اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Ya kieleka, na lugangu ya zulu ti ntoto, nsoba ya mpimpa ti mwini, bamaswa yina ke tambulaka na nzadi-mungwa ti (bima) yina kele mfunu sambu na bantu, mambu yina Allah tindaka katuka na zulu na mutindu ya masa, na nima Yandi vutulaka ntoto na luzingu na nima ya lufwa na yo (ya kuyuma), mpi Yandi panzaka na kati na yo bambisi wi, mitindu ya kuswaswana ya cloud mpi ya kuyala . zulu ti ntoto, (mambu yina yonso) kele kibeni bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke bakisaka.
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Mpi yandi muntu ke kulumusaka masa katuka na zulu, na nima Beto ke salaka nde mitindu yonso ya banti kuyela ti yo, yo yina Beto ke basisaka na banti yina banti ya matiti, Beto ke basisaka na banti yina ya matiti mbuma mingi; ye na nti ya nseke, beto zengaka balutangu ya ke kangama, ti bilanga ya vinu, mpi (Beto katulaka mpi) ba olive ti ba grenade ya kufwanana ti ya kuswaswana. Tula dikebi na mbuma ntangu yo ke buta bambuma mpi ke yela. Ya kieleka, na yina me tala bidimbu (ya ngolo ya Allah) sambu na bantu yina ke kwikilaka.
وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).
Yandi muntu ke bulaka mupepe bonso muntu ya ke nataka nsangu ya mbote, na ntwala ya kukwisa ya mawa na yandi (mvula), na mpila nde ntangu mupepe ke nataka matuti, Beto ke nataka bo na kisika mosi ya kukonda masa, na nima Beto ke tindaka mvula na kisika yina. I bosi Twakula ye mvula yoyo bundu ya mpila mu mpila. I mpila yoyo Tufutumunanga bafwa, vuvu vo beno ta baka dilongi.
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
Kieleka, kingana kia zingu kia nza kiena kaka nze maza (mvula) tukulumunanga tuka ku zulu, bosi nti mia ntoto mimenanga miayingi (mu kuma kia maza momo), miankaka midiwanga kwa wantu ye bulu. Tii kuna ntoto ta lungisa kitoko na yo mpi ta kuma kitoko, mpi bankwa na yo ta yindula nde bo ta yala yo kibeni (kubuka bima ya bilanga), ndola na beto ta kwisila bo na mpimpa to na mwini, na nima Beto ke kumisaka yo (nti) bonso nti yina bo me tula siki, bonso nde yo me yela ve ata fioti mazono. I mpila yoyo Tutelanga sinsu (Ngolo Meto) kwa wantu beyindulanga.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Mpi na ntoto kele ti bitini yina kele na lweka, bilanga ya vinu, banti, banti ya ba palme yina kele ti balutangu, mpi yina kele ve ti balutangu; bo ke losaka masa ti masa yina mosi, kansi Beto ke zolaka nti mosi kuluta nti ya nkaka na yina me tala ntomo na yo. Ya kieleka, na yina me tala bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke bakisaka.
اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ
anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).
Allah me kulumusa masa (mvula) katuka na zulu, yo yina yo (masa) ke tambula na muwanda na kutadila nene na yo, na nima masa yina ke tambula ke nataka masa yina ke tambulaka na zulu ya masa. Mpi na yina (bibende) bo ke yokaka na tiya sambu na kusala bima ya mayaka to bisadilu, ke vandaka (mpi) ti fulu ya mutindu yina (fulu ya ntangu yai). Mu mpila yoyo Allah ovanganga kingana mu kuma kia dina dia ludi ye dina dia luvunu. Kansi, e nsongo mivila nze lekwa ko; kansi yina kele mfunu sambu na bantu, yo tabikala na ntoto. I mpila yayi Allah ke pesa kingana.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
I Allah wavanga zulu ye ntoto ye wakulumuna maza (mvula) tuka kuna zulu, i bosi ye (maza ma mvula) mama wavaikisa bundu ya mpila mu mpila se madia ma beno; Yandi me tula bamaswa na nsi ya kiyeka na beno sambu beno tambula na nzadi-mungwa mutindu yandi me zola, mpi yandi me tula banzadi na nsi ya kiyeka sambu na beno.
وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ
wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).
Beto tindaka mupepe sambu na makwela mpi beto tindaka mvula katuka na zulu, na nima beto pesaka beno masa ya kunwa, mpi beno vandaka ve bantu yina vandaka kutanina yo.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ
huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'al lakum minhu syarābuw wa minhu syajarun fīhi tusīmūn(a).
Yandi kele Muntu yina ke kulumusaka masa (mvula) katuka na zulu; ndambu na yo kele malafu mpi ndambu na yo ke disaka bima ya bilanga yina beno ke diaka bitwisi na beno.
يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).
Na yo Yandi ke yedisaka sambu na beno bima ya bilanga, bambuma ya olive, banti ya dati, bambuma ya vinu, mpi bambuma ya mitindu yonso. Ya kieleka, na kati na yo kele ti bidimbu sambu na bantu yina ke yindulaka.
وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ ࣖ
wallāhu anzala minas-samā'i mā'an fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yasma‘ūn(a).
Mpi Allah tindaka masa (mvula) katuka na zulu mpi ti masa yina yandi pesaka luzingu na ntoto yina vandaka ntete ya kufwa. Ya kieleka, na yina me tala kibeni bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke widikila (malongi).
وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا
waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).
Ye sala sambu na bo (bantu) kingana ya luzingu ya nsi-ntoto yai, bonso masa (mvula) ya Beto ke kulumusaka katuka na zulu, na mpila nde yo pesa matiti na banti yina kele na ntoto, na nima (banti) ke kuma ya kuyuma mutindu mupepe ke nataka yo. Mpi Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso na zulu ya bima yonso.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى
al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.
(Nzambi) yina me sala ntoto kisika ya nene sambu na beno, mpi me sala banzila na zulu na yo sambu na beno, mpi yina ke kulumusa masa (mvula) katuka na zulu." Na nima beto me sala nde mitindu ya mitindu ya banti kuyela ti yo (masa ya mvula).
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ
yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).
O bantu! Kana beno ke tula ntembe (kilumbu ya) lufutumuku, pana kieleka Beto me ganga beno na putulu, na nima na ditonsi ya masa ya babakala, na nima na kitini ya menga, na nima na kitini ya nitu yina kele ya kukuka mpi yina kele ya kukonda kukuka, sambu beto tendudila beno; ye Beto tulaka beno na divumu na kulanda luzolo na beto tii na ntangu mosi ya bo me yidikaka na ntwala, na nima beto basisaka beno bonso babebe, na nima (malembe-malembe) beno kumaka bambuta, mpi bankaka na kati na beno fwaka mpi (bankaka) na kati na beno vutukaka na kimununu mingi (senilité), na mpila nde yandi zabaka diaka ve ata kima mosi. Mpi beno ke mona nde ntoto me yuma, na nima ntangu Beto ke kulumusa masa (mvula) na zulu na yo, ntoto ke kuma na luzingu mpi ke kuma mbote mpi ke yela mitindu ya mitindu ya banti ya kitoko (banti).
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۖ فَتُصْبِحُ الْاَرْضُ مُخْضَرَّةًۗ اِنَّ اللّٰهَ لَطِيْفٌ خَبِيْرٌ ۚ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa tuṣbiḥul-arḍu mukhḍarrah(tan), innallāha laṭīfun khabīr(un).
Keti beno me mona ve nde Allah ke tindaka masa (mvula) katuka na zulu, na mpila nde ntoto kukuma masa-masa? Ya kieleka, Allah kele muntu ya kubumbana, ya me zaba mambu yonso.
فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ
fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).
I bosi, Tukuyidikila yo mpatu za nti mia dati ye mia vinyu; beno kele ti bambuma mingi na kati na yo, mpi beno ke diaka yo, .
لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا
linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).
mu mpila vo (na maza momo) Tuvana moyo kwa nsi yafwa (ya konda nsusu), ye Tuvana maza ma ndambu a lekwa yavanga, (mu mpila ya) bulu ye wantu ayingi.
اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ
am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).
Keti yandi (Allah) ve muntu salaka zulu ti ntoto mpi yandi tindaka masa sambu na beno katuka na zulu, na nima beto salaka bilanga ti yo ti bifwanisu ya kitoko? Nge ta kuka ve kuyedisa banti. Keti kele ti nzambi (yankaka) katula Allah? Nkutu, bo kele bantu yina ke katukaka (na kieleka).
وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Mpi na kati ya bidimbu na yandi (ya bunene na yandi), yandi ke songa beno nzasi sambu na (kupesa) boma ti kivuvu, ye yandi ke kulumusa masa (mvula) katuka na zulu, na nima ti masa yina yandi ke vutula ntoto na luzingu na nima ya lufwa (ya kuyuma). Ya kieleka, na mutindu yina kele kibeni ti bidimbu sambu na bantu yina ke bakisaka mambu.
فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Yo yina, tula dikebi na bidimbu ya mawa ya Allah, mutindu Allah vutulaka ntoto na luzingu na nima ya lufwa (ya kuyuma). Ya kieleka, yo ke tendula nde Yandi kele kibeni (kele ti ngolo ya) kuvutula bafwa na luzingu. Mpi Yandi kele Nkwa-Ngolo Yonso na zulu ya bima yonso.
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Yandi salaka zulu kukonda makunzi mutindu beno ke mona yo, mpi yandi tulaka bangumba (na zulu) ya ntoto sambu yo (ntoto) kunikisa nge ve; ye buta bibulu ya mutindu na mutindu yina ketambulaka yina kezingaka na ntoto. Beto tindaka masa ya mvula katuka na zulu, na nima beto salaka nde mitindu yonso ya banti ya mbote kuyela na kati na yo.
اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَسُوْقُ الْمَاۤءَ اِلَى الْاَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ اَنْعَامُهُمْ وَاَنْفُسُهُمْۗ اَفَلَا يُبْصِرُوْنَ
awalam yarau annā nasūqul-mā'a ilal-arḍil juruzi fanukhriju bihī zar‘an ta'kulu minhu an‘āmuhum wa anfushum, afalā yubṣirūn(a).
Mpi keti bo monaka ve nde Beto vandaka kutwadisa (matuti yina kele ti) masa na ntoto ya kukonda bima, na nima Beto vandaka kuyedisa banti (ti masa ya mvula) sambu bitwisi na bo ti bo mosi kudia yo. Ebuna sambu na nki bo ke tulaka ve dikebi?
وَاللّٰهُ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَسُقْنٰهُ اِلٰى بَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَحْيَيْنَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ كَذٰلِكَ النُّشُوْرُ
wallāhul-lażī arsalar-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fasuqnāhu ilā baladim mayyitin fa'aḥyainā bihil-arḍa ba‘da mautihā, każālikan-nusyūr(u).
Mpi yo kele Allah yina ke tindaka mupepe; na nima (mupepe) nataka matuti, yo yina Beto twadisaka matuti na ntoto ya kufwa (ya kukonda kubuta) na nima ti mvula Beto vutulaka ntoto na nima ya lufwa (ya kuyuma). I mpila yayi i nsunzula.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).
Keti beno monaka ve nde Allah kulumusaka masa katuka na zulu mpi ti masa yina beto basisaka bambuma ya mitindu mingi. Mpi na kati ya bangumba kele ti bandonga ya mpembe ti ya mbwaki ya mikubu ya kuswaswana mpi kele ti (mpi) bandonga ya ndombe kibeni.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَلَكَهٗ يَنَابِيْعَ فِى الْاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهٗ حُطَامًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ ࣖ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'an fasalakahū yanābī‘a fil-arḍi ṡumma yaj‘aluhū ḥuṭāmā(n), ina fī żālika lażikrā li'ulil-albāb(i).
Keti beno ke mona ve nde Allah ke kulumusaka masa katuka na zulu mpi ke salaka nde yo kulumuka bonso banto ya masa na ntoto, na nima yandi ke basisaka ti yo bima ya bilanga ya mikubu ya kuswaswana; na nima yo ke yumaka mpi nge ke monaka yo ke kumaka jaune, na nima Yandi ke kumisaka yo bima ya me panzana. Ya kieleka, na kati na yo kele dilongi sambu na bantu ya mayele.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Mpi na kati ya bidimbu na yandi (bunene), beno ke mona nde ntoto kele ya kuyuma mpi ya kukonda bima, kansi kana Beto tinda mvula na zulu na yo, yo ta nikana kibeni mpi ta kuma ti bima mingi. Ya kieleka, (Allah) yina ke vutulaka yo na luzingu lenda vutulaka kibeni bafwa na luzingu; Ya kieleka, yandi kele Nkwa-Ngolo Yonso na zulu ya bima yonso.
وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ
wal-lażī nazzala minas-samā'i mā'am biqadar(in), fa'ansyarnā bihī baldatam maitā(n), każālika tukhrajūn(a).
Mpi Yandi yina ke kulumusaka masa katuka na zulu na kiteso ya me fwana, mpi ti yo Beto ke vutulaka ntoto ya kufwa na luzingu. Mpila yina beno ta basisama (na maziamu).
وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ رِّزْقٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ اٰيٰتٌ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wakhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā anzalallāhu minas-samā'i mir rizqin fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa taṣrīfir-riyāḥi āyātul liqaumiy ya‘qilūn(a).
ye na nsuka ya mpimpa ti mwini ti mvula yina Allah ke kulumusaka katuka na zulu, na nima ti yina (masa ya mvula) Yandi ke vutulaka ntoto na luzingu na nima ya kufwa (kuyuma); ye na kati ya mupepe kele mpi ti bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke bakisaka.
وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ
wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).
Mpi katuka na zulu Beto ke kulumusaka masa yina ke pesaka balusakumunu mpi na nima Beto ke yelaka ti yo (masa) banti ya kivudi mpi bambuma yina lenda katuka.
رِّزْقًا لِّلْعِبَادِۙ وَاَحْيَيْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًاۗ كَذٰلِكَ الْخُرُوْجُ
rizqal lil-‘ibād(i), wa aḥyainā bihī baldatam maitā(n), każālikal-khurūj(u).
(bonso) madia sambu na bansadi (na Beto), ye Beto vutulaka na luzingu ti (masa) ntoto yina ya kufwa (ya kukonda bima). I mpila yoyo lufuluku (muna ziami) luvangamenanga.
لِّنُخْرِجَ بِهٖ حَبًّا وَّنَبَاتًاۙ
linukhrija bihī ḥabbaw wa nabātā(n).
kimana Tulenda bundumuna mbongo ye nti yo, .
اَنَّا صَبَبْنَا الْمَاۤءَ صَبًّاۙ
annā ṣababnal-mā'a ṣabbā(n).
Beto muntu tiamunaka masa mingi (katuka na zulu), .