يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ
yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).
O sran mun! Amun su amun Min m’ɔ yili amun nin be nga be dun mmua amun ɲrun’n, naan amun a ɲan Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n.
وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).
Yɛ (an wla kpɛn su) kɛ amun Min’n seli anzi mun kɛ: “Nán n yo kalifu asiɛ’n su wa.” Be seli kɛ: ?Amun wa sie sran kun lɔ m’ɔ́ fá sacilɛ’n, m’ɔ́ yí sran’m be mmoja’n, mɔ é mánmán wɔ’n, mɔ é yó ɔ dunman’n i sanwun’n? Ɔ seli kɛ: “Nanwlɛ, like nga amun simɛn i’n, n si i.”
صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ
Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).
Ɲanmiɛn yra amun su." Wan yɛ ɔ ti kpa tra Allah ɔ? Yɛ i yɛ e su i ɔ.
وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَكُمْ خَلٰۤىِٕفَ الْاَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْۗ اِنَّ رَبَّكَ سَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa huwal-lażī ja‘alakum khalā'ifal-arḍi wa rafa‘a ba‘ḍakum fauqa ba‘ḍin darajātil liyabluwakum fī mā ātākum, inna rabbaka sarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).
Yɛ i yɛ ɔ yoli amun kalifu asiɛ’n su wa’n, m’ɔ mannin amun nun wie’m be su (degree’n) wie’m be su’n niɔn, naan ɔ́ sá amun nian (cado) ng’ɔ mannin amun’n be su. Nanwlɛ, amun Min’n tu sran fɔ ndɛndɛ kpa yɛ nanwlɛ, ɔ yaci sran wun sa cɛ i kpa, ɔ si aunnvuɛ kpa.
قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ
qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).
Be (Moizi i nvlefuɛ mun) be seli kɛ: “Ka naan amun a ba e wun lɔ’n, ɔ nin kɛ amun bali’n, be kleli e ɲrɛnnɛn.” (Moizi) tɛli i su kɛ: "Lafi su kɛ ɔ Min'n ɔ́ núnnún ɔ kpɔfuɛ mun, ɔ́ fá wɔ yó kalifa asiɛ'n su wa; i sin'n, ɔ́ wún wafa nga á yó'n."
ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ
Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).
Kpɛkun, e yoli amun (be) be sinfuɛ asiɛ’n su wa, naan y’a wun wafa nga amun yo’n.
وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ وَّكَانَ عَرْشُهٗ عَلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَىِٕنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَّبْعُوْثُوْنَ مِنْۢ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmiw wa kāna ‘arsyuhū ‘alal-mā'i liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa la'in qulta innakum mab‘ūṡūna mim ba‘dil-mauti layaqūlannal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Yɛ i yɛ ɔ yili ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n blɛ nsiɛn nun’n, ɔ nin i famiɛn bia’n nzue’n i ti su lɔ’n niɔn, naan w’a nian amun nun sran ng’ɔ le sa kpa’n. Sɛ amun se (Mɛki lɔfuɛ mun) kɛ: “Nanwlɛ, kɛ amún wú’n, amún cɛ́n,” nanwlɛ, be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n bé sé kɛ: “Bakanngan’m be like yolɛ’n i ngunmin yɛ ɔ o lɛ ɔ.”
۞ وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا ۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗهُوَ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيْهَا فَاسْتَغْفِرُوْهُ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ قَرِيْبٌ مُّجِيْبٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣālihā(n), qāla yā qaumi‘budullāḥa mā lakum min ilāhin gairuh(ū), huwa ansya'akum minal-arḍi wasta‘marakum fīhā fastagfirūhu ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī qarībum mujīb(un).
ɔ nin samud (E sunmannin) be niaan bian Salɛ. Ɔ seli kɛ: "Min nvlefuɛ mun! An sɔ Allah, amuɛn uflɛ fi nunman lɛ saan i. Ɔ yili amun asiɛ’n su (asiɛ’n su) yɛ ɔ yoli maan amun yoli kpa, i sɔ’n ti’n, amun srɛ i kɛ ɔ yaci amun wun sa cɛ amun, kpɛkun amun kaci amun nzuɛn’n. Nanwlɛ, min Min’n mantan (I aunnvuɛ silɛ’n) kpa, ɔ kplin (I sufuɛ’n i srɛlɛ’n) su."
وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ
wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).
Yɛ nanwlɛ, E klɛli i Zabur nun kɛ (be klɛli) Az-Zikr (Lauh Mahfuzh) nun’n, asiɛ nga’n, Min junman difuɛ kpa’m bé fá i liɛ.
اَلَّذِيْنَ اِنْ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ وَاَمَرُوْا بِالْمَعْرُوْفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِۗ وَلِلّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ
allażīna im makkannāhum fil-arḍi aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta wa amarū bil-ma‘rūfi wa nahau ‘anil-munkar(i), wa lillāhi ‘āqibatul-umūr(i).
(I sɔ’n yɛle kɛ) be nga sɛ e man be junman asiɛ’n su wa’n, bé srɛ́ Ɲanmiɛn, bé túa zakat, bé sé be kɛ be yo like ng’ɔ ti kpa’n, naan be tannin like tɛ’n, mɔ ndɛ kwlaa sɛ i sin Allah i wun lɔ’n.
اَفَحَسِبْتُمْ اَنَّمَا خَلَقْنٰكُمْ عَبَثًا وَّاَنَّكُمْ اِلَيْنَا لَا تُرْجَعُوْنَ
afa ḥasibtum annamā khalaqnākum ‘abaṡaw wa annakum ilainā lā turja‘ūn(a).
?Ɔ maan amun bu i kɛ E yili amun ngowa kanlɛ nun (ɔ leman akunndan fi) naan amun su saman amun sin E sin?
وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْاَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۖ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِيْنَهُمُ الَّذِى ارْتَضٰى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ اَمْنًاۗ يَعْبُدُوْنَنِيْ لَا يُشْرِكُوْنَ بِيْ شَيْـًٔاۗ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ
wa‘adallāhul-lażīna āmanū minkum wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti layastakhlifannahum fil-arḍi kamastakhlafal-lażīna min qablihim, wa layumakkinanna lahum dīnahumul-lażirtaḍā lahum wa layubaddilannahum mim ba‘di khaufihim amnā(n), ya‘budūnanī lā yusyrikūna bī syai'ā(n), wa man kafara ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).
Allah tali amun nun be nga be lafi Ɲanmiɛn su mɔ be yo sa kpa’n be nda kɛ, nanwlɛ, ɔ́ fá be síe asiɛ’n su wa kɛ nga ɔ fa yoli be nga be dun mmua trannin be ɲrun’n be siefuɛ’n sa, naan nanwlɛ, ɔ́ fá Ɲanmiɛn sulɛ wafa ng’ɔ kloli’n síe be su. Yɛ ɔ kacili be (nvle’n) sakpa, ɔ kacili srɛ nun, ɔ kacili lika nga be kwla tran lɛ’n. Be (te) su Min kɛ be nin Min be faman like fi be sanman nun’n ti. Sanngɛ sran kwlaa ng’ɔ (ka) Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i sin’n, nn be yɛ be ti klunwifuɛ mun ɔn.
اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ
am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).
?Nán i (Allah) yɛ ɔ sɔ sran nga be o ɲrɛnnɛn nun’n be (srɛlɛ’n nun) kɛ be srɛ i’n niɔn, kpɛkun ɔ yi ɲrɛnnɛn’n, kpɛkun ɔ yo amun (klɔ sran’m be) kalifa (sran kpɛnngbɛn) asiɛ’n su wa ɔ? ?Ɲanmiɛn ( uflɛ) o lɛ saan Allah? Ɔ wla kpɛn (Allah i aklunye’m be su) kan kpa.
وَنُرِيْدُ اَنْ نَّمُنَّ عَلَى الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا فِى الْاَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ اَىِٕمَّةً وَّنَجْعَلَهُمُ الْوٰرِثِيْنَ ۙ
wa nurīdu an namunna ‘alal-lażīnastuḍ‘ifū fil-arḍi wa naj‘alahum a'immataw wa naj‘alahumul-wāriṡīn(a).
Yɛ é fá aklunye é mán be nga be mianmian be asiɛ’n su wa’n (Ezipti lɔ), yɛ é fá be yó kpɛnngbɛn, yɛ é fá be é yó (asiɛ’n i aɲanbeunfuɛ), .
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِۗ فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۗ وَلَا يَزِيْدُ الْكٰفِرِيْنَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ اِلَّا مَقْتًا ۚوَلَا يَزِيْدُ الْكٰفِرِيْنَ كُفْرُهُمْ اِلَّا خَسَارًا
huwal-lażī ja‘alakum khalā'ifa fil-arḍ(i), faman kafara fa‘alaihi kufruh(ū), wa lā yazīdul-kāfirīna kufruhum ‘inda rabbihim illā maqtā(n), wa lā yazīdul-kāfirīna kufruhum illā khasārā(n).
I yɛ ɔ yoli maan amun kacili kalifa asiɛ’n su wa ɔ. Sran kwlaa ng’ɔ lafiman su’n, (i lafilɛ’n i bo’n) ɔ́ tɔ́ i bɔbɔ su. Yɛ be nga be lafiman su’n, be Ɲanmiɛn sulɛ’n ɔ́ yó maan be Min’n i ya’n ɔ́ yó dan kɔ́ i ɲrun. Yɛ be nga be lafiman su’n be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n, ɔ́ yó maan be sacilɛ’n ɔ́ yó dan kɔ́ i ɲrun.
وَلَوْ نَشَاۤءُ لَجَعَلْنَا مِنْكُمْ مَّلٰۤىِٕكَةً فِى الْاَرْضِ يَخْلُفُوْنَ
wa lau nasyā'u laja‘alnā minkum malā'ikatan fil-arḍi yakhlufūn(a).
Yɛ sɛ ɔ ti kɛ e kloli’n, nn e fali anzi mun (blɛ kwlaa nun) e sieli amun afiɛn kɛ be kaci amun osu asiɛ’n su wa.
ۨالَّذِيْ خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيٰوةَ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًاۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفُوْرُۙ
allażī khalaqal-mauta wal-ḥayāta liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa huwal-‘azīzul-gafūr(u).
Ɔ yili wie’n nin nguan’n, naan ɔ́ sá amun nian naan amun nun onin yɛ ɔ ti kpa tra amun ayeliɛ’n niɔn. Yɛ ɔ le kwlalɛ kpa, ɔ yaci sran wun sa cɛ i kpa.
لَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ فِيْ كَبَدٍۗ
laqad khalaqnal-insāna fī kabad(in).
Nanwlɛ, E yili sran’n i kekle nun.