كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Azo ayeke lani (kozoni) mbeni mara oko. Na pekoni, Allah atokua aprophète (ti) fa anzoni tënë nga na agbotongo mê. Lo tokua legeoko na ala Mbeti so tâ tënë ayeke na yâ ni, ti mû desizion na popo ti azo na ndo ti atënë so ala yeke papa na ndo ni. Na azo so ayeke nde ayeke gi azo so a mû na ala (Mbeti ni), na peko ti so aye so afa ni polele asi na ala, ndali ti kota bê na popo ti ala. Tongaso, na lege ti ye so bê ti Lo aye, Allah ayeke fa lege na azo so amä na bê na ndo ti tâ tënë so ala yeke tiri tënë na ndo ni. Allah ayeke fa lege na zo so Lo ye na lege so ayeke droit.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).

Na azo ti lo ake tënë ni. Lo (Ibrahim) atene: "Mo yeke tiga na mbi na ndo ti Allah, atâa so Lo fa lege na mbi biani? Mbi sara mbeto abe ti (ye ti vundu so alondo na) ye so mo bungbi na Allah, gi tongana Seigneur ti mbi aye mbeni ye. Hingango ye ti Seigneur ti mbi akanga ti ndo aye. Mo ti mbeni manda ye na?"

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

anyama ti yaka osio ayeke dä use use (use use); ataba use na angasa use. Mo tene: "Nyen la Allah ake na popo ti akoli use wala awali use wala ye so ayeke na yâ ti awali use so kue? Fa nda ni na mbi na lege ti hingango ye tongana mo yeke tene tâ tënë."

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Na yâ ti chameau oko, mo mû use use nga na bagara use use. Mo tene: "Nyen la a ke ni, akoli use wala awali use, wala ye so ayeke na yâ ti awali use so kue? Ala yeke lani atémoin na ngoi so Allah aleke ye so ndali ti ala? Zo wa la ayeke na lege ni pëpe ahon zo so aleke mbeni mvene na tere ti Allah ti gue na azo na lege ti wataka sân ti hinga ye?" Biani, Allah ayeke fa lege na azo ti mbilimbili pepe.

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

So: “Mbi wara pëpe na yâ ti ye so a fa na mbi mbeni ye so a ke ni na zo so aye ni, gi nyama ti nyama so akui awe, mênë so ayeke sua, nyama ti ngbo —teti aye kue so ayeke sioni pëpe —wala ye so a fâ ni na iri ti mbeni zo nde pëpe gi Allah. biani, Seigneur ti mo ayeke pardone zo mingi, lo yeke sara nzoni bê mingi.

سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ

sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).

Azo ti vorongo nzapa mingi ayeke tene ande: “Tongana fade Allah aye, ka e yeke bungbi amba ti e na Lo pepe, wala akotara ti e pepe, na e yeke kanga lege na mbeni ye pepe.” Legeoko nga azo so aga kozoni na ala so atene mvene (awatokua) juska ala tara punition ti E. So (Muhammad), "Mo yeke na mbeni hingango ye so mo lingbi ti fa na e? Ye so mo yeke mu pekoni ayeke gi tene ti dengo buze, na mo yeke gi ti pensé."

قُلْ فَلِلّٰهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُۚ فَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qul fa lillāhil-ḥujjatul-bāligah(tu), fa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

Tene (O Mohammed), "Gi oko mbilimbili ye ti fango na gigi ayeke na tïtî Allah. Tongana Lo ye, ka a fa lege na mo."

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْ رَبًّا وَّهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍۗ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ اِلَّا عَلَيْهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۚ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

qul agairallāhi abgī rabbaw wa huwa rabbu kulli syai'(in), wa lā taksibu kullu nafsin illā ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Tene (Muhammad), "A yeke (na lege ni) ti tene mbi gi mbeni nzapa nde pepe Allah, tongana Lo yeke Seigneur ti ye kue. Teti siokpari kue so zo asala, gi lo oko si ayeke na kungba. Na zo ayeke yo pepe kungba ti asiokpari ti mbeni zo nde. Na pekoni, na Seigneur ti mo fade mo yeke kiri, na Lo yeke fa na mo ye so mo sala tënë na ndo ni kozoni."

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

So: "Seigneur ti mbi atene na mbi ti sara ye na lege ni. Mo tourné lê ti mo (na mbage ti Allah) na yâ ti sambela oko oko kue, na mo voro Lo na mungo vorongo ti mo gi na Lo. Fade mo yeke kiri na Lo tongana ti so a créé mo kozoni."

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Na bê ti mo adö ti bâ so mbeni gbotongo mê alondo na Seigneur ti mo na lege ti mbeni koli so alondo na popo ti mo, ti gboto mê ti mo? Dabe ti mo na ngoi so Lo sara si mo ga a-calife na peko ti azo ti Noé, na Lo hon mo na ngangu ti mitele nga na yongo ti mo. Tongaso, dabe ti mo na adeba nzoni ti Allah si mo wara chance. ”

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

Musa atene na azo ti lo: "I hunda mungo maboko na Allah na i kanga bê. Biani (sese so) ayeke ti Allah; Lo yeke mu ni na zo so Lo ye na popo ti awakua ti Lo. Na (nzoni) nda ni ayeke teti azo so ayeke voro Nzapa."