۞ اِنَّمَا يَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ يَسْمَعُوْنَ ۗوَالْمَوْتٰى يَبْعَثُهُمُ اللّٰهُ ثُمَّ اِلَيْهِ يُرْجَعُوْنَ
innamā yastajībul-lażīna yasma‘ūn(a), wal-mautā yab‘aṡuhumullāhu ṡumma ilaihi yurja‘ūn(a).
(Аллаһның чакыруын) ишеткән кешеләр генә буйсыналар, ә үлгән кешеләрне Аллаһ терелтәчәк, аннары Аңа кайтарачаклар.
قُلْ لَّآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ اِنِّيْ مَلَكٌۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُۗ اَفَلَا تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ
qul lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu lakum innī malak(un), in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), afalā tatafakkarūn(a).
Әйт (Ий Мөхәммәд!): "Мин сезгә Аллаһ хәзинәләре минем кулымда дип әйтмим, яшерен нәрсәләрне дә белмим һәм сезгә фәрештә дип тә әйтмим. Мин үземә вәхи ителгән нәрсәгә генә иярәм", – дип әйт. Әйт: "Сукыр белән күрү бертигезме? Әйдә уйлап карамыйсызмы?"
اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنٰهُ وَجَعَلْنَا لَهٗ نُوْرًا يَّمْشِيْ بِهٖ فِى النَّاسِ كَمَنْ مَّثَلُهٗ فِى الظُّلُمٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَاۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكٰفِرِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
awa man kāna maitan fa aḥyaināhu wa ja‘alnā lahū nūray yamsyī bihī fin-nāsi kamam maṡaluhū fiẓ-ẓulumāti laisa bikhārijim minhā, każālika zuyyina lil-kāfirīna mā kānū ya‘malūn(a).
Әгәр кеше үлгән иде, аннары Без аны тергездек һәм аңа кешеләр арасында йөрер өчен яктылык бирдек, ул караңгылыкта калып, аннан чыга алмый торган кеше белән бертигез булырмы? Шулай итеп, көферләргә аларның эшләре зиннәтле күренде.
وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ
wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).
Җир яхшы, үсемлекләр Аллаһ рөхсәте белән мул үсә, ә начар туфрак, үскән игеннәр сүнә. Шулай итеп, Без шөкер итүчеләр өчен (бөеклегебезнең) аятьләрен кабат-кабат аңлатабыз.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
Әлбәттә, Без җәһәннәмне җәһәннәм белән тутырачакбыз, җеннәрнең һәм кешеләрнең күбесен җәзалап. Аларның йөрәкләре бар, ләкин аңлау өчен кулланмыйлар (Аллаһуның аятьләрен), күзләре бар, ләкин күрү өчен кулланмыйлар (Аллаһуның кодрәтенә ишарә итәләр), колаклары бар, ләкин ишетү өчен кулланмыйлар (Аллаһуның аятьләрен ). Алар хайваннар кебек, хәтта бозылганнары да. Алар гафилләр.
لِيَمِيْزَ اللّٰهُ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيْثَ بَعْضَهٗ عَلٰى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهٗ جَمِيْعًا فَيَجْعَلَهٗ فِيْ جَهَنَّمَۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ
liyamīzallāhul-khabīṡa minaṭ-ṭayyibi wa yaj‘alal-khabīṡa ba‘ḍahū ‘alā ba‘ḍin fa yarkumahū jamī‘an fa yaj‘alahū fī jahannam(a), ulā'ika humul-khāsirūn(a).
Аллаһ яман нәрсәләрне пакьләрдән аерыр өчен һәм яман нәрсәләрне бер-берсеннән өстен итәр өчен, аннары аларның барысын да өем итеп җыеп, җәһәннәмгә ташлар өчен.
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ
wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).
Алар арасында синең Коръәнгә колак салучылар да бар, әй Мөхәммәд пәйгамбәр. Син саңгырауларга ишеттерә алырсыңмы, алар аңламасалар да?
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ
wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).
Аларның арасында сиңа караучылар да бар. Әмма син сукырларга игътибар итмәсәләр дә, аларны туры юлга күндерә аласыңмы?
اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يَكُوْنُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ۘ يُضٰعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۗمَا كَانُوْا يَسْتَطِيْعُوْنَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوْا يُبْصِرُوْنَ
ulā'ika lam yakūnū mu‘jizīna fil-arḍi wa mā kāna lahum min dūnillāhi min auliyā'(a), yuḍā‘afu lahumul-‘ażāb(u), mā kānū yastaṭī‘ūnas-sam‘a wa mā kānū yubṣirūn(a).
Алар җир өстендә (Аллаһның газабын) туктата алмаслар, һәм аларга Аллаһтан башка ярдәмче дә булмас. Аларга җәза икеләтә булды. Алар (хакыйкатьне) ишетә дә, күрә дә алмаслар.
۞ مَثَلُ الْفَرِيْقَيْنِ كَالْاَعْمٰى وَالْاَصَمِّ وَالْبَصِيْرِ وَالسَّمِيْعِۗ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ࣖ
maṡalul-farīqaini kal-a‘mā wal-aṣammi wal-baṣīri was-samī‘(i), hal yastawiyāni maṡalā(n), afalā tażakkarūn(a).
Ике төркем (кәферләр һәм мөэминнәр) арасындагы мисал, сукыр һәм саңгырау кешеләр, шулай ук күрә һәм ишетә алучылар кебек. Бу ике төркем бер үк нәрсәдәме? Әйә сез гыйбрәт алмыйсызмы?
قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).
(Мөхәммәд пәйгамбәр) әйт: "Күкләрнең һәм җирнең Раббысы кем?" "Аллаһ", - дип әйт. Әйт: "Аллаһтан башка дуслар тоту сезгә дөресме, алар үзләренә файда яки зыян китерә алмыйлар бит?" Әйт: "Сукырлар белән күрүчәннәр бертигезме? Яки караңгылык белән яктылык бертигезме? Алар Аллаһка Аның яратышы кебек үк яратучыны тиңдәш итәләрме, шуның белән ике яратылыш та аларның күзләрендә охшашмы?" Әйт: "Аллаһ һәрнәрсәне яратучы һәм Ул – бөек, бөек Аллаһ".
۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ
afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
Аллаһ сиңа вәхий кылган Коръәннең хак икәнен белгән кеше сукыр кеше белән бертигез булырмы? Аның белән фәкать гакыллы кешеләр генә вәгазьләнә алырлар.
۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Аллаһ мисал китерә: башка кеше кулында булган, бернәрсәгә дә көче җитмәгән бер кол, Без аңа яхшы ризык бирдек, аннары ул шул ризыкның бер өлешен яшерен һәм ачык итеп сарыф итте. Алар бер үк нәрсәдәме? Барлык мактау Аллаһка гына хас, ләкин күбесе белми.
وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلَيْنِ اَحَدُهُمَآ اَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّهُوَ كَلٌّ عَلٰى مَوْلٰىهُ ۗ اَيْنَمَا يُوَجِّهْهُّ لَا يَأْتِ بِخَيْرٍ ۖهَلْ يَسْتَوِيْ هُوَۙ وَمَنْ يَّأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ
wa ḍaraballāhu maṡalar rajulaini aḥaduhumā abkamu lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa huwa kallun ‘alā maulāh(u), ainamā yuwajjihhu lā ya'ti bikhair(in), hal yastawī huw(a), wa may ya'muru bil-‘adli wa huwa ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Аллаһ шулай ук мисал китерде: ике ирнең берсе телсез иде, бернәрсә дә эшли алмый иде, һәм ул үзенең валисенә йөк булды, кая җибәрелсә дә , бернинди файда китерә алмый иде. Бу кеше гаделлекне әмер итүче һәм туры юлда булган кеше белән бертигез булырмы?
۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ
waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).
(Мөхәммәд пәйгамбәр) аларга ике ирне мисал китер: берсенә (кафир) ике йөзем бакчасы бирдек һәм ике бакчаны да хөрмә агачлары белән әйләндереп алдык, һәм алар арасын бер иген ясадык.
قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ
qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).
(Мөхәммәд пәйгамбәр) әйт: "Мин сезне вәхи белән генә куркытам." Әмма саңгырау кешеләр кисәтелгәндә чакыруны ишетмиләр.
اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَتَكُوْنَ لَهُمْ قُلُوْبٌ يَّعْقِلُوْنَ بِهَآ اَوْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۚ فَاِنَّهَا لَا تَعْمَى الْاَبْصَارُ وَلٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوْبُ الَّتِيْ فِى الصُّدُوْرِ
afalam yasīrū fil-arḍi fa takūna lahum qulūbuy ya‘qilūna bihā au āżānuy yasma‘ūna bihā, fa innahā lā ta‘mal-abṣāru wa lākin ta‘mal-qulūbul-latī fiṣ-ṣudūr(i).
Шулай итеп, алар җир өстендә йөрмәделәрме, хәтта йөрәкләре (акыллары) аңласын, колаклары ишетсен өчен? Чынлыкта, күзләр сукыр түгел, ләкин күкрәктәге йөрәк сукыр.
اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ
am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).
Яки син аларның күбрәге ишетә яки аңлый дип уйлыйсыңмы? Алар, сыер кебек кенә, бәлки, хак юлдан адашканнар да.
وَلَوْ نَزَّلْنٰهُ عَلٰى بَعْضِ الْاَعْجَمِيْنَ ۙ
wa lau nazzalnāhū ‘alā ba‘ḍil-a‘jamīn(a).
Әгәр Без аны гарәп булмаган бер төркемгә иңдергән булсак,
اِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).
Әлбәттә, син үлекләргә ишеттерә алмыйсың һәм (һәм) саңгырауларга да кычкыруны ишеттерә алмыйсың, әгәр алар йөзләрен ялганга тотсалар.
وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِى الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ
wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).
Син сукырларны адашу юлыннан туры юлга күндерә алмассың. Син ишеттерә алмассың, фәкать Безнең аятьләребезгә ышанучылар, аннары тәүбә итеп, ислам динен кабул итүчеләргә.
فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).
Әлбәттә, син үлекләргә ишеттерә алмассың, һәм саңгырауларга да кычкырып хәбәр җиткерә алмассың, әгәр алар йөзләрен бушатып артларына борылсалар.
وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ
wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).
Син сукырларны адашу юлыннан туры юлга күндерә алмассың. Син (Аллаһның күрсәтмәләрен) ишетә алмассың, фәкать Безнең аятьләребезгә ышанучыларны гына тыңлый алырсың, аннары алар мөселман булырлар.
وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ۙ
wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u).
Сукырлар белән күрүчеләр бертигез түгел,
وَلَا الظُّلُمٰتُ وَلَا النُّوْرُۙ
wa laẓ-ẓulumātu wa lan-nūr(u).
һәм яктылык кебек караңгы түгел,
وَلَا الظِّلُّ وَلَا الْحَرُوْرُۚ
wa laẓ-ẓillu wa lal-ḥarūr(u).
һәм күләгәлеләре эсселәре белән бер үк түгел,
وَمَا يَسْتَوِى الْاَحْيَاۤءُ وَلَا الْاَمْوَاتُۗ اِنَّ اللّٰهَ يُسْمِعُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَمَآ اَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَّنْ فِى الْقُبُوْرِ
wa mā yastawil-aḥyā'u wa lal-amwāt(u), innallāha yusmi‘u may yasyā'(u), wa mā anta bimusmi‘im man fil-qubūr(i).
Һәм тере кешеләр үлгәннәр белән бертигез түгел. Әлбәттә, Аллаһ теләгән кешесенә ишеттерә, ә син кабердәге кешеләргә ишеттерә алмассың.
اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ عَلٰى نُوْرٍ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗفَوَيْلٌ لِّلْقٰسِيَةِ قُلُوْبُهُمْ مِّنْ ذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
afaman syaraḥallāhu ṣadrahū lil-islāmi fahuwa ‘alā nūrim mir rabbih(ī), fawailul lil-qāsiyati qulūbuhum min żikrillāh(i), ulā'ika fī ḍalālim mubīn(in).
Аллаһ тарафыннан Ислам динен кабул итү өчен күңелләре ачылган, аннары Раббыларыннан яктылык алган кешеләр (таштан булган күңелләре булган кешеләр белән бертигезме? Аллаһны искә алу белән күңелләре туңган кешеләргә ни үкенеч! Алар ачык адашуда.
ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيْهِ شُرَكَاۤءُ مُتَشٰكِسُوْنَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
Ḍaraballāhu maṡalar rajulan fīhi syurakā'u mutasyākisūna wa rajulan salamal lirajulin hal yastawiyāni maṡalā(n), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Аллаһ мисал китерә: бер ирнең хуҗасы берничә кеше белән бәхәсләшкән, һәм бер кеше тулысынча бер кешенеке булган бер кол. Ике колның хәле бертигезме? Мактау Аллаһыга хас, ләкин аларның күбрәге белмиләр.
وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ
wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).
Сукырлар белән күрүчеләр бертигез түгел, шулай ук иман китереп изге гамәлләр кылучылар белән явызлык эшләүчеләр бертигез түгел. Сез бик аз гына өйрәнәсез.
اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِى الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma au tahdil-‘umya wa man kāna fī ḍalālim mubīn(in).
Син (Мөхәммәд пәйгамбәр) саңгырау кешегә ишеттерә аласыңмы, әллә сукыр кешегә һәм ачык адашуда калган кешегә туры юлны күрсәтә аласыңмы?
اَفَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُ وَاَضَلَّهُ اللّٰهُ عَلٰى عِلْمٍ وَّخَتَمَ عَلٰى سَمْعِهٖ وَقَلْبِهٖ وَجَعَلَ عَلٰى بَصَرِهٖ غِشٰوَةًۗ فَمَنْ يَّهْدِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ اللّٰهِ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ
afa ra'aita manittakhaża ilāhahū hawāhu wa aḍallahullāhu ‘alā ‘ilmiw wa khatama ‘alā sam‘ihī wa qalbihī wa ja‘ala ‘alā baṣarihī gisyāwah(tan), famay yahdīhi mim ba‘dillāh(i), afalā tażakkarūn(a).
Күрдеңме, нәфесен үзенә илаһ итеп алган, Аллаһ аны белә торып адаштырган, колагына һәм йөрәгенә мөһерләгән һәм күзенә пәрдә салган кешене? Аллаһ адаштырганнан соң аны кем туры юлга күндерә алыр? Әйә сез вәгазьләнмисезме?
اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗوَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَتَمَتَّعُوْنَ وَيَأْكُلُوْنَ كَمَا تَأْكُلُ الْاَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ
innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wal-lażīna kafarū yatamatta‘ūna wa ya'kulūna kamā ta'kulul-an‘āmu wan-nāru maṡwal lahum.
Аллаһ, иман китереп изге гамәлләр кылган мөэминнәрне, әлбәттә, асларыннан елгалар ага торган җәннәтләргә кертер, көферләр исә (дөньяның) ләззәтләреннән файдаланырлар һәм хайваннар ашаган кебек ашыйлар, һәм (киләчәктә) аларның барачак урыннары җәһәннәмдер.
مَثَلُ الَّذِيْنَ حُمِّلُوا التَّوْرٰىةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوْهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ اَسْفَارًاۗ بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ
maṡalul-lażīna ḥummilut-taurāta ṡumma lam yaḥmilūhā kamaṡalil-ḥimāri yaḥmilu asfārā(n), bi'sa maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātillāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Тәүратны күтәреп бару бурычы йөкләнгән, ләкин аны күтәрмәгән (аның белән гамәл кылмаган) кешеләрнең мисалы, калын китап күтәргән ишәк кебектер. Аллаһ аятьләрен ялганга тотучыларның мисалы нинди яман. Аллаһ залимнәрне туры юлга күндермәс.
اَفَمَنْ يَّمْشِيْ مُكِبًّا عَلٰى وَجْهِهٖٓ اَهْدٰىٓ اَمَّنْ يَّمْشِيْ سَوِيًّا عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
afamay yamsyī mukibban ‘alā wajhihī ahdā ammay yamsyī sawiyyan ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Йөзе белән аска карап шуышып баручы кеше туры юлда күбрәкме, әллә туры юлда туры йөрүче кешеме?