وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ
wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).
Ne ye min jigi, min b’a sɛmɛntiya, aw ka la o la, aw kana kɛ fɔlɔ ye ka ban o la. Aw kana ne ka vɛrisew feere sɔngɔ gwɛlɛman na, aw ka siran ne dɔrɔn ɲɛ.
وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ
wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).
Ani, aw ka siran loon ɲɛ, (o tuma na) mɔgɔ si tɛ se ka mɔgɔ wɛrɛ lafasa hali dɔɔni. O wagati la, u ka delili ni kunmabɔsara sifa o sifa tɛna sɔn ani u tɛna dɛmɛ sɔrɔ.
اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ
asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).
Haram kalow ni haram kalow, ani (ka ɲɛsin) fɛɛn dɔ ma min be bonya la a kan (sariya) qisas. O ra, ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ben aw kan, aw ye ben a kan ka kɛɲɛ n’a ye. Aw ye siran Ala ɲɛ, aw k’a lɔn ko Ala be ni Ala ɲɛsiranbagaw ye.
وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ
wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Ani ka hiji ni umra dafa Ala kosɔn. Nka n’i lamininin lo (juguw fɛ), o tuma na, hadyu min be sɔrɔ nɔgɔya la, i k’o (faga), ani i kana i kuun tigɛ, sanni hadyu ka se fagayɔrɔ la. Ni aw dɔ banana, walima ni gɛlɛya dɔ b’a kuun na (ani a be kunsigi tigɛ), o tuma na, a ka kan ka fidiya kɛ, o ye ka sunɔgɔ, ka saraka bɔ walima ka saraka bɔ. N’i lafiyanin lo, o tuma na, mɔgɔ o mɔgɔ ye umra kɛ ka kɔn hiji ɲɛ, o tigi (ka kan ka) hadyu faga min be sɔrɔ nɔgɔya la. Nka n’a m’a sɔrɔ, o tuma na, a (ka kan ka) sunɔgɔ tile saba hiji (waati) kɔnɔ ani tile wolonfila (tile wolonfila) i kɔseginin kɔ. O ye (tile) tan ye. O cogo kelen na, mɔgɔw kama minw ka denbaya tɛ misiriba gɛrɛfɛ. Aw ye siran Ala ɲɛ, k’a lɔn ko Ala ka ɲangili ka gwɛlɛ kosɛbɛ.
اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ
al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).
Hiji (waati) ye (kalo minw kɔnɔ) minw daganin lo. Mɔgɔ o mɔgɔ mana hiji kɛ o (kalo nunu) kɔnɔ, a kana kuma nɔgɔninw fɔ (rafats), ka kakalaya kɛ, ka kɛlɛ kɛ hiji wagati la. Aw mana koɲuman o ɲuman kɛ, Ala b’o lɔn. Aw ka na ni balo ye, bari tiɲɛn na, balo ɲuman ye Alako ye. Aw ye siran ne ɲa, aw hakiritigiw!
۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).
Ani ka zikr kɛ Ala fɛ tile hakɛ min fɔra. Mɔgɔ o mɔgɔ be teliya (ka bɔ Mina) tile fila tɛmɛnin kɔ, jurumun t’a la. Ni mɔgɔ o mɔgɔ k’a ban, jurumun tɛ o tigi fɛ, o kɔrɔ, Alaɲasiranbagaw fɛ. Aw ye siran Ala ɲa, k’a lɔn ko ale le bɛna aw lajɛn.
نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ
nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).
I ka musow ye foro ye i fɛ, o la, i ka na wagati o wagati ani cogo min na, i ka na i ka foro kɔnɔ. Ani, i ka (min ka ɲi) bila i yɛrɛ ɲɛ. Aw ye siran Ala ɲɛ, k’a lɔn ko aw bena (lon dɔ) a kunbɛn. Ani ka kibaro diiman fɔ lanabagaw ye.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
N’aw ye (aw ka) musow furu sa, o tuma na, fɔɔ ka taga se u ka delili ma, o tuma na, aw k’u bali cogo ɲuman na, walima aw k’u furu sa cogo ɲuman na (o fana). Ani, kana u minɛ ni ŋaniya jugu ye k’u tɔɔrɔ. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka nin ko kɛ, o tigi ka kojugu kɛ a yɛrɛ ra. Ani aw kana Ala ka ayataw kɛ yɛlɛkofɛn ye. Aw ye aw hakili to Ala ka nɛɛma la aw kan, ani Ala ye min jigi aw kan, o ye kitabu (Alkurana) ani hakilitigiya (Sunnah) ye, k’aw kalan. Aw ye siran Ala ɲɛ, k’a lɔn ko Ala ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye.
۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).
Ani bamuso ka kan k’u deenw sinji saan fila dafanin kɔnɔ, minw b’a fɛ ka sinji di pewu. Ani, facɛ ka ɲi k’u mako wasa ani k’u don cogo bɛnnin na. Doni tɛ la mɔgɔ kan fɔɔ a tɛ se ka min muɲu. Bamuso kana tɔɔrɔ a den kosɔn, facɛ fana kana (tɔɔrɔ) a den kosɔn. Cɛɛntalaw fana be (wajibi) i n’a fɔ o fana. Ni u fila bɛɛ b’a fɛ ka sinji bɔ ni bɛnkan ni ladili ye u ni ɲɔgɔn cɛ, o tuma na, jurumu tɛ u fila si la. Ani, n’i b’a fɛ k’i deen sinji di mɔgɔ wɛrɛ ma, o tuma na, jurumu tɛ i la ka sara di cogo bɛnnin na. Aw ye siran Ala ɲɛ, aw k’a lɔn ko Ala bɛ aw ta ko bɛɛ ye.
وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ
wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).
Ani muso minw furu sara, u ka kan ka mut’ah di u ma cogo bɛnnin na, i n’a fɔ wajibi Alaɲasiranbaga fɛ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).
Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲɛ, ka tɔnɔ tɔ to yen (min ma lajɛn) n’aw ye limaniyabaga ye.
وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ
wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).
Aw bɛɛ bɛna segi ka na Ala fɛ lon min na, aw ye siran o ɲa. O tuma na, mɔgɔ kelen kelen bɛɛ bena sara dafanin sɔrɔ ka kɛɲɛ n’a ka kɛwalew ye, u tɛna tilenbaliya (tɔɔrɔ) kɛ u la.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).
Aw larabagaw! N’i ka juru n’i ka ɲi ka min sara wagati dɔ kɔnɔ, i ka ɲi k’o sɛbɛ. Aw cɛ ra, sɛbɛrikɛbaga dɔ k’a sɛbɛ ka ɲa. Sɛbɛnnikɛla kana ban k’a sɛbɛn i n’a fɔ Ala y’a kalan cogo min na, o la, a k’a sɛbɛn. Mɔgɔ min ka kan ka juru don a la, o tigi k’a sɛbɛ, a ka siran Ala ɲɛ, a Matigi, a kana foyi bɔ a la. Ni jurudonbaga ye mɔgɔ ye min hakili tɛ walima min barika ka dɔgɔ (a cogoya la), walima min tɛ se k’a yɛrɛ dicte, o tuma na, a to a ladonbaga k’a dicte ka ɲɛ. Aw ye seereya kɛ ni cɛ fla ye aw cɛ ra. Ni cɛ fila (seere) tɛ yen, o tuma na (a be se ka kɛ) cɛɛ ni muso fila ye i be mɔgɔ minw fɛ ka bɔ seere (minw be yen), walisa ni kelen ɲinɛna, tɔ kelen k’a hakili jigi. Ani, kana a to seerew ka ban n’u y’u weele. Ani, kana sɛgɛ k’a sɛbɛ, wagati laban kama, (juru) ka dɔgɔ wo, a ka bon wo. O ye tilenninya ye ka tɛmɛ Ala ɲɛɛ kɔrɔ, min be se ka seereya sabati ka tɛmɛ, min ka surun sigasigali ma, fo n’a ye wari jago ye min be kɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ, o tuma na, jurumu tɛ aw la n’aw m’o sɛbɛ. Ni aw bɛ fiyeereri kɛra, aw ye seerew ɲini, aw kana ko gbɛlɛya sɛbɛrikɛbaga ni seerew ma. N’i y’o kɛ, o tuma na, tiɲɛn na, o ye koo jugu ye i fɛ. Aw ye siran Ala ɲɛ, Ala b’aw kalan, Ala ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye.
۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ
wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).
Ani n’i ma sɛbɛrikɛla sɔrɔ i ka tagama na, o tuma na, i ka kan ka garanti sɔrɔ. Nka, ni aw dɔw lara tɔw la, lanaya be mɔgɔ minw na, u k’u ka cikan (juru) dafa, u ka siran Ala ɲɛ, u Matigi. Ani, kana i ka seereya dogo, bari mɔgɔ o mɔgɔ b’a dogo, tiɲɛ na, o tigi dusukun nɔgɔnin lo (jurumukɛla). Aw bɛ min kɛ, Ala bɛ o bɛɛ lɔn.
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
Ani i n’a fɔ mɔgɔ min bɛ tawurata sabati, min tun nana ka kɔn ne ɲɛ, ani ko ne ye fɛn dɔw daga aw ra, minw tun haramunin lo aw ye. Ne be na aw fɛ ni tagamasiɲɛ (kabako) dɔ ye min bɔra aw Matigi fɛ. O ra, aw ye siran Ala ɲa, ka ne kan mɛn.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ حَقَّ تُقٰىتِهٖ وَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha ḥaqqa tuqātihī wa lā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).
Aw larabagaw! Aw ka siran Ala ɲɛ tiɲɛ na ani aw ka siran a ɲɛ tiɲɛ na, aw kana sa fo n’aw ye silamɛ ye.
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَّاَنْتُمْ اَذِلَّةٌ ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa laqad naṣarakumullāhu bibadriw wa antum ażillah(tun), fattaqullāha la‘allakum tasykurūn(a).
Tiɲɛ na, Ala y’aw dɛmɛ Badiri kɛlɛ la, hali n’aw barika ka dɔgɔ. O la, aw ka siran Ala ɲɛ, janko aw ka se k’a waleɲuman lɔn.
بَلٰٓى ۙاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا وَيَأْتُوْكُمْ مِّنْ فَوْرِهِمْ هٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ اٰلَافٍ مِّنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ مُسَوِّمِيْنَ
balā, in taṣbirū wa tattaqū wa ya'tūkum min faurihim hāżā yumdidkum rabbukum bikhamsati ālāfim minal-malā'ikati musawwimīn(a).
“Ɔnhɔn” (o ka ca). N’i ye muɲu ani n’i ye Ala bato, n’u y’i kɛlɛ yɔrɔnin kelen, siga t’a la, Ala bena i dɛmɛ ni mɛlɛkɛ waa duuru ye minw be ni tagamasiɲɛw ye.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوا الرِّبٰوٓا اَضْعَافًا مُّضٰعَفَةً ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَۚ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulur-ribā aḍ‘āfam muḍā‘afah(tan), wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
Aw larabagaw! Aw kana tɔnɔ dumu siɲɛ fila, ka siran Ala ɲɛ, janko aw ka nafa sɔrɔ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اصْبِرُوْا وَصَابِرُوْا وَرَابِطُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanuṣbirū wa ṣābirū wa rabiṭū, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
Aw larabagaw! Aw ye muɲu ani k’aw ka muɲuli sabati ani ka to ɲɛɛ na (aw ka jamana dancɛw la) ani ka siran Ala ɲɛ walisa aw ka se ka kunnadiya sɔrɔ.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاۤءً ۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاۤءَلُوْنَ بِهٖ وَالْاَرْحَامَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا
yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakumul-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw wa khalaqa minhā zaujahā wa baṡṡa minhumā rijālan kaṡīraw wa nisā'ā(n), wattaqullāhal-lażī tasā'alūna bihī wal-arḥām(a), innallāha kāna ‘alaikum raqībā(n).
E, mɔgɔw! Aw ye siran aw Matigi ɲɛ, min y’aw dan ka bɔ mɔgɔ kelen na (Adama), ani (Ala) y’a ka baarakɛɲɔgɔn (Awa) dan ka bɔ (a yɛrɛ la); Ala ka cɛ ni muso caman bɔ o fla ra. Aw be ɲɔgɔn ɲininga min tɔgɔ la, aw ka siran Ala ɲɛ, ani ka denbaya ka jɛnɲɔgɔnya (mara). Tiɲɛ na, Ala b’aw kɔlɔsi ani k’aw kɔrɔsi tuma bɛɛ.
وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا
walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).
Minw ka kan ka den barikamanw to u kɔ, u be siran minw ɲɛ, aw ka siran olu ɲɛ. O la, u ka siran Ala ɲɛ, u ka kuma ni kuma tilenninw ye.
وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Ani ni muso be hami ko a cɛɛ bena kɛ mɔgɔ nɔgɔnin ye wala ko a tɛna a janto mɔgɔ la, o tuma na, u fila be se ka hɛɛrɛ sɔbɛ sigi, ani o hɛɛrɛ ka fisa (u ma) hali ni cɛɛ ye sɛgɛsɛgɛrikɛla ye a ka cogoya la. N’i ye (i ka jɛɲɔgɔnya n’i muso ye) fisaya, k’i yɛrɛ tanga (nusyuz ni jɔrɔnanko ma), o tuma na, tiɲɛ na, Ala b’i janto i ka koow la.
وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا
wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).
Ani, i tɛna se ka tilenninya kɛ (i ka) musow cɛ, hali n’i b’a fɛ k’o kɛ tiɲɛn na, o la, i kana i yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ (i ka kanubagaw fan fɛ), fɔɔ i be tɔɔw to u ka yɛlɛma yɛlɛma. N’i ye yɛlɛmaniw kɛ ani k’i yɛrɛ tanga (nanbara ma), o tuma na, Ala ye yafabaga ye, hinɛbaga ye.
وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَاِيَّاكُمْ اَنِ اتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَنِيًّا حَمِيْدًا
wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa laqad waṣṣainal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa iyyākum anittaqullāh(a), wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu ganiyyan ḥamīdā(n).
Fɛɛn o fɛɛn min be sankolow la ani dugukolo kan, o bɛɛ ye Ala ta ye, ani tiɲɛ na, kitabu senuman dira minw ma ka kɔn aw ɲɛ, ani aw fana ye ci di aw ma ko aw ka siran Ala ɲɛ. Nka ni aw banna, o tuma na, aw k’a lɔn ko fɛɛn o fɛɛn be sankolow la ani dugukolo kan, o bɛɛ ye Ala ta ye, Ala lo ye nafolotigi ye, a be tando.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Aw larabagaw! Aw kana Ala ka sariya senumanw tiɲɛ, ani aw kana (haram kalow ka bonya tiɲɛ), aw kana hadyu (saraka bɛgɛnw) ni qala’id (saraka bɛgɛnw minw be tagamasiɲɛw kɛ) (tiɲɛ), ani aw kana (fana) mɔgɔw tiɲɛ minw be taga bɔ Baitulharam la; o bɛ o Matigi ta nɛɛma ni a ta diyanya le ɲini. Nka n’i ye ihram dafa, o tuma na, i be se ka donsoya kɛ. Kana a to (i ka) kɔniya min be jama dɔ kan sabu u b’i bali ka bɔ misiriba la, k’i jija ka tɛmɛ i ka dan na (u fan fɛ). Ani k’aw dɛmɛ tilenninya ni Alaɲasiran (kɛli) la, ka aw dɛmɛ jurumunw ni juguya kɛli la. Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala ka ɲangili ka gwɛlɛ kosɛbɛ.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
U b’i ɲininga (Muhamadu) ko: “Mun lo daganin lo u ye?” A fɔ ko: "Min daganin lo aw ye, o ye dumuni ɲuman ye ani (kongosogo minw minɛna) ni bɛgɛnw ye, aw ye minw dege donsoya la, aw ye minw dege ka kɛɲɛ ni Ala ye min kalan aw ye. O la, a ye min minɛ aw ye, aw k'o dumu, ka Ala tɔgɔ fɔ (n'aw y'a labila). Ani aw ka siran Ala ɲɛ, tiɲɛ na, Hi recko is very
وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ
ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).
Aw ye aw hakiri to Ala ta nɛɛma ra aw ma, ani a ta jɛnɲɔgɔnya min ka aw siri, aw ko tuma min na aw y’a fɔ ko: «An y’a mɛn, an y’a mɛn.» Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala be aw dusukunw bɛɛ lɔn.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).
Aw larabagaw! Aw ka kɛ tilenninya labatobagaw ye Ala ye, (ni) aw kɛra seere tilenninw ye. Ani, i be siya dɔ kɔniya minkɛ, o kana i lasun ka tilenbaliyakow kɛ. I ka tilenninya kɛ. Sabu (tilen) ka surun Alako la. Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala b’aw ka kɛtaw kɔrɔsi.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
Aw larabagaw! Aw ye aw hakiri to Ala ka nɛɛma min dira aw ma, tuma min na jama dɔ tun b’a fɛ ka aw kɛlɛ n’u bolow ye, o tuma na, Ala y’u bolow bali aw ma. Aw ye siran Ala ɲa, lanabagaw ka kan k’u jigi la Ala dɔrɔn kan.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).
Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲɛ ani ka wasilah (sira) ɲini ka gwɛrɛ a la, ka jija (kɛlɛ) a ka sira kan, walisa aw ka se ka ɲɛtaga sɔrɔ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
Aw larabagaw! Aw kana aw ka ɲɛmɔgɔw kɛ mɔgɔw ye minw b’aw ka diinɛ kɛ yɛlɛkofɛn ye ani tulonfɛn ye, (o kɔrɔ) kitabu dira minw ma ka kɔn aw ɲɛ ani kafiriw (shirikiw) cɛma. Ni aw ye lanabagaw ye, aw ye siran Ala ɲa.
وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).
Ala ye min di aw ma k’a kɛ balofɛn ɲuman ye, aw k’o dumu, ka siran Ala ɲɛ a la.
لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Minw limaniyara, ka kɛwale ɲumanw kɛ, jurumu tɛ olu la u ka dumunifɛnw na (ka kɔrɔ), n’u ye Alaɲasiranbaga ye, ka limaniya, ka kɛwali ɲumanw kɛ, o tuma na, u be to ka Alaɲasiran kɛ ani ka la a la, o tuma na, u (hali bi) Alaɲasiran be yen ani ka kɛwale ɲumanw kɛ. Mɔgɔ minw be koɲuman kɛ, olu le ka di Ala ye.
اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).
A daganin lo aw ka baji kɔnɔfɛnw ni dumuni (minw bɔra) baji kɔnɔ k’u kɛ dumuni diiman ye aw fɛ, ani tagamakɛlaw fɛ; ani a haramunin lo aw ye (ka dugukolo kan bɛgɛnw minɛ), n’aw be ihram kɔnɔ. Aw ye siran Ala ɲa, aw bɛna lajɛn min fɛ.
قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ
qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).
A fɔ (Muhamadu) ko: "Juguman ni ɲuman tɛ kelen ye, hali ni juguman caya b'aw dusukun sama, o la, aw hakilitigiw, aw ka siran Ala ɲɛ, janko aw ka se ka ɲɛtaga sɔrɔ."
ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ
Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).
O cogo la, a ka fisa u ma k’u ka seereya kɛ ka kɛɲɛ ni tiɲɛ ye, ani u be siran k’u ka kali ka segi (cɛntabaga ma) u ka kali kɔ. Aw ye siran Ala ɲɛ, ka (A ka cifɔniw) lamɛn. Ala fana tɛ mɔgɔjuguw bila sira kan.
اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
(I hakili to a la), tuma min na Yezu ka kalanden kantigiw y'a fɔ ko: "E Yezu, Mariyamu dencɛ! Yala i Matigi be sɔn ka dumuni jigi ka bɔ sankolo la ka na an fɛ wa?" Yezu y'u jaabi ko: «Aw ka siran Ala ɲɛ n'aw ye lanabagaw ye.»
وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْ يُّحْشَرُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa anżir bihil-lażīna yakhāfūna ay yuḥsyarū ilā rabbihim laisa lahum min dūnihī waliyyuw wa lā syafī‘ul la‘allahum yattaqūn(a).
Minw be siranna k’u lajɛn u ka Matigi ɲɛfɛ (lakunuya loon na), i k’olu lasɔmi n’o ye (alikurana), ko latangabaga wala delilikɛla (dɛmɛbaga) tɛ yen ni Ala tɛ, walisa u ka se ka Alako sɔrɔ.
وَمَا عَلَى الَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّلٰكِنْ ذِكْرٰى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa mā ‘alal-lażīna yattaqūna min ḥisābihim min syai'iw wa lākin żikrā la‘allahum yattaqūn(a).
Minw ye Alaɲasiranbaga ye, olu tɛ u ka (jurumuw) jalaki hali dɔɔni; nka (wajibiyanin lo) k’u hakili jigi u ka (fana) kɛ Alaɲasiranbagaw ye.
وَاَنْ اَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّقُوْهُۗ وَهُوَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
wa aqīmuṣ-ṣalāta wattaqūh(u), wa huwal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).
ani ka delili kɛ, ka siran a ɲa." Ani Matigi, aw bɛɛ bɛna lajɛn min fɛ.
وَاَنَّ هٰذَا صِرَاطِيْ مُسْتَقِيْمًا فَاتَّبِعُوْهُ ۚوَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ
wa anna hāżā ṣirāṭī mustaqīman fattabi‘ūh(u), wa lā tattabi‘us-subula fa tafarraqa bikum ‘an sabīlih(ī), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tattaqūn(a).
Tiɲɛ na, nin ye ne ka sira tilennin ye. O kɔ, tugu o kɔ! Aw kana tugu sira ( wɛrɛw) kɔ minw bena aw jɛnsɛn ka bɔ a ka sira kan. O cogo ra, a ka ci di aw ma ko aw ye Ala bato.
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).
An ye kitabu min jigi, o fanin be dugawuw la, o le ye nin ye. Aw ye tugu o kɔ, ka kɛ Alaɲasiranbaga ye, janko aw ye hina;
قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ
qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).
Musa y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: "Aw ka dɛmɛ ɲini Ala fɛ, aw ka muɲu. Tiɲɛ na, dugukolo nin ye Ala ta ye, a b'a fɛ mɔgɔ o mɔgɔ ye a ka baarakɛlaw cɛma, a b'o tigiya di a ma. A laban ye Alaɲasiranbagaw ta ye."
فَكُلُوْا مِمَّاغَنِمْتُمْ حَلٰلًا طَيِّبًاۖ وَّاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
fa kulū mimmā ganimtum ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).
O ra, aw ye kɛlɛbolo min sɔrɔ, aw k’o dɔ dumu, k’a kɛ dumuni ye min ka ɲi, min ka ɲi, ani ka siran Ala ɲɛ. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).
Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲa, ka kɛ ni mɔgɔ tilenninw ye.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْۚ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakum, inna zalzalatas-sā‘ati syai'un ‘aẓīm(un).
E, mɔgɔw! Aw ye siran aw ta Ala ɲa; Tiɲɛn na, Apokalipisi ka kabako (lon) ye (ko) belebeleba ye.
۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ
munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).
ka segi ka nimisa a kɔrɔ, ka siran a ɲɛ, ka delili kɛ, ani ka kana kɛ Ala jɛnɲɔgɔnw ye,
لَا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِيْٓ اٰبَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اَخَوٰتِهِنَّ وَلَا نِسَاۤىِٕهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّۚ وَاتَّقِيْنَ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا
lā junāḥa ‘alaihinna fī ābā'ihinna wa lā abnā'ihinna wa lā ikhwānihinna wa lā abnā'i ikhwānihinna wa lā abnā'i akhawātihinna wa lā nisā'ihinna wa lā mā malakat aimānuhunn(a), wattaqīnallāh(a), innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).
Jurumu tɛ kira musow kan (ka ɲɔgɔn kunbɛn ni fani tɛ) n’u faaw ye, n’u dencɛw ye, n’u balimaw ye, n’u balimacɛw dencɛw ye, n’u balimamusow dencɛw ye, n’u ka musow (dannabagaw) n’u ka baaradenw ye, ani u be siran aw (nabi musow) ɲɛ Ala ɲɛ. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ seere ye.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًاۙ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa qūlū qaulan sadīdā(n).
Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲa, ka kumaɲumanw fɔ;