وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
و پیامبرشان به آنان گفت: «به راستی که خداوند تالوت را پادشاه شما قرار داده است». آنها پاسخ دادند: «طالوت چگونه پادشاهی را بر ما به دست آورد، در حالی که ما از او بیشتر مستحق پادشاهی بودیم و به او ثروت چندانی داده نشده بود؟» (پیامبر) پاسخ داد: «خداوند او را (به پادشاهی) برای شما برگزیده است و به شما علم برتر و توانایی‌های جسمی داده است». الله متعال پادشاهی خود را به هر کسی بخواهد می‌دهد و الله متعال فراگیر و دانا است.
شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَاُولُوا الْعِلْمِ قَاۤىِٕمًاۢ بِالْقِسْطِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
syahidallāhu annahū lā ilāha illā huw(a), wal-malā'ikatu wa ulul-‘ilmi qā'imam bil-qisṭ(i), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).
الله اعلام میکند که هیچ خدایی جز او وجود ندارد؛ (به همین ترتیب) فرشتگان و مردم دانشمند که عدالت را حمایت میکنند، هیچ خدایی جز او، قادر مطلق، دانا وجود ندارد.
وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا
wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).
و اگر خبری از امنیت و یا ترس به آنان برسد، آن را (فوراً) پخش میکنند. (در حقیقت) اگر آنها آنرا به رسول و اولیل عامری در میان آنها تحویل میدادند، یقیناً مردم که میخواستند حقیقت را بدانند (قادر بودند) از آنها (رسول و اولیل عامری) (رسماً) دریابند. اگر لطف و رحمت الله نسبت به شما نبود، به جز تعداد اندکی (در میان شما) پیروی از شیطان می‌کردید.
لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ
lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).
چرا روحانیون و کاهنان شان آنها را از گفتن حرف های دروغ و خوردن چیزهای حرام منع نمیکنند؟ این واقعاً، واقعاً بد است که آنها چه کردند.
وَكَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ وَلِيَقُوْلُوْا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهٗ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
wa każālika nuṣarriful-āyāti wa liyaqūlū darasta wa linubayyinahū liqaumiy ya‘lamūn(a).
و بدین ترتیب ما آیات خود را بارها توضیح دادیم تا مشرکین بگویند: «شما این آیات را (از اهل کتاب) آموخته اید،» و تا بتوانیم قرآن را برای کسانی که میدانند توضیح دهیم.
وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).
و (به یاد داشته باشید) زمانی که قومی در میان آنان گفتند: «چرا مردمی را که نابود میشوند یا نزد الله عذاب میشوند، با عذاب بسیار سختی نصیحت می‌کنید». پاسخ دادند: «تا ما نسبت به پروردگارت عذری (خالی از مسئولیت) داشته باشیم، و تا آنها پرهیزگار شوند».
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ
qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).
بگو (محمد)، "به آن (قرآن) ایمان بیاورید یا نیازی به ایمان آوردن ندارید (برای الله هم همینطور است). به راستی کسانی که علم قبلی داده شده اند، هنگامی که (قرآن) برایشان تلاوت می شود، صورت خود را پایین می آورند، سجده می کنند،"
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).
و قبل از تو (محمد) (رسولان) نفرستادیم، بلکه برخی از مردان را که به آنان وحی دادیم، پس از کسی بپرس که علم دارد، اگر نمی‌دانی.
وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
و تا آنهاییکه علم داده شده اند، باور کنند که (قرآن) از طرف پروردگار شما درست است، بعد آنها ایمان آوردند و قلب های شان به آن تسلیم میشوند. و به راستی که خداوند هدایت کننده کسانی است که به راه مستقیم ایمان دارند.
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).
کسی که از کتاب علم داشت، گفت: قبل از اینکه چشمانت پلک بزند، من تخت را نزد تو خواهم آورد. پس وقتی او (سلیمان) تخت را در مقابل خود دید، گفت: «این از فضل پروردگارم است که مرا آزمایش کند، آیا من سپاسگزار باشم یا انکار (نعمت های او) هر کس شکر گزار باشد، پس به راستی او شکرگزار (خوبی) خود است، و هر کس کفر کند، پس به راستی پروردگار من ثروتمند ترین است».
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).
پس این خانه های آنها بود که به دلیل استبداد آنها فرو ریخت. در حقیقت، در آن واقعاً نشانه های (از قدرت الله) برای آنهاییکه میدانند وجود دارد.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
و بعد از اینکه او (موسی) عقل خود را بالغ و کامل کرد، ما به او حکمت (نبوت) و دانش اعطا کردیم. و بدین گونه ما کسانی را که نیکی می کنند، پاداش می دهیم.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّمَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ۚوَلَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الصّٰبِرُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wailakum ṡawābullāhi khairul liman āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), wa lā yulaqqāhā illaṣ-ṣābirūn(a).
اما کسانی که به علم عطا شده اند، می گویند: وای بر شما بدانید که پاداش الله برای کسانی که ایمان آورده اند و اعمال نیک انجام می دهند، بهتر است و آن (پاداش عظیم) را فقط کسانی به دست می آورند که صبور هستند».
مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).
تمثیل کسانی که محافظان غیر الله می گیرند مانند عنکبوتی است که خانه می سازد. و به راستی که ضعیف‌ترین خانه خانه عنکبوت‌هاست، اگر میدانستند.
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ
wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).
و این تمثیل ها را ما برای بشریت ساختیم؛ و هیچکس آنرا درک نخواهد کرد مگر آنهاییکه علم دارند.
بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ
bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).
در واقع (قرآن) آیاتی است که در سینه کسانی که علم دارند، روشن است. فقط ظالمان آیات ما را انکار میکنند.
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
و زندگی این دنیا فقط شوخی و بازی است. و در حقیقت، سرزمین بعد از مرگ زندگی واقعی است، اگر آنها فقط میدانستند.
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَاۤبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَۗ اِنَّمَا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰۤؤُاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ
wa minan-nāsi wad-dawābbi wal-an‘āmi mukhtalifun alwānuhū każālik(a), innamā yakhsyallāha min ‘ibādihil-ulamā'(u), innallāha ‘azīzun gafūr(un).
و از اینرو (همچنان) در بین انسان ها، موجودات زنده متحرک و مواشی رنگ ها (و انواع) گوناگون وجود دارد. در میان بندگان الله که از او می‌ترسند، فقط علما. بیشک که الله متعال توانا و بخشنده است.
اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
(آیا شما مشرکی هستید که خوشبخت‌تر هستید) یا کسی که شب‌ها با سجده و ایستادن عبادت میکند، زیرا از (عذاب) آخرت می‌ترسد و به رحمت پروردگارش امیدوار است؟ بگو: «آیا کسانی که میدانند با کسانی که نمی‌دانند، یکسان هستند؟» در حقیقت، فقط مردم با عقل سلیم میتوانند دروس را قبول کنند.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوْا فِى الْمَجٰلِسِ فَافْسَحُوْا يَفْسَحِ اللّٰهُ لَكُمْۚ وَاِذَا قِيْلَ انْشُزُوْا فَانْشُزُوْا يَرْفَعِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۙ وَالَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ دَرَجٰتٍۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qīla lakum tafassaḥū fil-majālisi fafsaḥū yafsaḥillāhu lakum, wa iżā qīlansyuzū fansyuzū yarfa‘illāhul-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna ūtul-‘ilma darajāt(in), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
ای کسانی که ایمان دارید! اگر به شما گفته شود که در مجالس جا بدهید، پس جا بسازید، بی‌گمان خداوند برای شما جا می‌سازد. و وقتی گفته می‌شود که ایستاد شوید، پس ایستاد شوید، بی‌گمان الله متعال (درجه) کسانی را که ایمان آورده اند و کسانی که علم داده شده اند، به چند درجه بالا خواهد برد. و الله متعال از آنچه شما انجام می دهید آگاه است.