Q.S Al-Furqan (اَلْفُرْقَان) - 77 Mweelwe wamavesi

تَبٰرَكَ الَّذِيْ نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلٰى عَبْدِهٖ لِيَكُوْنَ لِلْعٰلَمِيْنَ نَذِيْرًا ۙ

tabārakal-lażī nazzalal-furqāna ‘alā ‘abdihī liyakūna lil-‘ālamīna nażīrā(n).

Bulemu bube kuli Allah ooyo wakatuma Furqan (Al-Qur'an) kumubelesi wakwe (Muhammad), kuchitila kuti abe nchenjezyo kuzilenge zyoonse (jinn abantu).

ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهٗ تَقْدِيْرًا

allażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍi wa lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa khalaqa kulla syai'in fa qaddarahū taqdīrā(n).

Ooyo uujisi bwami bwakujulu anyika, uutakwe bana, uutakwe mweenzinyina munguzu (Zyakwe), mpawo wakalenga zyoonse, mpawo wakabikka mweelwe wazyo wini.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً لَّا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَ وَلَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا وَّلَا يَمْلِكُوْنَ مَوْتًا وَّلَا حَيٰوةً وَّلَا نُشُوْرًا

wattakhażū min dūnihī ālihatal lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūna wa lā yamlikūna li'anfusihim ḍarraw wa lā naf‘aw wa lā yamlikūna mautaw wa lā ḥayātaw wa lā nusyūrā(n).

Pesi bakatola baleza bambi kunze lyakwe (kuti bakombe), nikuba kuti (baleza aabo) tiibakalenga chintu, mubwini mbabo beni bakalengwa mpo tiibakajisi nguzu zyakulichisa mpawo tiibakakonzya (kuleta) mpindu mpawo tiibakajisi nguzu zyakujaya, kupa buumi naakuti (alimwi) kubusya.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ

wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).

Mpawo batasyomi bakati, "Eeyi (Qur'an) teensi chintu pesi nkubeja kwakapangwa anguwe (Muhammad), kugwasigwa abantu bamwi," Masimpe, bakachita kutalulama akubeja kupati.

وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).

Mpawo bakati, "(Nzi) twaano twabantu bakaindi, ooto ntwaakalomba kuti alembe, mpawo amubalile twaano ootu mafwumofwumo amangolezya."

قُلْ اَنْزَلَهُ الَّذِيْ يَعْلَمُ السِّرَّ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

qul anzalahul-lażī ya‘lamus-sirra fis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū kāna gafūrar raḥīmā(n).

Amwaambe (Muhammad), "(I Qur'an) yakayubununwa a (Allah) ooyo uuzyi maseseke aakujulu anyika. Ncobeni, Nguulekelela, Uujisi luzyalo."

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

Mpawo bakati, "Nkaambo nzi oyu Mutumwa (Muhammad) nkalya chakulya akweenda mumisika? Nkaambo nzi mungelo ncaatatumwa kuli nguwe (kutegwa mungelo) achenjezye anguwe,

اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

naa (nkaambo nzi) lubono lutatuminwi kuli nguwe naa (nkaambo nzi ncotutabi) muunda wakwe, kutegwa alye kuzwa (kuzilyo)?” Mpawo bantu bataluleme bakati, "Utobelezya buyo muntu wakalozigwa."

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Bona, mbuli mbobachita zikozyanyo aatala anduwe, aboobo balaleya, tabakonzyi (kujana) nzila (yakukazya buapostolo bwako).

تَبٰرَكَ الَّذِيْٓ اِنْ شَاۤءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِّنْ ذٰلِكَ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ وَيَجْعَلْ لَّكَ قُصُوْرًا

tabārakal-lażī in syā'a ja‘ala laka khairam min żālika jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa yaj‘al laka quṣūrā(n).

Bulemu bube kuli Allah, kuti naakayanda, naakakuchitila zintu zibotu kwiinda eezyo: myuunda munsi lyayo milonga iikunka, mpawo wakakuchitila maanda aabami.

بَلْ كَذَّبُوْا بِالسَّاعَةِۙ وَاَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيْرًا

bal każżabū bis-sā‘ah(ti), wa a‘tadnā liman każżaba bis-sā‘ati sa‘īrā(n).

Mane buya balakaka Buzuba bwa Lubeta. Alimwi twakabambila gehena uupya kuli kufumbwa muntu uukaka Buzuba bwa Lubeta.

اِذَا رَاَتْهُمْ مِّنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ سَمِعُوْا لَهَا تَغَيُّظًا وَّزَفِيْرًا

iżā ra'athum mim makānim ba‘īdin sami‘ū lahā tagayyuẓaw wa zafīrā(n).

Eelyo (helo) naakababona kabali kulaale, bakamvwa jwi lyakwe kalivwuuma akaambo kabukali.

وَاِذَآ اُلْقُوْا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُّقَرَّنِيْنَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُوْرًا ۗ

wa iżā ulqū minhā makānan ḍayyiqam muqarranīna da‘au hunālika ṡubūrā(n).

Alimwi nibasowelwa mubusena bufwaafwi muhelo kabaangidwe nketani, ooko balalila kunyonyoonwa.

لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوْرًا وَّاحِدًا وَّادْعُوْا ثُبُوْرًا كَثِيْرًا

lā tad‘ul-yauma ṡubūraw wāḥidaw wad‘ū ṡubūran kaṡīrā(n).

(Kuyakwaambilwa kuli mbabo), "Mutalangilili lunyonyooko lomwe sunu, pesi amulangilile lunyonyooko lubo."

قُلْ اَذٰلِكَ خَيْرٌ اَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاۤءً وَّمَصِيْرًا

qul ażālika khairun am jannatul-khuldil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), kānat lahum jazā'aw wa maṣīrā(n).

Amwaambe (Muhammad), "Sena (chisubulo) chili kabotu, naakuti paradaiso iitamani yakasyomezyegwa kuli baabo basyomeka mbuli bulumbu, abusena bwakujokela kuli mbabo?"

لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ خٰلِدِيْنَۗ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ وَعْدًا مَّسْـُٔوْلًا

lahum fīhā mā yasyā'ūna khālidīn(a), kāna ‘alā rabbika wa‘dam mas'ūlā(n).

Kuli mbabo zyoonse nzyobalombozya zili mulinjiyo (julu), bayookkala kukabe kutamani (mulinjiyo). Eecho nchisyomezyo chaMwami wako cheelede kukombelezegwa (kuli Nguwe).

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَقُوْلُ ءَاَنْتُمْ اَضْلَلْتُمْ عِبَادِيْ هٰٓؤُلَاۤءِ اَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيْلَ ۗ

wa yauma yaḥsyuruhum wa mā ya‘budūna min dūnillāhi fa yaqūlu a'antum aḍlaltum ‘ibādī hā'ulā'i am hum ḍallus-sabīl(a).

Alimwi (koyeeya) mubuzuba (awo) Allah naakababunganya antoomwe anzyobakali kukomba kunze lya Allah, mpawo wakati (kuli baabo bakali kukombwa), "Sena nduwe wakasololela babelesi Bangu, naa mbabo beni bakaleya kuzwa munzila (yakasimpe)?"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ مَا كَانَ يَنْۢبَغِيْ لَنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ مِنْ دُوْنِكَ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنْ مَّتَّعْتَهُمْ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى نَسُوا الذِّكْرَۚ وَكَانُوْا قَوْمًاۢ بُوْرًا

qālū subḥānaka mā kāna yambagī lanā an nattakhiża min dūnika min auliyā'a wa lākim matta‘tahum wa ābā'ahum ḥattā nasuż-żikr(a), wa kānū qaumam būrā(n).

Balo (aabo bakali kukombwa) bakaingula kuti, "Bulemu bube kulinduwe, taceelede kulindiswe kubweza sikukwabilila uumbi kunze lyanduwe, pesi yebo wakabapa abamausyi lukkomano lwabuumi, aboobo baluba nchenjezyo; mpawo mbantu bafwa."

فَقَدْ كَذَّبُوْكُمْ بِمَا تَقُوْلُوْنَۙ فَمَا تَسْتَطِيْعُوْنَ صَرْفًا وَّلَا نَصْرًاۚ وَمَنْ يَّظْلِمْ مِّنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيْرًا

faqad każżabūkum bimā taqūlūn(a), famā tastaṭī‘ūna ṣarfaw wa lā naṣrā(n), wa may yaẓlim minkum nużiqhu ‘ażāban kabīrā(n).

Aboobo masimpe, aabo (bakombwa) bakakaka nzowaamba, aboobo tokonzyi kukazya (chisubulo) mpawo tokonzyi kuligwasya (nobeni), mpawo kufumbwa akati kanu uuchita zibi, tulamupa chisubulo chipati.

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

Alimwi tiitwakatuma batumwa kunembo lyako (Muhammad), pesi bakali kunoolya chakulya akweenda mumisika. Alimwi twakachita kuti bamwi banu babe musunko kuli bamwi. Sena uyookkazyika moyo? Alimwi Mwami wako nguubona zyoonse.

۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا

wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).

Alimwi aabo batalangilili kuti bayooswaangana andiswe (mubuumi bwakumbele) baamba kuti, "Nkaambo nzi bangelo ncobatatuminwi kulindiswe, naa (nkaambo nzi) ncotutaboni Mwami wesu?" Masimpe, bakatalika kulisumpula mpawo bakasotoka (mukuchita zintu zitali kabotu).

يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ لَا بُشْرٰى يَوْمَىِٕذٍ لِّلْمُجْرِمِيْنَ وَيَقُوْلُوْنَ حِجْرًا مَّحْجُوْرًا

yauma yaraunal-malā'ikata lā busyrā yauma'iżil lil-mujrimīna wa yaqūlūna ḥijram maḥjūrā(n).

(Koyeeya) Buzuba (awo) nibayoobona bangelo, mubuzuba oobo takukabi makani mabotu kuzigwebenga, mpawo bayooamba kuti, "Hijran majura."

وَقَدِمْنَآ اِلٰى مَا عَمِلُوْا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنٰهُ هَبَاۤءً مَّنْثُوْرًا

wa qadimnā ilā mā ‘amilū min ‘amalin fa ja‘alnāhu habā'am manṡūrā(n).

Alimwi tuyoobatondezya kufumbwa milimo njobakachita, mpawo tuyoobachita mbuli bulongo bumwaikide.

اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ يَوْمَىِٕذٍ خَيْرٌ مُّسْتَقَرًّا وَّاَحْسَنُ مَقِيْلًا

aṣḥābul-jannati yauma'iżin khairum mustaqarraw wa aḥsanu maqīlā(n).

Bantu bakkala mu Paradaiso, Buzuba oobo, bayooba amaanda mabotu kapati alimwi amasena mabotu aakulyookezyela.

وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاۤءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ تَنْزِيْلًا

wa yauma tasyaqqaqus-samā'u bil-gamāmi wa nuzzilal-malā'ikatu tanzīlā(n).

Alimwi (koyeeya) Buzuba (awo) julu noliyoojaluka, akugwisya kkumbi lituba, mpawo bangelo bayootumwa ansi (mu) mayuwe.

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّ لِلرَّحْمٰنِۗ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكٰفِرِيْنَ عَسِيْرًا

al-mulku yauma'iżinil-ḥaqqu lir-raḥmān(i), wa kāna yauman ‘alal-kāfirīna ‘asīrā(n).

Bwami bweelede mubuzuba oobo mbubwaLeza Siluzyalo. Alimwi oobo mbuzuba bukatazya kuli baabo batasyomi.

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلٰى يَدَيْهِ يَقُوْلُ يٰلَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُوْلِ سَبِيْلًا

wa yauma ya‘aḍḍuẓ-ẓālimu ‘alā yadaihi yaqūlu yā laitanittakhażtu ma‘ar-rasūli sabīlā(n).

Alimwi (koyeeya) buzuba (awo) muntu uutaluleme wakaluma minwe yakwe yobile, (kuusa akaambo kamicito yakwe) kumwi kaamba kuti, "O! Nikuba kuti (kaindi komwe) nindakabweza nzila a Mutumwa."

يٰوَيْلَتٰى لَيْتَنِيْ لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيْلًا

yā wailatā laitanī lam attakhiż fulānan khalīlā(n).

Oh, maawe kulindime! Kuti (muchiindi) nindatakachita kuti abe mweenzuma mupati (wangu),

لَقَدْ اَضَلَّنِيْ عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَاۤءَنِيْۗ وَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِلْاِنْسَانِ خَذُوْلًا

laqad aḍallanī ‘aniż-żikri ba‘da iż jā'anī, wa kānasy-syaiṭānu lil-insāni khażūlā(n).

masimpe, wakandicenga kuzwa kukuchenjezya (kwa Qur'an) aawo (Qur'an) niyakasika kulindime. Alimwi Saatani masimpe ngusikwaaba bantu."

وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا

wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).

Mpawo Mutumwa (Muhammad) wakati, "O Mwami wangu, masimpe bantu bangu bakapa kuti Koran eeyi ileke kubelesegwa."

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).

Aboobo, kuli musinsimi uli oonse, Twakapanga basinkondo babantu basizibi. Asi Mwami wako ulizulide mbuli mweendelezi amugwasyi.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْاٰنُ جُمْلَةً وَّاحِدَةً ۛ كَذٰلِكَ ۛ لِنُثَبِّتَ بِهٖ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنٰهُ تَرْتِيْلًا

wa qālal-lażīna kafarū lau lā nuzzila ‘alaihil-qur'ānu jumlataw wāḥidatan - każālika - linuṡabbita bihī fu'ādaka wa rattalnāhu tartīlā(n).

Mpawo batasyomi bakaamba kuti, "Nkaambo nzi Qur'an ncoyatakayubununwa kulinguwe achiindi chomwe?" Aboobo, kuchitila kuti Tuyumye moyo wako (waMuhammad) anzizyo mpawo Twiinduluke (asyoonto-asyoonto, asyoonto-syoonto alimwi munzila iiluzi).

وَلَا يَأْتُوْنَكَ بِمَثَلٍ اِلَّا جِئْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاَحْسَنَ تَفْسِيْرًا ۗ

wa lā ya'tūnaka bimaṡalin illā ji'nāka bil-ḥaqqi wa aḥsana tafsīrā(n).

Alimwi balo (batasyomi) tiibakaboola kuli nduwe (kuleta) chintu cheenzu, pesi twakaleta kuli nduwe kasimpe abupanduluzi bubotu.

اَلَّذِيْنَ يُحْشَرُوْنَ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ اِلٰى جَهَنَّمَۙ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

allażīna yuḥsyarūna ‘alā wujūhihim ilā jahannam(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu sabīlā(n).

Bantu aabo babungene ku Gehena kwiinda mukukwelwa abusyu bwabo, aabo mbabaabo bali mubusena bubyaabi kapati alimwi mbabaabo balilubide kapati munzila zyabo.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهٗٓ اَخَاهُ هٰرُوْنَ وَزِيْرًا ۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnā ma‘ahū akhāhu hārūna wazīrā(n).

Alimwi masimpe, twakapa bbuku (Torah) kuli Musa mpawo twakamupa kuti Harun abe munyina, kamutobela kali mugwasyi (mugwasyi).

فَقُلْنَا اذْهَبَآ اِلَى الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ فَدَمَّرْنٰهُمْ تَدْمِيْرًا ۗ

fa qulnażhabā ilal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, fa dammarnāhum tadmīrā(n).

Mpawo twakati (kuli mbabo boonse bobile), "Kamuya nyoonse nobilo kubantu bakaka zitondezyo zyesu." Mpawo twakabanyonyoona anguzu zyesu zyoonse.

وَقَوْمَ نُوْحٍ لَّمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ اَغْرَقْنٰهُمْ وَجَعَلْنٰهُمْ لِلنَّاسِ اٰيَةًۗ وَاَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ۚ

wa qauma nūḥil lammā każżabur-rusula agraqnāhum wa ja‘alnāhum lin-nāsi āyah(tan), wa a‘tadnā liẓ-ẓālimīna ‘ażāban alīmā(n).

Alimwi (Twakanyonyoona) bantu baNowa aawo nibakabeja batumwa. Twakababbizya mumaanzi mpawo twakachita kuti (makani) aabo abe chiiyo kubantu. Alimwi twababambila basizibi chisubulo chikatazya,

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَاَصْحٰبَ الرَّسِّ وَقُرُوْنًاۢ بَيْنَ ذٰلِكَ كَثِيْرًا

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa aṣḥābar-rassi wa qurūnam baina żālika kaṡīrā(n).

alimwi (Twakanyonyoona) bantu ba 'Ad a Samud abantu ba Rass alimwi amazyalani manji (aambi) akati kabantu aabo.

وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْاَمْثَالَۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيْرًا

wa kullan ḍarabnā lahul-amṡāl(a), wa kullan tabbarnā tatbīrā(n).

Alimwi twabapa chikozyano kuli umwi awumwi wabo mpawo twakanyonyoona umwi awumwi wabo kusikila kukunyonyoonwa kwakwe koonse.

وَلَقَدْ اَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِيْٓ اُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِۗ اَفَلَمْ يَكُوْنُوْا يَرَوْنَهَاۚ بَلْ كَانُوْا لَا يَرْجُوْنَ نُشُوْرًا

wa laqad atau ‘alal-qaryatil-latī umṭirat maṭaras-sau'(i), afalam yakūnū yaraunahā, bal kānū lā yarjūna nusyūrā(n).

Alimwi masimpe, balo (basikukomba baleza banji baku Mecca) bakainda munyika (Sodoma) eeyo (kaindi) yakaumwa amvwula mbyaabi (mvwula yamabwe). Sena tiibakabona? Mubunike, tiibakali kulangila buzuba bwabubuke pe.

وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا

wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).

Mpawo nibakubona (Muhammad), balakuseka biyo (kwaamba kuti), "Sena ooyu ngomuntu ngwaakatuma Allah kuti abe Mutumwa?

اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا

in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).

Masimpe, ulakonzya kutusofwaazya kuzwa kukukomba kwesu, kuti notwatazumanana (kukomba) nguwe." Mpawo kumbele bayooziba nibayoobona chisubulo, nguni wakaleya kwiinda.

اَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُۗ اَفَاَنْتَ تَكُوْنُ عَلَيْهِ وَكِيْلًا ۙ

ara'aita manittakhaża ilāhahū hawāh(u), afa anta takūnu ‘alaihi wakīlā(n).

Sena yebo (Muhammad) wakamubona muntu uuchita nzyayanda kuba leza wakwe? Sena uyooba sikukwabilila wakwe?

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).

Naa sena muyeeya kuti bunji bwabo balamvwa naa kumvwisya? Bali mbuli banyama, mpawo balilubide.

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَاۤءَ لَجَعَلَهٗ سَاكِنًاۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيْلًا ۙ

alam tara ilā rabbika kaifa maddaẓ-ẓill(a), wa lau syā'a laja‘alahū sākinā(n), ṡumma ja‘alnasy-syamsa ‘alaihi dalīlā(n).

Hena tonabona (kulenga kwa) Mwami wako, mbuli mbwalampa (akufwiinsya) mitunta; mpawo naakayanda, naakabachita kuti (mitunta) izumanane, mpawo twakapanga zuba kuti libe mweendelezi,

ثُمَّ قَبَضْنٰهُ اِلَيْنَا قَبْضًا يَّسِيْرًا

Ṡumma qabaḍnā ilainā qabḍay yasīrā(n).

mpawo twakachikwela (chimvwule) kulindiswe mbichaani mbichaani.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِبَاسًا وَّالنَّوْمَ سُبَاتًا وَّجَعَلَ النَّهَارَ نُشُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila libāsaw wan-nauma subātaw wa ja‘alan-nahāra nusyūrā(n).

Alimwi nguwenya wakakuchitila masiku (mbuli) zizwaato, akukoona kuti ube akulyookezya, mpawo wakalenga buzuba bwakubuka kuti ulwane.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۚ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً طَهُوْرًا ۙ

wa huwal-lażī arsalar-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), wa anzalnā minas-samā'i mā'an ṭahūrā(n).

Alimwi nguwe uufwusa guwo (mbuli) sikutola makani mabotu katanasika luzyalo lwakwe (mvwula); mpawo twakatuma kuzwa kujulu maanzi aasalala loko,

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

kuchitila kuti (aamaanzi aayo) Tupe buumi kunyika iifwide (itakwe maila), mpawo Tupe kunywa kuli zimwi nzyotwakalenga, (muchikozyano cha) banyama abantu biingi.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Alimwi masimpe, Twakapa (mvwula) akati kabo kuchitila kuti baiye chiiyo; pesi bantu biingi tabayandi kuba (kulumba), balakaka (zilongezyo).

وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيْرًا ۖ

wa lau syi'nā laba‘aṡnā fī kulli qaryatin nażīrā(n).

Alimwi nitwakali kuyanda, nitwakatumina sikuchenjezya kunyika yoonse.

فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا

falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).

Aboobo utaswiilili batakombi, mpawo ubalwane a (Qur'an) amuuya mupati (wa) kulwana.

۞ وَهُوَ الَّذِيْ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَّهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۚ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَّحِجْرًا مَّحْجُوْرًا

wa huwal-lażī marajal-baḥraini hāżā ‘ażbun furātuw wa hāżā milḥun ujāj(un), wa ja‘ala bainahumā barzakhaw wa ḥijram maḥjūrā(n).

Alimwi nguwe uuzumizya lwizi lubili kuti lukwe (kumbali-mbali); eechi nchintu chibi mpawo chipya mpawo chimwi chili amunyo loko mpawo chilula; mpawo wakapanga aakati kabo bwaanda butakonzyi kunjililwa amunyinza.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ مِنَ الْمَاۤءِ بَشَرًا فَجَعَلَهٗ نَسَبًا وَّصِهْرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيْرًا

wa huwal-lażī khalaqa minal-mā'i basyaran fa ja‘alahū nasabaw wa ṣihrā(n), wa kāna rabbuka qadīrā(n).

Mpawo wakalenga muntu kuzwa mumaanzi, mpawo wakamupa kuba abana abuvubi mpawo Leza wako nguSinguzuzyoonse.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلٰى رَبِّهٖ ظَهِيْرًا

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘uhum wa lā yaḍurruhum, wa kānal-kāfiru ‘alā rabbihī ẓahīrā(n).

Alimwi bakomba kunze lya Allah eecho chitabagwasyi pe alimwi chitali (alimwi) kubaletela mapenzi. Batasyomi mbabagwasyi (ba Saatani kuti bataswiilili) Mwami wabo.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًا

wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Alimwi teetwakakutuma pe (Muhammad) pesi buyo kuti ube sikutola makani mabotu akucenjezya.

قُلْ مَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اَنْ يَّتَّخِذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

qul mā as'alukum ‘alaihi min ajrin illā man syā'a ay yattakhiża ilā rabbihī sabīlā(n).

Amwaambe kuti, "Tandikumbili chintu chilichose kuli nduwe mukutola (mulumbe), pesi (ndilangila kuti) bantu bayootola nzila ya Mwami wabo."

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِيْ لَا يَمُوْتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهٖۗ وَكَفٰى بِهٖ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًا ۚ

wa tawakkal ‘alal-ḥayyil-lażī lā yamūtu wa sabbiḥ biḥamdih(ī), wa kafā bihī biżunūbi ‘ibādihī khabīrā(n).

Mpawo bikka lusyomo lwako muli Allah, Muumi, Ooyo uutafwi, mpawo umulemeke kwiinda mukumutembaula. Alimwi zilazula kuti Walo ulizyi zyoonse zibi zyababelesi bakwe,

اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا

allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).

ooyo wakalenga julu anyika azintu zili akati kazyo muminyaka iili musanu aimwi, mpawo wakakkala acuuno cabwami, (Ngo) Siluzyalo, aboobo kobuzya (aatala a Allah) ooyo uuzyi kabotu (Muhammad).

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ

wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).

Mpawo aawo nikwaambilwa kuti, "Kokotamina kuli Siluzyalo", baingula kuti, "Nguni Siluzyalo? Sena tweelede kukotamina kuli Allah ooyo (Muhammad) ngowakatulailila (kuti tumufwugame)?" Mpawo bakachija kuya kunembo (kuzwa kukasimpe).

تَبٰرَكَ الَّذِيْ جَعَلَ فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّجَعَلَ فِيْهَا سِرٰجًا وَّقَمَرًا مُّنِيْرًا

tabārakal-lażī ja‘ala fis-samā'i burūjaw wa ja‘ala fīhā sirājaw wa qamaram munīrā(n).

Bulemu bube kuli Allah wakalenga nyenyeezi mujulu mpawo wakalenga zuba amwezi kuti zimweke.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ اَرَادَ اَنْ يَّذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘alal-laila wan-nahāra khilfatal liman arāda ay yażżakkara au arāda syukūrā(n).

Alimwi Walo (alimwi) ulapa kuti masiku asyikati kazicincanya kubantu bayanda kwiiya ziiyo naakuti bayanda kulumba.

وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذِيْنَ يَمْشُوْنَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَّاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجٰهِلُوْنَ قَالُوْا سَلٰمًا

wa ‘ibādur-raḥmānil-lażīna yamsyūna ‘alal-arḍi haunaw wa iżā khāṭabahumul-jāhilūna qālū salāmā(n).

Kujatikizya babelesi baLeza Siluzyalo, mbabaabo beenda anyika cakulibombya mpawo bantu batakwe luzibo nibabaanzya (amajwi aakusampaula), baamba kuti "salam,"

وَالَّذِيْنَ يَبِيْتُوْنَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَّقِيَامًا

wal-lażīna yabītūna lirabbihim sujjadaw wa qiyāmā(n).

abaabo bakkala masiku kabakomba Leza wabo kwiinda mukufwugama akwiima.

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ

wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).

Alimwi aabo baamba kuti, "Mwami wesu, kogwisya mapenzi aa Gehena kulindiswe, nkaambo masimpe mapenzi aayo ayooleta lunyonyooko lutamani,"

اِنَّهَا سَاۤءَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

innahā sā'at mustaqarraw wa muqāmā(n).

Masimpe, Gehena mbusena bubyaabi bwakukkala akukkala muli mbubo.

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا

wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).

Alimwi (kubikkilizya ababelesi baLeza Siluzyalo) aabo, nibabelesya (buvubi), tabaindilizyi pe, nokuba kuti (alimwi) tabajisi bbivwe, zyoonse zyobile zilaa maanu,

وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ

wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).

abaabo batakweendelani a Allah abamwi baleza mpawo batajayi bantu Allah mbaakakasya kunze lyakuti nkaambo kabotu, mpawo batachiti bumambe; alimwi kufwumbwa uucita boobo, masimpe uyoopegwa cisubulo cipati, .

يُّضٰعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيْهٖ مُهَانًا ۙ

yuḍā‘af lahul-‘ażābu yaumal-qiyāmati wa yakhlud fīhī muhānā(n).

(nkokuti) chisubulo chiyooyungizigwa kuli nguwe mubuzuba bwabubuke mpawo uyookkala muchisubulo eecho, muchiimo chakufwa nsoni,

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِهِمْ حَسَنٰتٍۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ‘amalan ṣāliḥan fa ulā'ika yubaddilullāhu sayyi'ātihim ḥasanāt(in), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

kunze lyabaabo beempwa akusyoma akucita milimo mibotu; mpawo Allah wakabikka bubotu mubusena bwabubi bwabo. Allah ngusikulekelela, ngusiluzyalo.

وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاِنَّهٗ يَتُوْبُ اِلَى اللّٰهِ مَتَابًا

wa man tāba wa ‘amila ṣāliḥan fa innahū yatūbu ilallāhi matābā(n).

Alimwi kufumbwa muntu weempwa akuchita milimu mibotu, mpawo weempwa kuli Allah akweempwa kwini-kwini.

وَالَّذِيْنَ لَا يَشْهَدُوْنَ الزُّوْرَۙ وَاِذَا مَرُّوْا بِاللَّغْوِ مَرُّوْا كِرَامًا

wal-lażīna yasyhadūnaz-zūr(a), wa iżā marrū bil-lagwi marrū kirāmā(n).

Alimwi aabo batapi bumboni bwakubeja, mpawo nibaswaangana (abantu) bachita milimu iitagwasyi, balazwa kababamba bulemu bwabo,

وَالَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوْا عَلَيْهَا صُمًّا وَّعُمْيَانًا

wal-lażīna iżā żukkirū bi'āyāti rabbihim lam yakhirrū ‘alaihā ṣummaw wa ‘umyānā(n).

abaabo, nibakachenjezegwa amavesi aaMwami wabo, tabachiti mbuli bantu batamvwi amaboofu,

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيّٰتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَّاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِيْنَ اِمَامًا

wal-lażīna yaqūlūna rabbanā hab lanā min azwājinā wa żurriyyātinā qurrata a‘yuniw waj‘alnā lil-muttaqīna imāmā(n).

Alimwi aabo baamba kuti, "Mwami wesu, kotupa banabukwetene besu abana besu kuti babe chintu chibotezya mumyoyo yesu, mpawo utuchite kuti tube basololi babasyomeka."

اُولٰۤىِٕكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوْا وَيُلَقَّوْنَ فِيْهَا تَحِيَّةً وَّسَلٰمًا ۙ

ulā'ika yujzaunal-gurfata bimā ṣabarū wa yulaqqauna fīhā taḥiyyataw wa salāmā(n).

Bayoopegwa bulumbu bwabusena busumpukide (kujulu) akaambo kakukkazika moyo kwabo, mpawo ooko bayootambula bulemu akujuzya.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

khālidīna fīhā, ḥasunat mustaqarraw wa muqāmā(n).

Bakkala mulinjiyo. Ijulu lili kabotu mbuli busena bwakukkala abusena bwakukkala.

قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّيْ لَوْلَا دُعَاۤؤُكُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُوْنُ لِزَامًا ࣖ

qul mā ya‘ba'u bikum rabbī lau lā du‘ā'ukum, faqad każżabtum fa saufa yakūnu lizāmā(n).

Amwaambe (Muhammad, kuli baabo basyoma baleza banji), "Mwami wangu takonzyi kumubikkila maanu, ikuti nokwatali kukomba kwanu. (Pesi ino mukomba buti), kakuli masimpe, mwakamubeja? Aboobo, kumbele (lunyonyooko) luyoomusikila ncobeni."