تُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَتُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ
tūlijul-laila fin-nahāri wa tūlijun-nahāra fil-laili wa tukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa tukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa tarzuqu man tasyā'u bigairi ḥisāb(in).
Jumax arumax ururuw uchasma ukat ururus arumaruw uchasma. Ukat Jumaw jakirinakar jiwatanakat apsusma, ukat jiwatanakarus jakirinak taypit apsusma. Ukat khitirutï munkta ukaruw jan jaktʼasis manqʼañanak churtajja” sasa.
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۙ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri la'āyātil li'ulil-albāb(i).
Chiqansa, alaxpachanaka ukat aka uraqinak lurañanxa, ukat arumax urus mayjtʼayasiñanxa, chimpunakax utjiwa (Allah jachʼa kankañapa) khitinakatix amuyapki ukanakatakixa,
فَالِقُ الْاِصْبَاحِۚ وَجَعَلَ الَّيْلَ سَكَنًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ
fāliqul-iṣbāḥ(i), wa ja‘alal-laila sakanaw wasy-syamsa wal-qamara ḥusbānā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).
Jupax alwax qhant’ayäna ukat arumax samarañatakiw lurarakïna, ukat (lurawayxänwa) intimpi phaxsimpi jakthapiñataki. Ukaw Allah, Taqi ch’aman, Taqi kun yatirin kamachipawa.
اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ
inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).
Chiqansa, arumampi urumpi turkakipäwinxa ukhamaraki kunatix Allah jupax alaxpachan ukhamarak aka uraqin lurawayki ukanakanxa, chimpunakax utjiwa khitinakatix Allah ukar axsarapki ukanakataki.
اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ
allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).
Allah jupax alaxpacharux jan pilaranakampiw sartayäna (kunjamtix) uñjapkta ukhama, ukatx Jupax Tronon qunt’asiwayi. Jupax intimpi phaxsimpiruw apnaqäna; sapa mayniw mä pachaparjam sarnaqapxi. Jupaw (Uñtatanakapan) lurawinakap wakicht’i, ukat chimpunaka (jach’a kankañapa) qhanañchi, ukhamat Tatitumampi jikisiñamataki.
وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Ukat Jupaw aka oraqe chʼalljjtayäna, uka patjjarojj qollunaka, jawiranak lurarakïna. Ukat jupampiw taqi achunak panin luratayna; Jupax arumax ururuw tukuyi. Chiqansa, ukanx chimpunakax utjiwa (Allah jach’a kankañapa) khitinakatix amuyt’apki ukanakataki.
وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَاۤىِٕبَيْنِۚ وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ
wa sakhkhara lakumusy-syamsa wal-qamara dā'ibaīn(i), wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a).
Ukat Jupax intimpi phaxsimpiw jumarux katuyapxtam, sapa kutiw (órbitas ukanakan) muyuntapxi; ukatsti arumasa, urusa jumaruw katuyapxtam.
وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۙ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۗوَالنُّجُوْمُ مُسَخَّرٰتٌۢ بِاَمْرِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَۙ
wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a), wasy-syamsa wal-qamar(a), wan-nujūmu musakhkharātum bi'amrih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Jupaw arumas urusa, intix phaxsisa jumar katuyatayna, ukat warawaranakax kamachiparjamaw apnaqatäpxi. Chiqansa, kunatix chiqpachapuniw chimpunakax utji (Allah jach’a kankañapa) khitinakatix amuyapki ukanakataki,
وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا
wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).
Ukat arumax ururus pä chimpunak lurapxta (Jach’a kankañasataki), ukatx aruman chimpup chhaqtayapxta ukat urun chimpup qhant’ayapxarakta, ukhamat jumanakax (janit) Tatitumat khuyapayasiñ thaqhapxañamataki, ukat qawqha maranakas ukat (tiempo) jakthapiwinak yatipxañamataki. Ukat Taqi kuns sum qhanañchapxta.
وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ
wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).
Ukat Jupaw aruma, uru, intix phaxsi lurawayi, sapa mayniw jupanakan órbitapan sarnaqapxi.
وَهُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
qālū a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).
Ukat Jupaw jakañ churaraki ukat jiwañaruw puriyi, ukat Jupaw aruman urumpi turkakipäwipsa kamachi. ¿Janit amuyapkta?
يُقَلِّبُ اللّٰهُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ
yuqallibullāhul-laila wan-nahār(a), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).
Allah ukax arumax urumpiw lantintaski. Chiqansa, ukanx mä yatichäwiw utjañapa khitinakatix (filo) uñjapki ukanakataki.
وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ اَرَادَ اَنْ يَّذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوْرًا
wa huwal-lażī ja‘alal-laila wan-nahāra khilfatal liman arāda ay yażżakkara au arāda syukūrā(n).
Ukat Jupax (ukhamarakiw) arumax urus mayjt’ayaraki, khitinakatix yatichäwinak yatiqañ munapki jan ukax yuspärañ munapki ukanakataki.
اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
¿Janit uñjapkiti, Nayan arumax jupanakan samarañapataki, ukat ururus qhant’ayawaytanxa? Chiqpachansa, ukanwa iyawsiri markatakix chimpunakax utji.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۖ كُلٌّ يَّجْرِيْٓ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى وَّاَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
alam tara annallāha yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-laili wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī ilā ajalim musammaw wa annallāha bimā ta‘malūna khabīr(un).
¿Janit uñjapkta Allah-ax arumax ururuw mayachthapi ukat urux arumaruw mayachthapi, ukat Intix phaxsirus apnaqawayi, sapa mayniw mä amtat pachakamax thakhiparjam t’ijtapxi? Chiqansa, Allah jupax Kuntix lurapkta ukanakamp uñt’atawa.
يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِۚ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مَا يَمْلِكُوْنَ مِنْ قِطْمِيْرٍۗ
yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-lail(i), wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī mā yamlikūna min qiṭmīr(in).
Arumax ururu, ururus arumaruw uchatayna ukat intimpi phaxsimpiruw apnaqatayna, sapa mayniw mä amtat pachaparjam muyuntapxäna. Juparuw (lurañapa) akax Allah Tatitumax, Jupaw taqi reinonakax utji. Ukat khitinakatix jumanakax (adoración) sapkta ukanakax Allah uksat sipanx janiw kunas mä epidermis ukham jisk’a utjkiti.
وَاٰيَةٌ لَّهُمُ الَّيْلُ ۖنَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَاِذَا هُمْ مُّظْلِمُوْنَۙ
wa āyatul lahumul-lailu naslakhu minhun-nahāra fa'iżā hum muẓlimūn(a).
Ukat mä chimpu (Allah jach’a kankañapa) jupanakatakix arumawa; Uka urux (aruma) apsusipxta, ukatx jank’akiw jupanakax (ch’amakan) jikxatasipxäna,
لَا الشَّمْسُ يَنْۢبَغِيْ لَهَآ اَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا الَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۗوَكُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ
lasy-syamsu yambagī lahā an tudrikal-qamara wa lal-lailu sābiqun-nahār(i), wa kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).
Intix janiw phaxsir katjañjamäkiti, ukat arumax janiw ururux puriñjamäkiti. Sapa mayniw jupanakan órbitaparjam muyunti.
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۚ يُكَوِّرُ الَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اَلَا هُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفَّارُ
khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), yukawwirul-laila ‘alan-nahāri wa yukawwirun nahāra ‘alal-laili wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), alā huwal-‘azīzul-gaffār(u).
Jupaw alaxpachasa, aka uraqisa chiqaparu (propósito) luratayna; Jupax arumat ururuw apnaqäna ukat urut arumaw apnaqäna ukat intix phaxsirus apnaqarakïnwa, sapa mayniw horasaparjam tʼijtäna. Amtaña! Jupajj wali jachʼa jaqewa, Jupajj Perdonasir jaqewa.
وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ
wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).
Ukat jach’a kankañapan yaqhip chimpunakapax arumanaka, uru, inti, phaxsi. Janiw intiru qunqurt’asiñamäkiti ukat janirakiw (janiw) phaxsirus qunqurt’asiñamäkiti, jan ukasti Diosar qunqurt’asipxam khititix jupanakar lurki ukaru, Juparukiw yupaychapxäta.
وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ رِّزْقٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ اٰيٰتٌ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wakhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā anzalallāhu minas-samā'i mir rizqin fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa taṣrīfir-riyāḥi āyātul liqaumiy ya‘qilūn(a).
Ukat arumanakax urus mayjt’ayasi, ukat jallux Allah jupax alaxpachat jaquqaniwayi, ukhamat jiwatapatx uraqix jaktayaraki; ukat thayanakan mayjt’awipanx mä amuyt’ir jaqinakatakix chimpunakax utjiwa.
يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِۗ وَهُوَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ
yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-lail(i), wa huwa ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).
Arumax ururuw uchatayna, ururus arumaruw uchatayna. Ukat Jupax taqi chuyma uñt’irirakiwa.
وَاَغْطَشَ لَيْلَهَا وَاَخْرَجَ ضُحٰىهَاۖ
wa agṭasya lailahā wa akhraja ḍuḥāhā.
ukat Jupaw arumax (q’uma ch’amaka) lurawayi, ukat urux (qhana qhana) lurawayi.
وَالنَّهَارِ اِذَا جَلّٰىهَاۖ
wan-nahāri iżā jallāhā.
kuna urutï uñstki uka urukama, .
وَالَّيْلِ اِذَا يَغْشٰىهَاۖ
wal-laili iżā yagsyāhā.
arumax kunapachatix ch’amakt’ki ukhaxa (ch’amaka), .
وَالنَّهَارِ اِذَا تَجَلّٰىۙ
wan-nahāri iżā tajallā.
kuna urutix qhant'ki uka uru layku,
وَالضُّحٰىۙ
waḍ-ḍuḥā.
Duha pachakamax (kunawsatix intix mä juk’a jalsuski), .