حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

وَالْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۙ

wal-kitābil-mubīn(i).

Per el ben del Liber ciar (Al-Qur’an),

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ فِيْ لَيْلَةٍ مُّبٰرَكَةٍ اِنَّا كُنَّا مُنْذِرِيْنَ

innā anzalnāhu fī lailatim mubārakatin innā kunnā munżirīn(a).

veramente l’emm mandà giò in una nott benedeta. ) Defatt, sem Nui che damm l’avvertiment.

فِيْهَا يُفْرَقُ كُلُّ اَمْرٍ حَكِيْمٍۙ

fīhā yufraqu kullu amrin ḥakīm(in).

In (quela sira) l’è stà spiegà tüt chel che l’era pien de savieza,

اَمْرًا مِّنْ عِنْدِنَاۗ اِنَّا كُنَّا مُرْسِلِيْنَۖ

amram min ‘indinā, innā kunnā mursilīn(a).

(cioè) questiun de la Nostra part. Defatt, sem Num che g’hem mandà i messagg,

رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُۗ

raḥmatam mir rabbik(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

come una misericordia del to Signor. Defatt, L’è Onni-ascoltant, Onni-Savent,

رَبِّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَاۘ اِنْ كُنْتُمْ مُّوْقِنِيْنَ

rabbis-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, in kuntum mūqinīn(a).

Dio (che mantegn) el ciel e la terra e quel che l’è intra luur; se l’è gent che cred.

لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ ۗرَبُّكُمْ وَرَبُّ اٰبَاۤىِٕكُمُ الْاَوَّلِيْنَ

lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), rabbukum wa rabbu ābā'ikumul-awwalīn(a).

G’he nissun di olter che Luu, Luu che dà la vita e el causa la mort. (L’è) el tò Dé e el Dé di tò antenà.

بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ يَّلْعَبُوْنَ

bal hum fī syakkiy yal‘abūn(a).

Ma g’han di dùbi, se giœgan.

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى السَّمَاۤءُ بِدُخَانٍ مُّبِيْنٍ

fartaqib yauma ta'tis-samā'u bidukhānim mubīn(in).

Donca speta el dì induè el ciel purtarà nebbia limpida,

يَغْشَى النَّاسَۗ هٰذَا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yagsyan-nās(a), hāżā ‘ażābun alīm(un).

che includ i òmm. Chesta l’è una puniziun dolorusa.

رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ اِنَّا مُؤْمِنُوْنَ

rabbanaksyif ‘annal-‘ażāba innā mu'minūn(a).

(I pregaven): "O noster Signor, leva via quest torment de nun. Efetivament, credem."

اَنّٰى لَهُمُ الذِّكْرٰى وَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مُّبِيْنٌۙ

annā lahumuż-żikrā wa qad jā'ahum rasūlum mubīn(un).

Cuma pudevan ricef un avvertiment, anca se (prima) un Messagger l’era vegnuu per spiegar-i,

ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوْا مُعَلَّمٌ مَّجْنُوْنٌۘ

Ṡumma tawallau ‘anhu wa qālū mu‘allamum majnūn(un).

pò se sun voltà via de lù e g’han dì: “L’è un òmm che aceta i insegnament (dei olter) e l’è un matt.”

اِنَّا كَاشِفُوا الْعَذَابِ قَلِيْلًا اِنَّكُمْ عَاۤىِٕدُوْنَۘ

innā kāsyiful-‘ażābi qalīlan innakum ‘ā'idūn(a).

Effetivament (se) Cavem via el torment domà un poo, naturalment te turnarè (negar).

يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرٰىۚ اِنَّا مُنْتَقِمُوْنَ

yauma nabṭisyul baṭsyatal kubrā, innā muntaqimūn(a).

(Regorda) el dì (quand) I g’hem colpì fort. Rispunderem de sicür.

۞ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ كَرِيْمٌۙ

wa laqad fatannā qablahum qauma fir‘auna wa jā'ahum rasūlun karīm(un).

E ancamò, prima de luur g’hem veramente provà el popul del Faraon e g’he l’è vegnuu un nobil Messagger,

اَنْ اَدُّوْٓا اِلَيَّ عِبَادَ اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌۙ

an addū ilayya ‘ibādallāh(i), innī lakum rasūlun amīn(un).

(disend), "Lassèm i servitur de Allah (i Fiœi de Israel). Defatt, mi sun un messagger (de Allah) del qual pœdet fidass,

وَّاَنْ لَّا تَعْلُوْا عَلَى اللّٰهِ ۚاِنِّيْٓ اٰتِيْكُمْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۚ

wa al lā ta‘lū ‘alallāh(i), innī ātīkum bisulṭānim mubīn(in).

e no vèss orgoglius de Allah. Efetivament, vegni da ti cun di prœuf ciar.

وَاِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ اَنْ تَرْجُمُوْنِۚ

wa innī ‘użtu birabbī wa rabbikum an tarjumūn(i).

E cerco rifugio in del me Signor e in del to Signor, di to menacc de lapidar-m,

وَاِنْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا لِيْ فَاعْتَزِلُوْنِ

wa il lam tu'minū lī fa‘tazilūn(i).

e se te credet minga in mi, alura lassam (guida i Fiœi de Israel)."

فَدَعَا رَبَّهٗٓ اَنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُوْنَ

fa da‘ā rabbahū anna hā'ulā'i qaumum mujrimūn(a).

Poeu lü (Mosé) g’ha pregà el sò Signur: “Efetivament, chesti chi sun un popul pecadur (affrettà la puniziun sü de luur).”

فَاَسْرِ بِعِبَادِيْ لَيْلًا اِنَّكُمْ مُّتَّبَعُوْنَۙ

fa asri bi‘ibādī lailan innakum muttaba‘ūn(a).

(Allah l’ha dit), “Donca camina cunt i me servitur de nott, de sicür te serès inseguì,

وَاتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْوًاۗ اِنَّهُمْ جُنْدٌ مُّغْرَقُوْنَ

watrukil-baḥra rahwā(n), innahum jundum mugraqūn(a).

e che el mar se separa. Efetivament, sun luur, l’esercit che sarà affogà."

كَمْ تَرَكُوْا مِنْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۙ

kam tarakū min jannātiw wa ‘uyūn(in).

Quant giardin e surgent g’han lassà,

وَّزُرُوْعٍ وَّمَقَامٍ كَرِيْمٍۙ

wa zurū‘iw wa maqāmin karīm(in).

anca bei giardin e residenz,

وَّنَعْمَةٍ كَانُوْا فِيْهَا فٰكِهِيْنَۙ

wa na‘matin kānū fīhā fākihīn(a).

e i piaser che pœden goder lì,

كَذٰلِكَ ۗوَاَوْرَثْنٰهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَۚ

każālik(a), wa auraṡnāhā qauman ākharīn(a).

inscì, e Num l’emm lassà (tüt) a olter gent.

فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُۗ وَمَا كَانُوْا مُنْظَرِيْنَ ࣖ

famā bakat ‘alaihimus-samā'u wal-arḍ(u), wa mā kānū munẓarīn(a).

Donca el ciel e la terra g’han minga piandü per luur e g’han minga dà un ritardo.

وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۙ

wa laqad najjainā banī isrā'īla minal-‘ażābil-muhīn(i).

E ancamò, Num g’hem salvad i Fiœi de Israel de un torment umiliant,

مِنْ فِرْعَوْنَ ۗاِنَّهٗ كَانَ عَالِيًا مِّنَ الْمُسْرِفِيْنَ

min fir‘aun(a), innahū kāna ‘āliyam minal-musrifīn(a).

da (el torment del) Faraon, ancamò, l’era una persona arrogant, anca quei che trasgredevan.

وَلَقَدِ اخْتَرْنٰهُمْ عَلٰى عِلْمٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ ۚ

wa laqadikhtarnāhum ‘alā ‘ilmin ‘alal-‘ālamīn(a).

E ancamò, Num g’hem scernì (i Fiœi de Israel) cun la (Nostra) savè sora tüt i naziun (en chel temp).

وَاٰتَيْنٰهُمْ مِّنَ الْاٰيٰتِ مَا فِيْهِ بَلٰۤـؤٌا مُّبِيْنٌ

wa ātaināhum minal-āyāti mā fīhi balā'um mubīn(un).

E Num g’hem dait intra i segn (de la Nostra grandeza) vergot ind el qual g’è una vera benedizion.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ لَيَقُوْلُوْنَۙ

inna hā'ulā'i layaqūlūn(a).

Efetivament, luur (i politeist) dirann de sicür,

اِنْ هِيَ اِلَّا مَوْتَتُنَا الْاُوْلٰى وَمَا نَحْنُ بِمُنْشَرِيْنَ

in hiya illā mautatunal-ūlā wa mā naḥnu bimunsyarīn(a).

G'he no la mort che la mort in chestu mund. E nuèter serem minga resuscità,

فَأْتُوْا بِاٰبَاۤىِٕنَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

fa'tū bi'ābā'inā in kuntum ṣādiqīn(a).

Donca purta (inderè) i noster antenà se l’è vera."

اَهُمْ خَيْرٌ اَمْ قَوْمُ تُبَّعٍۙ وَّالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ اَهْلَكْنٰهُمْ اِنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ

ahum khairun am qaumu tubba‘(in), wal-lażīna min qablihim, ahlaknāhum innahum kānū mujrimīn(a).

Sun luur (i politeist) meji o i Tubba’, e quei prima de luur che g’hem distrutt perché l’eran veramente pecadur.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

E Num g’hem minga giugà a crear el ciel e la terra e chel che l’è intra luur.

مَا خَلَقْنٰهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā khalaqnāhumā illā bil-ḥaqqi wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Num i g’hem minga creà se minga cun haq (a destra), ma la magiur part de luur la sa minga.

اِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيْقَاتُهُمْ اَجْمَعِيْنَ ۙ

inna yaumal-faṣli mīqātuhum ajma‘īn(a).

Efetivament, in del dì del giudizi (Doomsday) sarà el temp promess per tüt luur,

يَوْمَ لَا يُغْنِيْ مَوْلًى عَنْ مَّوْلًى شَيْـًٔا وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَۙ

yauma lā yugnī maulan ‘am maulan syai'aw wa lā hum yunṣarūn(a).

(var a dì) in del dì (induè) un amì l’è minga capas de purtà vantagg a un olter amì e g’he sarà minga jütt,

اِلَّا مَنْ رَّحِمَ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ

illā mar raḥimallāh(u), innahū huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

A parte per quei che Allah g’ha dà pietà. Defatt, L’è Onnipotente, Misericordios.

اِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّوْمِۙ

inna syajarataz-zaqqūm(i).

Che albero de zaqqum,

طَعَامُ الْاَثِيْمِ ۛ

°a‘āmul-aṡīm(i).

mangià per i gent che pecan tant.

كَالْمُهْلِ ۛ يَغْلِيْ فِى الْبُطُوْنِۙ

kal-muhl(i), yaglī fil-buṭūn(i).

Cuma el ram liquid che büla in del stomach,

كَغَلْيِ الْحَمِيْمِ ۗ

kagalyil-ḥamīm(i).

come l’aqua calda bollida.

خُذُوْهُ فَاعْتِلُوْهُ اِلٰى سَوَاۤءِ الْجَحِيْمِۙ

khużūhu fa‘tilūhu ilā sawā'il-jaḥīm(i).

Ciapa-l e trascina-l in mezz a l'infern,

ثُمَّ صُبُّوْا فَوْقَ رَأْسِهٖ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيْمِۗ

Ṡumma ṣubbū fauqa ra'sihī min ‘azābil-ḥamīm(i).

e dopu versar sül sò cap la puniziun (de) aqua calda.”

ذُقْۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْكَرِيْمُ

Żuq, innaka antal-‘azīzul-karīm(u).

“Sentila, te set daver una persona putent e nobil.”

اِنَّ هٰذَا مَا كُنْتُمْ بِهٖ تَمْتَرُوْنَ

inna hāżā mā kuntum bihī tamtarūn(a).

Defatt, chesta l’è la puniziun che una volta g’he dubità.

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ مَقَامٍ اَمِيْنٍۙ

innal-muttaqīna fī maqāmin amīn(in).

Defatt, quei che sun pia sun en un sit sicür,

فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ ۙ

fī jannātiw wa ‘uyūn(in).

(cioè) in di giardin e in di surgent,

يَّلْبَسُوْنَ مِنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَقٰبِلِيْنَۚ

yalbasūna min sundusiw wa istabraqim mutaqābilīn(a).

g’havevan sü la seda fina e la seda grossa, (se sedevan) l’un vers l’olter,

كَذٰلِكَۗ وَزَوَّجْنٰهُمْ بِحُوْرٍ عِيْنٍۗ

każālik(a), wa zawwajnāhum biḥūrin ‘īn(in).

Inscì, alura g’hem dà di coppi de angel cun di bei œgg.

يَدْعُوْنَ فِيْهَا بِكُلِّ فَاكِهَةٍ اٰمِنِيْنَۙ

yad‘ūna fīhā bikulli fākihatin āminīn(a).

En lù pœden dumandà tüt i tip de früta en mod sicür e segür,

لَا يَذُوْقُوْنَ فِيْهَا الْمَوْتَ اِلَّا الْمَوْتَةَ الْاُوْلٰىۚ وَوَقٰىهُمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِۙ

lā yażūqūna fīhal-mauta illal-mautatal-ūlā, wa waqāhum ‘ażābal-jaḥīm(i).

gustaràn no la mort en lù olter che la prima mort (in del mund). Allah i prutegh de la puniziun del infern,

فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكَۚ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

faḍlam mir rabbika żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

l’è un don del to Signor. Inscì l’è la grand vittoria.

فَاِنَّمَا يَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

fa innamā yassarnāhu bilisānika la‘allahum yatażakkarūn(a).

Defatt, Num g’hem renduu facil el Coran in de la tò lengua perché pœden imparal.

فَارْتَقِبْ اِنَّهُمْ مُّرْتَقِبُوْنَ ࣖࣖ

fartaqib innahum murtaqibūn(a).

Donca speta; ancamò, sun (anca) drée a spetà.