwa kubana bakabunga kambi.

اِنَّ مَا تُوْعَدُوْنَ لَاٰتٍۙ وَّمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

innamā tū‘adūna la'āt(in), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Mubunike, kufumbwa nchoosyomezyegwa chiyoosika mpawo tokonzyi kuchikaka pe.

قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ تَكُوْنُ لَهٗ عَاقِبَةُ الدَّارِۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

qul yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), fa saufa ta‘lamūn(a), man takūnu lahū ‘āqibatud-dār(i), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "O nobantu bangu! Amucite kweendelana abukkale bwanu, andime ndilachita (mbuboobo). Kumbele muyooziba kuti nguni uuyoojana busena (bubotu) kumbele (kumbele). Masimpe, bantu bataluleme tabakabi acoolwe pe."

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).

Mpawo bakapa zimwi zyazisyango abanyama (zibeela) kuli Allah, kabati kweendelanya amizeezo yabo, "Eezi nzya Allah mpawo eezi nzyamituni yesu." Cibeela chamituni yabo tachikonzyi kusika kuli Allah, mpawo chibeela cha Allah chiyoosika kuli mituni yabo. Kusala kwabo nkubi loko.

وَكَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيْرٍ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ قَتْلَ اَوْلَادِهِمْ شُرَكَاۤؤُهُمْ لِيُرْدُوْهُمْ وَلِيَلْبِسُوْا عَلَيْهِمْ دِيْنَهُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika zayyana likaṡīrim minal-musyrikīna qatla aulādihim syurakā'uhum liyurdūhum wa liyalbisū ‘alaihim dīnahum, wa lau syā'allāhu mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

Mpawo mituni yabo (Saatani) yakapa kuti kube chintu chibotu kulibaabo basyoma baleza banji kuti bajaye bana babo, kuti babanyonyoone akunyonganya bukombi bwabo beni. Alimwi kuti Allah naakayanda, tiibakachita pe. Baleke babe azintu (zyakubeja) nzyobapanga.

وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).

Mpawo bakati (kweendelana amizeezo yabo), "Eezyi nzivwubwa zikasyidwe azintu zyabulimi, tazyeelede kuligwa pe, kunze lyabaabo mbotuyanda." Alimwi kuli banyama batazumizyidwe (batazumizyidwe) kutanta, alimwi kuli banyama (nibajayigwa) batakonzyi kwaamba zina lya Allah, ooku nkubeja kuli Allah. Kumbele, Allah uyoobapa bulumbu kulizyoonse nzyobakachita.

وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).

Mpawo bakati (alimwi), "Eecho chili mumatumbu aaba bavwubwa nchabantu besu, ncha haram kuli bamakaintu besu." Alimwi kuti eecho chili mwida (chazyalwa) chafwa, mpawo boonse balakonzya (kulya). Kumbele, Allah uyoobapa bulumbu akaambo kakusala kwabo. Masimpe, Allah ngusibusongo boonse, ulizyi zyoonse.

قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ

qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).

Nkusweekelwa ncobeni kuli baabo bajaya bana babo akaambo kakubula luzibo, akukasya chakulya nchabapede Allah kwiinda mukupanga buyo kubeja kuli Allah. Masimpe, baleya alimwi tabasololelwa pe.

۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ

wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

Alimwi nguwenya wakalenga misamu iikola ayeeyo iitakwe misaansa, misaansa ya date, misamu iijisi bubotu bwiindene-indene, maolifa amapomegranite aakozyenye (mubupange amubala) alimwi aatakozyenye (mukunona). Lya mucelo aawo nuuzyala micelo mpawo upe zyeelelo zyako (zakat) aawo nutebula, pesi utaindilizyi pe. Masimpe, Allah tabayandi bantu bachiindilizya,

وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ

wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

alimwi akati kazivwubwa kuli eezyo zibelesyegwa kunyamuna mikuli alimwi kuli (alimwi) eezyo zyeelede kujayigwa. Lya chakulya nchaakupa Allah, mpawo utobelezyi ntaamu zyaSaatani. Masimpe, Saatani ngusinkondonyoko ncobeni,

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

kuli banyama bali musanu ababili bobilo (bobilo bone); mbelele zyobile mpongo zyobile. Amwaambe kuti, "Ino ncinzi cikasyigwa a Allah akati kabaalumi bobile naa banakazi bobile naa ncinzi cili mwida lyabanakazi boonse bobilo? Kondipandulwida kweelana aluzyibo kuti koli masimpe."

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Alimwi kuzwa kunkamela zyobile mpawo kuzwa ku ng'ombe zyobile. Amwaambe kuti, "Ino ncinzi cikasyidwe akati kabaalumi bobile naa banakazi bobile, naa ncinzi cili mwida lyabanakazi boonse bobilo? Sena mwakali bakamboni ciindi Allah naakamulailila eci? Ino nguni uutaluleme kwiinda baabo bapanga kubeja kuli Allah kuti basololele bantu kabatakwe luzibo?" Masimpe, Allah takonzyi kusololela bantu bataluleme pe.

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

Amwaambe kuti, "Teendakajana muli ceeco ncendakayubununwa, cintu cili coonse cikasyidwe kulya kuli baabo bayanda kulya, kunze lyanyama yabanyama bafwide (mitunta), bulowa buzwa, nyama yengulube - nkaambo zyoonse eezyo zilisofweede - naa banyama bajaigwa kutali mu (zina lya) Allah. Pele kufumbwa uusinikizyigwa kutali akaambo kakuti tayandi alimwi tayandi kwiinda (Mwami wako) nkokuti, ulaangulukide kuzwa Kulekelela, Siluzyalo.

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).

Alimwi kuba Juuda, Twakakasya (banyama) boonse bajisi mababa, mpawo twakakasya mafuta aangombe ambelele, kunze lyaayo aajatikizyidwe kumusana wabo, naa aali mumatumbu aabo, naa aayo aasanganizidwe amafwuwa. Aboobo twakabasubula akaambo kakutamvwida kwabo. Alimwi masimpe, Tuli Basimpe Kwiinda Boonse.

فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ رَّبُّكُمْ ذُوْ رَحْمَةٍ وَّاسِعَةٍۚ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهٗ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

fa in każżabūka faqur rabbukum żū raḥmatiw wāsi‘ah(tin), wa lā yuraddu ba'suhū ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Aboobo kuti bakubeja, koamba kuti, "Mwami wako ulijisi luzyalo lupati, alimwi cisubulo cakwe kuli basizibi tacikonzyi kweelebwa pe."

سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ

sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).

Basikukomba baleza banji bayooamba kuti, "Ikuti Allah naakayanda, notwatakaswaangana anguwe, nokuba bamasyaanene besu, alimwi notwatakali kukasya cintu cili coonse." Mbubwenya buyo aabo bakali kumbele lyabo bakabeja (batumwa) kusikila bakalabila chisubulo chesu. Amwaambe (Muhammad), "Sena kuli luzibo ndomukonzya kutupa? Nzyomutobela nkuyeyela biyo, mpo muyeeya biyo."

قُلْ فَلِلّٰهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُۚ فَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qul fa lillāhil-ḥujjatul-bāligah(tu), fa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Kaambo kalikke ngu Allah. Aboobo kuti wayanda, nyoonse mulasololelwa."

قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Leta bakamboni bako bakonzya kutondezya kuti Allah wakakasya eezi." Kuti bapa bumboni, toyelede (awebo) kupa bumboni ambabo. Utatobeli zisusi zyabaabo bakaka mavesi eesu abaabo batasyomi mubuumi bwakumbele, mpawo balaswaangana aLeza.

۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Amwaambe kuti (Muhammad), "Amuleke ndimubale nzyaakakasya Leza. Utaswaangani alinguwe, koba kabotu kubazyali bako, utajayi bana bako nkaambo mbacete. Swebo ndiswe tupa chakulya kuli nduwe akuli mbabo; utasweni kuzintu zisesemya, nikuba zilibonya naa zisisidwe, utajayi bantu bakasyigwa a Allah kunze lya twaambo ntowakakasya kuti umvwisisisye.

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).

Alimwi utasweneneli lubono lwamucaala, kunze kwakuti munzila iigwasya, kusikila akasike (aamyaka yakuzyalwa) yabupati. Mpawo ulondole zipimyo azipimyo kabotu. Tatuminyi muntu mukuli kweelana anguzu zyakwe. Nowaambuula, koamba choonzyo, nikuba kuti nchintu chako mpawo uzuzikizye chisyomezyo cha Allah. Aboobo Walo ulamulailila kuti uyeeye.”

وَاَنَّ هٰذَا صِرَاطِيْ مُسْتَقِيْمًا فَاتَّبِعُوْهُ ۚوَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa anna hāżā ṣirāṭī mustaqīman fattabi‘ūh(u), wa lā tattabi‘us-subula fa tafarraqa bikum ‘an sabīlih(ī), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tattaqūn(a).

Alimwi masimpe, eeyi njenzila yangu iiluleme. Mpawo tobela! Utatobeli (zimwi) nzila zikonzya kukumwaya kuzwa munzila yakwe. Aboobo wakakulailila kuti ube muntu uusyomeka.

ثُمَّ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيْٓ اَحْسَنَ وَتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لَّعَلَّهُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُوْنَ ࣖ

Ṡumma ātainā mūsal-kitāba tamāman ‘alal-lażī aḥsana wa tafṣīlal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal la‘allahum biliqā'i rabbihim yu'minūn(a).

Mpawo twakapa Musa bbuku (Torah) kuti azuzikizye (zilongezyo zyesu) kuli baabo bachita zibotu, kuti apandulule zyoonse, mbuli busolozi aluzyalo, kuchitila kuti basyome mukuswaangana aMwami wabo.

وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ

wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).

Alimwi eeli ndibbuku (Al-Qur'an) ndyotwakatuma lizwide zilongezyo. Chitobele, ube abulemu kuchitila kuti utambule luzyalo,

اَنْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اُنْزِلَ الْكِتٰبُ عَلٰى طَاۤىِٕفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنَاۖ وَاِنْ كُنَّا عَنْ دِرَاسَتِهِمْ لَغٰفِلِيْنَۙ

an taqūlū innamā unzilal-kitābu ‘alā ṭā'ifataini min qablinā, wa in kunnā ‘an dirāsatihim lagāfilīn(a).

(Twakatumina Qur'an) kuchitila kuti (mutaambi) kuti, "Ibbuku eeli lyakayubununwa buyo kunkamu zyobile zyakasaanguna ndiswe (baJuuda abana Kristu) alimwi masimpe, tatubikkili maanu kuli eezyo nzyobabala,"

اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ

au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).

naakuti yebo (to) waamba kuti, "Ikuti bbuku lyakayubununwa kuli ndiswe, nitwakasololelwa kwiinda mbabo." Masimpe, kwakasika kuli nduwe bupanduluzi busalala, busolozi aluzyalo kuzwa kuli Mwami wako. Ino nguni uutaluleme kwiinda yooyo uukaka tupango twa Allah akuzitantamuka? Kumbele, Tuyoopa bulumbu kuli baabo bazwa kumavesi eesu achisubulo chiyumu, nkaambo lyoonse balaleka.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ اَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ اٰيٰتِ رَبِّكَ ۗيَوْمَ يَأْتِيْ بَعْضُ اٰيٰتِ رَبِّكَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا اِيْمَانُهَا لَمْ تَكُنْ اٰمَنَتْ مِنْ قَبْلُ اَوْ كَسَبَتْ فِيْٓ اِيْمَانِهَا خَيْرًاۗ قُلِ انْتَظِرُوْٓا اِنَّا مُنْتَظِرُوْنَ

hal yanẓurūna illā an ta'tiyahumul-malā'ikatu au ya'tiya rabbuka au ya'tiya ba‘ḍu āyāti rabbik(a), yauma ya'tī ba‘ḍu āyāti rabbika lā yanfa‘u nafsan īmānuhā lam takun āmanat min qablu au kasabat fī īmānihā khairā(n), qulintaẓirū innā muntaẓirūn(a).

Nzyobalangila nkusika kwa mungelo kuli mbabo, naa kusika kwa Mwami wako, naa citondezyo cimwi kuzwa ku Mwami wako. Mubuzuba oobo zimwi zitondezyo zya Mwami wako noziyoolibonya, lusyomo lwamuntu uutanasyoma kaindi talukooyoogwasya pe, nokuba (uutaninga) kusola kucita zibotu alusyomo lwakwe. Koamba kuti, "Ima! Aswebo tulindila."

اِنَّ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِيْ شَيْءٍۗ اِنَّمَآ اَمْرُهُمْ اِلَى اللّٰهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

innal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘al lasta minhum fī syai'(in), innamā amruhum ilallāhi ṡumma yunabbi'uhum bimā kānū yaf‘alūn(a).

Masimpe, aabo baandaanya bukombi bwabo akuba (kwaandaanizyigwa) mutubunga, teensi mukuli wako (Muhammad) pe. Masimpe, makani aabo ali (kuli) Allah. Mpawo uyoobaambila nzibakachita.

مَنْ جَاۤءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ عَشْرُ اَمْثَالِهَا ۚوَمَنْ جَاۤءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزٰٓى اِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

man jā'a bil-ḥasanati fa lahū ‘asyru amṡālihā, wa man jā'a bis-sayyi'ati falā yujzā illā miṡlahā wa hum lā yuẓlamūn(a).

Kufumbwa muntu uuchita milimo mibotu uyoopegwa bulumbu bwiinda milimo yakwe ziindi zili kkumi. Alimwi kufwumbwa uucita bubi uyoopilusyigwa kweelana amulandu wakwe. Tabachisidwe pe (kubisizigwa).

قُلْ اِنَّنِيْ هَدٰىنِيْ رَبِّيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ەۚ دِيْنًا قِيَمًا مِّلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul innanī hadānī rabbī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in), dīnan qiyamam millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Masimpe, Mwami wangu wandisololela munzila iiluleme, bukombi bwakasimpe, bukombi bululeme bwa Abrahamu. Walo (Ibrahim) tali akati kabasikukomba baleza banji."

قُلْ اِنَّ صَلَاتِيْ وَنُسُكِيْ وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِيْ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qul inna ṣalātī wa nusukī wa maḥyāya wa mamātī lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Masimpe kupaila kwangu, kukomba kwangu, buumi bwangu alufu lwangu zili buyo kuli Allah, Mwami wanyika zyoonse,

لَا شَرِيْكَ لَهٗ ۚوَبِذٰلِكَ اُمِرْتُ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُسْلِمِيْنَ

lā syarīka lah(ū), wa biżālika umirtu wa ana awwalul-muslimīn(a).

taakwe mweenzinyina wakwe; aboobo ndakalaililwa mpawo ndakasaanguna kulibombya (mu Mozilemu).

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْ رَبًّا وَّهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍۗ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ اِلَّا عَلَيْهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۚ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

qul agairallāhi abgī rabbaw wa huwa rabbu kulli syai'(in), wa lā taksibu kullu nafsin illā ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Amwaambe (Muhammad), "Sena (nchibotu) kulindime kuyandaula leza umbi kunze lya Allah, kakuli Walo Mwami wazintu zyoonse. Kuzibi zyoonse muntu nzyachita, nguwe mwini nguujisi mulandu. Alimwi umwi takonzyi kunyamuna mukuli wazibi zyaumwi. Mpawo kuli Mwami wako uyoojokela, mpawo uyookwaambila nzowakali kukazyania."

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَكُمْ خَلٰۤىِٕفَ الْاَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْۗ اِنَّ رَبَّكَ سَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa huwal-lażī ja‘alakum khalā'ifal-arḍi wa rafa‘a ba‘ḍakum fauqa ba‘ḍin darajātil liyabluwakum fī mā ātākum, inna rabbaka sarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

Alimwi nguwe wakamuchita kuti mube ba-caliph anyika mpawo wakasumpula (chiimo cha) bamwi akati kanu kwiinda bamwi, kuti amusunke (zipego) nzyaakamupa. Masimpe, Mwami wako ulafwambaana kusubula alimwi masimpe, Nguulekelela kwiinda boonse, ngusiluzyalo kwiinda boonse.