۞ اِنَّمَا يَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ يَسْمَعُوْنَ ۗوَالْمَوْتٰى يَبْعَثُهُمُ اللّٰهُ ثُمَّ اِلَيْهِ يُرْجَعُوْنَ
innamā yastajībul-lażīna yasma‘ūn(a), wal-mautā yab‘aṡuhumullāhu ṡumma ilaihi yurja‘ūn(a).
یوازې هغه کسان چې اوري (د الله بلنه) مني، او هغه کسان چې مړه کیږي، وروسته به الله تعالی بیا راژوندي کړي، بیا به هغه ته بیرته ورګرځول کیږي.
قُلْ لَّآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ اِنِّيْ مَلَكٌۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُۗ اَفَلَا تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ
qul lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu lakum innī malak(un), in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), afalā tatafakkarūn(a).
ووایه (ای محمده!) زه تاسو ته دا نه وایم چې زما سره د الله خزانې دي، او نه زه په غیب پوهیږم، او نه زه تاسو ته دا وایم چې زه فرښته یم، زه یوازې هغه څه تعقیبوم چې ما ته وحی کیږي. ووایه: ایا ړوند او لیدونکی سره برابر دي؟ ایا تاسو فکر نه کوئ؟
اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنٰهُ وَجَعَلْنَا لَهٗ نُوْرًا يَّمْشِيْ بِهٖ فِى النَّاسِ كَمَنْ مَّثَلُهٗ فِى الظُّلُمٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَاۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكٰفِرِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
awa man kāna maitan fa aḥyaināhu wa ja‘alnā lahū nūray yamsyī bihī fin-nāsi kamam maṡaluhū fiẓ-ẓulumāti laisa bikhārijim minhā, każālika zuyyina lil-kāfirīna mā kānū ya‘malūn(a).
او ایا هغه څوک چې مړ وو او بیا موږ هغه ژوندی کړ او موږ هغه ته رڼا ورکړه چې د خلکو په مینځ کې د تګ توان ورکوي، د هغه چا په څیر دی چې په تیاره کې و، نو له هغه څخه نشي راوتلی؟ په دې توګه د کافرانو لپاره هغه څه ښکلي کیږي چې دوی یې کوي.
وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ
wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).
او ځمکه ښه ده، بوټي د خدای په اجازه ډېر زرغونېږي؛ او بې وزله خاوره، هغه حاصلات چې کرل کېږي، وچېږي. په دې توګه موږ د شکر کوونکو لپاره د (زموږ د عظمت) نښې بیا بیا بیانوو.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
او یقینا، موږ به دوزخ له دوزخ ډک کړو، او ډېری پېریان او انسانان به په عذاب کړو. دوی زړونه لري، خو د (الله تعالی) آیتونه نه پوهیږي او سترګې لري (خو) د (الله تعالی د قدرت نښې) نه ګوري، او غوږونه لري (خو) د (الله تعالی ) آیتونه نه اوري. دوی د څارویو په څیر دي، حتی ډیر ګمراه دي. دوی هغه کسان دي چې بې پروا دي.
لِيَمِيْزَ اللّٰهُ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيْثَ بَعْضَهٗ عَلٰى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهٗ جَمِيْعًا فَيَجْعَلَهٗ فِيْ جَهَنَّمَۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ
liyamīzallāhul-khabīṡa minaṭ-ṭayyibi wa yaj‘alal-khabīṡa ba‘ḍahū ‘alā ba‘ḍin fa yarkumahū jamī‘an fa yaj‘alahū fī jahannam(a), ulā'ika humul-khāsirūn(a).
د دې لپاره چې الله تعالی بد له نیک څخه جلا کړي او بد یو له بل څخه پورته کړي، بیا به ټول په یوه ډېرۍ کې راټول کړي او په دوزخ کې به یې وغورځوي.
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ
wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).
او په دوی کې ځینې داسې هم شته چې ستا (محمد صلی الله علیه وسلم) خبرې اوري. خو ایا ته کاڼو ته اورېدلی شې که څه هم دوی نه پوهیږي؟
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ
wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).
او په دوی کې ځینې داسې هم شته چې تا ته ګوري. خو ایا ته ړندو ته لارښوونه کولای شې، که څه هم دوی پام نه کوي؟
اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يَكُوْنُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ۘ يُضٰعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۗمَا كَانُوْا يَسْتَطِيْعُوْنَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوْا يُبْصِرُوْنَ
ulā'ika lam yakūnū mu‘jizīna fil-arḍi wa mā kāna lahum min dūnillāhi min auliyā'(a), yuḍā‘afu lahumul-‘ażāb(u), mā kānū yastaṭī‘ūnas-sam‘a wa mā kānū yubṣirūn(a).
دوی په ځمکه کې د (الله د عذاب) مخه نشي نیولی، او د الله پرته به د دوی هیڅ مرستندوی نه وي. د دوی لپاره عذاب دوه چنده شو. دوی (حق) نه اوري او نه یې لیدلی شي.
۞ مَثَلُ الْفَرِيْقَيْنِ كَالْاَعْمٰى وَالْاَصَمِّ وَالْبَصِيْرِ وَالسَّمِيْعِۗ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ࣖ
maṡalul-farīqaini kal-a‘mā wal-aṣammi wal-baṣīri was-samī‘(i), hal yastawiyāni maṡalā(n), afalā tażakkarūn(a).
د دواړو ډلو (کافرانو او مؤمنانو) مثال د هغو خلکو په څیر دی چې ړانده او کاڼه دي او هغه خلک چې لیدل او اوریدل کولی شي. ایا دواړه ډلې یو شان دي؟ ایا تاسو عبرت نه اخلئ؟
قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).
ووایه (محمد صلی الله علیه وسلم)، "د اسمانونو او ځمکې رب څوک دی؟" ووایه "الله." ووایه، "ایا تاسو ته دا مناسبه ده چې له الله پرته نور سرپرستان ونیسئ، پداسې حال کې چې دوی نشي کولی ځان ته ګټه ورسوي یا زیان ورسوي؟" ووایه، "ایا ړانده د هغو کسانو سره مساوي دي چې ویني؟ یا تیاره د رڼا سره مساوي ده؟ ایا دوی له الله سره شریکان جوړوي چې د هغه د مخلوق په څیر پیدا کړي ترڅو دواړه مخلوقات د دوی په سترګو کې یو شان وي؟" ووایه، "الله د ټولو شیانو خالق دی او هغه قادر مطلق خدای دی."
۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ
afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
نو ایا هغه څوک چې پوهیږي چې هغه څه چې خدای تاسو ته نازل کړي دي حق دي، د یو ړوند سړي په څیر دی؟ یوازې هغه کسان چې عقل لري نصیحت کولی شي؟
۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
الله تعالی د یو داسې بنده مثال وړاندې کړی چې د بل چا تر واک لاندې و، چې د هیڅ کار کولو توان یې نه درلود، او یو څوک چې موږ ورته ښه رزق ورکړ، بیا یې له دې رزق څخه یو څه په پټه او ښکاره توګه مصرف کړل. ایا دوی یو شان دي؟ ټول ستاینه الله تعالی ته ده، مګر ډیری یې نه پوهیږي.
وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلَيْنِ اَحَدُهُمَآ اَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّهُوَ كَلٌّ عَلٰى مَوْلٰىهُ ۗ اَيْنَمَا يُوَجِّهْهُّ لَا يَأْتِ بِخَيْرٍ ۖهَلْ يَسْتَوِيْ هُوَۙ وَمَنْ يَّأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ
wa ḍaraballāhu maṡalar rajulaini aḥaduhumā abkamu lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa huwa kallun ‘alā maulāh(u), ainamā yuwajjihhu lā ya'ti bikhair(in), hal yastawī huw(a), wa may ya'muru bil-‘adli wa huwa ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
او الله (هم) یو مثال راوړ، دوه سړي، چې یو یې ګونګ و، هیڅ یې نشو کولی او په خپل سرپرست باندې بار شو، هرچیرې چې هغه (د خپل سرپرست لخوا) لیږل شوی و، هغه هیڅ خیر نه شو راوړلی، ایا دا سړی د هغه چا په څیر دی چې د عدالت امر کوي او په سمه لاره روان وي؟
۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ
waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).
او (محمد صلی الله علیه وسلم) دوی ته د دوو سړیو مثال راکړه، چې یو یې (کافر) و، موږ دوی ته د انګورو دوه باغونه ورکړل او دواړه باغونه مو د خرما په ونو سره محاصره کړل او د دوی (باغونو) ترمنځ مو یو کروندې جوړه کړه.
قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ
qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).
(محمد صلی الله علیه وسلم) ته ووایه، "بېشکه، زه تاسو ته یوازې د وحي له مخې خبرداری درکوم." خو کاڼه خلک غږ نه اوري کله چې دوی ته خبرداری ورکړل شي.
اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَتَكُوْنَ لَهُمْ قُلُوْبٌ يَّعْقِلُوْنَ بِهَآ اَوْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۚ فَاِنَّهَا لَا تَعْمَى الْاَبْصَارُ وَلٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوْبُ الَّتِيْ فِى الصُّدُوْرِ
afalam yasīrū fil-arḍi fa takūna lahum qulūbuy ya‘qilūna bihā au āżānuy yasma‘ūna bihā, fa innahā lā ta‘mal-abṣāru wa lākin ta‘mal-qulūbul-latī fiṣ-ṣudūr(i).
نو ایا دوی هیڅکله په ځمکه نه دي ګرځیدلي، چې د دوی زړونه (دلیلونه) پوه شي، د دوی غوږونه اوریدلی شي؟ په حقیقت کې، دا سترګې ړندې نه دي، مګر هغه څه چې ړانده دي هغه زړه دی چې په سینه کې دی.
اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ
am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).
یا ته فکر کوې چې ډېری یې اوري یا پوهیږي؟ دوی یوازې د څارویو په څېر دي، بلکې له لارې څخه لا ډېر بې لارې دي.
وَلَوْ نَزَّلْنٰهُ عَلٰى بَعْضِ الْاَعْجَمِيْنَ ۙ
wa lau nazzalnāhū ‘alā ba‘ḍil-a‘jamīn(a).
او که موږ دا د غیر عربو یوې ډلې ته نازل کړی وای،
اِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).
په حقیقت کې، ته مړو ته غږ نشې اورېدلی او (نه) کاڼو ته غږ اورېدلی شي، که دوی شا اړولې وي.
وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِى الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ
wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).
او ته به ړندو ته د هغوی له ګمراهۍ څخه لارښوونه ونه کړې. ته (هیڅوک) نشې اورولی، مګر هغه کسان چې زموږ په آیتونو ایمان راوړي او بیا تسلیم شي.
فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).
نو په حقیقت کې، ته به مړو ته غوږ نه شې نیولی او کاڼو ته به فریاد نه شې اورېدلی، که دوی شا وګرځوي.
وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ
wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).
او ته به هغو کسانو ته چې ړانده دي (د زړونو سترګې) لارښوونه نشې کولی. او ته (د خدای لارښوونې) نه شې اورېدلی مګر هغه کسان چې زموږ په آیتونو ایمان لري، بیا هغوی (زموږ اطاعت ته) غاړه ایښودونکي دي.
وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ۙ
wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u).
او ړانده د هغو کسانو په څېر نه دي چې ویني،
وَلَا الظُّلُمٰتُ وَلَا النُّوْرُۙ
wa laẓ-ẓulumātu wa lan-nūr(u).
او (هم) د رڼا په څیر تیاره نه،
وَلَا الظِّلُّ وَلَا الْحَرُوْرُۚ
wa laẓ-ẓillu wa lal-ḥarūr(u).
او سیوري لرونکي د ګرمو کسانو په څیر ندي،
وَمَا يَسْتَوِى الْاَحْيَاۤءُ وَلَا الْاَمْوَاتُۗ اِنَّ اللّٰهَ يُسْمِعُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَمَآ اَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَّنْ فِى الْقُبُوْرِ
wa mā yastawil-aḥyā'u wa lal-amwāt(u), innallāha yusmi‘u may yasyā'(u), wa mā anta bimusmi‘im man fil-qubūr(i).
او (نه) ژوندي خلک د مړو سره برابر دي. په حقیقت کې، الله تعالی چې چا ته وغواړي اوري او ته (محمد صلی الله علیه وسلم) نشې کولی چې په قبر کې خلک واوري.
اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ عَلٰى نُوْرٍ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗفَوَيْلٌ لِّلْقٰسِيَةِ قُلُوْبُهُمْ مِّنْ ذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
afaman syaraḥallāhu ṣadrahū lil-islāmi fahuwa ‘alā nūrim mir rabbih(ī), fawailul lil-qāsiyati qulūbuhum min żikrillāh(i), ulā'ika fī ḍalālim mubīn(in).
نو ایا هغه خلک چې زړونه یې الله تعالی د اسلام دین (منلو) لپاره خلاص کړي او بیا دوی د خپل رب له لوري رڼا ترلاسه کړي (د هغو خلکو په څیر دي چې زړونه یې د تیږو دي)؟ نو افسوس دی هغو کسانو ته چې زړونه یې د الله تعالی په یاد کې کنګل شوي دي. دوی په څرګنده ګمراهۍ کې دي.
ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيْهِ شُرَكَاۤءُ مُتَشٰكِسُوْنَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
Ḍaraballāhu maṡalar rajulan fīhi syurakā'u mutasyākisūna wa rajulan salamal lirajulin hal yastawiyāni maṡalā(n), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
الله تعالی د یو سړي مثال بیانوي چې په شخړه کې څو شریکان لري، او یو غلام چې په بشپړ ډول د یو سړي ملکیت دی. ایا دواړه غلامان په حالت کې سره برابر دي؟ الحمدلله، مګر ډیری یې نه پوهیږي.
وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ
wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).
او هغه کسان چې ړانده دي د هغو کسانو په څیر ندي چې ویني، او نه هغه کسان چې ایمان راوړي او ښه کارونه کوي د هغو کسانو په څیر دي چې بد کار کوي. تاسو یوازې ډیر لږ زده کوئ.
اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِى الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma au tahdil-‘umya wa man kāna fī ḍalālim mubīn(in).
نو ایا ته (محمد صلی الله علیه وسلم) کوڼ کس ته غوږ نیولی شې، یا ته هغه کس ته لارښوونه کولای شې چې (په زړه کې) ړوند وي او هغه کس ته چې په ښکاره ګمراهۍ کې وي؟
اَفَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُ وَاَضَلَّهُ اللّٰهُ عَلٰى عِلْمٍ وَّخَتَمَ عَلٰى سَمْعِهٖ وَقَلْبِهٖ وَجَعَلَ عَلٰى بَصَرِهٖ غِشٰوَةًۗ فَمَنْ يَّهْدِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ اللّٰهِ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ
afa ra'aita manittakhaża ilāhahū hawāhu wa aḍallahullāhu ‘alā ‘ilmiw wa khatama ‘alā sam‘ihī wa qalbihī wa ja‘ala ‘alā baṣarihī gisyāwah(tan), famay yahdīhi mim ba‘dillāh(i), afalā tażakkarūn(a).
آیا تا هغه کس لیدلی چې خپلې غوښتنې یې خپل معبود ګرځولی دي، او الله هغه په پوهې سره ګمراه کړی دی، او د هغه غوږونه او زړه یې مهر کړی دی او د هغه په سترګو یې پرده اچولې ده، نو څوک شته چې هغه ته له الله وروسته لارښوونه وکړي (چې هغه ګمراه کړي؟) نو ایا تاسو نه پوهیږئ؟
اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗوَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَتَمَتَّعُوْنَ وَيَأْكُلُوْنَ كَمَا تَأْكُلُ الْاَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ
innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wal-lażīna kafarū yatamatta‘ūna wa ya'kulūna kamā ta'kulul-an‘āmu wan-nāru maṡwal lahum.
بېشکه چې الله به هغه کسان چې ایمان یې راوړی او نیک عملونه یې کړي دي جنت ته داخل کړي چې لاندې یې ویالې بهیږي، او هغه کسان چې کافران شوي دي (د دنیا له نعمتونو څخه خوند اخلي) او دوی داسې خوري لکه څاروي چې خوري، او (په راتلونکي کې) دوزخ به د دوی ځای وي.
مَثَلُ الَّذِيْنَ حُمِّلُوا التَّوْرٰىةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوْهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ اَسْفَارًاۗ بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ
maṡalul-lażīna ḥummilut-taurāta ṡumma lam yaḥmilūhā kamaṡalil-ḥimāri yaḥmilu asfārā(n), bi'sa maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātillāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Perumpamaan orang-orang yang diberi tugas membawa Taurat, kemudian mereka tidak membawanya (tidak mengamalkannya) adalah seperti keledai yang membawa kitab kitab yang tebal. Sangat buruk perumpamaan kaum yang mendustakan ayat-ayat Allah. Dan Allah tidak memberi petunjuk kepada orang-orang yang zalim.
اَفَمَنْ يَّمْشِيْ مُكِبًّا عَلٰى وَجْهِهٖٓ اَهْدٰىٓ اَمَّنْ يَّمْشِيْ سَوِيًّا عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
afamay yamsyī mukibban ‘alā wajhihī ahdā ammay yamsyī sawiyyan ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
ایا هغه څوک چې په مخ ښکته ځي، ښه لار موندونکی دی یا هغه څوک چې په سمه لاره روان دی؟