كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ደቂ ሰባት (ቀደም) ሓደ ህዝቢ እዮም ነይሮም። ብድሕሪኡ ኣላህ ነብያት ሰዲዱ (ን) ብስራትን መጠንቀቕታን ከመሓላልፉ። ነቲ ሓቂ ዝሓዘ መጽሓፍ ድማ ምስኦም ኣውረደ፣ ኣብ መንጎ ሰባት ብዛዕባ ዝከራኸሩሉ ጉዳያት ክውስኑ። እቶም ዝፈላለዩ ድማ እቶም ዝተዋህቦም (መጽሓፍ) ጥራይ እዮም፣ ንጹር መርትዖታት ምስ በጽሖም፣ ብሰንኪ ኣብ መንጎኦም ቅንኢ። ስለዚ ኣላህ ብፍቓዱ ነቶም ብዛዕባ እቲ ዝካትዑሉ ሓቂ ዝኣመኑ ይመርሖም። ኣላህ ንዝደለዮ ናብ ትኽ ዝበለ መንገዲ ይመርሖ።

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).

ብኣሏህ ዝተመርሑ ንሳቶም እዮም (ነቢያት) ስለዚ መሪሕነቶም ተኸተሉ። በል (መሓመድ)፡ "ን(ቁርኣን) ንምትሕልላፍካ ዝኾነ ነገር ኣይሓተካን እየ"። ቁርኣን ን(ኩሎም ሰባት) ኣብ መላእ ዓለም ካብ መጠንቀቕታ ሓሊፉ ካልእ ኣይኮነን።

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

ሸሞንተ ናይ ሕርሻ እንስሳታት ብጽምዲ (ኣርባዕተ ጽምዲ) ኣለዉ፤ ሓደ ጽምዲ በጊዕን ሓደ ጽምዲ ኣጣልን ። በል "ኣብ መንጎ ክልተ ተባዕታይ ወይ ክልተ ኣንስቲ ብኣሏህ ዝተኸልከለ ወይ ኣብ ማህጸን ክልቲአን ኣንስቲ እንታይ ኣሎ? ሓቂ እንተኾንካ ኣብ ፍልጠት ተመርኲስካ ግለጸለይ"።

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

ካብ ገመል ድማ ጽምዲ ካብ ላም ድማ ጽምዲ። በል "ኣብ መንጎ ክልተ ተባዕታይ ወይ ክልተ ኣንስቲ እንታይ ክልኩል ኣሎ፡ ወይ ኣብ ማህጸን ክልቲአን ኣንስቲ እንታይ ኣሎ? ረቢ ነዚ ክሰርሓልኩም ከሎ ምስክር ኔርኩም ዲኹም? ካብቶም ኣብ ልዕሊ ኣላህ ሓሶት ዝመሃዙ ሰባት ብዘይ ኣፍልጦ ንኸስሕቱ ዝኸዱ መን ኣሎ ፍትሓዊ?" ብርግጽ ኣላህ ነቶም ዘይፍትሓውያን ሰባት ኣይመርሖምን እዩ።

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

በል: "ኣብቲ ዝተወረደለይ ንሓደ ዝብህግ ሰብ ዝተኸልከለ ነገር ኣይረኸብኩን: ብዘይካ ስጋ ዝሞቱ እንስሳ: ዝፈስስ ደም: ስጋ ሓሰማ - ንዅሉ ርኹስ - ወይ ብስም ብዘይካ ኣላህ ዝተሓረደ። ግና ብግዴታ ዝተገደደ: ኣይምነን ወይ ዘይበዝሖን (ደረት ኣድላይነት) ሽዑ ብርግጽ ጎይታኻ እዩ።" ብዙሕ ግዜ ይቕረ ዝገብር፡ ኣዝዩ መሓሪ።

سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ

sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).

እቶም ሙሽሪካውያን "ኣላህ እንተዝደሊ ነይሩ ምስኡ መሻርኽቲ ኣይምተሓባበርናን፣ ኣቦታትና እውን ኣይምተሓባበርናን፣ ዋላ ሓንቲ ኣይምኸልከልናሉን" ክብሉ እዮም። ብተመሳሳሊ እቶም ቅድሚኦም ዝነበሩ (ልኡኻት) ክሳብ መቕጻዕትና ዝጥዕሙ ዝሓሰዉ። በል (መሓመድ) "ከተመሓላልፈልና እትኽእል ፍልጠት ኣለካ ድዩ? እቲ እትስዕቦ ግምት ጥራይ እዩ፡ ንስኻ ድማ ትሓስብ ጥራይ ኢኻ"።

قُلْ فَلِلّٰهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُۚ فَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qul fa lillāhil-ḥujjatul-bāligah(tu), fa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

በል (መሓመድ) "እቲ እንኮ ምኽንያት ኣላህ እዩ። ስለዚ ንሱ እንተፈቒዱ ኩልኹም ክትምርሑ ኢኹም"።

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْ رَبًّا وَّهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍۗ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ اِلَّا عَلَيْهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۚ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

qul agairallāhi abgī rabbaw wa huwa rabbu kulli syai'(in), wa lā taksibu kullu nafsin illā ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

በል (መሓመድ) "ንዓይ ጎይታ ኩሉ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ብዘይካ ኣላህ ካልእ ኣምላኽ ክደሊ (ግቡእ ድዩ)። ሓደ ሰብ ንዝገብሮ ኩሉ ሓጢኣት ንሱ ጥራይ እዩ ተሓታቲ። ሓደ ሰብ ድማ ጾር ናይ ካልእ ሓጢኣት ኣይስከምን እዩ። ሽዑ ናብ ጎይታኻ ክትምለስ ኢኻ፡ ንሱ ድማ ነቲ ኣቐዲምካ ዘካትዕካዮ ክነግረካ እዩ።"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

በል "ጎይታይ ፍትሓዊ ተግባር ክገብር ኢሉኒ: ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰላት ገጽካ (ናብ ኣላህ) ኣቕንዕ: ዒባዳኻ ንዕኡ ጥራይ ብምሃብ ንዕኡ ስግደሉ። ከምቲ ፈለማ ዝተፈጠርካዮ ናብኡ ክትምለስ ኢኻ።"

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

ከምኡ ውን ካብ ጎይታኹም ብሰብ ኣቢሉ ካብ መንጎኹም ኣቢሉ መዘኻኸሪ መጺኡኩም፡ ከጠንቅቐኩም ድዩ ይገርመኩም? ድሕሪ ህዝቢ ኖህ ተካእቲ ክገብረኩም ከሎ ዘክር፡ ብሓይልን ቁመትን ዝመርጸኩም። ስለዚ ዕዉታት ክትኮኑ ሞገስ ኣላህ ዘክር።

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

ሙሳ ንህዝቡ "ካብ ኣላህ ሓገዝ ለምን ትዕገስን። ብርግጽ (እዛ) ምድሪ ናይ ኣላህ እያ፤ ካብ ባሮቱ ንዝደለዮ ክወርሳ እዩ። እቲ (ጽቡቕ) መወዳእታ ድማ ነቶም ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም እዩ" በሎም።