۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

Һәм (исеңдә тот), Ибраһим пәйгамбәрне Раббысы берничә җөмлә белән сынаганда, ул аларны камил рәвештә үтәде. Аллаһ әйтте: "Чыннан да, Мин сине бөтен кешеләргә имам итеп билгеләдем". Ул әйтте: "Һәм (балаларымнан һәм оныкларымнан да)?" Аллаһ әйтте: "(Дөрес, ләкин) Минем вәгъдәм залимнәргә кагылмый".

۞ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىٓ اٰدَمَ وَنُوْحًا وَّاٰلَ اِبْرٰهِيْمَ وَاٰلَ عِمْرٰنَ عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

innallāhaṣṭafā ādama wa nūḥaw wa āla ibrāhīma wa āla ‘imrāna ‘alal-‘ālamīn(a).

Әлбәттә, Аллаһ Адәмне, Нухны, Ибраһим гаиләсен һәм Гыймран гаиләсен бөтен кешеләрдән (үз заманнарында) өстен кылды.

فَنَادَتْهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ وَهُوَ قَاۤىِٕمٌ يُّصَلِّيْ فِى الْمِحْرَابِۙ اَنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيٰى مُصَدِّقًاۢ بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَسَيِّدًا وَّحَصُوْرًا وَّنَبِيًّا مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

fanādathul-malā'ikatu wa huwa qā'imuy yuṣallī fil-miḥrāb(i), annallāha yubasysyiruka biyaḥyā muṣaddiqam bikalimatim minallāhi wa sayyidaw wa ḥaṣūraw wa nabiyyam minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Аннары фәрештәләр аны, ул михрабта намаз укыганда, чакырдылар: "Аллаһ сиңа Яхъяның тууы белән шатлыклы хәбәр бирә, ул Аллаһтан килгән сүзне (сүзне) раслый, үрнәк була, үзен (нәфстән) тыя ала һәм тәкъва кешеләр арасында пәйгамбәр була".

اِذْ قَالَتِ الْمَلٰۤىِٕكَةُ يٰمَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُۖ اسْمُهُ الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيْهًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَۙ

iż qālatil-malā'ikatu yā maryama innallāha yubasysyiruki bikalimatim minhusmuhul-masīḥu ‘īsabnu maryama wajīhan fid-dun-yā wal-ākhirati wa minal-muqarrabīn(a).

(Исегезгә төшерегез) фәрештәләр әйттеләр: "Ий Мәрьям, Аллаһ сиңа Үзеннән бер сүз белән сөенеч бирә, аның исеме Мәрьям улы Мәсих Гайсә, дөньяда һәм ахирәттә абруйлы, Аллаһка якыннардан булачак".

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْ ۚ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيْظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوْا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى الْاَمْرِۚ فَاِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِيْنَ

fabimā raḥmatim minallāhi linta lahum, wa lau kunta faẓẓan galīẓal-qalbi lanfaḍḍū min ḥaulik(a), fa‘fu ‘anhum wastagfir lahum wa syāwirhum fil-amr(i), fa iżā ‘azamta fa tawakkal ‘alallāh(i), innallāha yuḥibbul-mutawakkilīn(a).

Шулай итеп, Аллаһның рәхмәте белән син (Мөхәммәд галәйһиссәләм) аларга йомшак мөгамәләдә булдың. Әгәр син каты эш итсәң һәм каты күңелле булсаң, алар, әлбәттә, синең тирәңдәгеләрдән ераклашырлар. Шуңа күрә аларны гафу ит һәм алар өчен гафу сора, һәм бу эштә алар белән киңәшләш. Аннары, карар кабул иткәч, Аллаһка тәвәккәл ит. Әлбәттә, Аллаһ үзенә тәвәккәл итүчеләрне ярата.

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّغُلَّ ۗوَمَنْ يَّغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa mā kāna linabiyyin ay yagull(a), wa may yaglul ya'ti bimā galla yaumal-qiyāmah(ti), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Пәйгамбәргә (сугыш табышы мәсьәләсендә) хыянәт итү мөмкин түгел. Кем хыянәт итсә, кыямәт көнендә хыянәт иткән нәрсәсе белән килер. Аннары һәркемгә кылган гамәлләренә күрә камил җәза бирелер, һәм аларга золым ителмәс.

مَا كَانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِيْنَ عَلٰى مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيْزَ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ ۗ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَبِيْ مِنْ رُّسُلِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ ۚ وَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَلَكُمْ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

mā kānallāhu liyażaral-mu'minīna ‘alā mā antum ‘alaihi ḥattā yamīzal-khabīṡa minaṭ-ṭayyib(i), wa mā kānallāhu liyuṭli‘akum ‘alal-gaibi wa lākinnallāha yajtabī mir rusulihī may yasyā'(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa in tu'minū wa tattaqū fa lakum ajrun ‘aẓīm(un).

Аллаһ мөэминнәрне сезнең хәзерге хәлегездә калдырмас, шуңа күрә Ул начарны яхшыдан аерыр. Аллаһ сезгә яшеренне күрсәтмәс, ләкин Аллаһ үз рәсүлләре арасыннан теләгәннәрен сайлый. Шуңа күрә Аллаһка һәм Аның рәсүлләренә ышаныгыз. Әгәр иманыгыз һәм тәкъвалыгыгыз булса, сез зур бүләк алачаксыз.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Бу – Ибраһимгә үз халкына күрсәткән хәбәребез. Без теләгән кешенең дәрәҗәсен күтәрәбез. Әлбәттә, синең Раббың хикмәт иясе һәм һәрнәрсәне белүче.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Без аңа Исхакны һәм Ягъкубны бирдек, һәрберсенә дә туры юлны күрсәттек, һәм аннан элек Нухка һәм аның нәселеннән булган Даудка, Сөләйманга, Әййүбкә, Йосыфка, Мусага һәм Һарунга да туры юлны күрсәттек. Әнә шулай изге гамәлләр кылучыларны бүләклибез.

وَزَكَرِيَّا وَيَحْيٰى وَعِيْسٰى وَاِلْيَاسَۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَۙ

wa zakariyyā wa yaḥyā wa ‘īsā wa ilyās(a), kullum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

һәм Зәкәрия, Яхъя, Гайсә һәм Ильяс. Алар барысы да тәкъва кешеләр,

وَاِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَيُوْنُسَ وَلُوْطًاۗ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

wa ismā‘īla wal-yasa‘a wa yūnusa wa lūṭā(n), wa kullan faḍḍalnā ‘alal-‘ālamīn(a).

һәм Исмәгыйль, Әләсәгъ, Юныс һәм Лут. Һәрберебез үз заманында (үз дәрәҗәсен) башка кешеләрдән өстен күрдек,

وَمِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَاِخْوَانِهِمْ ۚوَاجْتَبَيْنٰهُمْ وَهَدَيْنٰهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa min ābā'ihim wa żurriyyātihim wa ikhwānihim, wajtabaināhum wa hadaināhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

(Һәм аларның аталарыннан, нәселләреннән һәм кардәшләреннән кайберләрен өстен кылдык. Аларны (пәйгамбәрләр һәм илчеләр итеп) сайладык һәм туры юлга күндердек.)

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚفَاِنْ يَّكْفُرْ بِهَا هٰٓؤُلَاۤءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُوْا بِهَا بِكٰفِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ātaināhumul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwah(ta), fa iy yakfur bihā hā'ulā'i faqad wakkalnā bihā qaumal laisū bihā bikāfirīn(a).

Менә шул кешеләргә Без китап, хикмәт һәм пәйгамбәрлек бирдек. Әгәр кешеләр (Корәеш) моны инкяр итсәләр, Без аны инкяр итмәгән кешеләргә тапшырырбыз.

وَاِذَا جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ قَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ حَتّٰى نُؤْتٰى مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ رُسُلُ اللّٰهِ ۘ اَللّٰهُ اَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسٰلَتَهٗۗ سَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا صَغَارٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعَذَابٌ شَدِيْدٌۢ بِمَا كَانُوْا يَمْكُرُوْنَ

wa iżā jā'athum āyatun qālū lan nu'mina ḥattā nu'tā miṡla mā ūtiya rusulullāh(i), allāhu a‘lamu ḥaiṡu yaj‘alu risālatah(ū), sayuṣībul-lażīna ajramū ṣagārun ‘indallāhi wa ‘ażābun syadīdum bimā kānū yamkurūn(a).

Әгәр аларга бер аять килсә, алар әйтәләр: "Аллаһ рәсүлләренә бирелгән кебек безгә дә бирелгәнче, без иман китермибез", - дип. Аллаһ үзенең рәсүллек вазифасын кайда куячагын яхшырак белә. Гөнаһ кылучылар Аллаһ алдында хурлыкка һәм каты җәзага дучар ителәчәкләр, алар кылган ялганнары өчен.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Нух) әйтте: "Ий, халкым! Мин адашмадым, ләкин мин бөтен галәмнәрнең Раббысыннан килгән пәйгамбәрмен."

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Һәм сез үзегез арагыздан булган бер ир аша Раббыгыздан вәгазь килгәнгә гаҗәпләнәсезме? Ул вәгазь сезне куркытыр өчен, шаять тәкъва булырсыз һәм рәхмәткә лаек булырсыз.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Һуд) җавап бирде: "Ий, халкым! Мин акылдан язган түгел, ләкин мин бөтен галәмнәрнең Раббысының пәйгамбәремен."

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

Мин сезгә Раббымның вәгазен җиткерәм һәм ышанычлы киңәшләр бирәм.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Раббыгыздан үзегез арагыздан булган бер ир аша сезне куркытыр өчен вәгазь килүенә гаҗәпләнәсезме? Нух пәйгамбәрнең кешеләреннән соң сезне халифә иткәнен хәтерләгез, Ул сезне көч һәм гәүдә ягыннан өстен кылды. Аллаһның нигъмәтләрен хәтерләгез, шаять, уңышка ирешерсез.

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Сәмуд халкына кардәшләре Салихны җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз! Сезнең өчен Аллаһтан башка илаһ юк. Әлбәттә, сезгә Раббыгыздан ачык дәлил килде. Аллаһтан булган бу дөя сезнең өчен галәмәттер. Аны Аллаһ җирендә ашатыгыз, аңа зарар итмәгез, юкса сезгә рәнҗетүче газап булыр".

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Мәдйән халкына аларның кардәшләре Шөгаебне җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһыга гыйбадәт кылыгыз. Сезнең өчен Аңардан башка илаһ юк. Сезгә Раббыгыздан ачык дәлилләр килде. Үлчәүләрне һәм үлчәүләрне төгәл үтәгез, һәм беркемгә дә зарар китермәгез. Җирне яхшы итеп яратылганнан соң, аңа зыян китермәгез. Әгәр сез ышанучылар булсагыз, бу сезнең өчен хәерлерәк."

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Алардан соң Мусаны могҗизаларыбыз белән Фиргавенгә һәм аның халкының зурларына җибәрдек, алар дәлилләрне ялган диделәр. Зыян күрүчеләргә нәрсә буласына игътибар ит.

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

Мин Аллаһ турында дөресен сөйләргә бурычлымын. Чыннан да, мин сиңа Раббыңнан ачык дәлилләр белән килдем, шуңа күрә Исраил балаларын минем белән җибәр.

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(Аллаһ) әйтте: "Ий Муса! Чыннан да, Мин сине (үз заманындагы) кешеләр арасыннан Минем илтифатымны һәм сүзләремне җиткерү өчен сайладым, шуңа күрә Мин сиңа биргәнне нык тот һәм шөкер итүчеләрдән бул".

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Шулай итеп, Аллаһ сине (Пәйгамбәр булырга) сайлады, сиңа төшләрнең тәгъбирләрен өйрәтте һәм сиңа һәм Ягъкуб гаиләсенә (үзенең рәхмәтен) камил итте, моннан элек ике бабаң Ибраһим һәм Исхакка да рәхмәтен камил иткән кебек. Әлбәттә, синең Раббың һәрнәрсәне белүче һәм хикмәт иясе.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

(Йосыф) өендә яшәгән хатын аны аздырды һәм ишекләрне бикләде һәм: "Миңа якын кил", - диде. Йосыф әйтте: "Аллаһудан сыенам, чөнки хуҗам миңа яхшылык кылды". Әлбәттә, залим кеше бәхетсез булыр.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Әлбәттә, хатын аңа (Йосыфка) ошаган иде. Йосыф та, Раббысыннан бер могҗиза күрмәсә, аңа ошаган иде. Шулай итеп, Без аннан явызлыкны һәм ләгънәтне тыйдык. Чөнки ул (Йосыф) Безнең сайланган колларыбыздан.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Синнән элек тә җибәрмәдек, җир йөзендә кешеләр арасыннан бер ирне генә, аңа вәхий бирдек. Алар җир йөзендә йөреп, үзләреннән алдагыларның хәлен күрмәделәрме (рәсүлне ялганлаганнар). Әлбәттә, ахырәт җире тәкъва кешеләр өчен хәерлерәк. Аңламыйсызмы?

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Аларга рәсүлләре әйттеләр: "Без дә сезнең кебек кешеләр, ләкин Аллаһ бәндәләреннән теләгән бәндәләренә юмартлык бирә. Аллаһ рөхсәтеннән башка сезгә бернинди дәлил китерергә безгә лаек түгел. Мөэминнәр фәкать Аллаһка гына тәвәккәл итсеннәр".

يُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اَنْ اَنْذِرُوْٓا اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاتَّقُوْنِ

yunazzilul-malā'ikata bir-rūḥi min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī an anżirū annahū lā ilāha illā ana fattaqūn(i).

Ул фәрештәләрне Үзенең боерыклары белән теләгән бәндәләренә вәхийләр китереп җибәрде, атап әйткәндә: "(Колларыма) искә төшерегез, Миннән башка илаһ юк, шуңа күрә Миннән куркыгыз", - диде.

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ул Аның нигъмәтләренә шөкер итә. Аллаһ аны сайлады һәм туры юлга күндерде.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ مِنْ ذُرِّيَّةِ اٰدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۖ وَّمِنْ ذُرِّيَّةِ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْرَاۤءِيْلَ ۖوَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَاۗ اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُ الرَّحْمٰنِ خَرُّوْا سُجَّدًا وَّبُكِيًّا ۩

ulā'ikal-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna min żurriyyati ādama wa mimman ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), wa min żurriyyati ibrāhīma wa isrā'īl(a), wa mimman hadainā wajtabainā, iżā tutlā ‘alaihim āyātur-raḥmāni kharrū sujjadaw wa bukiyyā(n).

Менә шул кешеләр Аллаһның рәхмәтен алган кешеләр, ягъни Адәм нәселеннән булган пәйгамбәрләрдән, Нух белән бергә көймәгә чыгарган кешеләрдән, Ибраһим һәм Ягъкуб нәселеннән, һәм Без туры юлга күндергән һәм сайлаган кешеләрдән. Аларга Аллаһның аятьләре укылса, алар рөкугъка иелеп елыйлар.

وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ

wasṭana‘tuka linafsī.

һәм Мин сине Үзем өчен (илче итеп) сайладым.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Һәм (хикәяне исегездә тотыгыз) Исмәгыйль, Идрис һәм Зөлкифли. Алар барысы да сабыр кешеләр.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Без аларны рәхмәтебезгә керттек, чөнки алар чынлыкта изге кешеләрдән.

اَللّٰهُ يَصْطَفِيْ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًا وَّمِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ ۚ

allāhu yaṣṭafī minal-malā'ikati rusulaw wa minan-nās(i), innallāha samī‘um baṣīr(un).

Аллаһ фәрештәләрдән һәм кешеләрдән илчеләрне ихтыяр итте. Аллаһ ишетүче һәм күрүче.

ثُمَّ اِنَّكُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ لَمَيِّتُوْنَ ۗ

Ṡumma innakum ba‘da żālika lamayyitūn(a).

Шуннан соң, әлбәттә, сез дә үләчәксез.

وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ

wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).

күкрәгем кысылган кебек тоелсын һәм телем җөпсез булсын өчен, Һарунны (минем белән) җибәр.

وَمَآ اَنَا۠ بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ

wa mā ana biṭāridil-mu'minīn(a).

Һәм мин мөэминнәрне куып чыгармаячакмын.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Муса галәйһиссәләм җитлеккән һәм акылын камилләштергәннән соң, Без аңа хикмәт (пәйгамбәрлек) һәм белем бирдек. Шулай итеп, изгелек кылучыларны бүләклибез.

قَالَتْ اِحْدٰىهُمَا يٰٓاَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ ۖاِنَّ خَيْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِيُّ الْاَمِيْنُ

qālat iḥdāhumā yā abatista'jirh(u), inna khaira manista'jartal-qawiyyul-amīn(u).

Ике хатынның берсе әйтте: "Ий атам! Аны (безнең өчен) эшче ит, чөнки (безнең өчен) эшче итеп ала алырлык иң яхшы кешең - көчле һәм ышанычлы кеше".

وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِۗ

wa innahum ‘indanā laminal-muṣṭafainal-akhyār(i).

Һәм, әлбәттә, алар Безнең ягыбызда сайланган иң яхшы кешеләрдән.

وَاذْكُرْ اِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ ۗوَكُلٌّ مِّنَ الْاَخْيَارِۗ

ważkur ismā‘īla wal-yasa‘a wa żal-kifl(i), wa kullum minal-akhyār(i).

Һәм Исмәгыйльне, Ильясны һәм Зөлкифлене исегездә тотыгыз! Алар барысы да иң яхшы кешеләрдән.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

Ул Нухка һәм сиңа (Мөхәммәд галәйһиссәламгә) вәхий кылган һәм Ибраһимгә, Мусага һәм Гайсәгә биргән нәрсәбезгә васыять кылды, ягъни динегезгә (динегезгә һәм тәкъвалыгыгызга) нык торыгыз һәм анда бүленмәгез. Мөшрикләргә сез чакырган дингә иярү бик авыр. Аллаһ үзе теләгән кешеләрне бер Аллаһ диненә сайлый һәм Аңа кайтучылар өчен Үз диненә юл күрсәтә.

هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Ул үзләреннән укый-яза белмәгән бер халыкка пәйгамбәр җибәрде, ул аларга Аның аятьләрен укыды, аларны (җаннарын) пакьләде һәм аларга китапны һәм хикмәтне (Сөннәтне) өйрәтте, гәрчә алар элек ачык адашуда булсалар да.

فَاجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَجَعَلَهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

fajtabāhu rabbuhū faja‘alahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Соңра Раббысы аны сайлады һәм изгеләрдән кылды.

وَمَا هُوَ عَلَى الْغَيْبِ بِضَنِيْنٍۚ

wa mā huwa ‘alal-gaibi biḍanīn(in).

Һәм ул (Мөхәммәд пәйгамбәр) күренмәгәнне аңлатырга саран (тиелмәгән) кеше түгел иде.

وَوَجَدَكَ ضَاۤلًّا فَهَدٰىۖ

wa wajadaka ḍāllan fa hadā.

һәм Ул сине адашкан хәлдә тапты, шуңа күрә сиңа юл күрсәтте