وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِۚ اِنَّهُمْ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗ يُرِيْدُ اللّٰهُ اَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِى الْاٰخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌۚ
wa lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufr(i), innahum lay yaḍurrullāha syai'ā(n), yurīdullāhu allā yaj‘ala lahum ḥaẓẓan fil-ākhirati wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).
Нош эн сюлмаське адямиос сярысь, кудъёсыз капчиен берытско кафир луыны, зэмзэ ке, соос Аллахлы ӧжыт но изъян уг ваё. Аллах соослы уз сёты люкетэз (вознаграждение) мукет улонын, нош соос бадӟым наказание басьтозы.
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khużhu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).
О, Расул (Мухаммед)! Эн куректэ, малы ке шуоно соос осконтэмлыкенызы вожвылъясько. Нимаське соос (лицемеръёс), кудъёсыз ымъёсынызы шуо: «Ми оскимы», сюлэмзы уг оскиськы на ке но, озьы ик еврейёс, кудъёсыз зэмзэ но ярато кылзыны (иворъёсты) алдаськонъёсты но зэмзэ но ярато кылзыны (кылъёссэс) мукет адямиослэсь, кудъёсыз тӥ доры ноку ӧз лыктэ. Соос кылъёсты (Тораез) зэмос валатонзылэсь воштӥзы. Соос шуизы: «Тӥледлы сётэмын ке (кудӥз воштӥськиз) сое кабыл басьтэ, нош тӥледлы сётэмын ке, мар ӧвӧл, соку сак луэ». Кинлы ке но Аллахлэн сьӧраз мыныны лэземез потэ, тон уд быгаты нимаз люкетыны Аллахлэсь (солы юрттыны) пичияк но. Соос адямиос, кудъёссэ Инмарлэн сюлэмзэс чылкытатэмез уг поты ни. Та дуннеын соос ултӥяськозы, нош мукет улонын соос бадӟым ӝеганъёсты адӟозы.
قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ
qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).
Шуэ (Мухаммад): «О, книгаысь адямиос! Тӥледыз ӧжыт но религиозной уг лыдъяло, тӥляд Кузё-Инмарды тӥледлы усьтэм Торалэсь, Евангелилэсь но (Коранлэсь) дышетонъёссэс утён дырозь». Нош мар тӥледлы Кузё-Инмарды усьтӥз, соос пӧлысь тросэзлэсь кылзӥськисьтэмгес но кылзӥськисьтэмгес кароз, соин ик эн ӝожтӥське осконтэмъёслэсь.
قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ
qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).
Зэмзэ но, Ми тодӥськомы, соослэн верамзы тӥледыз (Мухаммадэз) куректытэ шуыса, (эн куректэ), малы ке шуоно зэмзэ ке, соос тӥледлы уг алдасько, нош шонертэм адямиос Аллахлэсь кылбуръёссэ уг валало.
وَاِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ اِعْرَاضُهُمْ فَاِنِ اسْتَطَعْتَ اَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِى الْاَرْضِ اَوْ سُلَّمًا فِى السَّمَاۤءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِاٰيَةٍ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدٰى فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa in kāna kabura ‘alaika i‘rāḍuhum fa inistaṭa‘ta an tabtagiya nafaqan fil-arḍi au sullaman fis-samā'i fa ta'tiyahum bi'āyah(tin), wa lau syā'allāhu lajama‘ahum ‘alal-hudā falā takūnanna minal-jāhilīn(a).
Нош соослэн палэнсконзы тӥледлы (Мухаммедлы) секыт ке, соку тӥ быгатӥськоды ке музъем вылын дыр лэсьтыны яке инме ӝутскыны, соку тӥ быгатӥськоды соослы паймымон уж вайыны, (соку лэсьтэ). Нош Аллахлэн луысал ке, со ваньзэсты куронъёсты быдэстыны косысал, соин ик тӥ ноку но луыны кулэ ӧвӧл лябӟемъёс пӧлы.
اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ
istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).
(Со озьы ик) тон (Мухаммед) соос понна прощение куриськод яке соос понна прощение эн куры. Соос понна сизьымдон пол прощение курыса но, Аллах соосты уз простить кары. Со озьы, малы ке шуоно соос уг оско (уг оско) Аллахлы но Солэн Посланникезлы. Нош Аллах лекъёсты уг нуы.
لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).
Зэмзэ но, тӥ доры ас калыктылэсь ыстэм мурт вуиз, курадӟонъёсты, кудъёссэ тӥ адӟиськоды, секыт, (со) зэмзэ но тӥ понна (оскон но утиськон) потэ, оскисьёслы ӟеч но жалясь.
وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ
wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).
Нош тӥляд Кузё-Инмарды луысал ке, музъем вылысь вань адямиос оскысалзы. Нош тон (потэ) адямиосты кужмысь оскисьёс мед луозы шуыса?
لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِيْنَ
lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum wa lā taḥzan ‘alaihim wakhfiḍ janāḥaka lil-mu'minīn(a).
Тон (Мухаммед) ноку но эн берыкты улонлэн шумпотонъёсыз шоры, кудъёссэ Ми сётӥмы куд-ог группаослы (осконтэмъёслы), но эн куректы соослы но эн ӝожтӥськы оскисьёслы.
اِنْ تَحْرِصْ عَلٰى هُدٰىهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ يُّضِلُّ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ
in taḥriṣ ‘alā hudāhum fa innallāha lā yahdī may yuḍillu wa mā lahum min nāṣirīn(a).
Тӥ (Мухаммад) зэмзэ но оскиськоды ке, соос нуиськозы шуыса, соку зэмзэ но, Аллах уз нуы соосты, кинъёсты Со янгыше уськытэ, но соослы юрттӥсь уз луы.
وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
waṣbir wa mā ṣabruka illā billāhi wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā taku fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).
Нош чидась луэ (Мухаммад) но тӥляд чиданды гинэ Аллахлэн юрттэменыз но эн куректэ соослэн (осконтэмзы) сярысь но эн (озьы ик) лушкем малпаське алдаськонъёссы сярысь, кудъёссэ соос малпало.
فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا
fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).
Соку, оло, тон (о, Мухаммед) асьсэды куректонэн изъянтод, соос палэнскемзы бере, соос та доказательстволы (Коранлы) уг оско ке.
لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ اَلَّا يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ
la‘allaka bākhi‘un nafsaka allā yakūnū mu'minīn(a).
Оло, тон (Мухаммед) астэ быдтод (куректонэн), малы ке шуоно соос (Меккаысь калык) уг оско.
وَاَنْذِرْ عَشِيْرَتَكَ الْاَقْرَبِيْنَ ۙ
wa anżir ‘asyīratakal-aqrabīn(a).
Нош матысь ӵыжы-выжыосыдлы (Мухаммедлы) чаклан сётэ,
وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā takun fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).
Соос понна эн куректэ, эн шӧдэ (тӥляд ымнырды) соослэн алдаськон тыршонъёссылэсь лябӟемзэ».
۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ
qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).
Шуэ: «Мон тӥледыз одӥгзэ гинэ чакламе потэ, тӥ кыкнады яке нимаз-нимаз Аллахлы пумит луоды, собере малпаськоды (Мухаммед сярысь). Тӥляд эшты ӧжытак но уг луы лудкеч. Со тӥледлы секыт наказание азьын чаклан гинэ ӧвӧл».
وَسَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
wa sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).
Нош соос понна озьы ик, тон соосты чакласькод-а, уд-а, соос но уз оске.
اَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِۗ اَفَاَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِى النَّارِ ۚ
afaman ḥaqqa ‘alaihi kalimatul-‘ażāb(i), afa'anta tunqiżu man fin-nār(i).
Соин ик мар (тӥляд потэ-а воштыны судьбаез) соос, кинъёс юнме шорысь курадӟозы наказание? Тон (Мухаммед) утьыны быгатод-а адямиосты, кудъёсыз адэ ӝуало?
ذٰلِكَ الَّذِيْ يُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰىۗ وَمَنْ يَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِيْهَا حُسْنًا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ
Żālikal-lażī yubasysyirullāhu ‘ibādahul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), qul lā as'alukum ‘alaihi ajran illal-mawaddata fil-qurbā, wa may yaqtarif ḥasanatan nazid lahū fīhā ḥusnā(n), innallāha gafūrun syakūr(un).
Та (кузьым) Аллах ивортӥз, Аслэсьтыз ужась-тыршисьёссэ шумпоттон понна, кудъёсыз оско но ӟеч ужъёс лэсьто. Шуэ (Мухаммад): «Мон тӥлесьтыд номыр уг куры, мынам жингыртонэ понна, семьялэсь яратонзэ сяна». Нош кин ӟеч лэсьтэ, Ми солы ӟечсэ ватсаломы. Зэмзэ но, Аллах тужгес но простить карись, тужгес но тау карись.
اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِى الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma au tahdil-‘umya wa man kāna fī ḍalālim mubīn(in).
Озьыен, тон (Мухаммед) быгатӥськод-а сӧсыр адямиез кылзыны, яке (быгатӥськод-а) тон сётыны кивалтон адямилы, кудӥныз сӧсыр (сюлмыныз) но адямилы, кудӥныз янгыш кыле?
نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍۗ فَذَكِّرْ بِالْقُرْاٰنِ مَنْ يَّخَافُ وَعِيْدِ ࣖ
naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna wa mā anta ‘alaihim bijabbār(in), fażakkir bil-qur'āni may yakhāfu wa‘īd(i).
Ми умойгес тодӥськомы, мар соос верало, нош тон (Мухаммед) соослы пумит кужмысь ӧвӧл. Соин ик Коранэн ӵош чаклан сётэ котькуд адямилы, кин Мынам кышкытлыкъёсылэсь кышка.
فَاَنْتَ لَهٗ تَصَدّٰىۗ
fa anta lahū taṣaddā.
соку тон (Мухаммед) солы саклык висъя,