يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

Inu ana a Israeli! Kumbukirani madalitso anga omwe ndakupatsani. Ndipo kwaniritsani lonjezo lanu kwa Ine, Ine ndidzakwaniritsa lonjezo langa kwa inu, ndipo opani Ine ndekha.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

Ndipo kulikonse kumene iwe (Muhammad) watuluka, tembenuzira nkhope yako ku Mzikiti Wamkulu. Ndipo kulikonse kumene uli, tembenuzira nkhope yako ku Mzikitiwo, kuti anthu asakhale ndi chifukwa (chokutsutsa), kupatula ochimwa pakati pawo. Musawaope, koma opani Ine, kuti ndikukwaniritsireni madalitso anga, ndi kuti muwongoleredwe.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

Hajj (nyengo) ili (m'miyezi) yomwe yavomerezedwa. Aliyense amene achita Hajj m'miyezi imeneyo, asalankhule mawu oipa (rafats), asamachite chiwerewere kapena mikangano panthawi ya Hajj. Zabwino zilizonse zomwe muchita, Mulungu akudziwa. Bweretsani chakudya, chifukwa kwenikweni chakudya chabwino kwambiri ndi kuopa Mulungu. Ndipo opani Ine, inu anthu anzeru!

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Ngati simutero, lengezani nkhondo kuchokera kwa Allah ndi Mtumiki Wake. Koma ngati mulapa, ndiye kuti muli ndi ufulu wopeza chuma chanu. Simunachite choipa (choipa) ndipo simunalakwiridwe (kuzunzidwa).

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Ndipo ngati simupeza wolemba paulendo wanu, ndiye kuti muli ndi chikole. Koma ngati ena mwa inu akukhulupirira ena, aloleni odalirika akwaniritse udindo wawo (ngongole) ndipo aloleni aope Allah, Mbuye wawo. Ndipo musabise umboni wanu, chifukwa aliyense amene wabisa, mtima wake ndi wodetsedwa (wochimwa). Mulungu ndi Wodziwa zonse zomwe mumachita.

لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللّٰهِ فِيْ شَيْءٍ اِلَّآ اَنْ تَتَّقُوْا مِنْهُمْ تُقٰىةً ۗ وَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

lā yattakhiżil-mu'minūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), wa may yaf‘al żālika falaisa minallāhi fī syai'(in), illā an tattaqū minhum tuqāh(tan), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wa ilallāhil-maṣīr(u).

Okhulupirira asawatenge osakhulupirira kukhala atsogoleri awo, koma okhulupirira. Aliyense amene achita zimenezo sadzakhala ndi chilichonse kwa Mulungu kupatulapo njira yodzitetezera ku zomwe mukuziopa. Ndipo Mulungu akukuchenjezani za Iye mwini, ndipo kwa Iye ndiko kubwerera komaliza.

يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُّحْضَرًا ۛوَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوْۤءٍ ۛ تَوَدُّ لَوْ اَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهٗٓ اَمَدًاۢ بَعِيْدًا ۗوَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ ࣖ

yauma tajidu kullu nafsim mā ‘amilat min khairim muḥḍarā(n), wa mā ‘amilat min sū'(in), tawaddu lau anna bainahā wa bainahū amadam ba‘īdā(n), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

(Kumbukirani) tsiku (lomwe) mzimu uliwonse udzalandira (malipiro) a ntchito zabwino zomwe udachita, (komanso malipiro) a zoipa zomwe udachita. Ankayembekezera kuti padzakhala mtunda wautali pakati pa iye ndi tsiku limenelo. Ndipo Allah akukuchenjezani za Iye mwini (chilango). Allah ndi Wachifundo Chambiri kwa akapolo Ake.

وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا

walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).

Ndipo opani (Allah) amene adzasiya ana ofooka kumbuyo kwawo amene akuopa (ubwino wawo). Choncho, opani Mulungu, ndipo alankhule mawu oyenera.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

Musamamvere anthu amene akuuzidwa kuti, "Dzimani manja anu (kumenyana), pempherani ndipo perekani zakat!" Pamene anakakamizika kumenyana, mwadzidzidzi ena mwa iwo (achinyengo) anaopa anthu (adani), chifukwa ankaopa Mulungu, kuopa kwambiri (kuposa pamenepo). Anati, "Mbuye wathu, bwanji mwatikakamiza kumenyana? Bwanji simunatichedwetse (udindo womenyana) kwa kanthawi?" Nena, "Pali zosangalatsa zochepa padziko lapansi ndipo moyo wa pambuyo pake ndi wabwino kwa iwo opembedza (kupeza mphotho pomenyana) ndipo simudzalakwiridwa ngakhale pang'ono."

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Kwaletsedwa kwa inu (kudya) nyama zowola, magazi, nkhumba, ndi (nyama) ya nyama zophedwa osati m'dzina la Allah, zomwe zanyongedwa, zomwe zamenyedwa, zomwe zagwa, zomwe zadulidwa, zomwe zadulidwa ndi nyama zakuthengo, kupatula zomwe muli ndi nthawi yozipha. Ndipo (komanso) zomwe zaphedwa chifukwa cha mafano. Ndipo (ndizoletsedwanso) kukoka chuma chambiri ndi azlam (mivi), (chifukwa) chimenecho ndi choipa. Lero osakhulupirira asiya chiyembekezo (chogonjetsa) chipembedzo chanu, choncho musawaope, koma opani Ine. Lero ndakukwaniritsirani chipembedzo chanu, ndipo ndakwaniritsa madalitso anga kwa inu, ndipo ndavomereza Chisilamu kukhala chipembedzo chanu. Koma aliyense amene wakakamizidwa chifukwa cha njala, osati chifukwa chofuna kuchimwa, ndiye kuti Mulungu ndi Wokhululuka, Wachifundo Chambiri.

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

"Ndithudi, ngati iwe (Qabil) utasuntha dzanja lako pa ine kuti undiphe, ine sindidzasuntha dzanja langa pa iwe kuti ndikuphe. Ine ndikuopa Mulungu, Mbuye wa zolengedwa zonse."

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

Ndithudi, ndi Ife amene tinatumiza Buku la Torah; mkati mwake muli chiongoko ndi kuunika. Ndi buku ili, aneneri omwe adagonjera Mulungu adapereka chiweruzo pa nkhani za Ayuda, monga momwe adachitira akatswiri awo ndi ansembe, chifukwa adalamulidwa kusunga mabuku a Allah ndipo iwo anali mboni zawo. Choncho musaope anthu, (koma) opani Ine. Ndipo musagulitse ma vesi Anga mopanda mtengo. Aliyense amene sasankha ndi zomwe Allah wavumbulutsa, ndiye kuti ndi osakhulupirira.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

E inu amene mwakhulupirira! Ndithudi Mulungu adzakuyesani ndi nyama zomwe mungathe kuzigwira mosavuta ndi manja anu ndi mikondo yanu, kuti adziwe amene amamuopa, ngakhale kuti sangamuone. Aliyense wochita zoipa pambuyo pake adzapeza chilango chowawa.

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Nena (Muhammad), "Ndikuopadi chilango cha tsiku lalikulu (Lamulungu), ngati ndisamvera Ambuye wanga."

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

Ndipo musachite choipa padziko lapansi pambuyo poti lalengedwa bwino. Mupemphereni ndi mantha ndi chiyembekezo. Ndithudi, chifundo cha Mulungu chili pafupi kwambiri ndi ochita zabwino.

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

Ndipo pamene adanong'oneza bondo pa zochita zawo ndi kuzindikira kuti asochera, adati, "Ngati Ambuye wathu satichitira chifundo ndi kutikhululukira, tidzakhala m'gulu la otaika."

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

Ndipo kumbukirani Ambuye wanu m'mitima mwanu ndi kudzichepetsa ndi mantha, popanda kukweza mawu anu m'mawa ndi madzulo, ndipo musakhale m'gulu la anthu osalabadira.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوْبُهُمْ وَاِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ اٰيٰتُهٗ زَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۙ

innamal-mu'minūnal-lażīna iżā żukirallāhu wajilat qulūbuhum wa iżā tuliyat ‘alaihim āyātuhū zādathum īmānaw wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Ndithudi, amene akhulupirira ndi amene mitima yawo imanjenjemera akamatchula dzina la Allah, ndipo akamawerengedwa ma vesi Ake, chikhulupiriro chawo chimawonjezeka (chimalimba) ndipo amaika chikhulupiriro chawo mwa Allah yekha.

وَاِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَاِنِّيْ جَارٌ لَّكُمْۚ فَلَمَّا تَرَاۤءَتِ الْفِئَتٰنِ نَكَصَ عَلٰى عَقِبَيْهِ وَقَالَ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّنْكُمْ اِنِّيْٓ اَرٰى مَا لَا تَرَوْنَ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ ۗوَاللّٰهُ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa iż zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum wa qāla lā gāliba lakumul-yauma minan-nāsi wa innī jārul lakum, falammā tarā'atil-fi'atāni nakaṣa ‘alā ‘aqibaihi wa qāla innī barī'um minkum innī arā mā lā tarauna innī akhāfullāh(a), wallāhu syadīdul-‘iqāb(i).

Ndipo (kumbukirani) pamene Satana adawapangitsa kuti zochita zawo (zochimwa) ziwoneke zokongola ndipo adati, "Palibe amene angakugonjetseni lero, ndipo ndithudi, ine ndine mthandizi wanu." Choncho pamene magulu awiriwa adaonana (maso ndi maso), Satana adabwerera mmbuyo nati, "Ndithudi ndasiyana nanu; ndikuona zomwe simukuziona; ndithudi ine ndikuopa Mulungu." Mulungu ndi wolanga kwambiri.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Bwanji simulimbana ndi anthu amene anaswa lumbiro lawo, ndipo anakonza zoti atulutse Mtumiki, ndi amene anayamba kumenyana nanu? Kodi mumawaopa, pomwe Mulungu ndiye amene muli ndi ufulu womuopa, ngati ndinu okhulupirira?

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

Ndithudi, amene apambana mu mzikiti wa Allah ndi amene akhulupirira mwa Allah ndi Tsiku Lomaliza, ndipo (akupitirizabe) kupemphera, kupereka zakat ndipo saopa (china chilichonse) kupatula Allah. Choncho tikuyembekeza kuti adzakhala m'gulu la anthu opeza chitsogozo.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

Ndi yemweyo (kwa Allah) amene pakati panu amabisa mawu ake ndi amene amalankhula moona mtima, ndi amene amabisala usiku ndi amene amayendayenda masana.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

Iye ndiye amene amakuwonetsani mphezi, amene amakuchititsani mantha ndi chiyembekezo, ndipo amapanga mitambo.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

Ndipo bingu linamlemekeza Iye, (ndipo angelonso) chifukwa chakuti ankamuopa Iye, ndipo Mulungu anatumiza mphezi, kenako inagwera pa amene Iye wafuna, pamene iwo ankakangana za Mulungu, ndipo Iye ndi Woopsa pa chilango Chake.

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

ndi iwo amene alumikiza zomwe Mulungu walamula kuti zilumikizane, ndipo amaopa Mbuye wawo ndipo amaopa kuwerengedwa koipa.

وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗذٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِيْ وَخَافَ وَعِيْدِ

wa lanuskinannakumul-arḍa mim ba‘dihim, żālika liman khāfa maqāmī wa khāfa wa‘īd(i).

Ndipo tidzakuikani m'maiko amenewo pambuyo pawo. Izi ndi za iwo amene akuopa (kuyang'anizana) ndi Ine ndipo akuopa ziwopsezo Zanga.

يَخَافُوْنَ رَبَّهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَا يُؤْمَرُوْنَ ࣖ ۩

yakhāfūna rabbahum min fauqihim wa yaf‘alūna mā yu'marūn(a).

Amaopa Mulungu amene (ali ndi ulamuliro) pa iwo ndipo amachita zomwe walamulidwa.

۞ وَقَالَ اللّٰهُ لَا تَتَّخِذُوْٓا اِلٰهَيْنِ اثْنَيْنِۚ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

wa qālallāhu lā tattakhiżū ilāhainiṡnain(i), innamā huwa ilāhuw wāḥidun fa iyyāya farhabūn(i).

Ndipo Allah anati, "Musapembedze milungu iwiri; Iye yekha ndiye Mulungu Wamphamvuyonse. Choncho mundiope Ine ndekha."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ يَبْتَغُوْنَ اِلٰى رَبِّهِمُ الْوَسِيْلَةَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ وَيَرْجُوْنَ رَحْمَتَهٗ وَيَخَافُوْنَ عَذَابَهٗۗ اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوْرًا

ulā'ikal-lażīna yad‘ūna yabtagūna ilā rabbihimul-wasīlata ayyuhum aqrabu wa yarjūna raḥmatahū wa yakhāfūna ‘ażābah(ū), inna ‘ażāba rabbika kāna maḥżūrā(n).

Anthu amene ankawaitanira, iwo okha anafunafuna njira yopita kwa Mulungu, ndani mwa iwo amene anali pafupi (ndi Allah). Akuyembekezera chifundo Chake ndipo amaopa chilango Chake. Ndithudi, chilango cha Mbuye Wanu ndi chinthu choopsa."

اِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰى ۙ

illā tażkiratal limay yakhsyā.

koma ngati chenjezo kwa iwo oopa (Allah),

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Ndiye) amene akuopa (chilango cha) Mbuye wawo, ngakhale kuti sakumuwona, ndipo akuopa (kubwera) kwa Tsiku la Chiweruzo.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Ndipo iyi (Qur'an) ndi chenjezo lomwe lili ndi madalitso omwe tatsitsa. Ndiye mukukana?

الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوْبُهُمْ وَالصّٰبِرِيْنَ عَلٰى مَآ اَصَابَهُمْ وَالْمُقِيْمِى الصَّلٰوةِۙ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

allażīna iżā żukirallāhu wajilat qulūbuhum waṣ-ṣābirīna ‘alā mā aṣābahum wal-muqīmiṣ-ṣalāh(ti), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(ndiye) amene mitima yawo imanjenjemera akaitanidwa dzina la Allah, amene amapirira ndi zomwe zimawachitikira, ndi amene amapemphera mapemphero ndi amene amapereka gawo la chakudya chimene tawapatsa.

اِنَّ الَّذِيْنَ هُمْ مِّنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُّشْفِقُوْنَ ۙ

innal-lażīna hum min khasy-yati rabbihim musyfiqūn(a).

Ndithudi, amene, chifukwa choopa Mbuye wawo, amachita zinthu mochenjera kwambiri.

وَالَّذِيْنَ يُؤْتُوْنَ مَآ اٰتَوْا وَّقُلُوْبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رٰجِعُوْنَ ۙ

wal-lażīna yu'tūna mā ātaw wa qulūbuhum wajilatun annahum ilā rabbihim rāji‘ūn(a).

Ndipo amene amapereka zomwe apereka ndi mitima yodzaza ndi mantha (chifukwa chodziwa) kuti adzabwerera kwa Mbuye wawo,

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Ndipo amene amvera Allah ndi Mtumiki Wake, namuopa Allah ndi kudzipereka kwa Iye, amenewo ndi anthu opambana.

وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).

Ndipo ponya pansi ndodo yako!” Choncho pamene (ndodoyo inasanduka njoka ndipo) Musa anaiona ikuyenda ngati njoka yothamanga, anathamanga nabwerera mmbuyo osayang'ana mmbuyo. Usaope! Ndithudi, pamaso panga, atumwi alibe chochita nacho mantha,

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَّا يَجْزِيْ وَالِدٌ عَنْ وَّلَدِهٖۖ وَلَا مَوْلُوْدٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَّالِدِهٖ شَيْـًٔاۗ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۗ وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُوْرُ

ya ayyuhan-nāsuttaqū rabbakum wakhsyau yaumal lā yajzī wālidun ‘aw waladih(ī), wa lā maulūdun huwa jāzin ‘aw wālidihī syai'ā(n), inna wa‘dallāhi ḥaqqun falā tagurrannakumul-ḥayātud-dun-yā, wa lā yagurrannakum billāhil-garūr(u).

Inu anthu! Opani Ambuye wanu ndipo opani tsiku limene bambo sadzatha kuthandiza mwana wake, ndipo mwana sadzathanso kuthandiza bambo ake ngakhale pang'ono. Ndithudi, malonjezo a Allah ndi oona, choncho musanyengedwe ndi moyo wa padziko lapansi, ndipo musanyengedwe ndi achinyengo (omvera) Allah.

تَتَجَافٰى جُنُوْبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَّطَمَعًاۖ وَّمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

tatajāfā junūbuhum ‘anil-maḍāji‘i yad‘ūna rabbahum khaufaw wa ṭama‘ā(n), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

Mimba zawo zili kutali ndi mabedi awo, amapemphera kwa Ambuye wawo ndi mantha ndi chiyembekezo, ndipo amagwiritsa ntchito gawo la chakudya chomwe tawapatsa.

وَاِذْ تَقُوْلُ لِلَّذِيْٓ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَاَنْعَمْتَ عَلَيْهِ اَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللّٰهَ وَتُخْفِيْ فِيْ نَفْسِكَ مَا اللّٰهُ مُبْدِيْهِ وَتَخْشَى النَّاسَۚ وَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشٰىهُ ۗ فَلَمَّا قَضٰى زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًاۗ زَوَّجْنٰكَهَا لِكَيْ لَا يَكُوْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ حَرَجٌ فِيْٓ اَزْوَاجِ اَدْعِيَاۤىِٕهِمْ اِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًاۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

wa iż taqūlu lil-lażī an‘amallāhu ‘alaihi wa an‘amta ‘alaihi amsik ‘alaika zaujaka wattaqillāha wa tukhfī fī nafsika mallāhu mubdīhi wa takhsyan-nās(a), wallāhu aḥaqqu an takhsyāh(u), falammā qaḍā zaidum minhā waṭaran zawwajnākahā likai lā yakūna ‘alal-mu'minīna ḥarajun fī azwāji ad‘iyā'ihim iżā qaḍau minhunna waṭarā(n), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

Ndipo (kumbukira), pamene iwe (Muhammad) unauza munthu amene Mulungu adampatsa chisomo ndipo iwe (nawenso) unampatsa chisomo, "Sunga mkazi wako ndipo opani Mulungu," pamene unali kubisa mumtima mwako zomwe Mulungu angavumbulutse, ndipo unali kuopa anthu, ngakhale kuti Mulungu anali ndi ufulu woopedwa ndi iwe. Choncho pamene Zaid adamaliza zosowa zake za mkazi wake (anamusudzula), Tidakukwatitsa kwa iye (Zainab) kuti pasakhale choletsa kwa okhulupirira (kukwatira) akazi a ana awo olera, ngati ana olerawo atamaliza zosowa zawo za akazi awo. Ndipo lamulo la Mulungu lidzakwaniritsidwa ndithu.

ۨالَّذِيْنَ يُبَلِّغُوْنَ رِسٰلٰتِ اللّٰهِ وَيَخْشَوْنَهٗ وَلَا يَخْشَوْنَ اَحَدًا اِلَّا اللّٰهَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

allażīna yuballigūna risālātillāhi wa yakhsyaunahū wa lā yakhsyauna aḥadan illallāh(a), wa kafā billāhi ḥasībā(n).

(Ndiye) amene akupereka uthenga wa Mulungu, amene amamuopa Iye ndipo saopa wina aliyense koma Mulungu yekha. Ndipo Mulungu akukwanira kuwerengera.

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰى ۗوَاِنْ تَدْعُ مُثْقَلَةٌ اِلٰى حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۗ اِنَّمَا تُنْذِرُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ ۗوَمَنْ تَزَكّٰى فَاِنَّمَا يَتَزَكّٰى لِنَفْسِهٖ ۗوَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa in tad‘u muṡqalatun ilā ḥimlihā lā yuḥmal minhu syai'uw wa lau kāna żā qurbā, innamā tunżirul-lażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), wa man tazakkā fa innamā yatazakkā linafsih(ī), wa ilallāhil-maṣīr(u).

Ndipo munthu wochimwa sadzanyamula machimo a ena. Ndipo ngati munthu wolemedwa ndi machimo ake akuitana (wina) kuti anyamule katundu wake, sadzanyamulidwa ngakhale pang'ono, ngakhale (amene akuwaitanawo) ndi abale ake. Ndithudi, mungathe kuwachenjeza okhawo amene akuopa (chilango cha) Mbuye wawo (ngakhale) sakumuwona Iye ndi amene amapemphera. Ndipo amene adziyeretsa, amadziyeretsa yekha kuti apindule. Ndipo kwa Mulungu ndiko kobwerera.

اِنَّمَا تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمٰنَ بِالْغَيْبِۚ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَّاَجْرٍ كَرِيْمٍ

innamā tunżiru manittaba‘aż-żikra wa khasyiyar-raḥmāna bil-gaib(i), fa basysyirhu bimagfiratiw wa ajrin karīm(in).

Ndipotu, mumapereka machenjezo okha kwa iwo amene akufuna kutsatira machenjezo ndi omwe amaopa Mulungu, Wachifundo Chambiri, ngakhale kuti sakumuwona. Choncho apatseni nkhani yabwino yokhala ndi chikhululukiro ndi mphotho yabwino.

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Nena, "Ndithudi, ndikuopa chilango cha tsiku lalikulu ngati ndisamvera Mbuye wanga."

لَهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۗذٰلِكَ يُخَوِّفُ اللّٰهُ بِهٖ عِبَادَهٗ ۗيٰعِبَادِ فَاتَّقُوْنِ

lahum min fauqihim ẓulalum minan-nāri wa min taḥtihim ẓulal(un), żālika yukhawwifullāhu bihī ‘ibādah(ū), yā ‘ibādi fattaqūn(i).

Pamwamba pawo panali mikwingwirima ya moto ndipo pansi pawo panali mikwingwirima yokonzedwera iwo. Motero Mulungu akuopseza akapolo Ake (ndi chilango chimenecho). "Inu akapolo Anga, opani Ine."

اَللّٰهُ نَزَّلَ اَحْسَنَ الْحَدِيْثِ كِتٰبًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَۙ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُوْدُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ۚ ثُمَّ تَلِيْنُ جُلُوْدُهُمْ وَقُلُوْبُهُمْ اِلٰى ذِكْرِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

allāhu nazzala aḥsanal-ḥadīṡi kitābam mutasyābiham maṡāniy(a), taqsya‘irru minhu julūdul-lażīna yakhsyauna rabbahum, ṡumma talīnu julūduhum wa qulūbuhum ilā żikrillāh(i), żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'(u), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Allah watumiza mawu abwino kwambiri (omwe ndi) Qur'an yomweyi (mavesi ake) mobwerezabwereza, akunjenjemera chifukwa cha iyo khungu la omwe amaopa Ambuye wawo, kenako khungu lawo ndi mitima yawo zimakhala bata akakumbukira Allah. Umenewo ndi utsogoleri wa Allah, ndi Buku limenelo Iye amatsogolera amene Iye wafuna. Ndipo amene Allah wamulola kusochera, palibe amene angamutsogolere.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

Ndithudi, okhulupirira ndi abale, choncho pangani mtendere pakati pa abale anu awiri (omwe ali osagwirizana) ndipo opani Mulungu kuti mulandire chifundo.

مَنْ خَشِيَ الرَّحْمٰنَ بِالْغَيْبِ وَجَاۤءَ بِقَلْبٍ مُّنِيْبٍۙ

man khasyiyar-raḥmāna bil-gaibi wa jā'a biqalbim munīb(in).

(Ndiye) amene amaopa Mulungu, Wachifundo Chambiri, ngakhale kuti saoneka (kwa iye) ndipo amabwera ndi mtima wolapa.

قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِيْٓ اَهْلِنَا مُشْفِقِيْنَ

qālū innā kunnā qablu fī ahlinā musyfiqīn(a).

Iwo anati, “Ndithudi, pamene tinali m’mabanja athu, tinkaopa (kulangidwa).

وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهٖ جَنَّتٰنِۚ

wa liman khāfa maqāma rabbihī jannatān(i).

Ndipo amene akuopa nthawi yokumana ndi Mbuye wake, ali ndi minda iwiri.