۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Ва (ракӀалде щвезабе) Мусаца жиндирго къавмалъе лъим гьарараб мехалъ, Нижеца абуна: «Дурго хъатикь хъарщи кьабе!» Гьедин гьениса анцӀила кӀиго ицц чвахун бачӀана. Щибаб къавмалда лъала жиндирго (гьединаб) гьекъолеб бакӀ. Аллагьасул (кьураб) ризкъиялдаса кванай, гьекъе, зарал гьабун ракьалда квешлъи гьабуге.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ
wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).
ХӀакълъунго, Нижеца Мусае кьуна ТӀехь (Таврат), чапарзабигун цадахъ гьесда хадур лъугьана, Марямил вас ГӀисае кьуна хӀакъаб жоялъул хӀужаби ва Нижеца гьев щула гьавуна Илагьияб РухӀалдалъун (Жибрил). Щайха щибаб нухалъ духъе чапар вачӀун (бачӀун) дуе бокьичӀеб жо (дарс) дуца гьелдаса чӀухӀи гьабулеб, цинги гьелъул цо бутӀа гьереси бицун, цо бутӀа чӀвалеб?
۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ
wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).
ХӀакълъунго Муса вачӀана нужехъе хӀакъаб жоялъул хӀужабигун, цинги нужеца гьев (ун хадуб) гьвеялъул сурат босана (къурбанлъун), нужги (лъугьана) зулмучагӀилъун.
وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ
wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).
Ва хӀакълъунго, Нижеца духъе (МухӀаммадихъе) рацӀцӀадал аятал рещтӀана, гьездаса инкар гьабулев чиги гьечӀо, квешал чагӀаз гурони.
وَرَسُوْلًا اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ اَنِّيْ قَدْ جِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۙاَنِّيْٓ اَخْلُقُ لَكُمْ مِّنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ فَاَنْفُخُ فِيْهِ فَيَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ وَاُحْيِ الْمَوْتٰى بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُوْنَ وَمَا تَدَّخِرُوْنَ ۙفِيْ بُيُوْتِكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ
wa rasūlan ilā banī isrā'īl(a), annī qad ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, annī akhluqu lakum minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi fa'anfukhu fihi fayakūnu ṭairam bi'iżnillāh(i), wa ubarri'ul-akmaha wal-abraṣa wa uḥyil-mautā bi'iżnillāh(i), wa unabbi'ukum bimā ta'kulūna wa mā taddakhirūna fī buyūtikum, inna fī żālika la'āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).
Ва Исраилил лъималаздехун вугев чапарас абухъе (гьес абуна): "Дун вачӀана нужехъе нужер БетӀергьанасдасан гӀаламатгун (мугӀжизат), ай дица нужее ракьалдаса (щиб букӀаниги) гьабуна хӀанчӀил формаялъул, цинги дица гьелда тӀад кьвагьизабуна, ва гьеб лъугьана хӀанчӀилъун Аллагьасул изнуялдалъун. Аллагьасул изну, дица нужеда бицуна нужеца кваналеб жоги нужеца нужерго рокъоб цӀунулеб жоги ХӀакълъунго гьелда жаниб нужее гӀаламат (дир чапарлъиялъул хӀакъикъат) бугин, нуж муъминзаби ругони.
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
Ва дидаса цебе бачӀараб Таврат тасдикъ гьабулев чи хӀисабалда, дуе хӀарам гьабураб жоялъул цо бутӀа дица дуе хӀалал гьабизе. Дун нужехъе вачӀунев вуго нужер БетӀергьанасдасан гӀаламатги босун. Гьединлъидал Аллагьасдаса хӀинкъа, дие мутӀигӀлъе.
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسٰٓى اِنِّيْ مُتَوَفِّيْكَ وَرَافِعُكَ اِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَجَاعِلُ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْكَ فَوْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ
iż qālallāhu yā ‘īsā innī mutawaffīka wa rāfi‘uka ilayya wa muṭahhiruka minal-lażīna kafarū wa jā‘ilul-lażīnattaba‘ūka fauqal-lażīna kafarū ilā yaumil-qiyāmah(ti), ṡumma ilayya marji‘ukum fa aḥkumu bainakum fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).
(РакӀалде щвезабе), Аллагьас абураб мехалъ: "Я ГӀиса! Дица мун вачун Дихъе вахъинавуна, ва мун капурзабаздаса вацӀцӀад гьавуна, дуда хадур рачӀарал капурзабаздаса тӀадегӀан гьаруна къиямасеб къоялде щвезегӀан.
اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).
(Ай) гьел (жугьутӀал) абулел: «ХӀакълъунго Аллагьас нижеда амру гьабуна, нилъ аварагасда божугеян, гьес нилъее цӀаялъ хвезабураб къурбан бачӀинегӀан», - ян. Абе (МухӀамад): «ХӀакълъунго, дидаса цере чанго авараг вачӀун вуго нужехъе, якъинал далилалги рачун, дуца рехсаралги рачун, амма щай дуца гьел чӀварал, нуж ритӀухъал гӀадамал рукӀаралани».
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ
fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).
Гьединлъидал гьез дуда (МухӀамадида) гьереси бицунеб батани, дуда цере рукӀарал чапарзабаздаги гьереси бицунеб букӀин (гьединго), гьез рачӀана унго-унгоял мугӀжизатал, Зубур ва камилаб баян кьолеб ТӀехь.
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
РакӀалде щвезабе Аллагьас абураб мехалъ: "Я ГӀиса, Марямил вас! РакӀалде щвезабе Дир дудаги дур эбелалдаги гьабураб баркат, дица мун Илагьияб РухӀалъ щула гьавураб мехалъ. Дуда кӀвана гӀадамалгун кӀалъазе, мун жеги кинидахъ ахӀиялда вугеб мехалъги, мун балугълъиялде вахиндалги. ракьалда хӀинчӀ Дир изнуялдалъун, цинги дуца гьелда тӀад кьвагьизабуна, цинги гьеб лъугьана (унго-унгояб) хӀинчӀлъун Дир изнуялдалъун. мун чӀвазе) дуца гьезие унго-унгояб баян кьураб мехалъ, цинги гьезда гьоркьор ругел капурзабаз абуна: «Гьеб унго-унгояб сихӀру гурони гуро», - ян.
قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ
qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).
ТӀадегӀанав Аллагьас абулеб буго: «ХӀакълъунго дица нужехъе тӀагӀел рещтӀина, амма нужеда гьоркьоса (тӀагӀел рещтӀиналдаса хадуб) капурлъарав чиясе дица гьесие тамихӀ гьабила дица киданиги инсанияталда гьоркьоса (кинабго тӀабигӀаталда) лъиениги гьабичӀеб тамихӀалъ».
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
Самудалъул агьлуялдеги (Нижеца витӀана) гьезул вац СалехӀ. Гьес абуна: "Я дир халкъ! Аллагьасе гӀибадат гьабе! Гьев гурони нужее аллагь гьечӀо. ХӀакъикъаталдаги нужер БетӀергьанасдасан якъинго далил бачӀана нужехъе. Гьаб (а) Аллагьасдасан бачӀараб хӀама нужее гӀаламатлъун ккола. Биччанте гьеб Аллагьасул ракьалда кваназе, гьелъие зарал гьабуге, ялъуни гьелъул хӀасилалда нужее унтараб гӀазаб ккезе бугин".
وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ
wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).
Мадяналъул агьлуялдеги, Нижеца (витӀана) ШугӀайб, гьезулго вац. Гьес абуна: "Я дир халкъ! Аллагьасе гӀибадат гьабе. Гьев гурони нужее аллагь гьечӀо. ХӀакълъунго, нужер БетӀергьанасдасан нужехъе рачӀана якъинал далилал. Камил гьаре таращалги таращалги, лъиениги дагьабниги зарал гьабуге. Ракьалъе зарал гьабуге, гьеб лъикӀ бижун хадуб. Гьеб нужее лъикӀаб жо ккола, нуж иман лъурал ругони".
تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ
tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).
Гьал руго (Нижеца риххизарурал) ракьал, Нижеца нужее бицуна гьезул цо-цо харбал. Гьезул чапарзаби хӀакъикъаталдаги гьезухъе рачӀун рукӀана якъинал далилалгун. Амма гьел божичӀо (гьединго) цебе жидеца инкар гьабураб жоялда. Гьедин мугьру чӀвала Аллагьас капурзабазул ракӀазда.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Гьезда хадур Нижеца Муса витӀана Нижер хӀужжабигун ФиргӀавнихъе ва гьесул къавмалъул бутӀрузухъе, цинги гьез хӀужжаби инкар гьаруна. Гьединлъидал кӀвар кьезе ккола зарал гьабулезул лъугьунеб жоялде.
حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).
Дида тӀадаб буго Аллагьасул хӀакъалъулъ битӀараб бицине. ХӀакълъунго, дун нужехъе вачӀана нужер БетӀергьанасдасан якъинго хӀужжаги босун, Исраилил лъимал дида цадахъ риччай».
قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).
Гьес (ФиргӀавнас) жаваб кьуна: «Дуца далил бачӀунеб букӀин хӀакъаб батани, гьеб бихьизабе, мун хӀакъаб халкъалдаса вукӀин».
فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ
fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).
Цинги (Мусаца) жиндирго хъатикь рехана, циндаго гьеб хъатикь лъугьана унго-унгояб кӀудияб борхьлъун.
وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ
wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).
Гьес квер бахъана, циндаго гьеб хъахӀлъана (цӀвабзазул) гьеб бихьаразе.
۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ
wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).
Нижеца Мусада вахӀю гьабуна: «Дурго хъатикь гӀодоб рехе!» Гьедин циндаго гьес гьукъана гьезул киналго гьереси-гьересал.
وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Нижеца гьел рикьана анцӀила кӀиго тухумалде, гьезул щибалъул къадар цӀикӀкӀараб букӀана, ва Нижеца Мусада вахӀю гьабуна гьесул къавмалъ гьесда лъим гьарараб мехалъ: «Дурго хъатица хъархъалда кьабе!» Гьедин доб (гамачӀалдаса) къватӀибе бачӀана анцӀила кӀиго лъималъул ицц. Щибаб къавмалда лъала гьекъолеб бакӀ жинди-жиндир. Нижеца гьезие накӀкӀазул сипат гьабуна ва гьезухъе рещтӀана манн ва салва. (Нижеца абуна): «Нижеца нужее кьураб ризкъиялдаса лъикӀ кванай», - ян. Гьез Нижее зулму гьабичӀо, амма гьел руго кидаго жидеего зулму гьабулел чагӀи.
۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ
wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).
Ва (ракӀалде щвезабе) Нижеца гьезда тӀад мегӀер борхизабураб мехалъ, (мегӀер) накӀкӀалъ сипат гьабураб гӀадин букӀана ва гьел ракӀчӀун рукӀана (мегӀер) жидеда тӀад рещтӀине букӀиналда. (Нижеца гьезда абуна): «Нижеца нужее кьураб жо щулаго ккве, гьелда жаниб бугеб жо кидаго ракӀалде щвезабе, нуж диниял гӀадамаллъун лъугьине».
اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Гьезухъе хабар щвечӀищ жидедаго цере рукӀаразул, (ай) НухӀил къавмалъул, Адил къавмалъул, Самудил къавмалъул, Ибрагьимил къавмалъул, Мадянил къавмалъул ва (гьезул) чӀунтарал улкабазул (гьел гӀадамазул) хӀакъалъулъ? Гьезухъе рачӀун рукӀана чапарзаби, якъинал далилалги рачун; Аллагьас гьезие зулму гьабичӀо, гьез жидеего зулму гьабуна.
وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ
wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).
Ва хӀакълъунго, Нижеца нужедаса цебе бугеб халкъ тӀагӀинабуна, гьез зулму гьабулеб мехалъ, гьезул чапарзаби (хӀакъикъиял) баяналгун рачӀун рукӀаниги, амма гьезие кинабгӀаги иман лъезе бокьичӀо. Гьедин мунагьал гьарурал чагӀазе Нижеца кири кьола.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).
Цинги (НухӀида) хадуб Нижеца чанго чапар витӀана гьезул (гьезул) халкъалде, гьединлъидал чапарзаби гьезухъе рачӀана якъинго баяналгун, амма гьезие божизе бокьичӀо, щай гурелъул гьез цебе (гьеб) инкар гьабулеб букӀана. Гьедин Нижеца мугьру чӀвала талихӀ къосарал гӀадамазул ракӀазда.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
Цинги гьезда хадур Нижеца Мусаги Гьарунги ритӀана ФиргӀавнихъе ва гьесул халкъалъул бутӀрузухъе, Нижер гӀаламаталги рачун. Гьел чӀухӀулел рукӀун ратула ва гьел мунагьал чураял рукӀун ратула.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
Ва я дир къавм! Гьаб Аллагьасдасан бачӀараб хӀама ккола, нужее мугӀжизатлъун, гьединлъидал Аллагьасул ракьалда тӀад кваназе биччай, нужее гьебсагӀатго ккезе бугеб ахӀвал-хӀалалъ къварилъи гьабуге».
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).
ХӀакълъунго, Нижеца Муса витӀана Нижерго гӀаламаталгун ва якъинал хӀужабигун.
اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ
iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).
Дир ретӀелгун а, цинги инсул гьурмада хъвазе, цинги гьев нахъехун валагьила; Дур тӀолабго хъизанги дихъе баче».
فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Гьединлъидал рохалил хабар бачӀарав чи вачӀараб мехалъ, гьес жиндирго (Якъубил) гьурмада (ретӀел) хъвана, цинги гьесда нахъеги бихьулаан. Гьес (Якъубица) абуна: «Дица нужеда абичӀищ нужеда лъалареб жо дида Аллагьасдасан лъалилан».
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيّٰىمِ اللّٰهِ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā an akhrij qaumaka minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa żakkirhum bi'ayyāmillāh(i), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).
ХӀакълъунго, Нижеца Муса витӀана Нижер гӀаламаталгун (нижеца гьесда амру гьабуна): «Дурго халкъ бецӀлъиялдаса гвангъараб канлъиялде баче ва гьезда Аллагьасул къоял ракӀалде щвезаре». ХӀакълъунго, гьелъулъ руго (Аллагьасул къудраталъул) гӀаламатал сабру гьабулев ва щукру гьабулевщинав чиясе.
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
Гьезул чапарзабаз гьезда абуна: "Нижги нуж гӀадал гӀадамал гурони гьечӀо, амма Аллагьас Жиндирго лагъзадерида гьоркьоса жиндиего бокьарасе сахават кьола. Аллагьасул изнуялдалъун гурони нижее кинабгӀаги далил бачине рекъараб гьечӀо нужехъе. Ва цохӀо Аллагьасде муъминзабаз таваккал гьабизе кколаро", - ян.
وَاٰتَيْنٰهُمْ اٰيٰتِنَا فَكَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَۙ
wa ātaināhum āyātinā fa kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).
Нижеца гьезухъе рачана Нижер гӀаламатал, амма гьел кидаго гьездаса руссунел руго.
بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).
(Нижеца гьел ритӀана) баянал (мугӀжизатал) ва тӀахьал рачун. Нижеца духъе рещтӀана Ад-Зикр (Къуръан), дуца гӀадамазда жидехъе рещтӀараб жо бичӀчӀизабизе ва гьезул пикру гьабизе.
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
Нижее щибго жоялъ квал-квал гьабуларо (нижер къуваталъул) гӀаламатал ритӀизе, гьел гӀаламатал цересел гӀадамаз гьереси бицун рукӀиналъ гурони. Нижеца Самудил агьлуялъе кьуна (хӀикмат хӀисабалда) бихьулеб хӀама, амма гьез (хӀамие) гӀазаб кьуна. Нижеца гьел гӀаламатал ритӀичӀо, гӀицӀго хӀинкъизаризе гурони.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا
wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).
ХӀакъикъаталдаги, Нижеца Мусае кьуна къого якъинго бихьулеб мугӀжизат, гьединлъидал гьикъе Исраилил лъималазда, Муса гьезухъе вачӀараб мехалъ, пиргӀавнас гьесда абуна: «Я Муса!
وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.
– Ва дур кваранаб квералда щиб бугеб, я Муса?
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Гьес (Мусаца) абуна: «Гьаб дир хъатикь бугеб хъатикь, дица гьелда мугъчӀвай гьабула, гьелдалъун дица дирго гьвеялъе (квен) тӀанхал кьабула, дие жеги цогидал пайдаял жал руго».
قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى
qāla alqihā yā mūsā.
Гьес (Аллагьас) абуна: «Ре гьев, я Муса!»
فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى
fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.
Цинги (Мусаца) хъарщи рехана, циндаго гьеб лъугьана хехго хьвадулеб борхьлъун.
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى
qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.
Гьес (Аллагьас) абуна: «Ккве гьев, хӀинкъуге, Нижеца гьев тӀадвуссинавизе вуго цебесеб хӀалалде,
وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ
waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.
ва дурго квер дурго накабазда гъоркь лъун, гьеб къватӀибе бачӀина хъахӀаб (сияхӀаб) щибго гӀунгутӀи гьечӀого, цоги мугӀжизат гӀадин,
فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى
fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.
Гьединлъидал нуж кӀиялго гьесухъе (ФиргӀавналде) ун абе: "ХӀакълъунго ниж кӀиялго руго дур БетӀергьанасул чапарзаби, гьединлъидал Исраилил лъимал нижеда цадахъ ине риччай ва гьезие гӀазаб кьечӀого те. ХӀакълъунго ниж нужехъе рачӀана дур БетӀергьанасдасан (нижер чапарлъиялъул) далилгун.
وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى
wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.
Ва рехе дур кваранаб квералда бугеб жо, гьелъ унго-унголъунги гьукъила гьез гьабураб жо. Гьез гьабураб жо букӀана гӀицӀго сихӀруяб махщел (гӀицӀго). Ва сихӀручи бергьине гьечӀо, киса вачӀаниги».
وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى
wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.
ХӀакъикъаталдаги Нижеца Мусада вахӀю гьабуна: «Дир лагъзалгун цадахъ къаси ун, гьезие ралъдалъ бакъвараб нух бахъе, (дуе) хӀинкъизе кколаро мун гъоркье ккеялдаса ва ургъел гьабизе кколаро (гъанкъиялъул)».
وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ ࣖ
wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).
гьелда тӀад (боцӀуда) ва нуж рачунел гамабазда тӀад.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ
wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).
ХӀакълъунго, Нижеца НухӀ витӀана жиндирго къавмалъухъе, цинги гьес абуна: "Я дир къавм, Аллагьасе гӀибадат гьабе, (щайгурелъул) нужее цоги аллагь (гӀибадат гьабизе мустахӀикъав) гьечӀо, гьев гурони, щай нуж (Гьесдаса) хӀинкъуларел?"
فَاِذَا اسْتَوَيْتَ اَنْتَ وَمَنْ مَّعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ نَجّٰىنَا مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
fa iżastawaita anta wa mam ma‘aka ‘alal-fulki fa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī najjānā minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
Мунги дуда цадахъ рукӀаралги гамида рекӀараб мехалъ, дуца абе: «Ниж зулмучагӀаздаса хвасар гьавурав Аллагьасе рецц буго», - ян.
وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ
wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).
Ва хӀакъикъаталдаги, мун гӀадал гӀадамазе мутӀигӀлъани, мун чӀванкъотӀун камизе вуго.
ثُمَّ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى وَاَخَاهُ هٰرُوْنَ ەۙ بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ
Ṡumma arsalnā mūsā wa akhāhu hārūn(a), bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).
Цинги Нижеца ритӀана Мусаги гьесул вац Гьарунги, Нижер гӀаламаталгун ва якъинал далилалгун.