الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Alif Lam Mim Ra. Кусем — кӗнекери (Аль-Коран) сӑвӑ йӗркисем. Сирӗн Ҫӳлхуҫаран сирӗн пата (Мухаммед) янӑ кӗнеке чӑн; анчах ҫынсенчен нумайӑшӗ (ӑна) ӗненмеҫҫӗ.

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

Аллах тӳпене юпасемсӗр ҫӗклерӗ, унтан Вӑл престол ҫине ларчӗ. Вӑл хӗвелпе уйӑха пӑхӑнтарнӑ; кашниех малтанах палӑртса хунӑ вӑхӑт тӑрӑх ҫаврӑнать. Вӑл (Хӑй пултарнӑ ҫынсен) ӗҫӗсене йӗркелесе тӑрать, (Хӑйӗн аслӑлӑхӗн) паллисене ӑнлантарса парать, ҫапла вара эсир хӑвӑрӑн Ҫӳлхуҫана тӗл пулассине шанса тӑма пултаратӑр.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Вӑл ҫӗре сарса янӑ, ун ҫинче тусемпе юханшывсем тунӑ. Вӑл пур ҫимӗҫе те мӑшӑрӑн-мӑшӑрӑн тунӑ; Вӑл ҫӗрле кун тӑвать. Чӑнах та, ҫакӑнта шухӑшлакансемшӗн (Аллахӑн аслӑлӑхӗн) паллисем пур.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ҫӗр ҫинче юнашар пайсем пур: иҫӗм ҫырли пахчисем, ӳсентӑрансем, туратлӑ пальма йывӑҫҫисем, туратсӑррисем; ҫав шывпах шӑварнӑ, анчах эпир пӗр ӳсентӑрана тепринчен тути енчен ытларах кӑмӑллатпӑр. Чӑнах та, ҫакӑнта ӑнланакансемшӗн (Аллахӑн аслӑлӑхӗн) паллисем пур.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Эсир тӗлӗнетӗр пулсан, вӗсен ҫапла калани тӗлӗнтерет: «Эпир тӑпра пулса тӑрсан, ҫӗнӗ чӗрчунсем пулса таврӑнӑпӑр-и?» Вӗсем хӑйсен Ҫӳлхуҫине ӗненмеҫҫӗ; вӗсем вара (вӗсем ҫумне сӑнчӑрсем ҫакнӑ) унӑн мӑйӗ тавра. Вӗсем тамӑк ҫыннисем, ӗмӗрлӗхех унта юлӗҫ.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

Тата вӗсем сирӗнтен асап хӑвӑртлатма ыйтаҫҫӗ, ырӑлӑх умӗн (ыйтаҫҫӗ), вӗсем умӗнче асапӑн тӗрлӗ тӗслӗхӗсем пулнӑ пулин те. Чӑнах та, санӑн Ҫӳлхуҫа чӑнах та ҫынсене вӗсен тӗрӗсмарлӑхӗшӗн каҫарать, чӑнах та, санӑн Ҫӳлхуҫа питӗ хытӑ айӑплать.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

Кафирсем вара каланӑ: «Мӗншӗн ун патне (Мухаммада) унӑн Ҫӳлхуҫинчен паллӑ (чудо) антарман?» Чӑнах та, эсӗ асӑрхаттаракан ҫеҫ; кашни халӑхшӑнах кам та пулин ертсе пыраканӗ пур.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

Аллах пӗлет: кашни хӗрарӑм мӗн йӑтса ҫӳрет, мӗн ҫитмест, мӗн ӳсет амӑшӗн варӗнче. Унпа пурин те виҫи пур.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(Аллах) Пур курӑнманнине те, курӑннине те пӗлет; Аслӑ, Ҫӳлти.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

Сирӗнтен кам хӑйӗн сӑмахне пытарать, ӑна уҫҫӑн калать, ҫӗрле пытанать, кӑнтӑрла ҫӳрет.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

Уншӑн (ҫыншӑн) яланах черетпе сыхлакан пирӗштисем пур, малтан та, хыҫалтан та. Вӗсем ӑна Аллах хушнипе сыхлаҫҫӗ. Чӑнах та, Аллах халӑх хӑйӗн пурнӑҫне улӑштармасӑр унӑн пурнӑҫне улӑштармӗ. Енчен те Аллах халӑхшӑн усал тӑвасшӑн пулсан, ӑна никам та хирӗҫ тӑма пултараймасть, вӗсене Унсӑр пуҫне никам та хӳтӗлекен ҫук.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

Вӑл сире ҫиҫӗм кӑтартать, Вӑл хӑрушлӑхпа шанчӑк ҫуратать, Вӑл пӗлӗтсем тӑвать.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

Аслати Ӑна мухтава кӑларчӗ, ангелсем те мухтаса илчӗҫ, мӗншӗн тесен вӗсем Унран хӑрачӗҫ, Аллах вара ҫиҫӗм ячӗ, унтан вӑл ҫиҫӗм ҫине ӳкрӗ, вӗсем вара Аллах пирки тавлашрӗҫ, Вӑл вара Хӑйӗн асапӗнче хаяр.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Аллах патне ҫеҫ чӑн-чӑн кӗлӗ. Аллахсӑр пуҫне вӗсем пуҫҫапакан йӗрӗхсем вӗсене нимӗн те пама пултараймаҫҫӗ, вӗсем аллисене шыва уҫакан ҫынран нимӗнпе те уйрӑлса тӑмаҫҫӗ, ҫапла вара (шыв) ҫӑварне ҫитет. Шыв унӑн ҫӑварне ҫитмесен те. Ӗненменнисен кӗллисем вара ахалех

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

Пурте Аллаха пуҫҫапаҫҫӗ, тӳпере те, ҫӗр ҫинче те, хӑйсен ирӗкӗпе-и, ирӗксӗрлесе-и, ирхине те, каҫхине те хӑйсен мӗлкисем умне пуҫҫапаҫҫӗ.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

Калӑр (Мухаммед): «Кам вӑл тӳпепе ҫӗр хуҫи?» «Аллах» тесе калӑр. Калӑр: «Сирӗншӗн Аллахсӑр пуҫне урӑх хӳтӗлевҫӗсем илме юрать-и, вӗсем хӑйсене усӑ кӳме е сиен кӳме пултараймаҫҫӗ пулсан?» Калӑр: «Суккӑрсем куракансемпе тан-и? Е тӗттӗм ҫутӑпа тан-и? Вӗсем Аллахпа юлташсем тӑваҫҫӗ-и, вӗсем Унӑн пултарулӑхӗ пек пултарма пултараҫҫӗ-и, ҫапла вара икӗ пултарулӑх та вӗсен куҫӗсенче пӗр пек пулччӑр?» Калӑр: «Аллах — пурне те Пултараканӗ, Вӑл — Пурне те Тума Пултаракан Турӑ, Пурне те Тума Пултаракан».

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

Аллах тӳперен шыв (ҫумӑр) янӑ, ҫавӑнпа вӑл (шыв) айлӑмра хӑйӗн пысӑкӑшне кура юхать, унтан юхӑм ишсе ҫӳрекен кӑпӑк илсе пырать. Вутра мӗнле (металлран) ирӗлтерсе ювелир япалисем е хатӗрсем тӑваҫҫӗ, ҫавӑн пек кӑпӑк (так) пулать (хальхи кӑпӑк). Ҫапла вара, Аллах мӗн чӑннипе мӗн суя пулни ҫинчен ытарӑш калать. Кӑпӑк пирки калас пулсан, вӑл нимӗн те мар пулса ҫухалать; анчах ҫынсемшӗн усӑллӑ япала ҫӗр ҫинчех юлать. Ҫапла Аллах ытарӑш тӑвать.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Турӑ чӗннине йышӑнакансемшӗн вӗсене ырӑ сӑвап параҫҫӗ. Унӑн чӗнӗвне пурнӑҫламаннисем вара, ҫӗр ҫинче пурте пулсан тата (плюс) тата ытларах пулсан, вӗсем ҫав япалапа хӑйсене ҫӑлса хӑварнӑ пулӗччӗҫ. Ҫав ҫынсем начар шутланӑ, вӗсен пурӑнмалли ҫуртне пӗтернӗ, ку вара чи начар пурӑнмалли вырӑн.

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

Апла пулсан, Турӑ сире мӗн уҫса пани чӑнлӑх пулнине пӗлекен ҫын суккӑр ҫынпа пӗрех-и? Ӑслӑ ҫынсем ҫеҫ урок илме пултараҫҫӗ,

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(урӑхла каласан) Аллах сӑмахне пурнӑҫлакан тата килӗшӗве пӑсман ҫынсем,

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

Аллах ҫыхӑнтарма хушнине ҫыхӑнтаракансем вара хӑйсен Ҫӳлхуҫинчен хӑраҫҫӗ, усал шутлавран хӑраҫҫӗ.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

Кам та кам хӑйӗн Ҫӳлхуҫине ырлӑх кӳрессе шанса тӑнӑран чӑтӑмлӑ, кӗлӗсем тӑвакан, Эпир панӑ апат-ҫимӗҫӗн пӗр пайне вӑрттӑн е уҫҫӑн тӑкаклакан, усал-тӗселе ырӑпа сирсе яракан ҫын (ырӑ) вӗҫне илет.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(шӑпах) Адн пӗлӗтне, вӗсем унта хӑйсен мӑн аслашшӗсенчен, мӑшӑрӗсенчен, ачисемпе мӑнукӗсенчен тӳрӗ ҫынсемпе пӗрле кӗреҫҫӗ, ангелсем вара вӗсен вырӑнӗсене пур алӑкран та кӗреҫҫӗ;

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(ҫав вӑхӑтрах): «Чӑтӑмлӑхшӑн сире ӑнӑҫу пултӑр», — тет. Ҫапла вара, мӗнле тутлӑ юлашки вырӑн вӑл.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Аллахӑн сӑмахне сӑмах панӑ хыҫҫӑн пӑсакансем, Аллах мӗн хушнине пӑсакансем, ҫӗр ҫинче усал ӗҫсем тӑвакансем; вӗсем ылхан тата пурӑнма япӑх вырӑн илнӗ (Джаханам).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

Аллах кам валли апат-ҫимӗҫ сарать, ӑна чикӗлет (кам валли те). Вӗсем ҫак тӗнчери пурнӑҫпа телейлӗ, ҫак тӗнчери пурнӑҫ леш тӗнчери пурнӑҫпа танлаштарсан (пӗчӗк) киленӗҫ кӑна пулин те.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

Ӗненменнисем вара: «Мӗншӗн-ха ун патне (Мухаммада) унӑн Ҫӳлхуҫинчен паллӑ (чудо) антарман?» (Мухаммед) кала: «Чӑнах та, Аллах кама улталас тет, ҫавна аташтарать, Хӑй умӗнче ӳкӗнекенсене ертсе пырать».

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(ҫавӑн пекех) ӗненекенсем тата вӗсен чӗрисем Аллах ҫинчен аса илсе лӑпланаҫҫӗ. Астӑвӑр, Аллах ҫинчен аса илсен ҫеҫ сирӗн чӗре лӑпланма пултарать.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

Ĕненекенсем, ырӑ ӗҫсем тӑвакансем телей тупӗҫ, ырӑ тавӑрӑну тупӗҫ.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

Çапла вара, эпир сире (Мухаммеда) темиҫе ҫын вилнӗ халӑх патне ятӑмӑр, эсир вӗсене (Корана) вуласа парӑр, вӗсем Ҫӳлти Турра ӗненмеҫҫӗ пулин те. Калӑр: «Вӑл манӑн Ҫӳлхуҫам, Унсӑр пуҫне урӑх турӑ ҫук, эпӗ Ӑна ҫеҫ шанатӑп, Ӑна ҫеҫ ӳкӗнетӗп».

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

Енчен те вулав (Сӑваплӑ кӗнеке) пулнӑ пулсан, унпа тусене чӗтретме, е ҫӗре ҫурма, е вилнисем калаҫма пултарнӑ пулсан, (ку Коран пулнӑ пулӗччӗ). Тӗрӗссипе, пур ӗҫ те Аллахӑн. Ҫавӑнпа та ӗненекенсем пӗлмеҫҫӗ-и, енчен те Аллах ирӗк панӑ пулсан (пур ӗненекенсем те), Аллах пур ҫынсене те ҫул кӑтартса парӗччӗ. Кафирсем вара яланах хӑйсен ӗҫӗсемпе е пурӑнакан вырӑн ҫывӑхӗнче пулса тухнӑ инкексемпе ҫапӑннӑ, Аллах сӑмахӗ киличчен (Меккӑна парӑнтарни). Чӑнах та, Аллах сӑмах панине пӑсмасть.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Чӑнах та, сирӗнтен (Мухаммедран) малтан хӑш-пӗр хыпарҫӑсене мӑшкӑлланӑ, ҫавӑнпа эпӗ кафирсене пӗр вӑхӑт патӑм, унтан вӗсене пӗтертӗм. Ҫапла вара, мӗн тери пысӑк Манӑн асап!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Апла пулсан, кашни чуна хӑй мӗн тунине Турӑ хӳтӗлет-и (ыттисем пекех)? Вӗсем — Аллахшӑн юлташсем. Калӑр: «Вӗсен пахалӑхӗсене асӑнӑр». Е эсир Аллах ҫӗр ҫинче мӗн пӗлменнине каласа парасшӑн-и, е (ун ҫинчен калани) ҫуралнӑ чухнехи сӑмах кӑна. Тӗрӗссипе, кафирсемшӗн вӗсен ултавӗ илемлӗ пек курӑнать, вӗсене (тӗрӗс) ҫул ҫинчен пӑрса яраҫҫӗ. Аллах кама аташтарать, ӑна никам та ҫул кӑтартмасть.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

Вӗсене ҫак тӗнчери пурнӑҫра асаплантараҫҫӗ, леш тӗнчери асап вара, паллах, хаяртарах пулать. Вӗсене Аллахӑн айӑпӗнчен никам та хӳтӗлеме пултараймасть

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

Турра ӗненекенсене пама пулнӑ пӗлӗт ҫинчен калакан ытарӑш (сад пек), ун айӗнче юханшывсем юхаҫҫӗ; яланах ҫимӗҫлӗ те сулхӑнлӑ. Ҫакӑ вӑл — турра ӗненекенсемшӗн юлашки вырӑн; ҫав вӑхӑтрах Турра ӗненмен ҫынсемшӗн юлашки вырӑн — тамӑк.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

Эпир кӗнекене кама панӑ, ҫавсем вара сана (Мухаммеда) мӗн уҫса панӑшӑн савӑнаҫҫӗ, ушкӑнсем хушшинче (еврейсемпе христиансем) унӑн пӗр пайне йышӑнманнисем те пур. Калӑр: «Мана Аллаха пуҫҫапма ҫеҫ хушнӑ, Унпа нимӗн те ҫыхӑнтарман. Эпӗ Ун патне ҫеҫ чӗнетӗп (ҫынсене) тата Ун патне ҫеҫ таврӑнӑп».

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

Ҫапла вара Эпир ӑна (Корана) арабла (чӑн) йӗрке пек ярса патӑмӑр. Енчен те эсир вӗсен кӑмӑлне пӗлӳ ҫитнӗ хыҫҫӑн тытса пыратӑр пулсан, вара сире Аллахӑн (асапӗнчен) хӳтӗлекен е пулӑшакан пулмӗ.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

Чӑнах та, эпир сирӗнтен (Мухаммедран) темиҫе ҫын ятӑмӑр та вӗсене арӑмсемпе йӑхсем патӑмӑр. Апостолӑн, Аллах ирӗк памасӑр, ҫирӗплетӳсем (асамлӑхсем) кӑтартма ирӗк ҫук. Кашни тапхӑр валли (пӗр-пӗр) кӗнеке пур.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

Аллах Хӑй мӗн тӑвас тенине кӑларса пӑрахать те палӑртать. Унпа юнашар — Уммул-Китаб (Лаух Махфуж).

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

Чӑнах та, эпир сире (Мухаммеда) хӑратнӑ е вӗлернӗ (асапсенчен) хӑшне-пӗрне кӑтартсан, сирӗн тивӗҫӗр ӑна ҫитересси кӑна, эпир вара (вӗсен ӗҫӗсене) шута илекенсем.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

Эпир (Аллаха ӗненмен ҫынсен) лаптӑкӗсем патне ҫитнине, унтан (лаптӑксене) вӗсен хӗррисенчен пӗчӗккӗн-пӗчӗккӗн чакарнине курмаҫҫӗ-и вӗсем? Аллах вара саккуна (Хӑйӗн ирӗкӗпе) ҫирӗплетет, Унӑн хушӑвне никам та сирсе яма пултараймасть; Вӑл хӑйӗн шутлавӗсенче пуринчен те хӑвӑртрах.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

Чӑнах та, вӗсенчен малтанхисем (Меккӑри кафирсем) ултав тунӑ, анчах пур ултав та Аллах аллинче пулнӑ. Вӑл кашни ҫын мӗн патне ӑнтӑлнине пӗлет, Турра ӗненменнисем вара камшӑн юлашки (ырӑ) вырӑн пулнине пӗлӗҫ.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

Ӗненменнисем вара: «Эсӗ (Мухаммед) хыпарҫӑ мар», — теҫҫӗ. Калӑр: «Аллахпа кӗнеке пӗлӗвне ӑнланакансем манпа сирӗн хушӑрта свидетельсем пулма ҫителӗклӗ».

الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Alif Lam Mim Ra. Кусем — кӗнекери (Аль-Коран) сӑвӑ йӗркисем. Сирӗн Ҫӳлхуҫаран сирӗн пата (Мухаммед) янӑ кӗнеке чӑн; анчах ҫынсенчен нумайӑшӗ (ӑна) ӗненмеҫҫӗ.

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

Аллах тӳпене юпасемсӗр ҫӗклерӗ, унтан Вӑл престол ҫине ларчӗ. Вӑл хӗвелпе уйӑха пӑхӑнтарнӑ; кашниех малтанах палӑртса хунӑ вӑхӑт тӑрӑх ҫаврӑнать. Вӑл (Хӑй пултарнӑ ҫынсен) ӗҫӗсене йӗркелесе тӑрать, (Хӑйӗн аслӑлӑхӗн) паллисене ӑнлантарса парать, ҫапла вара эсир хӑвӑрӑн Ҫӳлхуҫана тӗл пулассине шанса тӑма пултаратӑр.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Вӑл ҫӗре сарса янӑ, ун ҫинче тусемпе юханшывсем тунӑ. Вӑл пур ҫимӗҫе те мӑшӑрӑн-мӑшӑрӑн тунӑ; Вӑл ҫӗрле кун тӑвать. Чӑнах та, ҫакӑнта шухӑшлакансемшӗн (Аллахӑн аслӑлӑхӗн) паллисем пур.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ҫӗр ҫинче юнашар пайсем пур: иҫӗм ҫырли пахчисем, ӳсентӑрансем, туратлӑ пальма йывӑҫҫисем, туратсӑррисем; ҫав шывпах шӑварнӑ, анчах эпир пӗр ӳсентӑрана тепринчен тути енчен ытларах кӑмӑллатпӑр. Чӑнах та, ҫакӑнта ӑнланакансемшӗн (Аллахӑн аслӑлӑхӗн) паллисем пур.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Эсир тӗлӗнетӗр пулсан, вӗсен ҫапла калани тӗлӗнтерет: «Эпир тӑпра пулса тӑрсан, ҫӗнӗ чӗрчунсем пулса таврӑнӑпӑр-и?» Вӗсем хӑйсен Ҫӳлхуҫине ӗненмеҫҫӗ; вӗсем вара (вӗсем ҫумне сӑнчӑрсем ҫакнӑ) унӑн мӑйӗ тавра. Вӗсем тамӑк ҫыннисем, ӗмӗрлӗхех унта юлӗҫ.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

Тата вӗсем сирӗнтен асап хӑвӑртлатма ыйтаҫҫӗ, ырӑлӑх умӗн (ыйтаҫҫӗ), вӗсем умӗнче асапӑн тӗрлӗ тӗслӗхӗсем пулнӑ пулин те. Чӑнах та, санӑн Ҫӳлхуҫа чӑнах та ҫынсене вӗсен тӗрӗсмарлӑхӗшӗн каҫарать, чӑнах та, санӑн Ҫӳлхуҫа питӗ хытӑ айӑплать.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

Кафирсем вара каланӑ: «Мӗншӗн ун патне (Мухаммада) унӑн Ҫӳлхуҫинчен паллӑ (чудо) антарман?» Чӑнах та, эсӗ асӑрхаттаракан ҫеҫ; кашни халӑхшӑнах кам та пулин ертсе пыраканӗ пур.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

Аллах пӗлет: кашни хӗрарӑм мӗн йӑтса ҫӳрет, мӗн ҫитмест, мӗн ӳсет амӑшӗн варӗнче. Унпа пурин те виҫи пур.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(Аллах) Пур курӑнманнине те, курӑннине те пӗлет; Аслӑ, Ҫӳлти.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

Сирӗнтен кам хӑйӗн сӑмахне пытарать, ӑна уҫҫӑн калать, ҫӗрле пытанать, кӑнтӑрла ҫӳрет.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

Уншӑн (ҫыншӑн) яланах черетпе сыхлакан пирӗштисем пур, малтан та, хыҫалтан та. Вӗсем ӑна Аллах хушнипе сыхлаҫҫӗ. Чӑнах та, Аллах халӑх хӑйӗн пурнӑҫне улӑштармасӑр унӑн пурнӑҫне улӑштармӗ. Енчен те Аллах халӑхшӑн усал тӑвасшӑн пулсан, ӑна никам та хирӗҫ тӑма пултараймасть, вӗсене Унсӑр пуҫне никам та хӳтӗлекен ҫук.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

Вӑл сире ҫиҫӗм кӑтартать, Вӑл хӑрушлӑхпа шанчӑк ҫуратать, Вӑл пӗлӗтсем тӑвать.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

Аслати Ӑна мухтава кӑларчӗ, ангелсем те мухтаса илчӗҫ, мӗншӗн тесен вӗсем Унран хӑрачӗҫ, Аллах вара ҫиҫӗм ячӗ, унтан вӑл ҫиҫӗм ҫине ӳкрӗ, вӗсем вара Аллах пирки тавлашрӗҫ, Вӑл вара Хӑйӗн асапӗнче хаяр.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Аллах патне ҫеҫ чӑн-чӑн кӗлӗ. Аллахсӑр пуҫне вӗсем пуҫҫапакан йӗрӗхсем вӗсене нимӗн те пама пултараймаҫҫӗ, вӗсем аллисене шыва уҫакан ҫынран нимӗнпе те уйрӑлса тӑмаҫҫӗ, ҫапла вара (шыв) ҫӑварне ҫитет. Шыв унӑн ҫӑварне ҫитмесен те. Ӗненменнисен кӗллисем вара ахалех

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

Пурте Аллаха пуҫҫапаҫҫӗ, тӳпере те, ҫӗр ҫинче те, хӑйсен ирӗкӗпе-и, ирӗксӗрлесе-и, ирхине те, каҫхине те хӑйсен мӗлкисем умне пуҫҫапаҫҫӗ.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

Калӑр (Мухаммед): «Кам вӑл тӳпепе ҫӗр хуҫи?» «Аллах» тесе калӑр. Калӑр: «Сирӗншӗн Аллахсӑр пуҫне урӑх хӳтӗлевҫӗсем илме юрать-и, вӗсем хӑйсене усӑ кӳме е сиен кӳме пултараймаҫҫӗ пулсан?» Калӑр: «Суккӑрсем куракансемпе тан-и? Е тӗттӗм ҫутӑпа тан-и? Вӗсем Аллахпа юлташсем тӑваҫҫӗ-и, вӗсем Унӑн пултарулӑхӗ пек пултарма пултараҫҫӗ-и, ҫапла вара икӗ пултарулӑх та вӗсен куҫӗсенче пӗр пек пулччӑр?» Калӑр: «Аллах — пурне те Пултараканӗ, Вӑл — Пурне те Тума Пултаракан Турӑ, Пурне те Тума Пултаракан».

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

Аллах тӳперен шыв (ҫумӑр) янӑ, ҫавӑнпа вӑл (шыв) айлӑмра хӑйӗн пысӑкӑшне кура юхать, унтан юхӑм ишсе ҫӳрекен кӑпӑк илсе пырать. Вутра мӗнле (металлран) ирӗлтерсе ювелир япалисем е хатӗрсем тӑваҫҫӗ, ҫавӑн пек кӑпӑк (так) пулать (хальхи кӑпӑк). Ҫапла вара, Аллах мӗн чӑннипе мӗн суя пулни ҫинчен ытарӑш калать. Кӑпӑк пирки калас пулсан, вӑл нимӗн те мар пулса ҫухалать; анчах ҫынсемшӗн усӑллӑ япала ҫӗр ҫинчех юлать. Ҫапла Аллах ытарӑш тӑвать.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Турӑ чӗннине йышӑнакансемшӗн вӗсене ырӑ сӑвап параҫҫӗ. Унӑн чӗнӗвне пурнӑҫламаннисем вара, ҫӗр ҫинче пурте пулсан тата (плюс) тата ытларах пулсан, вӗсем ҫав япалапа хӑйсене ҫӑлса хӑварнӑ пулӗччӗҫ. Ҫав ҫынсем начар шутланӑ, вӗсен пурӑнмалли ҫуртне пӗтернӗ, ку вара чи начар пурӑнмалли вырӑн.

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

Апла пулсан, Турӑ сире мӗн уҫса пани чӑнлӑх пулнине пӗлекен ҫын суккӑр ҫынпа пӗрех-и? Ӑслӑ ҫынсем ҫеҫ урок илме пултараҫҫӗ,

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(урӑхла каласан) Аллах сӑмахне пурнӑҫлакан тата килӗшӗве пӑсман ҫынсем,

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

Аллах ҫыхӑнтарма хушнине ҫыхӑнтаракансем вара хӑйсен Ҫӳлхуҫинчен хӑраҫҫӗ, усал шутлавран хӑраҫҫӗ.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

Кам та кам хӑйӗн Ҫӳлхуҫине ырлӑх кӳрессе шанса тӑнӑран чӑтӑмлӑ, кӗлӗсем тӑвакан, Эпир панӑ апат-ҫимӗҫӗн пӗр пайне вӑрттӑн е уҫҫӑн тӑкаклакан, усал-тӗселе ырӑпа сирсе яракан ҫын (ырӑ) вӗҫне илет.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(шӑпах) Адн пӗлӗтне, вӗсем унта хӑйсен мӑн аслашшӗсенчен, мӑшӑрӗсенчен, ачисемпе мӑнукӗсенчен тӳрӗ ҫынсемпе пӗрле кӗреҫҫӗ, ангелсем вара вӗсен вырӑнӗсене пур алӑкран та кӗреҫҫӗ;

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(ҫав вӑхӑтрах): «Чӑтӑмлӑхшӑн сире ӑнӑҫу пултӑр», — тет. Ҫапла вара, мӗнле тутлӑ юлашки вырӑн вӑл.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Аллахӑн сӑмахне сӑмах панӑ хыҫҫӑн пӑсакансем, Аллах мӗн хушнине пӑсакансем, ҫӗр ҫинче усал ӗҫсем тӑвакансем; вӗсем ылхан тата пурӑнма япӑх вырӑн илнӗ (Джаханам).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

Аллах кам валли апат-ҫимӗҫ сарать, ӑна чикӗлет (кам валли те). Вӗсем ҫак тӗнчери пурнӑҫпа телейлӗ, ҫак тӗнчери пурнӑҫ леш тӗнчери пурнӑҫпа танлаштарсан (пӗчӗк) киленӗҫ кӑна пулин те.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

Ӗненменнисем вара: «Мӗншӗн-ха ун патне (Мухаммада) унӑн Ҫӳлхуҫинчен паллӑ (чудо) антарман?» (Мухаммед) кала: «Чӑнах та, Аллах кама улталас тет, ҫавна аташтарать, Хӑй умӗнче ӳкӗнекенсене ертсе пырать».

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(ҫавӑн пекех) ӗненекенсем тата вӗсен чӗрисем Аллах ҫинчен аса илсе лӑпланаҫҫӗ. Астӑвӑр, Аллах ҫинчен аса илсен ҫеҫ сирӗн чӗре лӑпланма пултарать.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

Ĕненекенсем, ырӑ ӗҫсем тӑвакансем телей тупӗҫ, ырӑ тавӑрӑну тупӗҫ.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

Çапла вара, эпир сире (Мухаммеда) темиҫе ҫын вилнӗ халӑх патне ятӑмӑр, эсир вӗсене (Корана) вуласа парӑр, вӗсем Ҫӳлти Турра ӗненмеҫҫӗ пулин те. Калӑр: «Вӑл манӑн Ҫӳлхуҫам, Унсӑр пуҫне урӑх турӑ ҫук, эпӗ Ӑна ҫеҫ шанатӑп, Ӑна ҫеҫ ӳкӗнетӗп».

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

Енчен те вулав (Сӑваплӑ кӗнеке) пулнӑ пулсан, унпа тусене чӗтретме, е ҫӗре ҫурма, е вилнисем калаҫма пултарнӑ пулсан, (ку Коран пулнӑ пулӗччӗ). Тӗрӗссипе, пур ӗҫ те Аллахӑн. Ҫавӑнпа та ӗненекенсем пӗлмеҫҫӗ-и, енчен те Аллах ирӗк панӑ пулсан (пур ӗненекенсем те), Аллах пур ҫынсене те ҫул кӑтартса парӗччӗ. Кафирсем вара яланах хӑйсен ӗҫӗсемпе е пурӑнакан вырӑн ҫывӑхӗнче пулса тухнӑ инкексемпе ҫапӑннӑ, Аллах сӑмахӗ киличчен (Меккӑна парӑнтарни). Чӑнах та, Аллах сӑмах панине пӑсмасть.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Чӑнах та, сирӗнтен (Мухаммедран) малтан хӑш-пӗр хыпарҫӑсене мӑшкӑлланӑ, ҫавӑнпа эпӗ кафирсене пӗр вӑхӑт патӑм, унтан вӗсене пӗтертӗм. Ҫапла вара, мӗн тери пысӑк Манӑн асап!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Апла пулсан, кашни чуна хӑй мӗн тунине Турӑ хӳтӗлет-и (ыттисем пекех)? Вӗсем — Аллахшӑн юлташсем. Калӑр: «Вӗсен пахалӑхӗсене асӑнӑр». Е эсир Аллах ҫӗр ҫинче мӗн пӗлменнине каласа парасшӑн-и, е (ун ҫинчен калани) ҫуралнӑ чухнехи сӑмах кӑна. Тӗрӗссипе, кафирсемшӗн вӗсен ултавӗ илемлӗ пек курӑнать, вӗсене (тӗрӗс) ҫул ҫинчен пӑрса яраҫҫӗ. Аллах кама аташтарать, ӑна никам та ҫул кӑтартмасть.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

Вӗсене ҫак тӗнчери пурнӑҫра асаплантараҫҫӗ, леш тӗнчери асап вара, паллах, хаяртарах пулать. Вӗсене Аллахӑн айӑпӗнчен никам та хӳтӗлеме пултараймасть

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

Турра ӗненекенсене пама пулнӑ пӗлӗт ҫинчен калакан ытарӑш (сад пек), ун айӗнче юханшывсем юхаҫҫӗ; яланах ҫимӗҫлӗ те сулхӑнлӑ. Ҫакӑ вӑл — турра ӗненекенсемшӗн юлашки вырӑн; ҫав вӑхӑтрах Турра ӗненмен ҫынсемшӗн юлашки вырӑн — тамӑк.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

Эпир кӗнекене кама панӑ, ҫавсем вара сана (Мухаммеда) мӗн уҫса панӑшӑн савӑнаҫҫӗ, ушкӑнсем хушшинче (еврейсемпе христиансем) унӑн пӗр пайне йышӑнманнисем те пур. Калӑр: «Мана Аллаха пуҫҫапма ҫеҫ хушнӑ, Унпа нимӗн те ҫыхӑнтарман. Эпӗ Ун патне ҫеҫ чӗнетӗп (ҫынсене) тата Ун патне ҫеҫ таврӑнӑп».

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

Ҫапла вара Эпир ӑна (Корана) арабла (чӑн) йӗрке пек ярса патӑмӑр. Енчен те эсир вӗсен кӑмӑлне пӗлӳ ҫитнӗ хыҫҫӑн тытса пыратӑр пулсан, вара сире Аллахӑн (асапӗнчен) хӳтӗлекен е пулӑшакан пулмӗ.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

Чӑнах та, эпир сирӗнтен (Мухаммедран) темиҫе ҫын ятӑмӑр та вӗсене арӑмсемпе йӑхсем патӑмӑр. Апостолӑн, Аллах ирӗк памасӑр, ҫирӗплетӳсем (асамлӑхсем) кӑтартма ирӗк ҫук. Кашни тапхӑр валли (пӗр-пӗр) кӗнеке пур.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

Аллах Хӑй мӗн тӑвас тенине кӑларса пӑрахать те палӑртать. Унпа юнашар — Уммул-Китаб (Лаух Махфуж).

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

Чӑнах та, эпир сире (Мухаммеда) хӑратнӑ е вӗлернӗ (асапсенчен) хӑшне-пӗрне кӑтартсан, сирӗн тивӗҫӗр ӑна ҫитересси кӑна, эпир вара (вӗсен ӗҫӗсене) шута илекенсем.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

Эпир (Аллаха ӗненмен ҫынсен) лаптӑкӗсем патне ҫитнине, унтан (лаптӑксене) вӗсен хӗррисенчен пӗчӗккӗн-пӗчӗккӗн чакарнине курмаҫҫӗ-и вӗсем? Аллах вара саккуна (Хӑйӗн ирӗкӗпе) ҫирӗплетет, Унӑн хушӑвне никам та сирсе яма пултараймасть; Вӑл хӑйӗн шутлавӗсенче пуринчен те хӑвӑртрах.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

Чӑнах та, вӗсенчен малтанхисем (Меккӑри кафирсем) ултав тунӑ, анчах пур ултав та Аллах аллинче пулнӑ. Вӑл кашни ҫын мӗн патне ӑнтӑлнине пӗлет, Турра ӗненменнисем вара камшӑн юлашки (ырӑ) вырӑн пулнине пӗлӗҫ.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

Ӗненменнисем вара: «Эсӗ (Мухаммед) хыпарҫӑ мар», — теҫҫӗ. Калӑр: «Аллахпа кӗнеке пӗлӗвне ӑнланакансем манпа сирӗн хушӑрта свидетельсем пулма ҫителӗклӗ».