يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

اي ايمان وارؤ! ھڪ ٻئي جو مال ناجائز طريقي سان نه کائو، سواءِ انھيءَ واپار جي جيڪو اوھان جي وچ ۾ باھمي رضامندي سان ھجي. ۽ پاڻ کي نه ماريو، بيشڪ الله اوھان تي گھڻو مھربان آھي.

وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

۽ جيڪو به اهو ڪم اهڙي طريقي سان ڪندو جيڪو قانون جي خلاف ورزي ڪري ۽ ظالم هجي، اسان ان کي دوزخ ۾ وجهنداسين، اهو الله لاءِ آسان آهي.

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

۽ ڪنهن به مؤمن لاءِ اهو مناسب ناهي ته ڪنهن ٻئي مؤمن کي قتل ڪري، سواءِ ان جي جو هو مجرم هجي. جيڪو به ڪنهن مؤمن کي قتل ڪري ٿو ڇاڪاڻ ته هو مجرم آهي، ته ان کي هڪ مؤمن غلام آزاد ڪرڻ گهرجي ۽ ان جي (قتل ٿيل شخص جي) گهر وارن کي ڏنل فديو (ادا ڪرڻ گهرجي، جيستائين اهي (قتل ٿيل شخص جي گهر وارا) معاف نه ڪن. جيڪڏهن هو (قتل ٿيل شخص) اهڙي قوم مان آهي جيڪي توهان سان دشمني رکن ٿا، جيتوڻيڪ هو مؤمن هجي، ته پوءِ (قاتل) پنهنجن مؤمن ٻانهن کي آزاد ڪرڻ گهرجي. ۽ جيڪڏهن هو (قتل ٿيل) اهڙي قوم (ڪافرن) مان آهي جن سان انهن ۽ توهان جي وچ ۾ (امن جو) معاهدو آهي، ته پوءِ (قاتل) پنهنجي (قتل ٿيل) گهر وارن کي ڏنل فديو ادا ڪرڻ گهرجي ۽ پنهنجن مؤمن ٻانهن کي آزاد ڪرڻ گهرجي. جيڪو به (پنهنجو غلام) نه ڳولي ته ان کي گهرجي ته الله جي توبه لاءِ ٻه مهينا لڳاتار روزا رکي. ۽ الله ڄاڻندڙ ۽ حڪمت وارو آهي.

وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا

wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).

۽ جيڪو به ڪنهن مومن کي ڄاڻي واڻي قتل ڪندو، ان جو بدلو دوزخ هوندو، جتي هو هميشه رهندو. الله تعاليٰ ان تي غضب ڪيو، ۽ ان تي لعنت ڪئي ۽ ان لاءِ وڏو عذاب تيار ڪيو.

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

”بيشڪ، مان چاهيان ٿو ته توهان منهنجا گناهه (قتل جا) ۽ پنهنجا گناهه کڻي واپس اچو، پوءِ توهان دوزخ جا رهواسي هوندا؛ ۽ اهو ظالمن جو بدلو آهي.“

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

پوءِ (قابيل) کيس پنهنجي ڀاءُ کي مارڻ تي مجبور ڪيو، پوءِ (حقيقت ۾) هن ان کي ماري ڇڏيو، تنهن ڪري هو نقصان وارن مان ٿي ويو.

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

تنهن ڪري اسان بني اسرائيلن تي اهو حڪم ڏنو ته جيڪو به ڪنهن کي قتل ڪري، ڪنهن ٻئي جي قتل جي بدلي ۾ يا زمين ۾ فساد ڪرڻ جي بدلي ۾ نه، اهو ڄڻ ته سڀني انسانن کي قتل ڪيو. جيڪو به هڪ انسان جي جان بچائي ٿو، اهو ڄڻ ته سڀني انسانن جي جان بچائي ٿو. بيشڪ اسان جو رسول انهن وٽ واضح دليلن سان آيو، پر ان کان پوءِ انهن مان گھڻا زمين ۾ حد کان لنگهي ويا.

وَكَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيْرٍ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ قَتْلَ اَوْلَادِهِمْ شُرَكَاۤؤُهُمْ لِيُرْدُوْهُمْ وَلِيَلْبِسُوْا عَلَيْهِمْ دِيْنَهُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika zayyana likaṡīrim minal-musyrikīna qatla aulādihim syurakā'uhum liyurdūhum wa liyalbisū ‘alaihim dīnahum, wa lau syā'allāhu mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

۽ انهيءَ ڪري انهن جي بتن (شيطان) ڪيترن ئي مشرڪن لاءِ اهو سهڻو بڻايو ته اهي پنهنجن ٻارن کي قتل ڪن، انهن کي تباهه ڪن ۽ انهن جي پنهنجي مذهب کي تباهه ڪن. ۽ جيڪڏهن الله چاهي ها ته اهي اهو نه ڪن ها. انهن کي انهن (ڪوڙن) سان گڏ رهڻ ڏيو جيڪي اهي ٺاهيندا آهن.

قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ

qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).

بيشڪ اهي نقصان وارا آهن جيڪي پنهنجي اولاد کي بي خبريءَ سان قتل ڪن ٿا ۽ جيڪي الله جي ڏنل رزق کي الله تي ڪوڙو ٺاهه ٺاهي حرام ڪن ٿا، بيشڪ اهي گمراهه ٿي ويا آهن ۽ هدايت وارا نه آهن.

۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته مون کي اهو ڪجهه پڙهڻ ڏيو جيڪو الله توهان تي حرام ڪيو آهي. ان سان ڪنهن به شيءِ کي شريڪ نه ڪريو، پنهنجي والدين سان نيڪي ڪريو، پنهنجي ٻارن کي ان ڪري نه ماريو جو اهي غريب آهن. اسان ئي آهيون جيڪي توهان کي ۽ انهن کي روزي ڏيندا آهيون. ظاهري هجي يا لڪيل بي حيائي جي ڪمن جي ويجهو نه وڃو، انهن ماڻهن کي نه ماريو جيڪي الله حرام ڪيا آهن سواءِ صحيح سببن جي. اهو توهان کي حڪم ڏئي ٿو ته جيئن توهان سمجهو.

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا

wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).

۽ اهڙن ماڻهن کي نه ماريو جن کي الله (قتل ڪرڻ) حرام ڪيو آهي، سواءِ ڪنهن حق (جي سبب) جي. ۽ جيڪو ناحق قتل ڪيو وڃي ته اسان ان جي سرپرست کي اختيار ڏنو آهي، پر سندس سرپرست کي قتل ڪرڻ ۾ حد کان نه وڌڻ گهرجي. بيشڪ اهو ئي مدد حاصل ڪندڙ آهي.

وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ

wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).

۽ جيڪي الله سان ٻين معبودن کي شريڪ نه ٿا ڪن ۽ جن کي الله حرام ڪيو آهي انهن کي قتل نٿا ڪن سواءِ حق جي (بغير) ۽ زنا نٿا ڪن، ۽ جيڪو به اهو ڪندو، ان کي ضرور سخت سزا ملندي.

وَدَخَلَ الْمَدِيْنَةَ عَلٰى حِيْنِ غَفْلَةٍ مِّنْ اَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيْهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلٰنِۖ هٰذَا مِنْ شِيْعَتِهٖ وَهٰذَا مِنْ عَدُوِّهٖۚ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِيْ مِنْ شِيْعَتِهٖ عَلَى الَّذِيْ مِنْ عَدُوِّهٖ ۙفَوَكَزَهٗ مُوْسٰى فَقَضٰى عَلَيْهِۖ قَالَ هٰذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِيْنٌ

wa dakhalal-madīnata ‘alā ḥīni gaflatim min ahlihā fawajada fīhā rajulaini yaqtatilān(i), hāżā min syī‘atihī wa hāżā min ‘aduwwih(ī), fastagāṡahul-lażī min syī‘atihī ‘alal-lażī min ‘aduwwih(ī), fawakazahū mūsā faqaḍā ‘alaih(i), qāla hāżā min ‘amalisy-syaiṭān(i), innahū ‘aduwwum muḍillum mubīn(un).

۽ موسيٰ عليه السلام شهر (ميمفس) ۾ داخل ٿيو جڏهن ته ان جا رهواسي بي خبر هئا، ۽ هن شهر ۾ ٻه ماڻهو وڙهندي ڏٺا، هڪ انهن جي ٽولي (بني اسرائيل) مان ۽ ٻيو (ٻيهر) انهن جي دشمنن (فرعون) مان. سندس ٽولي جي ماڻهن کانئس مدد گهري ته جيئن هو پنهنجي دشمن جي پاسي وارن ماڻهن کي (شڪست ڏئي) سگهن، پوءِ موسيٰ عليه السلام ان کي مُڪو هنيو ۽ سندس دشمن مري ويو. موسيٰ عليه السلام چيو ته هي شيطان جو ڪم آهي. بيشڪ اهو (شيطان) هڪ دشمن آهي جيڪو صاف گمراھ ڪندڙ آهي.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا جَاۤءَكَ الْمُؤْمِنٰتُ يُبَايِعْنَكَ عَلٰٓى اَنْ لَّا يُشْرِكْنَ بِاللّٰهِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِيْنَ وَلَا يَقْتُلْنَ اَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِيْنَ بِبُهْتَانٍ يَّفْتَرِيْنَهٗ بَيْنَ اَيْدِيْهِنَّ وَاَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِيْنَكَ فِيْ مَعْرُوْفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhan-nabiyyu iżā jā'akal-mu'minātu yubāyi‘naka ‘alā allā yusyrikna billāhi syai'aw wa lā yasriqna wa lā yaznīna wa lā yaqtulna aulādahunna wa lā ya'tīna bibuhtāniy yaftarīnahū baina aidīhinna wa arjulihinna wa lā ya‘ṣīnaka fī ma‘rūfin fabāyi‘hunna wastagfir lahunnallāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

اي نبي! جڏهن توهان وٽ ايمان واريون عورتون بيعت ڪرڻ لاءِ اچن ته اهي الله سان ڪنهن به شيءِ کي شريڪ نه ڪنديون، چوري نه ڪنديون، زنا نه ڪنديون، پنهنجن ٻارن کي قتل نه ڪنديون، ڪوڙ نه ٺاهينديون جيڪو اهي پنهنجن هٿن ۽ پيرن جي وچ ۾ ٺاهينديون آهن ۽ ڪنهن سٺي ڳالهه ۾ توهان جي نافرماني نه ڪنديون، ته پوءِ انهن جي بيعت قبول ڪريو ۽ انهن لاءِ الله کان معافي گهرو. بيشڪ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.