الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).
(Ул) һеҙгә ерҙе түшәк, күкте түбә яһаны, һәм Ул күктән һыу (ямғыр) яуҙырыусы, һуңынан уның менән (ямғырҙы) һеҙгә ризыҡ итеп емеш-еләк үҫтереүсе. Шулай булғас, үҙегеҙ белгән килеш Аллаһҡа көндәштәр тәғәйенләмәгеҙ.
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).
Тап Ул (Аллаһ) һеҙҙең өсөн Ер йөҙөндәге бөтә нәмәне яралтҡан, һуңынан күктәргә күтәрелгән, шунан уларҙы ете күккә камиллаштырған. Һәм Ул һәр нәмәне белеүсе.
فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
Шунан һуң шайтан уларҙы йәннәттән икеһен дә ылыҡтыра, һәм улар унда булғанда уҡ унан ҡыуыла. Беҙ: «Төшөгөҙ! Ҡайһы берәүҙәрегеҙ икенселәрегеҙгә дошман, ерҙә һеҙгә бер аҙ ваҡытҡа йәшәү урындары һәм ләззәттәр булыр», - тинек.
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Һәм Ул Күктән һыу төшөрә, һуңынан Беҙ уның менән һәр төрлө үҫемлектәрҙе үҫтерәбеҙ, шуға күрә Беҙ шул үҫемлектәрҙән йәшел үҫемлектәр сығарабыҙ, Беҙ шул йәшел үҫемлектәрҙән күп бөртөктәр сығарабыҙ; ә пальма ағасынан аҫылынып торған ботаҡтарҙы, йөҙөм баҡсаларын, (Беҙ шулай уҡ) оҡшаш һәм оҡшаш булмаған зәйтүн һәм гранаттарҙы ҡырҡып алдыҡ. Емеш биреп, өлгөргәс, емешкә иғтибар итегеҙ. Ысынлап та, иман килтергәндәр өсөн (Аллаһтың ҡөҙрәте тураһында) аяттар бар.
وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ
wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ һине Ер йөҙөнә урынлаштырҙыҡ һәм унда һиңә йәшәү сығанағы бирҙек. (Әммә) һеҙ бик аҙ рәхмәтлеһегеҙ.
قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
(Аллаһ): «Төшөгөҙ, һеҙ бер-берегеҙ менән дошманлашырһығыҙ, ер һеҙҙең йәшәү урынығыҙ һәм рәхәтлегегеҙ, билдәләнгән ваҡытҡа тиклем», — тине.
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Әд халҡынан һуң һеҙҙе хәлфә итеп, ер йөҙөнә урынлаштырғанын иҫкә төшөрөгөҙ. Тигеҙ урындарҙа һарайҙар төҙөйһөгөҙ, ҡалҡыулыҡтарҙа өйҙәр уйып эшләйһегеҙ. Шулай булғас, Аллаһтың ниғмәттәрен иҫкә төшөрөгөҙ һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырмағыҙ.
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Ҡояшты балҡып торған нур, айҙы нур иткән һәм уның әйләнештәрен билдәләгән, һеҙ йылдарҙың һанын һәм хисабын белерһегеҙ. Аллаһ быны бары тик хаҡлыҡ менән генә барлыҡҡа килтерҙе. Үҙенең аяттарын белгән халыҡҡа аңлата.
وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Ул Ерҙе йәйеп, унда тауҙар һәм йылғалар барлыҡҡа килтерҙе. Уның эсендә бөтә емештәрҙе парлап яратты. Ул төндө көнгә әйләндерә. Ысынлап та, был эштәрҙә уйлаусылар өсөн (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) ғибрәттәр бар.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Ерҙә йәнәш өлөштәр, йөҙөм баҡсалары, үҫемлектәр, ботаҡлы пальма ағастары һәм ботаҡһыҙҙары бар; шул уҡ һыу менән һуғарылған, әммә Беҙ тәме буйынса бер үҫемлекте икенсеһенән өҫтөнөрәк күрәбеҙ. Ысынлап та, аңлы кешеләр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгөнә) ғибрәттәр бар.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
Аллаһ Тәғәлә күктәрҙе һәм Ерҙе яралтҡан һәм күктән һыу (ямғыр) яуҙырған, шунан шул (ямғыр һыуы) менән һеҙгә ризыҡ итеп төрлө емештәр сығарған; һәм Ул һеҙҙең өсөн диңгеҙҙәрҙә Үҙенең ихтыяры буйынса йөҙөү өсөн караптарҙы буйһондорҙо, һеҙҙең өсөн йылғаларҙы ла буйһондорҙо.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
Ерҙе йәйҙек, өҫтөнә тауҙар ултырттыҡ һәм унда ҙурлығына ҡарап һәр нәмәне үҫтерҙек.
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ
wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).
Беҙ уларҙа һеҙҙең ихтыяждарығыҙ өсөн йәшәү сығанаҡтары һәм (Беҙ шулай уҡ) һеҙ ризығы булмаған йән эйәләрен яралттыҡ.
وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ
wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).
Беҙ никах өсөн ел ебәрҙек һәм күктән ямғыр яуҙырҙыҡ, шунан һеҙгә унан (һыуҙы) эсерҙек, ә һеҙ уны һаҡламағанһығыҙ.
وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ
wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).
һәм (Ул шулай уҡ) Ер йөҙөндә һеҙҙең өсөн төрлө төрҙәрендә һәм төҫтәрендә барлыҡҡа килтергән нәмәләрҙе идара итә. Ысынлап та, бында зикер итеүсе халыҡ өсөн ғибрәттәр бар.
وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ
wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Һеҙҙең менән бергә һелкенмәһен өсөн Ер йөҙөнә тауҙар ҡуйҙы, һеҙ тура юлға баҫыр өсөн йылғалар һәм юлдар яһаны.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
Аллаһ һеҙгә Үҙе барлыҡҡа килтергәндәрҙән һыйыныу урыны булдырҙы, тауҙарҙа торлаҡ булдырҙы, һеҙгә эҫелектән һаҡлаған кейем һәм һуғышта һаҡлаған кейем (броня) яратты. Шулай итеп, Аллаһ һеҙгә ниғмәтен камиллаштыра, һеҙ (Уға) буйһонорһоғоҙ.
وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا
wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).
Беҙ төн менән көндө (Бөйөклөгөбөҙҙөң бөйөклөгөбөҙҙөң) ике билдәһе иттек, һуңынан төн билдәһен юйҙыҡ һәм көндөң билдәһен асыҡ күрһәттек, һеҙ Раббығыҙҙан йомартлыҡ һорарһығыҙ, йылдар һанын һәм (ваҡыт) хисабын белһен өсөн. Беҙ бөтә нәмәне асыҡ итеп аңлаттыҡ.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى
al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.
Ерҙе һеҙҙең өсөн киңлек итеп ҡылған, унда һеҙгә юлдар яһаған, күктән һыу (ямғыр) яуҙырған (Аллаһ)» Һуңынан Беҙ уның (ямғыр һыуы) менән төрлө үҫемлектәр үҫтерҙек.
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Малдарығыҙҙы ашап, йәйләгеҙ. Ысынлап та, был осраҡта аңлы кешеләр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгөнә) ғибрәттәр бар.
لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ
lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
Күктәрҙә һәм Ерҙә нимә бар, барыһы ла Уныҡы. Аллаһ, ысынлап та, иң бай, иң маҡтаулы!
وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍ فَاَسْكَنّٰهُ فِى الْاَرْضِۖ وَاِنَّا عَلٰى ذَهَابٍۢ بِهٖ لَقٰدِرُوْنَ ۚ
wa anzalnā minas-samā'i mā'am biqadarin fa askannāhu fil-arḍ(i), wa innā ‘alā żahābim bihī laqādirūn(a).
Күктән тейешле күләмдә һыу төшөрҙөк, һуңынан уны Ергә ултырттыҡ һәм Беҙ, һис шикһеҙ, һыуҙы юҡ итергә һәләтлебеҙ.
فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ
fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).
Һуңынан Беҙ уның менән һиңә хөрмә һәм йөҙөм баҡсалары яратабыҙ. Унда һеҙ мул емеш-еләк табырһығыҙ, шунан ашарһығыҙ.
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُوْرِ سَيْنَاۤءَ تَنْۢبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْاٰكِلِيْنَ
wa syajaratan takhruju min ṭūri sainā'a tambutu bid-duhni wa ṣibgil lil-ākilīn(a).
(Беҙ үҫтерҙек) Синай тауынан май биргән һәм ашаусылар өсөн ләззәт булған зәйтүн ағастарын.
اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Ә улар ерҙе күрмәнеләрме ни, күпме беҙ уның өҫтөндә төрлө яҡшы үҫемлектәр үҫтерҙек?
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Ул (Аллаһ) Ерҙе йәшәү урыны иткән, уның ярыҡтарында йылғалар яһаған, уны (нығытыу өсөн) тауҙар яһаған һәм ике диңгеҙ араһында бүлгес яһаған Ул (Аллаһ) түгелме ни? Аллаһтан башҡа (башҡа) илаһ бармы? Ысынында, күбеһе белмәй.
اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Күрмәйҙәрме ни, Беҙ уларға ял итеү өсөн төндө һәм көндө яҡтылыҡ бирерлек итеп яралттыҡ? Ысынлап та, иман килтергәндәр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) ғибрәттәр бар.
وَمِنْ رَّحْمَتِهٖ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa mir raḥmatihī ja‘ala lakumul-laila wan-nahāra litaskunū fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Һәм тап Үҙенең рәхмәте арҡаһында Ул һеҙҙең өсөн төндәрҙе һәм көндөҙ яралтты, һеҙ төндә ял итегеҙ һәм Уның йомартлығынан (көндөҙ) бер аҙ эҙләрһегеҙ һәм Уға шөкөр итерһегеҙ.
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Ул күктәрҙе һеҙ күргәнсә бағанаһыҙ яралтты һәм ерҙең (ер) һеҙҙе һелкетмәһен өсөн тауҙарҙы (йөҙөнә) урынлаштырҙы; һәм ерҙә йәшәгән бөтә төр хәрәкәтсән йән эйәләрен үрсетә. Беҙ күктән ямғыр һыуы яуҙырҙыҡ, һуңынан унда һәр төрлө яҡшы үҫемлектәр үҫтерҙек.
وَاٰيَةٌ لَّهُمُ الْاَرْضُ الْمَيْتَةُ ۖاَحْيَيْنٰهَا وَاَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُوْنَ
wa āyatul lahumul-arḍul-maitah(tu), aḥyaināhā wa akhrajnā minhā ḥabban faminhu ya'kulūn(a).
Улар өсөн (Аллаһтың бөйөклөгөнә) билдә булып үле ер тора. Беҙ ергә йән бирҙек һәм унан иген сығарҙыҡ, шуға күрә улар унан ашанылар.
وَجَعَلْنَا فِيْهَا جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ وَّفَجَّرْنَا فِيْهَا مِنَ الْعُيُوْنِۙ
wa ja‘alnā fīhā jannātim min nakhīliw wa a‘nābiw wa fajjarnā fīhā minal-‘uyūn(i).
Беҙ уға Ер йөҙөндә хөрмә һәм йөҙөм баҡсалары эшләнек һәм уға һыулы шишмәләр ебәрҙек.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
Аллаһ Тәғәлә һеҙҙең өсөн төндө ял итһен өсөн яралтҡан; (һәм көндө яҡты ит). Ысынлап та, Аллаһтың кешеләргә бүләк иткән бүләктәре бар, әммә кешеләрҙең күбеһе шөкөр итмәй.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
Ерҙе һеҙҙең өсөн йәшәү урыны, күкте ҡыйыҡ итеп яратҡан, һеҙҙе формалаштырған һәм ҡиәфәтегеҙҙе матурлаған, һеҙгә бәхет биргән Аллаһтыр. Бына шундай Аллаһ, һеҙҙең Раббығыҙ, Дан-барлыҡ ғәләмдәрҙең Раббыһы Аллаһҡа!
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّجَعَلَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ ۚ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa ja‘ala lakum fīhā subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Ерҙе һеҙҙең өсөн торлаҡ ҡылған һәм һеҙ тура юлға баҫыр өсөн Ерҙә юлдар яһаған.
وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ
wal-lażī nazzala minas-samā'i mā'am biqadar(in), fa'ansyarnā bihī baldatam maitā(n), każālika tukhrajūn(a).
Һәм кем Күктән (кәрәкле) үлсәмгә ярашлы һыу төшөрҙө, һуңынан шул һыу менән Беҙ үле ерҙе терелттек. Бына шулай сығарырҙар (ҡәберҙән).
وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ
wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).
Беҙ күктән бәрәкәтле һыу төшөрҙөк һәм уның менән йәм-йәшел ағастар һәм ураҡ өсөн иген үҫтерҙек.
وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ
wal-arḍa farasynāhā fa ni‘mal-māhidūn(a).
Ерҙе йәйҙек; һуңынан (Беҙ) таралған иң яҡшыһы.
وَالْاَرْضَ وَضَعَهَا لِلْاَنَامِۙ
wal-arḍa waḍa‘ahā lil-anām(i).
Һәм Ул ерҙе (Үҙенең) мәхлүктәре өсөн йәйҙе.
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ ذَلُوْلًا فَامْشُوْا فِيْ مَنَاكِبِهَا وَكُلُوْا مِنْ رِّزْقِهٖۗ وَاِلَيْهِ النُّشُوْرُ
huwal-lażī ja‘ala lakumul-arḍa żalūlan famsyū fī manākibihā wa kulū mir rizqih(ī), wa ilaihin-nusyūr(u).
Тап Ул Ерҙе һеҙгә еңел генә тикшерергә мөмкинлек бирҙе, шуға күрә уның бөтә мөйөштәрен тикшерегеҙ һәм Уның ризығынан бер аҙ ашағыҙ. Терелтелгәндән һуң һеҙ Уға ғына ҡайтасаҡһығыҙ.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ بِسَاطًاۙ
wallāhu ja‘ala lakumul-arḍa bisāṭā(n).
Аллаһ һеҙҙең өсөн Ерҙе йәйелдерҙе.
لِّتَسْلُكُوْا مِنْهَا سُبُلًا فِجَاجًا ࣖ
litaslukū minhā subulan fijājā(n).
киң юлдарҙан унда-бында йөрөп булһын өсөн.
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ كِفَاتًاۙ
alam naj‘alil-arḍa kifātā(n).
Беҙ Ерҙе йыйылыу урыны итмәнекме ни?
وَّجَعَلْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ شٰمِخٰتٍ وَّاَسْقَيْنٰكُمْ مَّاۤءً فُرَاتًاۗ
wa ja‘alnā fīhā rawāsiya syāmikhātiw wa asqainākum mā'an furātā(n).
Беҙ уларҙы бейек тауҙар иттек һәм һеҙгә татлы һыу эсерҙек?
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ مِهٰدًاۙ
alam naj‘alil-arḍa mihādā(n).
Беҙ Ерҙе киңлек итмәнекме ни?
اَخْرَجَ مِنْهَا مَاۤءَهَا وَمَرْعٰىهَاۖ
akhraja minhā mā'ahā wa mar‘āhā.
Унан һыу шишмәләре сығара, үҫемлектәрен (үҫтерә).
وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ
wal-jibāla arsāhā.
Тауҙарҙы ла Ул ныҡ итеп урынлаштырҙы.
مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ
matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.
(Бөтә был) һеҙҙең рәхәтлек һәм мал-тыуар өсөн.
وَاِلَى الْاَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْۗ
wa ilal-arḍi kaifa suṭiḥat.
Ә ер нисек йәйелгән?