كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Кешеләр (элек) бер халыҡ булған. Шунан һуң Аллаһы Тәғәлә һөйөнөслө хәбәрҙәр һәм иҫкәртмәләр еткерер өсөн пәйғәмбәрҙәр ебәрҙе. Кешеләр араһында үҙ-ара бәхәсләшкән мәсьәләләрҙе хәл итер өсөн, Аллаһ улар менән бергә Хәҡиҡәтте үҙ эсенә алған Китапты иңдерҙе. Һәм айырылышҡандар — үҙ-ара көнсөллөк арҡаһында асыҡ дәлилдәр килеп еткәс, үҙҙәренә (Китап) бирелгән кешеләр генә. Шулай итеп, Аллаһ Үҙ ихтыяры менән иман килтергән кешеләрҙе үҙҙәре бәхәсләшкән хәҡиҡәт тураһында тура юлға күндерә. Аллаһ теләгән кешене тура юлға күндерә.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).

Тап улар (пәйғәмбәрҙәр) Аллаһ тарафынан тура юлға баҫҡандар, шуға күрә уларҙың тура юлына эйәрегеҙ. Әйт (Мөхәммәткә): «Мин һеҙҙән (Ҡөрьән) еткергәнегеҙ өсөн бер нәмә лә һорамайым». Ҡөрьән бөтә донъяла (бөтә кешеләргә) иҫкәртеүҙән башҡа нәмә түгел.

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

парлап һигеҙ хужалыҡ малдары бар (дүрт пар); бер пар һарыҡ һәм бер пар кәзә. Әйт: «Аллаһ тарафынан ике ир йәки ике ҡатын-ҡыҙ араһында нимә тыйылған, йәки ике ҡатын-ҡыҙ ҡарынында нимә бар?

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Дөйәнән пар, һыйырҙан пар. Әйт: "Ике ир йәки ике ҡатын араһында нимә тыйыла, йәки ике ҡатындың ҡарынында нимә бар? Аллаһ һеҙгә быны тәғәйенләгәндә, һеҙ шаһит булдығыҙмы? Аллаһҡа ҡаршы ялған уйлап сығарып, кешеләрҙе белемһеҙ юлдан яҙҙырыусыларҙан да залимыраҡ кем бар?" Хаҡтыр, Аллаһ залим халыҡты тура юлға күндермәҫ.

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

Әйт: "Мин тапманым, нимә миңә индерелгән, бер нәмә лә, тип тыйылған ашау өсөн, кем уны ашарға теләй, тик үле хайуандар итенән башҡа (кәүҙәләр), ағып ҡан, сусҡа ите - сөнки бөтә был бысраҡ - йәки хайуандар һуйылған түгел, сөнки (исеме) Аллаһ өсөн ул emergency һәм кем түгел, был ex wants сик) тимәк, ысынлап та, Раббың ярлыҡаусы, рәхимле!

سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ

sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).

Мөшриҡтәр әйтер: «Әгәр Аллаһ теләһә, беҙ ҙә, ата-бабаларыбыҙ ҙа тиңдәш тотмаҫ инек һәм бер нәмәне лә тыймаҫ инек», – тип әйтерҙәр. Уларҙан элек Беҙҙең ғазапты татығансы ялған һөйләгәндәр ҙә шулай уҡ. Әйт (Мөхәммәткә): «Һеҙҙең беҙгә еткерә алырлыҡ белемегеҙ бармы?

قُلْ فَلِلّٰهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُۚ فَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qul fa lillāhil-ḥujjatul-bāligah(tu), fa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

(Мөхәммәткә): «Сәбәп берҙән-бер Аллаһ, әгәр Ул теләһә, барығыҙ ҙа тура юлда булырһығыҙ», — тип әйтегеҙ.

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْ رَبًّا وَّهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍۗ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ اِلَّا عَلَيْهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۚ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

qul agairallāhi abgī rabbaw wa huwa rabbu kulli syai'(in), wa lā taksibu kullu nafsin illā ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): "Миңә Аллаһтан башҡа илаһ эҙләү дөрөҫмө, сөнки Ул һәр нәмәнең Раббыһы. Кеше ҡылған һәр гонаһ өсөн ул ғына яуаплы. Һәм кеше икенсе кешенең гонаһтары йөгөн күтәрмәйәсәк. Шунан һуң һеҙ Раббығыҙға ҡайтырһығыҙ, һәм Ул һеҙгә элек бәхәсләшкән нәмәләрҙе әйтәсәк?"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

Әйт: "Раббым миңә ғәҙел эш итергә ҡушты. Һәр намаҙҙа йөҙөңдө (Аллаһҡа) бор, ғибәҙәтеңде тик Уға ғына биреп, Уға ғибәҙәт ҡыл, тәүҙә нисек яратылғанһың, шулай Уға ҡайтарыласаҡһың", - тип әйт.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Һеҙҙе киҫәтеү өсөн арағыҙҙан бер кеше аша Раббығыҙҙан киҫәтеү килеүенә аптырайһығыҙмы? Нух ҡәүеменән һуң һеҙҙе хәлфәләр итеп ҡуйғанын, физик көс һәм буй-һын буйынса һеҙҙән өҫтөн булғанын иҫкә төшөрөгөҙ. Шулай булғас, бәхетле булһын өсөн, Аллаһ биргән ниғмәттәрҙе иҫкә төшөрөгөҙ. ”

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

Муса үҙ халҡына: «Аллаһтан ярҙам һорағыҙ һәм сабыр итегеҙ, ысынлап та, был ер Аллаһтыҡы, Ул уны Үҙенең ҡолдары араһынан теләгән кешегә мираҫ итеп бирәсәк.