يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).
O kamo na nagtutubod! Dai nindo pag-uboson an kayamanan kan lambang saro sa salang paagi, apwera sana sa pagnegosyo na nakabasar sa pag-oyon kan lambang saro. Asin dai ka maggadan kan saimong sadiri. Tunay nanggad, si Allah an Pinakamaheherakon sa saindo.
وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا
wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).
Asin an siisay man na maggibo kaini sa paagi na nagbabalga kan ley asin bakong makatanosan, ibubugtak mi siya sa impiyerno. Madali iyan para ki Allah
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
Asin bakong maninigo na an sarong paratubod gadanon an sarong paratubod (iba), apuwera sana ta siya may sala (aksidente). An siisay man na gumadan nin sarong paratubod huli ta siya nagkasala (pabayaan) na patalingkason an sarong paratubod na oripon asin (babayadan) an pantubos na itinao sa saiyang (pamilya kan ginadan), apuwera sana kun sinda (an pamilya kan ginadan) mag-iwas kan bayad. Kun siya (an tawong ginadan) gikan sa sarong banwaan na kaiwal mo, dawa ngani siya sarong paratubod, kun siring (pabayaan mo an paragadan) na patalingkason an saiyang mga paratubod na sorogoon. Asin kun siya (an ginadan) gikan sa sarong banwaan (mga infiel) na igwa nin tratado (nin katoninongan) sa pag-oltanan ninda asin nindo, kun siring (pabayaan an paragadan) na bayadan an pantubos na itinao sa saiyang (ginadan) na pamilya asin patalingkason an saiyang mga nagtutubod na mga surugoon. An siisay man na dai makakua (kan saiyang oripon), mag-ayuno siya (an paragadan) sa laog nin duwang magkasunod na bulan bilang pagsolsol ki Allah. Asin si Allah nakakaaram kan gabos, madunong sa gabos
وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا
wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).
Asin an siisay man na tuyong gumadan nin sarong paratubod, an balos iyo an Impiyerno, kun saen siya magdadanay na daing sagkod. Si Allah naanggot saiya, asin isinumpa siya asin nag-andam nin dakulang padusa para saiya.
اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ
innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).
Tunay nanggad, boot kong magbalik kamo na may (dara) kan sakong mga kasalan (nin paggadan) asin kan saindong sadiring mga kasalan, dangan kamo an magigin mga nag-eerok sa impiyerno; asin iyan an balos para sa mga paragibo nin maraot.
فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ
fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).
Kaya an pagmawot (Qabil) an nagtulod saiya na gadanon an saiyang tugang, dangan siya (talagang) ginadan, kaya siya nagin saro sa mga nalugi.
مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ
min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).
Kaya Kami nagboot (sarong ley) para sa mga Aki ni Israel, na an siisay man na maggadan nin tawo, bako huli ta an tawong iyan guminadan nin ibang tawo, o bako huli ta siya nagcausa nin karatan sa kinaban, garo baga ginadan niya an gabos na tawo. An siisay man na nag-ingat kan buhay nin sarong tawo, garo man sana iniingatan niya an buhay kan gabos na tawo. Tunay nanggad, an Satong Sugo nagdigdi sa sainda na may (darang) malinaw na impormasyon. Alagad dangan kadakol sa sainda pagkatapos kaiyan an naglampas sa mga linderos kan daga.
وَكَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيْرٍ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ قَتْلَ اَوْلَادِهِمْ شُرَكَاۤؤُهُمْ لِيُرْدُوْهُمْ وَلِيَلْبِسُوْا عَلَيْهِمْ دِيْنَهُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ
wa każālika zayyana likaṡīrim minal-musyrikīna qatla aulādihim syurakā'uhum liyurdūhum wa liyalbisū ‘alaihim dīnahum, wa lau syā'allāhu mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).
Asin kaya an saindang mga idolo (si Satanas) ginibong magayon para sa kadakol na mga politeista na gadanon an saindang mga aki, tanganing raoton sinda asin raoton an saindang sadiring relihiyon. Asin kun boot ni Allah, dai ninda iyan gigibohon. Tuguti sinda sa kun ano an (mga kaputikan) na saindang ginigibo.
قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ
qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).
Ini talagang sarong kawaran para sa mga naggagadan kan saindang mga aki huli sa ignoransya na mayong kaaraman, asin nagbabawal kan sustento na itinao sainda ni Allah sa paagi sana nin paggibo nin mga kaputikan laban ki Allah. Tunay nanggad, sinda nalagalag asin dai nagigiyahan.
۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).
Sabihon mo (Muhammad), "Tuguti akong magsabi kan ipinagbabawal saimo nin Dios. Dai ka mag-asosyar nin ano man sa Saiya, gumibo ka nin marahay sa saimong mga magurang, dai mo paggadanon an saimong mga aki huli ta sinda mga dukha. Kami an nagtatao nin sustento saimo asin sainda; dai ka magrani sa mga makauuyam na gibo, nahihiling man o natatago, dai ka maggadan nin mga tawong ipinagbabawal ni Allah apwera sa mga tamang rason Kaya nasasabotan Niya ka."
وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا
wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).
Asin dai paggadanon an mga tawong ipinagbabawal ni Allah (na gadanon), apwera sa sarong balidong (rason). Asin an siisay man na ginadan na bakong makatanosan, kun siring totoo, Tinawan mi nin kapangyarihan an saiyang paraataman, alagad an saiyang paraataman dai maglampas sa limitasyon sa paggadan. Tunay nanggad, sia an nakakakua nin tabang.
وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ
wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).
asin idtong mga dai nakikisumaro ki Allah sa ibang mga diyos asin dai naggagadan nin mga tawong ipinagbabawal ni Allah apwera sa tama (rason), asin dai naggigibo nin pagsambay; asin an siisay man na maggibo kaiyan, seguradong mag-aako siya nin magabat na padusa,
وَدَخَلَ الْمَدِيْنَةَ عَلٰى حِيْنِ غَفْلَةٍ مِّنْ اَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيْهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلٰنِۖ هٰذَا مِنْ شِيْعَتِهٖ وَهٰذَا مِنْ عَدُوِّهٖۚ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِيْ مِنْ شِيْعَتِهٖ عَلَى الَّذِيْ مِنْ عَدُوِّهٖ ۙفَوَكَزَهٗ مُوْسٰى فَقَضٰى عَلَيْهِۖ قَالَ هٰذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِيْنٌ
wa dakhalal-madīnata ‘alā ḥīni gaflatim min ahlihā fawajada fīhā rajulaini yaqtatilān(i), hāżā min syī‘atihī wa hāżā min ‘aduwwih(ī), fastagāṡahul-lażī min syī‘atihī ‘alal-lażī min ‘aduwwih(ī), fawakazahū mūsā faqaḍā ‘alaih(i), qāla hāżā min ‘amalisy-syaiṭān(i), innahū ‘aduwwum muḍillum mubīn(un).
Asin siya (Moises) naglaog sa siyudad (Memphis) mantang an mga nag-eerok kaini dai nag-iingat, asin nakua niya sa siyudad an duwang lalaki na nag-iiwal; an saro gikan sa saindang grupo (an mga Aki ni Israel) asin an saro (liwat) gikan sa saindang mga kaiwal (an mga Faraon). An mga tawo gikan sa saiyang grupo naghagad saiya nin tabang tanganing (madaog) an mga tawo gikan sa lado kan saiyang kaiwal, dangan sinuntok siya ni Musa, asin nagadan an saiyang kaiwal. Siya (Moises) nagsabi, "Ini an gibo kan demonyo. Tunay nanggad, siya (an demonyo) sarong kaiwal na malinaw na nandadaya."
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا جَاۤءَكَ الْمُؤْمِنٰتُ يُبَايِعْنَكَ عَلٰٓى اَنْ لَّا يُشْرِكْنَ بِاللّٰهِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِيْنَ وَلَا يَقْتُلْنَ اَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِيْنَ بِبُهْتَانٍ يَّفْتَرِيْنَهٗ بَيْنَ اَيْدِيْهِنَّ وَاَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِيْنَكَ فِيْ مَعْرُوْفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhan-nabiyyu iżā jā'akal-mu'minātu yubāyi‘naka ‘alā allā yusyrikna billāhi syai'aw wa lā yasriqna wa lā yaznīna wa lā yaqtulna aulādahunna wa lā ya'tīna bibuhtāniy yaftarīnahū baina aidīhinna wa arjulihinna wa lā ya‘ṣīnaka fī ma‘rūfin fabāyi‘hunna wastagfir lahunnallāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).
O Propeta! Kun an mga babaeng nagtutubod minadolok saimo tanganing magkua nin bai'at (panuga nin kaimbodan), na sinda dai makikipag-olay sa ano man na bagay ki Allah; dai mahabon, dai makikisambay, dai magadan kan saindang mga aki, dai magibo nin mga kaputikan na saindang inimbento sa pag-ultanan kan saindang mga kamot asin bitis asin dai masuway saimo sa sarong marhay na bagay, kaya akoa an saindang panuga nin pagigin maimbod asin maghagad nin tawad ki Allah para sa sainda. Tunay nanggad, si Allah Mapagpatawad, Maheherakon.