يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Бер-берегеҙҙең малын ялған юл менән тотонмағыҙ, тик арағыҙҙағы үҙ-ара ризалыҡҡа нигеҙләнгән сауҙала ғына. Ә үҙеңде үлтермә. Ысынлап та, Аллаһ һеҙгә ҡарата сикһеҙ мәрхәмәтле!
وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا
wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).
Ә кем был эште ҡанунды боҙған һәм ғәҙелһеҙлек менән эшләһә, Беҙ уны йәһәннәмгә һалырбыҙ. Был Аллаһҡа еңел .
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
Һәм мөьмин кешенең мөьминде (икенсеһен) үлтереүе ярамай, тик уның ғәйебе булғанға ғына (осраҡлы рәүештә). Кем мөьминде ғәйепле тип үлтерһә, мөьмин ҡолдо азат итһен һәм уның (үлтерелгән кешенең) ғаиләһенә бирелгән фидиәне (түләһен), әгәр ҙә улар (үлтерелгән кешенең ғаиләһе) түләүҙән баш тартмаһа. Әгәр ул (үлтерелгән кеше) мөьмин булһа ла, һеҙгә дошман булған халыҡтан булһа, (үлтереүсе) мөьмин ҡолдарын азат итһен. Әгәр ҙә ул (үлтерелгән) үҙҙәре менән һеҙҙең арала (солох) килешеүе булған халыҡтан булһа, (үлтереүсе) үҙенең (үлтерелгән) ғаиләһенә тапшырылған фидиәне түләһен һәм мөьмин ҡолдарын азат итһен. Кем (үҙ ҡолоно) тапмаһа, Аллаһҡа тәүбә итеп ике ай рәттән ураҙа тотһон. Аллаһ бөтә нәмәне белеүсе, хикмәтле .
وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا
wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).
Ә кем мөьминде аңлы рәүештә үлтерһә, әжере йәһәннәм булыр, унда ул мәңгелек булып ҡалыр. Аллаһы Тәғәлә уға асыуланған, һәм уны ҡәһәрләгән һәм уға ҙур ғазап әҙерләгән.
اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ
innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).
«Мин һеҙҙең минең гонаһтарымды һәм үҙ гонаһтарығыҙҙы алып ҡайтыуығыҙҙы теләйем, шул саҡта һеҙ тамуҡта йәшәүселәр булырһығыҙ, һәм был залимдар өсөн әжер».
فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ
fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).
Шулай итеп, нәфсе (Ҡабил) уны ағаһын үлтерергә этәрҙе, һуңынан ул (ысынлап та) уны үлтерҙе, шуға күрә ул еңелгәндәрҙең береһе булып китте.
مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ
min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).
Шуға күрә Беҙ Исраил балалары өсөн (ҡанун) фарман иттек: кемдер кемделер үлтерһә, ул кеше икенсе кешене үлтергән өсөн түгел, йәки ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырған өсөн түгел, ул бөтә кешеләрҙе үлтергән кеүек булыр. Бер әҙәм балаһының ғүмерен һаҡлаған кеше, әйтерһең дә, бөтә әҙәм балаһының ғүмерен һаҡлап ҡалған. Ысынлап та, Рәсүлебеҙ улар янына ап-асыҡ хәбәр менән килде. Әммә һуңынан улар араһында күптәр был хәлдән һуң ер сиктәренән сығып китте.
وَكَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيْرٍ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ قَتْلَ اَوْلَادِهِمْ شُرَكَاۤؤُهُمْ لِيُرْدُوْهُمْ وَلِيَلْبِسُوْا عَلَيْهِمْ دِيْنَهُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ
wa każālika zayyana likaṡīrim minal-musyrikīna qatla aulādihim syurakā'uhum liyurdūhum wa liyalbisū ‘alaihim dīnahum, wa lau syā'allāhu mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).
Һәм шулай итеп, уларҙың боттары (шайтан) күп мөшриктәргә балаларын үлтереүҙе, уларҙы юҡ итеүҙе, үҙ динен боҙоуҙы матур иткән. Алла теләһә, улар быны эшләмәҫ ине. Үҙҙәре уйлап сығарған (ялған) нәмәләр менән булһындар.
قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ
qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).
Белемһеҙ наҙанлыҡтан балаларын үлтереүселәргә, Аллаһҡа ҡаршы ялған уйлап сығарыу менән генә Аллаһ биргән ризыҡтан тыйыусыларға был, ысынлап та, зыян! Ысынлап та, улар аҙашҡандар һәм тура юлдан бармағандар.
۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).
Әйт (Мөхәммәткә): «Мин һеҙгә Алла тыйғанды уҡыйым, уға бер нәмәне лә тиңләштермәгеҙ.
وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا
wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).
Аллаһ тыйған (үлтерергә) кешеләрҙе, дөрөҫ (сәбәп) булмаһа, үлтермәгеҙ. Кем хаҡһыҙ үлтерелһә, ысынлап та, Беҙ уның вәкиленә ҡөҙрәт бирҙек, әммә уның вәкиле үлтереүҙә сиктән ашмаһын. Ысынлап та, ул ярҙамға эләгә.
وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ
wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).
һәм Аллаһҡа башҡа илаһтарға тиңдәш тотмаусылар һәм хаҡ (аҡыл) өсөн башҡа Аллаһ тыйған кешеләрҙе үлтермәүселәр, зина ҡылмаусылар; һәм кем шулай эшләһә, һис шикһеҙ, уға ҡаты яза биреләсәк,
وَدَخَلَ الْمَدِيْنَةَ عَلٰى حِيْنِ غَفْلَةٍ مِّنْ اَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيْهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلٰنِۖ هٰذَا مِنْ شِيْعَتِهٖ وَهٰذَا مِنْ عَدُوِّهٖۚ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِيْ مِنْ شِيْعَتِهٖ عَلَى الَّذِيْ مِنْ عَدُوِّهٖ ۙفَوَكَزَهٗ مُوْسٰى فَقَضٰى عَلَيْهِۖ قَالَ هٰذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِيْنٌ
wa dakhalal-madīnata ‘alā ḥīni gaflatim min ahlihā fawajada fīhā rajulaini yaqtatilān(i), hāżā min syī‘atihī wa hāżā min ‘aduwwih(ī), fastagāṡahul-lażī min syī‘atihī ‘alal-lażī min ‘aduwwih(ī), fawakazahū mūsā faqaḍā ‘alaih(i), qāla hāżā min ‘amalisy-syaiṭān(i), innahū ‘aduwwum muḍillum mubīn(un).
Ул (Муса) ҡалаға (Мемфисҡа) инде, унда йәшәүселәр иғтибарһыҙ ҡалғанда, ҡалала ике кешенең һуғышып йөрөгәнен күрҙе; береһе үҙҙәренең төркөмөнән (Исраил балаларынан), икенсеһе (тағы ла) дошмандарынан (фирғәүендәрҙән). Уның төркөмөнән кешеләр унан дошманы яғынан кешеләрҙе (еңергә) ярҙам һорай, шунан Муса уны һуға, дошманы үлә. Ул (Муса): «Был шайтандың эше. Ысынлап та, ул (шайтан) асыҡтан-асыҡ аҙаштырыусы дошман», — тигән.
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا جَاۤءَكَ الْمُؤْمِنٰتُ يُبَايِعْنَكَ عَلٰٓى اَنْ لَّا يُشْرِكْنَ بِاللّٰهِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِيْنَ وَلَا يَقْتُلْنَ اَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِيْنَ بِبُهْتَانٍ يَّفْتَرِيْنَهٗ بَيْنَ اَيْدِيْهِنَّ وَاَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِيْنَكَ فِيْ مَعْرُوْفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhan-nabiyyu iżā jā'akal-mu'minātu yubāyi‘naka ‘alā allā yusyrikna billāhi syai'aw wa lā yasriqna wa lā yaznīna wa lā yaqtulna aulādahunna wa lā ya'tīna bibuhtāniy yaftarīnahū baina aidīhinna wa arjulihinna wa lā ya‘ṣīnaka fī ma‘rūfin fabāyi‘hunna wastagfir lahunnallāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Эй, пәйғәмбәр! Мөьмин ҡатындар һиңә бәйғәт алырға килгәндә, улар Аллаһҡа бер нәмәне лә тиңдәш итмәҫкә; урлашмаҫ, зина ҡылмаҫ, балаларын үлтермәҫ, ҡул-аяҡ араһында уйлап сығарған ялғанды ҡылмаҫ һәм яҡшы эштә һиңә буйһонмаҫ, шуға күрә уларҙың тоғролоҡ вәғәҙәһен ҡабул ит һәм улар өсөн Аллаһтан ярлыҡау һора. Ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, мәрхәмәтле!