الۤمّۤ ۗ

alif lām mīm.

Atal, perque en efièch Allah, El es lo vertadièr (Dieu) e tot çò qu'apèlan a despart d'Allah es falsetat. E d'efièch Allah, El es lo Mai Naut, lo Mai Grand.

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

tanzīlul-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

Avètz pas remarcat que de fach la nau navega sus la mar amb la favor d'Allah, per que vos mostre qualques unes de sos signes (grandesa). En efièch, en aquò i a de signes (de sa grandesa) per cadun qu'es fòrça pacient e agraït.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

am yaqūlūnaftarāhu balhuwal-ḥaqqu mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yahtadūn(a).

E quand son rotlats per d'ondas grandas coma de montanhas, invocan Allah sincèrament e sincèrament creson en El. Mas quand Allah los salvèt d'aténher tèrra, qualques unes d'eles contunhèron de caminar lo camin drech. Los que negan Nòstres vers son pas que de traïdors ingrats.

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ مَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا شَفِيْعٍۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ

allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), mā lakum min dūnihī miw waliyyiw wa lā syafī‘(in), afalā tatażakkarūn(a).

O pòble! Temètz vòstre Senhor e avètz paur del jorn ont (quand) un paire poirà pas ajudar son enfant, e un enfant poirà pas (tanben) ajudar son paire al mens. En efièch, las promessas d'Allah son definitivament vertadièras, doncas vos enganatz pas jamai per la vida mondana, e vos enganatz pas pels enganaires en (obeïssent) Allah.

يُدَبِّرُ الْاَمْرَ مِنَ السَّمَاۤءِ اِلَى الْاَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ اِلَيْهِ فِيْ يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهٗٓ اَلْفَ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ

yudabbirul-amra minas-samā'i ilal-arḍi ṡumma ya‘ruju ilaihi fī yaumin kāna miqdāruhū alfa sanatim mimmā ta‘uddūn(a).

En efièch, sonque amb Allah es la coneissença del jorn del jutjament; e Aquel que manda la pluèja, e sap çò qu'es dins lo ventre. E degun pòt pas saber (de segur) çò que farà deman. E degun pòt pas saber ont sus la tèrra morirà. En efièch, Allah es Tot-Sabent, Tot-Sabent.

ذٰلِكَ عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُۙ

Żālika ‘ālimul-gaibi wasy-syahādatil-‘azīzur-raḥīm(u).

Alif Lam Mim.

الَّذِيْٓ اَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهٗ وَبَدَاَ خَلْقَ الْاِنْسَانِ مِنْ طِيْنٍ

allażī aḥsana kulla syai'in khalaqahū wa bada'a khalqal-insāni min ṭīn(in).

I a pas cap de dobte que la revelacion de l'Alcoran es del Senhor de totes los monds.

ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهٗ مِنْ سُلٰلَةٍ مِّنْ مَّاۤءٍ مَّهِيْنٍ ۚ

Ṡumma ja‘ala naslahū min sulālatim mim mā'im mahīn(in).

Mas perqué dison (los increduls), "El (Maomet) l'a inventat." Non, l'Alcoran es la vertat (que venguèt) de vòstre Senhor, per que poscatz avertir de personas que son pas jamai estadas visitadas per degun que vos avertiguèt abans vos; per que pòscan obténer d'orientacions.

ثُمَّ سَوّٰىهُ وَنَفَخَ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِهٖ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma sawwāhu wa nafakha fīhi mir rūḥihī wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), qalīlam mā tasykurūn(a).

Allah creèt los cèls e la tèrra e çò qu'es entre eles en sièis edats, puèi residiguèt sus l'Arsh. Per tu i a pas degun qu'es ajudant o intercessor levat El. Alara fasètz pas atencion?

وَقَالُوْٓا ءَاِذَا ضَلَلْنَا فِى الْاَرْضِ ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ بَلْ هُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّهِمْ كٰفِرُوْنَ

wa qālū a'iżā ḍalalnā fil-arḍi a'innā lafī khalqin jadīd(in), bal hum biliqā'i rabbihim kāfirūn(a).

Regula totes los afars del cèl a la tèrra, puèi (los afars) montan a El en un jorn que sa longor (longor) es de mila ans segon vòstres calculs.

۞ قُلْ يَتَوَفّٰىكُمْ مَّلَكُ الْمَوْتِ الَّذِيْ وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ تُرْجَعُوْنَ ࣖ

qul yatawaffākum malakul-mautil-lażī wukkila bikum ṡumma ilā rabbikum turja‘ūn(a).

Aquò's Dieu que coneis l'invisible e lo real, lo Totpoderós, lo Misericordiós.

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الْمُجْرِمُوْنَ نَاكِسُوْا رُءُوْسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۗ رَبَّنَآ اَبْصَرْنَا وَسَمِعْنَا فَارْجِعْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا اِنَّا مُوْقِنُوْنَ

wa lau tarā iżil-mujrimūna nākisū ru'ūsihim ‘inda rabbihim, rabbanā abṣarnā wa sami‘nā farji‘nā na‘mal ṣāliḥan innā mūqinūn(a).

Qui embeliguèt tot çò que creèt e qu'inicièt la creacion de l'òme dempuèi lo sòl,

وَلَوْ شِئْنَا لَاٰتَيْنَا كُلَّ نَفْسٍ هُدٰىهَا وَلٰكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّيْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَ

wa lau syi'nā la'ātainā kulla nafsin hudāhā wa lākin ḥaqqal-qaulu minnī la'amla'anna jahannama minal-jinnati wan-nāsi ajma‘īn(a).

puèi faguèt sa descendéncia de l'esséncia de l'aiga bassa (semen).

فَذُوْقُوْا بِمَا نَسِيْتُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۚ اِنَّا نَسِيْنٰكُمْ وَذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

fa żūqū bimā nasītum liqā'a yaumikum hāżā, innā nasīnākum wa żūqū ‘ażābal-khuldi bimā kuntum ta‘malūn(a).

Puèi lo perfeccionèt e bufèt son esperit (creacion) dins son (còs) e faguèt audicion, vista e còr per tu, (mas) èras fòrça pauc agraït.

اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِهَا خَرُّوْا سُجَّدًا وَّسَبَّحُوْا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۩

innamā yu'minu bi'āyātinal-lażīna iżā żukkirū bihā kharrū sujjadaw wa sabbaḥū biḥamdi rabbihim wa hum lā yastakbirūn(a).

E diguèron: "Quand aurem desaparegut (destruch) dins la tèrra, serem dins una novèla creacion?" Negan quitament de rescontrar lor Dieu.

تَتَجَافٰى جُنُوْبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَّطَمَعًاۖ وَّمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

tatajāfā junūbuhum ‘anil-maḍāji‘i yad‘ūna rabbahum khaufaw wa ṭama‘ā(n), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

Digatz, "L'angèl de la mòrt que foguèt confiat a (prene vòstra vida) vos metrà a mòrt, puèi a vòstre Senhor seretz tornat."

فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ اُخْفِيَ لَهُمْ مِّنْ قُرَّةِ اَعْيُنٍۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

falā ta‘lamu nafsum mā ukhfiya lahum min qurrati a‘yun(in), jazā'am bimā kānū ya‘malūn(a).

E (quina orror), se vesiás aqueles pecaires inclinar lo cap davant lor Senhor, (diguèron), "Nòstre Senhor, avèm vist e ausit, doncas tornatz-nos (al mond), segur que farem de bonas òbras. En efièch, sèm un pòble que crei."

اَفَمَنْ كَانَ مُؤْمِنًا كَمَنْ كَانَ فَاسِقًاۗ لَا يَسْتَوٗنَ

afaman kāna mu'minan kaman kāna fāsiqā(n), lā yastawūn(a).

E s'aviam volgut, auriam donat a cada anma guida (per) ela, mas un mot (decret) es estat decretat de Ieu, "Certament emplirai l'Infèrn de jinn e d'umans amassa".

اَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَلَهُمْ جَنّٰتُ الْمَأْوٰىۖ نُزُلًا ۢبِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti falahum jannātul-ma'wā, nuzulam bimā kānū ya‘malūn(a).

Alara sentitz per vos (aqueste castig) perque avètz negligit de rescontrar vòstre jorn (lo Jorn del Jutjament), en efièch vos avèm tanben negligit e sentitz lo castig eternal, per çò qu'avètz fach."

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فَسَقُوْا فَمَأْوٰىهُمُ النَّارُ كُلَّمَآ اَرَادُوْٓا اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَآ اُعِيْدُوْا فِيْهَا وَقِيْلَ لَهُمْ ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تُكَذِّبُوْنَ

wa ammal-lażīna fasaqū fa ma'wākumun nāru kullamā arādū ay yakhrujū minhā u‘īdū fīhā wa qīla lahum żūqū ‘ażāban nāril-lażī kuntum bihī tukażżibūn(a).

Los que creson als Nòstres vèrses son pas qu'aqueles que, quand son remembrats d'eles (Nòstres vèrses), se prostran e se glorifican e lausan lor Senhor, e se vantan pas.

وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنَ الْعَذَابِ الْاَدْنٰى دُوْنَ الْعَذَابِ الْاَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa lanużīqannahum minal-‘ażābil-adnā dūnal-‘ażābil-akbari la‘allahum yarji‘ūn(a).

Lors estomacs son luènh de lors lièchs, pregan lor Senhor amb paur e esperança, e despensan una partida del sosten que lor avèm donat.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ ثُمَّ اَعْرَضَ عَنْهَا ۗاِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِيْنَ مُنْتَقِمُوْنَ ࣖ

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī ṡumma a‘raḍa ‘anhā, innā minal-mujrimīna muntaqimūn(a).

Alara degun sap pas çò qu'es amagat per eles, a saber (favors divèrses) qu'agradan al còr en retorn de çò que fan.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَلَا تَكُنْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤىِٕهٖ وَجَعَلْنٰهُ هُدًى لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba falā takun fī miryatim mil liqā'ihī wa ja‘alnāhu hudal libanī isrā'īl(a).

Alara los cresents son coma de personas marridas (increduls)? Son pas los meteisses.

وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوْاۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يُوْقِنُوْنَ

wa ja‘alnā minhum a'immatay yahdūna bi'amrinā lammā ṣabarū, wa kānū bi'āyātinā yūqinūn(a).

Quant a aqueles que creson e fan de bonas òbras, auràn de cèls per i viure, coma recompensa de çò qu'an fach.

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

inna rabbaka huwa yafṣilu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

E per aqueles que son malvats (infidèls), lor abitacion es l'infèrn. Cada còp que ne vòlon sortir, son tornats (encara) dins e lor es dich, "Tastatz lo castig de l'infèrn que negatz abans."

اَوَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍۗ اَفَلَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lahum kam ahlaknā min qablihim minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyāt(in), afalā yasma‘ūn(a).

E lor infligirem segurament qualques castigs mai pròches (dins aquel mond) abans lo castig mai grand (dins l'aldilà), per que tornen (al bon camin).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَسُوْقُ الْمَاۤءَ اِلَى الْاَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ اَنْعَامُهُمْ وَاَنْفُسُهُمْۗ اَفَلَا يُبْصِرُوْنَ

awalam yarau annā nasūqul-mā'a ilal-arḍil juruzi fanukhriju bihī zar‘an ta'kulu minhu an‘āmuhum wa anfushum, afalā yubṣirūn(a).

E qual es pus injust que qualqu'un qu'es estat avisat pels vers de son Senhor, puèi se desvira d'eles? En efièch, recompensarem los que pecan.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْفَتْحُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-fatḥu in kuntum ṣādiqīn(a).

E en efièch, Avèm donat lo Libre (Torah) a Moïses, doncas vos (Maomet) esitatz pas a l'acceptar (l'Alcoran) e Avèm fach del Libre (Torah) un guida pels Filhs d'Israèl.

قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لَا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِيْمَانُهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

qul yaumal-fatḥi lā yanfa‘ul-lażīna kafarū īmānuhum wa lā hum yunẓarūn(a).

E faguèrem entre eles de caps que los guidarián segon Nòstres comandaments tant qu'èran pacients. Creson als Nòstres vèrses.

فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَانْتَظِرْ اِنَّهُمْ مُّنْتَظِرُوْنَ ࣖ

fa a‘riḍ ‘anhum wantaẓir innahum muntaẓirūn(a).

En efièch, vòstre Senhor es Aquel que decidirà entre eles lo Jorn de la Resurreccion a prepaus de çò que disputèron abans sus el.