Q.S An-Naml (اَلنَّمْل) - 93 Bilang ning Bersu

طٰسۤ ۚ تِلْكَ اٰيٰتُ الْقُرْاٰنِ وَكِتَابٍ مُّبِيْنٍ ۙ

Ṭā sīn, tilka āyātul-qur'āni wa kitābim mubīn(in).

Subali mu karetang (poeta) a maniwala at gagawang mayap at dakal lang gaganakan king Allah at magtagumpe la kaybat dang mekasala (king pamakibat karing kawatasan da ring e sasalpantaya). At ding darapat e mayap agad dang abalu nung nukarin la mibalik.

هُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ ۙ

hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

Tha Sin. Deti ila ring bersu ning Qur'an, at ing malino a Libru,

الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَ

allażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum yūqinūn(a).

patnube at mayap a balita para karing maniwala;

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ اَعْمَالَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُوْنَ ۗ

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati zayyannā lahum a‘mālahum fahum ya‘mahūn(a).

(namely) deng taung gagawang panalangin ampo mamayad zakat, ampo maniwala la keng panga-atyu ning bie kaybat ning kamatayan.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْعَذَابِ وَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْاَخْسَرُوْنَ

ulā'ikal-lażīna lahum sū'ul-‘ażābi wa hum fil-ākhirati humul-akhsarūn(a).

Tutu pin, para karing e maniwala king bie kaybat ning kamatayan, gewa mi lang balamu masanting karela ding karelang (marawak) a dapat, ban kanita mibabalut la king kamalian.

وَاِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْاٰنَ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ عَلِيْمٍ

wa innaka latulaqqal-qur'āna mil ladun ḥakīmin ‘alīm(in).

Ila ring tanggap marok a kasakitan (keti king yatu) at ila ring peka-mawalan king bie kaybat ning kamatayan.

اِذْ قَالَ مُوْسٰى لِاَهْلِهٖٓ اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًاۗ سَاٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِخَبَرٍ اَوْ اٰتِيْكُمْ بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُوْنَ

iż qāla mūsā li'ahlihī innī ānastu nārā(n), sa'ātīkum minhā bikhabarin au ātīkum bisyihābin qabasil la‘allakum taṣṭalūn(a).

At tutu pin ika (Muhammad) tutu kang midinan Qur'an ibat kang (Allah) ing Pekamabyasa, ing Pekabalu.

فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).

(Tandanan mu) inyang sinabi nang Musa kareng pamilya na, "Tune, menakit kung api. Magdala kung balita tungkul kaniti kekayu, o magdala kung sulu ning api (sulu) ban makapagpainit kayu (painit ing katawan yu malapit king api)."

يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ

yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Inya inyang miras ya karin (ing lugal ning api), inaus de, "Mapalad la ring atyu malapit king api, at ding makapadurut kaniti. Ligaya king Allah, Ginu da ring sablang yatu."

وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).

(Ngana ning Allah), "O Musa! Tutu pin aku ing Allah, ing Peka-Mayupaya, ing Peka-Mabyasa."

اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).

At iyugse me ing tukud mu!” Inya inyang (ing tukud meging yang ubingan at) ikit neng Moises kikimut yang anting mabilis a ubingan, tinakas ya at mibalik yang alang linawe. E kayu tatakut! Tune king arapan ku, e la dapat mitakutan ding apostoles;

وَاَدْخِلْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍۙ فِيْ تِسْعِ اٰيٰتٍ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهٖۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

wa adkhil yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), fī tis‘i āyātin ilā fir‘auna wa qaumih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

maliban kareng gagawang e makatuliran a kaybat magbayu (ing sarili na) king mayap kaybat ning e mayap (magsisi); Kaya tutu, Aku ing Mapagpatawad, ing Pekamapaglunus.

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ اٰيٰتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ

falammā jā'athum āyātunā mubṣiratan qālū hāżā siḥrum mubīn(un).

at isulud me ing gamat mu keng gulut ning kekang kamiseta, lumual yang maputi (makintab) alang nanu mang depektu. (Deting adwang milagru) kayabe la reng siyam a klasing milagru (a mipaliwanag) kang Faraon at karing memalen na. Tutu lang e mayap a tau.”

وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Inya inyang miras la karela ding kekatamung malino milagru, ngara, "Ini ing tune magic."

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ عِلْمًاۗ وَقَالَا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ فَضَّلَنَا عَلٰى كَثِيْرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ātainā dāwūda wa sulaimāna ‘ilmā(n), wa qālal-ḥamdu lillāhil-lażī faḍḍalanā ‘alā kaṡīrim min ‘ibādihil-mu'minīn(a).

At tanggian da iti pauli ning karelang alang katuliran at kayabangan, agyang ding pusu ra maniwala la king (katutuan na niti). Kaya pansinan yu nung nanu ing malyari kareng gagawang kasiran.

وَوَرِثَ سُلَيْمٰنُ دَاوٗدَ وَقَالَ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَاُوْتِيْنَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍۗ اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِيْنُ

wa wariṡa sulaimānu dāwūda wa qāla yā ayyuhan-nāsu ‘ullimnā manṭiqaṭ-ṭairi wa ūtīnā min kulli syai'(in), inna hāżā lahuwal-faḍlul-mubīn(u).

At tutu pin, dininan ming beluan i Dawud at i Solomon; At parehu lang sinabi, "Purian ya ing Allah, a mas pinili na kami kesa kareng dakal a talasuyu nang talasalpantaya."

وَحُشِرَ لِسُلَيْمٰنَ جُنُوْدُهٗ مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa ḥusyira lisulaimāna junūduhū minal-jinni wal-insi waṭ-ṭairi fahum yūza‘ūn(a).

At i Solomon tinggap ne i David, at ngana (Sulaiman), "O tau! Tiru da kami king amanu da ring ayup at binie da kekami ing sabla. Tutu pin, iti metung yang malino a kalam."

حَتّٰىٓ اِذَآ اَتَوْا عَلٰى وَادِ النَّمْلِۙ قَالَتْ نَمْلَةٌ يّٰٓاَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوْا مَسٰكِنَكُمْۚ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمٰنُ وَجُنُوْدُهٗۙ وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ḥattā iżā atau ‘alā wādin-naml(i), qālat namlatuy yā ayyuhan-namludkhulū masākinakum, lā yaḥṭimannakum sulaimānu wa junūduhū wa hum lā yasy‘urūn(a).

At ding sundalus na mitipun la para kang Solomon ibat karing jinn, tau, at ayup, at miglakad lang makatuki-tuki.

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِّنْ قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْٓ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰى وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَدْخِلْنِيْ بِرَحْمَتِكَ فِيْ عِبَادِكَ الصّٰلِحِيْنَ

fatabassama ḍāḥikam min qaulihā wa qāla rabbi auzi‘nī an asykura ni‘matakal-latī an‘amta ‘alayya wa ‘alā wālidayya wa an a‘mala ṣāliḥan tarḍāhu wa adkhilnī biraḥmatika fī ‘ibādikaṣ-ṣāliḥīn(a).

Angga inyang miras la king libis da ring langgam, sinabi na ning metung a langgam, "O langgam! Lungub kayu karing pugad yu, pota dugpakan da kayu i Solomon at ding sundalus na kabang e da kayu apapansin."

وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَآ اَرَى الْهُدْهُدَۖ اَمْ كَانَ مِنَ الْغَاۤىِٕبِيْنَ

wa tafaqqadaṭ-ṭaira fa qāla mā liya lā aral-hudhud(a), am kāna minal-gā'ibīn(a).

Anya iyang (Sulaiman) mig-smile at migtawa king amanu ning langgam. At menalangin ya, "O Ginu ku, dinan mu ku pung inspirasyun ban manatili kung mapasalamat karing bendisyun Mu a pigkalub mu kanaku at karing pengari ku at ban daptan ku la ring dapat a mayap a buri Mu; at ilub mu ku king kapamilatan ning grasya mu karing ranggu da ring kekang banal a talasuyu."

لَاُعَذِّبَنَّهٗ عَذَابًا شَدِيْدًا اَوْ لَاَا۟ذْبَحَنَّهٗٓ اَوْ لَيَأْتِيَنِّيْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

la'u‘ażżibannahū ‘ażāban syadīdan au la'ażbaḥannahū au laya'tiyannī bisulṭānim mubīn(in).

At sinuri no reng ayup at ngana, “Obat e ke akakit i Hud hud, kayabe ya kareng ala?

فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيْدٍ فَقَالَ اَحَطْتُّ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَاٍ ۢبِنَبَاٍ يَّقِيْنٍ

famakaṡa gaira ba‘īdin faqāla aḥaṭtu bimā lam tuḥiṭ bihī wa ji'tuka min saba'im binaba'iy yaqīn(in).

Siguradung parusan keng mabayat a parusa o patayan ke, subali mu nung lumapit ya kanaku para king malino nang sangkan.

اِنِّيْ وَجَدْتُّ امْرَاَةً تَمْلِكُهُمْ وَاُوْتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَّلَهَا عَرْشٌ عَظِيْمٌ

innī wajattumra'atan tamlikuhum wa ūtiyat min kulli syai'iw wa lahā ‘arsyun ‘aẓīm(un).

Inya e melambat kaybat (dinatang ya i Hud hud), kanita ngana, "Atin kung abalu a e mu pa balu. Dinatang ku keka ibat king gabun ning Saba' a magdalang balita a makakumbinsi."

وَجَدْتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُوْنَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُوْنَۙ

wajattuhā wa qaumahā yasjudūna lisy-syamsi min dūnillāhi wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa ṣaddahum ‘anis-sabīli fahum lā yahtadūn(a).

Tutu pin, ikit ku king ating metung a babaing mamahala karela, at binindisyunan ne ing sablang bage at atin yang maragul a tronu.

اَلَّا يَسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ يُخْرِجُ الْخَبْءَ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُوْنَ وَمَا تُعْلِنُوْنَ

allā yasjudū lillāhil-lażī yukhrijul-khab'a fis-samāwāti wal-arḍi wa ya‘lamu mā tukhfūna wa mā tu‘linūn(a).

Aku (ing ayup Hud) ikit ke ampo reng tau na sasamban de ing aldo, ali ing Allah; at gewa nang Satanas ing karelang (marawak) a dapat a balamu masanting karela, inya sa’t e na la mipaintulutan king dalan nang (Allah), inya e la mituturu,

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ۩

allāhu lā ilāha illā huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

ila (mu naman) e la sasamba kang Allah a maglual king nanu mang makasalikut king banua at king yatu at makibalu nung nanu ing makasalikut mu at nung nanu ing papalwal mu.

۞ قَالَ سَنَنْظُرُ اَصَدَقْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla sananẓuru aṣadaqta am kunta minal-kāżibīn(a).

Allah, alang aliwang dios nung e Ya, ing Ginung ating maragul a Tronu.”

اِذْهَبْ بِّكِتٰبِيْ هٰذَا فَاَلْقِهْ اِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانْظُرْ مَاذَا يَرْجِعُوْنَ

iżhab bikitābī hāżā fa alqih ilaihim ṡumma tawalla ‘anhum fanẓur māżā yarji‘ūn(a).

Ngana (Sulaiman), “Lawen mi nung tutu ka o metung ka kareng maglaram.

قَالَتْ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اِنِّيْٓ اُلْقِيَ اِلَيَّ كِتٰبٌ كَرِيْمٌ

qālat yā ayyuhal-mala'u innī ulqiya ilayya kitābun karīm(un).

Munta ka (magdala) kening sulat ku, kaybat iyugse me karela, kaybat lumihis ka karela, kaybat pansinan mu ing sasabyan da."

اِنَّهٗ مِنْ سُلَيْمٰنَ وَاِنَّهٗ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۙ

innahū min sulaimāna wa innahū bismillāhir-raḥmānir-raḥīm(i).

Ngana (Balqis), "O ding marangal! Tutu pin, metung a marangal a sulat ing peparala na kanaku."

اَلَّا تَعْلُوْا عَلَيَّ وَأْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ ࣖ

allā ta‘lū ‘alayya wa'tūnī muslimīn(a).

Tutu pin (ing sulat) ibat ya kang Sulaiman na sinabi na, "King lagyu nang Allah, ing Pekamapaglunus, ing Pekamapaglunus,

قَالَتْ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اَفْتُوْنِيْ فِيْٓ اَمْرِيْۚ مَا كُنْتُ قَاطِعَةً اَمْرًا حَتّٰى تَشْهَدُوْنِ

qālat yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī amrī, mā kuntu qāṭi‘atan amran ḥattā tasyhadūn(i).

e kayu magmayabang kanaku at lumapit kanaku antimong taung magpasakup."

قَالُوْا نَحْنُ اُولُوْا قُوَّةٍ وَّاُولُوْا بَأْسٍ شَدِيْدٍ ەۙ وَّالْاَمْرُ اِلَيْكِ فَانْظُرِيْ مَاذَا تَأْمُرِيْنَ

qālū naḥnu ulū quwwatiw wa ulū ba'sin syadīd(in), wal-amru ilaiki fanẓurī māżā ta'murīn(a).

Ngana (Balqis), "O dignitaries! Dinan yu kung konsiderasyun keng (kening) kasu. Eku kapilan man magdesisyun keng kasu bayu kayu atyu keng (kakung) asamblea."

قَالَتْ اِنَّ الْمُلُوْكَ اِذَا دَخَلُوْا قَرْيَةً اَفْسَدُوْهَا وَجَعَلُوْٓا اَعِزَّةَ اَهْلِهَآ اَذِلَّةً ۚوَكَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ

qālat innal-mulūka iżā dakhalū qaryatan afsadūhā wa ja‘alū a‘izzata ahlihā ażillah(tan), wa każālika yaf‘alūn(a).

Pekibat da, "Atin kaming pambihirang sikanan at katapangan (para lumaban), dapot ing desisyun atyu kekayu; inya isipan yu nung nanu ing iyutus yu."

وَاِنِّيْ مُرْسِلَةٌ اِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَنٰظِرَةٌ ۢبِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُوْنَ

wa innī mursilatun ilaihim bihadiyyatin fanāẓiratun bima yarji‘ul-mursalūn(a).

Ngana (Balqis), "Tutu pin, potang sakupan de ring ari ing metung a bansa, siguradung lasakan de, at gawan deng mangarangal a manuknangan; at ita ing daptan da."

فَلَمَّا جَاۤءَ سُلَيْمٰنَ قَالَ اَتُمِدُّوْنَنِ بِمَالٍ فَمَآ اٰتٰىنِ َۧ اللّٰهُ خَيْرٌ مِّمَّآ اٰتٰىكُمْۚ بَلْ اَنْتُمْ بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُوْنَ

falammā jā'a sulaimāna qāla atumiddūnani bimālin famā ātāniyallāhu khairum mimmā ātākum, bal antum bihadiyyatikum tafraḥūn(a).

At tutu pin, mitubud kung tubud karela a maki (dalang) regalu, at (aku) manaya ku nung nanu ing ibalik da ring tubud.”

اِرْجِعْ اِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ بِجُنُوْدٍ لَّا قِبَلَ لَهُمْ بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُمْ مِّنْهَآ اَذِلَّةً وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ

irji‘ ilaihim falana'tiyannahum bijunūdil lā qibala lahum bihā wa lanukhrijannahum minhā ażillataw wa hum ṣāgirūn(a).

Inya inyang miras la reng (messages) kang Solomon, ngana (Sulaiman), "Dinan mu kung pibandian? Ing binie na kanaku ning Allah mas masanting ya kesa keng binie na keka ning Allah; pero pakiramdaman mu ing pamagmaragul mu keng kekang regalu."

قَالَ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اَيُّكُمْ يَأْتِيْنِيْ بِعَرْشِهَا قَبْلَ اَنْ يَّأْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ

qāla yā ayyuhal-mala'u ayyukum ya'tīnī bi‘arsyihā qabla ay ya'tūnī muslimīn(a).

Magbalik ka karela! Tutu pin, siguradung datang kami karela a maki hukbu a e ra agyung labanan, at itabi mi la king gabun a ita (Saba') king kamarinayan at maging (bihag) la king kamarinayan."

قَالَ عِفْرِيْتٌ مِّنَ الْجِنِّ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ تَقُوْمَ مِنْ مَّقَامِكَۚ وَاِنِّيْ عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ اَمِيْنٌ

qāla ‘ifrītum minal-jinni ana atīka bihī qabla an taqūma mim maqāmik(a), wa innī ‘alaihi laqawiyyun amīn(un).

Ngana (Sulaiman), "O prinsipe! Ninu kekayu ing makadala king tronu na kanaku bayu la datang kanaku at isuku ing sarili da?"

قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ

qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).

Ifrit ning jinn sinabi na, "Idala ke keka bayu ka talakad keng luklukan mu; at tutu, masikan ku para gawan ita at malyari kung apagkatiwalan."

قَالَ نَكِّرُوْا لَهَا عَرْشَهَا نَنْظُرْ اَتَهْتَدِيْٓ اَمْ تَكُوْنُ مِنَ الَّذِيْنَ لَا يَهْتَدُوْنَ

qāla nakkirū lahā ‘arsyahā nanẓur atahtadī am takūnu minal-lażīna lā yahtadūn(a).

Ing metung a ating beluan ibat keng libru sinabi na, "Idala ke ing tronu keka bayu la pa man mipapasyag ding mata mu." Inya inyang ikit ne (Sulaiman) ing tronu king arap na, ngana, "Iti metung ya kareng grasya ning Ginu ku ban subukan na ku, nung pasalamat ku o tanggian ku (ing bendisyun na). Ninu mang pasalamat, kanita tutu yang pasalamat king sarili nang (kayapan), at ninu mang e maniwala, kanita tutu pin ing Ginu ku, ing Peka-Mabandi, ing Peka-marangal."

فَلَمَّا جَاۤءَتْ قِيْلَ اَهٰكَذَا عَرْشُكِۗ قَالَتْ كَاَنَّهٗ هُوَۚ وَاُوْتِيْنَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِيْنَ

falammā jā'at qīla ahakażā ‘arsyuk(i), qālat ka'annahū huw(a), wa ūtīnal-‘ilma min qablihā wa kunnā muslimīn(a).

Ngana (Sulaiman), “Palitan me ing tronu na para kaya; akit tamu nung akilala ne o ali.”

وَصَدَّهَا مَا كَانَتْ تَّعْبُدُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاِنَّهَا كَانَتْ مِنْ قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ

wa ṣaddahā mā kānat ta‘budu min dūnillāh(i), innahā kānat min qaumin kāfirīn(a).

Inya inyang dinatang ya (Balqis), sinabi na (kaya), “Ini ing tronu mu makanini?” Ngana (Balqis), "Iti balamu makanyan ya." (at ngana), "dininan na katamung belwan bayu at itamu reng magpasakup (kang Allah)."

قِيْلَ لَهَا ادْخُلِى الصَّرْحَۚ فَلَمَّا رَاَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَّكَشَفَتْ عَنْ سَاقَيْهَاۗ قَالَ اِنَّهٗ صَرْحٌ مُّمَرَّدٌ مِّنْ قَوَارِيْرَ ەۗ قَالَتْ رَبِّ اِنِّيْ ظَلَمْتُ نَفْسِيْ وَاَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمٰنَ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qīla lahadkhuliṣ-ṣarḥ(a), falammā ra'athu ḥasibathu lujjataw wa kasyafat ‘an sāqaihā, qāla innahū ṣarḥum mumarradum min qawārīr(a), qālat rabbi innī ẓalamtu nafsī wa aslamtu ma‘a sulaimāna lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

At ing kayang ugali na pamanyamba aliwa keng Allah ing mekapigil kaya (king maging Muslim); tutu, ya (Balqis) metung ya kareng e maniwala.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ فَاِذَا هُمْ فَرِيْقٰنِ يَخْتَصِمُوْنَ

wa laqad arsalnā ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥan ani‘budullāha fa'iżā hum farīqāni yakhtaṣimūn(a).

sinabi da kaya (Balqis), "Lumub ka keng palasyu." Inya inyang ikit ne (Balqis), aisip na maragul yang talaga ning danum, at binuklat no reng bitis na. Ngana (Sulaiman), "Ini metung ya mung sapin a makabalut keng salamin." Ngana (Balqis), "O Ginu ku, tutu, atin kung gewang e ustu keng sarili ku. Sumuku ku kayabe nang Solomon kang Allah, ing Ginu da ring sablang yatu."

قَالَ يٰقَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُوْنَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِۚ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُوْنَ اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

qāla yā qaumi lima tasta‘jilūna bis-sayyi'ati qablal-ḥasanah(ti), lau lā tastagfirūnallāha la‘allakum turḥamūn(a).

At tutu pin, tinubud mi la (kareng tau nang) Samud ing karelang kapatad a i Saleh (a kinulisak), "Samban ye ing Allah!" Pero bigla lang (meging) adwang grupung mikakalaban.

قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَنْ مَّعَكَۗ قَالَ طٰۤىِٕرُكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُوْنَ

qāluṭ ṭayyarnā bika wa bimam ma‘ak(a), qāla ṭā'irukum ‘indallāhi bal antum qaumun tuftanūn(a).

Ngana (Saleh), "O kanakung memalen! Bakit anyaran yu ing e mayap a mabilis bayu (anyawad yu ing) mayap? Bakit e kayu manyad kapatawaran kang Allah, ban tanggapan yu ing lunus?"

وَكَانَ فِى الْمَدِيْنَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُّفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ

wa kāna fil-madīnati tis‘atu rahṭiy yufsidūna fil-arḍi wa lā yuṣliḥūn(a).

Ngarang mekibat, Meging marawak ing kapalaran mi uli mu at ding taung kayabe mu. Ngana (Saleh), "Ing kapalaran mu atyu ya kang Allah (ali kami ing sangkan), pero metung kang taung susubukan."

قَالُوْا تَقَاسَمُوْا بِاللّٰهِ لَنُبَيِّتَنَّهٗ وَاَهْلَهٗ ثُمَّ لَنَقُوْلَنَّ لِوَلِيِّهٖ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ اَهْلِهٖ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

qālū taqāsamū billāhi lanubayyitannahū wa ahlahū ṡumma lanaqūlanna liwaliyyihī mā syahidnā mahlika ahlihī wa innā laṣādiqūn(a).

At king siudad a ita ating siam a lalaking dinapat e mayap keti king yatu, at e la megobra.

وَمَكَرُوْا مَكْرًا وَّمَكَرْنَا مَكْرًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa makarū makraw wa makarnā makraw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Ngara, "Sumpa ka king lagyu nang Allah na siguradung lusuban mi ya at ing pamilya na neng bengi, kanita sabian mi karing talapagmana na king e mi ikit ing pangasira da ring pamilya na, at tutu pin, tutu kami."

فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ اَنَّا دَمَّرْنٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ اَجْمَعِيْنَ

fanẓur kaifa kāna ‘āqibatu makrihim annā dammarnāhum wa qaumahum ajma‘īn(a).

At ila migplanu la, at ikami migplanu kami, kabang e ra balu.

فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).

Inya lawan yu nung nanu ing meging bunga na ning pamaniapat da: Pete ta la ngan at ding memalen da.

وَاَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ

wa anjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Inya pin ding bale da ila ring mesira uli na ning e ustu dang depat. Tutu pin, ing ita metung yang tanda para king metung a taung makibalu.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata wa antum tubṣirūn(a).

At linigtas Mi la detang meniwala at meging banal.

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِ ۗبَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumun tajhalūn(a).

At (ganakan ye) i Lut, inyang sinabi na kareng memalen na, "Bakit gagawan yu ing makasumami kabang akakit yu iti?"

۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْٓا اٰلَ لُوْطٍ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۙ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijū āla lūṭim min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

Bakit lalapit ka kareng lalaki para keng pamangaybugan imbes na kareng babai? Tutu pin, ikayu metung kayung balen a e makibalu (king bunga ning kekayung dapat).

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ قَدَّرْنٰهَا مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa'anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū qaddarnāhā minal-gābirīn(a).

Ing pakibat da ring memalen na ala nang aliwa nung e ing sinabi ra, "Ilut ye i Lut at ing pamilya na king kekayung gabun; tutu pin ila ring taung (turing da ing sarili da) banal."

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۚ فَسَاۤءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fasā'a maṭarul-munżarīn(a).

Inya linigtas Mi ya at ding pamilya na, subali mu king asawa na. Tinuknang mi yang kayabe ya kareng mitagan (mesira).

قُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ وَسَلٰمٌ عَلٰى عِبَادِهِ الَّذِيْنَ اصْطَفٰىۗ ءٰۤاللّٰهُ خَيْرٌ اَمَّا يُشْرِكُوْنَ ۔

qulil-ḥamdu lillāhi wa salāmun ‘alā ‘ibādihil-lażīnaṣṭafā, āllāhu khairun ammā yusyrikūn(a).

At pepauran Mi lang uran (batu), inya ing uran (a menabu) karetang midinan babala (pero e memintu) tutu yang marok.

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Sabyan mu (Muhammad), "Purian ya ing Allah at kapayapan karing talasuyu na a pinili na. Mas mayap ya ing Allah, o nanu ing akayabe da (Kaya)?"

اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ

am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

E wari Iya (Allah) ing linalang king banua at yatu at peparala yang danum para kekayu ibat banua, kaybat pepatubu mi la reng hardin a maki masanting a tanawin? E mu na agyung patubuan ing dutung. Atin pang aliwang dios bukud kang Allah? Kamatutwanan, ila ring taung lilihis (king katutwan).

اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ

am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).

E wari Iya (Allah) ing ginawa king yatu a tuknangan, ing ginawa kareng ilug kareng kayang bangin, ing ginawang bunduk para (patatagan) ya at ing ginawang pamikawani da reng adwang dayatmalat? Atin pang aliwang dios bukud kang Allah? Ing tutu na niti, keraklan karela e da balu.

اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

E wari Iya (Allah) ing tatanggap (king panalangin da ring) taung ating kaligaligan neng manalangin la Kaya, at lalako na ing kaligaligan at gagawan na kayung (tau) caliph (lider) keti king yatu? Atin pang aliwang dios bukud kang Allah? Ditak mu ing atatandanan mu (kareng pabor nang Allah).

اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

E wari Iya (Allah) ing manimuna keka king karalumduman king gabun at dagat at magpadala king angin anting mayap a balita bayu (ing panyatang ning) keyang pakalulu? Atin pang aliwang dios bukud kang Allah? Matas ya ing Allah para keng karelang pamiyabe.

قُلْ لَّا يَعْلَمُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ

qul lā ya‘lamu man fis-samāwāti wal-arḍil gaiba illallāh(u), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).

E wari Ya (Allah) ing Metung a miglalang (karing lelangan) manibat king ibat, kaybat inulit na (pasibayu) at ya ing minie sustentu keka manibat king banwa at yatu? Atin pang aliwang dios bukud kang Allah? Sabian mu, “Mamye kang patune king kekang katutwan, nung tutu ka.”

بَلِ ادّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى الْاٰخِرَةِۗ بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْهَاۗ بَلْ هُمْ مِّنْهَا عَمُوْنَ ࣖ

balid dāraka ‘ilmuhum fil-ākhirah(ti), bal hum fī syakkim minhā, bal hum minhā ‘amūn(a).

Sabyan mu (Muhammad), "Alang ninu man king banua at yatu ing makibalu king e mayayakit, nung e mu i Allah. At e ra balu nung kapilan la mibangun."

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا وَّاٰبَاۤؤُنَآ اَىِٕنَّا لَمُخْرَجُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū a'iżā kunnā turābaw wa ābā'unā a'innā lamukhrajūn(a).

Agyang ing karelang belwan king bie kaybat ning kamatayan e ya miraras (karin). Agyang ila magduda la tungkul kaniti (ing bie kaybat ning kamatayan). Agyang ila bulag la tungkul kaniti.

لَقَدْ وُعِدْنَا هٰذَا نَحْنُ وَاٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

laqad wu‘idnā hāżā naḥnu wa ābā'unā min qabl(u), in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

At ding e maniwala sasabian da, “Kaybat tamung meging yatu at (makanyan mu naman) ding pipumpunan tamu, tutu waring milual tamu (karing kutkutan)?

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

Manibat pa king minunang panaun mibabanta tamu kaniti (ing aldo ning pamanyubling mie); itamu at ding makatua tamu. Ing tutu na niti, metung ya mung engkantu ibat kareng minunang tau."

وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā takun fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).

Sabian mu (Muhammad), “Lakad ka king yatu, kanita mu akit nung nanu ing kawakasan da ring makasalanan.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

At e ka maglungkut para karela, at e mu (ing kekang dibdib) pakiramdaman a makitid ya king karelang mapanlinlang a upaya."

قُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ تَسْتَعْجِلُوْنَ

qul ‘asā ay yakūna radifa lakum ba‘ḍul-lażī tasta‘jilūn(a).

At ila (deng kafir) ngara, "Kapilan ya datang ing pangaku (ning parusa), nung tutu ka?"

وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ

wa inna rabbaka lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Sabian mu (Muhammad), "Mapalyaring ing mapilan kareng (parusa) a anyaran mu para king pamagmadali miras na keka."

وَاِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُوْرُهُمْ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

wa inna rabbaka laya‘lamu mā tukinnu ṣudūruhum wa mā yu‘linūn(a).

At tutu pin, ing Ginu mu tutu yang atin yang regalu (a binie na) kareng tau, pero keraklan karela e la pasalamat (kaya).

وَمَا مِنْ غَاۤىِٕبَةٍ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā min gā'ibatin fis-samā'i wal-arḍi illā fī kitābim mubīn(in).

At tutu pin, balu na ning Ginu mu nung nanu ing makasalikut karing salu da at nung nanu ing papalwal da.

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَقُصُّ عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَكْثَرَ الَّذِيْ هُمْ فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

inna hāżal-qur'āna yaquṣṣu ‘alā banī isrā'īla akṡaral-lażī hum fīhi yakhtalifūn(a).

At alang makasalikut king banua at king yatu, nune (makasulat) king metung a malino Libru (Lauh Mahfuzh).

وَاِنَّهٗ لَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

wa innahū lahudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

Tutu, ining Qur'an papaliwanag na kareng anak ning Israel ing keraklan kareng (bagay) a pisasabyan da.

اِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ بِحُكْمِهٖۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْعَلِيْمُۚ

inna rabbaka yaqḍī bainahum biḥukmih(ī), wa huwal-‘azīzul-‘alīm(u).

At tutu pin, (ing Qur’an) tutu yang tuntunan at pakalulu para karing maniwala.

فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗاِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِيْنِ

fatawakkal ‘alallāh(i), innaka ‘alal-ḥaqqil mubīn(i).

Tutu pin, ing Ginu mu ing mag-ayus (bagay) king pilatan da kapamilatan ning keyang batas, at Ya ing Mayupaya, Makibalu king sabla.

اِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

Kaya magtiwala ka kang Allah, tutu ika (Muhammad) atyu ka babo ning tune katutwan.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِى الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

Tutu pin, e mu la apakiramdaman ding mete at (o) e mu la aparamdam ding pipi ing kulisak da, nung tinalikuran da la.

۞ وَاِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ اَخْرَجْنَا لَهُمْ دَاۤبَّةً مِّنَ الْاَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ اَنَّ النَّاسَ كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

wa iżā waqa‘al-qaulu ‘alaihim akhrajnā lahum dābbatam minal-arḍi tukallimuhum annan-nāsa kānū bi'āyātinā lā yūqinūn(a).

At e mu la apatulan ding bulag king karelang kamalian. E mu agyung pakiramdaman (ninu man), nung e mu detang maniwala karing Kekatamung bersikulo, kanita la magpasakup.

وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ فَوْجًا مِّمَّنْ يُّكَذِّبُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma naḥsyuru min kulli ummatin faujam mimmay yukażżibu bi'āyātinā fahum yūza‘ūn(a).

At potang ding amanu (deng probisyon ning panaun ning likas a pangasira) mika epektu na karela, mitubud kaming mabie, kikimut a lelangan ibat king yatu a sabian karela king ding tau kanitang minuna e la maniwala karing Kekaming tanda.

حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْ قَالَ اَكَذَّبْتُمْ بِاٰيٰتِيْ وَلَمْ تُحِيْطُوْا بِهَا عِلْمًا اَمَّاذَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

Ḥattā iżā jā'ū qāla akażżabtum bi'āyātī wa lam tuḥīṭū bihā ‘ilman ammāżā kuntum ta‘malūn(a).

At (tandanan mu) keng aldo (nung) tinipun mi la ibat kareng balang komunidad deng grupu da reng taung maglaram kareng bersu mi, kaybat piparti-parti da la (kareng grupu).

وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ بِمَا ظَلَمُوْا فَهُمْ لَا يَنْطِقُوْنَ

wa waqa‘al-qaulu ‘alaihim bimā ẓalamū fahum lā yanṭiqūn(a).

Inya inyang dinatang la, sinabi na, "Bakit tinanggi mu la reng bersikulo ku, nung ala kang balu kareti, o nung nanu ing depat mu?"

اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

At ding amanu (pangaku ning parusa) milyari la karela pauli ning karelang e katuliran, inya e la mekapagsalita.

وَيَوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِ فَفَزِعَ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَكُلٌّ اَتَوْهُ دٰخِرِيْنَ

wa yauma yunfakhu fiṣ-ṣūri fa fazi‘a man fis-samāwāti wa man fil-arḍi illā man syā'allāh(u), wa kullun atauhu dākhirīn(a).

E da wari akakit na gewa mi ing bengi para karela ban magpaynawa la at (gewa mi) ing aldo para munie sala? Tutu pin, king ita atin yang tanda (ning kadakilaan ning Allah) para kareng maniwala.

وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِۗ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍۗ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَفْعَلُوْنَ

wa taral-jibāla taḥsabuhā jāmidataw wa hiya tamurru marras saḥāb(i), ṣun‘allāhil-lażī atqana kulla syai'(in), innahū khabīrum bimā taf‘alūn(a).

At (tandanan) king aldo (nung) ing trumpeta tiup ya, ing atyu banua at ing atyu king yatu magmulala la, nung ninu man ing buri nang Allah. At ila ngan linapit la king arapan na a mapakumbaba.

مَنْ جَاۤءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ خَيْرٌ مِّنْهَاۚ وَهُمْ مِّنْ فَزَعٍ يَّوْمَىِٕذٍ اٰمِنُوْنَ

man jā'a bil-ḥasanati falahū khairum minhā, wa hum min faza‘iy yauma'iżin āminūn(a).

at akit mu la reng bunduk, na aisip mung makatuknang la keng karelang lugal, pero kikimut la (kalupa da reng) biga a lalakad. (Ita) ing lelangan nang Allah a linalang king sabla king ganap. Tutu pin, tutu yang maingat king gagawan mu.

وَمَنْ جَاۤءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوْهُهُمْ فِى النَّارِۗ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa man jā'a bis-sayyi'ati fakubbat wujūhuhum fin-nār(i), hal tujzauna illā mā kuntum ta‘malūn(a).

Ninu man ing magdalang kayapan, kanita tanggap yang (metung a ablas) a mas mayap kesa kaniti, kabang pakiramdaman da ing ligtas la kareng (makatakut) a pamagmulala king aldong ita.

اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ رَبَّ هٰذِهِ الْبَلْدَةِ الَّذِيْ حَرَّمَهَا وَلَهٗ كُلُّ شَيْءٍ وَّاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ ۙ

innamā umirtu an a‘buda rabba hāżihil-baldatil-lażī ḥarramahā wa lahū kullu syai'iw wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

At ninu man ing magdalang marok, ing lupa na miyugse ya king infierno. E ka mipablasan, nune (agpang keng) kekang gewa.

وَاَنْ اَتْلُوَا الْقُرْاٰنَ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَقُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُنْذِرِيْنَ

wa an atluwal-qur'ān(a), famanihtadā fa'innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla faqul innamā ana minal-munżirīn(a).

Aku (Muhammad) inutus ku mung samban ke ing Ginu na niting labuad (Mecca) a gewa nang banal at ing sabla bandi na ngan. At inutus da kung makiabe karing muslim,

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ سَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ فَتَعْرِفُوْنَهَاۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa qulil-ḥamdu lillāhi sayurīkum āyātihī fata‘rifūnahā, wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

at na babasan ke ing Qur'an (kareng tau). Inya ninu mang mituturu tutu yang tanggap patnube para king (ikakayapan) ning sarili na, at ninu mang malilili, kanita sabian na, "Tune aku (aku) ala kung aliwa nung e metung ku kareng talapag-ingat."