اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).
און פארוואס איז עס אז יעדעס מאל וואס זיי מאכן א צוזאג, ברעכט עס א גרופע פון זיי? כאטש רוב פון זיי זענען נישט גלייביגע.
۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ
laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).
מעלה איז נישט דרייען דיין פנים צו מזרח און מערב, נאר מעלה איז (מעלה) די וואס גלייבן אין גאט, דעם לעצטן טאג, די מלאכים, די ביכער, און די נביאים און געבן דעם רייכטום וואס זיי ליבן צו קרובים, יתומים, די אָרעמע, מענטשן וואס זענען אויף א רייזע (מוסאפיר), בעטלער, און צו באפרייען זייערע קנעכט, וואס טוען תפילות און באצאלן זכאט, מענטשן וואס האלטן זייערע צוזאגן ווען זיי צוזאגן, און מענטשן וואס זענען געדולדיק אין אָרעמקייט, ליידן און אין צייטן פון מלחמה. זיי זענען די אמת'ע מענטשן, און זיי זענען די פרומע.
بَلٰى مَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ وَاتَّقٰى فَاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
balā man aufā bi‘ahdihī wattaqā fa innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
טאַקע, ווער עס האַלט זיינע צוזאָגן און איז פֿרום, דאַן טאַקע, אַלאַה ליבט די וואָס זענען פֿרום.
وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ النَّبِيّٖنَ لَمَآ اٰتَيْتُكُمْ مِّنْ كِتٰبٍ وَّحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهٖ وَلَتَنْصُرُنَّهٗ ۗ قَالَ ءَاَقْرَرْتُمْ وَاَخَذْتُمْ عَلٰى ذٰلِكُمْ اِصْرِيْ ۗ قَالُوْٓا اَقْرَرْنَا ۗ قَالَ فَاشْهَدُوْا وَاَنَا۠ مَعَكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ
wa iż akhażallāhu mīṡāqan-nabiyyīna lamā ātaitukum min kitābiw wa ḥikmatin ṡumma jā'akum rasūlum muṣaddiqul limā ma‘akum latu'minunna bihī wa latanṣurunnah(ū), qāla a'aqrartum wa akhażtum ‘alā żālikum iṣrī, qālū aqrarnā, qāla fasyhadū wa ana ma‘akum minasy-syāhidīn(a).
און (געדענקט), ווען אַלאַה האָט גענומען דעם בונד פֿון די נביאים, "ווען איך וועל אייך געבן דאָס בוך און חכמה און דאַן קומט אַ שליח צו אייך וואָס באַשטעטיקט וואָס איז מיט אייך, וועט איר באמת גלויבן אין אים און אים העלפֿן." אַלאַה האָט געזאָגט, "צי איר שטימט צו און נעמט אָן דעם אָפּמאַך מיט מיר וועגן דעם?" האָבן זיי געענטפֿערט, "מיר שטימען צו." אַלאַה האָט געזאָגט, "דאַן איר (די נביאים) זאָגט עדות און איך וועל זיין אַ עדות מיט אייך."
اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا
illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).
אחוץ די וואָס בעטן שוץ פֿון אַ פֿאָלק צווישן דיר און יענעם פֿאָלק איז געווען אַן אָפּמאַך (שלום) אָדער מענטשן וואָס קומען צו דיר און זייערע הערצער פֿילן זיך נישט גרייט צו קעמפֿן מיט דיר אָדער קעמפֿן מיט זייער פֿאָלק. אויב אַלאַה וואָלט געוואָלט, וואָלט ער זיי געגעבן די מאַכט צו שטיין אַנטקעגן דיר, אַזוי וואָלטן זיי געקעמפֿט מיט דיר. אָבער אויב זיי לאָזן דיר אַליין, און קעמפֿן נישט מיט דיר און אָנבאָטן דיר שלום (אונטערגעבן זיך), דאַן האָט אַלאַה נישט געמאַכט אַ וועג פֿאַר דיר (צו כאַפּן און טייטן) זיי.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
אָ איר וואָס גלייבט! דערפילט די צוזאגן. בהמות זענען ערלויבט פֿאַר אײַך, אַחוץ ווי עס וועט אײַך דערמאָנט ווערן, און יאָגן איז נישט ערלויבט ווען איר זענט אין איהראַם (האַדזש אָדער אומראַ). טאַקע, אַלאַה באַשטימט דעם געזעץ לויט וואָס ער וויל.
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).
און גיי נישט צו צום פאַרמעגן פון אַן יתום, אַחוץ אויף אַ מער נוצלעכן וועג, ביז ער דערגרייכט (דעם עלטער פון) דערוואַקסנקייט. און פאַרענדיק די מאָסן און וואָג גערעכט. מיר באַלאַסטן נישט אַ מענטש לויט זיין פיייקייט. ווען איר רעדט, רעדט ערלעך, אפילו אויב עס איז (אייער) קרוב און מקיים גאָט'ס צוזאָג. אַזוי באַפעלט ער אייך אַז איר זאָלט געדענקען.
الَّذِيْنَ عَاهَدْتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَهُمْ فِيْ كُلِّ مَرَّةٍ وَّهُمْ لَا يَتَّقُوْنَ
allażīna ‘āhatta minhum ṡumma yanquḍūna ‘ahdahum fī kulli marratiw wa hum lā yattaqūn(a).
(נעמלעך) די וואָס זענען געבונדן דורך אַ בונד מיט דיר, אָבער יעדעס מאָל זיי מאַכן אַ צוזאָג ברעכן זיי זייער צוזאָג, און זיי מורא האָבן נישט (פֿאַר אַלאַה).
اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
אחוץ די פאליטעאיסטן וואָס האָבן געשלאָסן אַן אָפּמאַך מיט דיר און זיי האָבן נישט פארקלענערט (דעם אינהאַלט פון אָפּמאַך) אין גאַנצן און (און) האָבן נישט געהאָלפֿן קיינעם וואָס איז פייַנדלעך צו דיר, זאָלסטו זיי מקיים זיין זייער צוזאָג ביזן צייט-לימיט. טאַקע, אַלאַה ליבט די וואָס זענען פֿרומע.
كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
ווי קען זיין אן אפמאך (זיכער) מיט אללא און זיין שליח מיט פאליטעאיסטן, אחוץ מיט די מיט וועמען דו האסט געשלאסן אן אפמאך (מיט זיי) לעבן דער גרויסער מאָסקווע (הודאיבייאַ), אַזוי לאַנג ווי זיי האַנדלען ערלעך צו דיר, זאָלסטו אויך האַנדלען ערלעך צו זיי? טאַקע, אללא ליבט די וואָס זענען פרום.
قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ
qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).
ער (יעקב) האט געזאגט, "איך וועל אים נישט (אַוועקשיקן) מיט דיר ביז דו וועסט מיר שווערן ביי גאָט אַז דו וועסט אים צוריקברענגען צו מיר סיידן דו וועסט זיין ארומגערינגלט." ווען זיי האבן געשוואוירן, האט ער (יעקב) געזאגט, "גאָט איז עדות צו וואָס מיר זאָגן."
الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ
al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).
(נעמלעך) די וואָס מקיים זיין אַלאַה'ס צוזאָג און ברעכן נישט דעם אָפּמאַך,
وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ
wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).
און האַלט דיין צוזאָג צו אַלאַה ווען דו צוזאָגסט און ברעכט נישט דעם שבועה, נאָכדעם וואָס עס איז געשוואוירן געוואָרן, בשעת דו האָסט געמאַכט אַלאַה דיין עדות (פון יענעם שבועה). טאַקע, אַלאַה ווייסט וואָס דו טוסט.
وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ
wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).
און זייט נישט ווי אַ פרוי וואָס אַנטפּלעקט איר פעסט געשפּונענעם פֿאָדעם, אַזוי אַז עס ווערט ווידער צעשפּרייט. איר מאַכט אייער שבועה (הסכם) אַ געצייַג פֿאַר אָפּנאַר צווישן זיך, ווײַל עס איז דאָ איין גרופּע וואָס איז מער צאָלרײַך ווי די אַנדערע גרופּע. אַלאַה פּרובירט אייך נאָר דערמיט, און זיכער וועט ער אייך אין טאָג פֿון תחיית המתים דערקלערן וואָס איר האָט פֿריִער געקריגט.
وَلَا تَشْتَرُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًاۗ اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
wa lā tasytarū bi‘ahdillāhi ṡamanan qalīlā(n), innamā ‘indallāhi huwa khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).
און פֿאַרקויף נישט דעם בונד (מיט) אַלאַה פֿאַר אַ ביליקן פּרייַז, ווײַל טאַקע וואָס איז מיט אַלאַה איז בעסער פֿאַר אײַך אויב איר וואָלט נאָר געוואוסט.
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).
און גיי נישט צו צום פאַרמעגן פֿון אַ יתום אַחוץ אויף אַ וועג וואָס איז בעסט (נוצלעך) ביז ער דערגרייכט צייַטיקייט, און דערפיל דיינע צוזאָגן, ווייל מען וועט דיך פרעגן וועגן זיי.
وَالَّذِيْنَ هُمْ لِاَمٰنٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُوْنَ ۙ
wal-lażīna hum li'amānātihim wa ‘ahdihim rā‘ūn(a).
און (באמת גליקליך) איז דער מענטש וואס האלט זיינע מאנדאטן און צוזאגן,
وَلَقَدْ كَانُوْا عَاهَدُوا اللّٰهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّوْنَ الْاَدْبَارَ ۗوَكَانَ عَهْدُ اللّٰهِ مَسْـُٔوْلًا
wa laqad kānū ‘āhadullāha min qablu lā yuwallūnal-adbār(a), wa kāna ‘ahdullāhi mas'ūlā(n).
און טאַקע, זיי האָבן פריער געמאַכט אַ בונד מיט אַלאַה אַז זיי וועלן זיך נישט צוריקקערן (צוריקדרייען). און אַ בונד מיט אַלאַה וועט מען פרעגן וועגן.
مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ رِجَالٌ صَدَقُوْا مَا عَاهَدُوا اللّٰهَ عَلَيْهِ ۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ قَضٰى نَحْبَهٗۙ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْتَظِرُ ۖوَمَا بَدَّلُوْا تَبْدِيْلًاۙ
minal-mu'minīna rijālun ṣadaqū mā ‘āhadullāha ‘alaih(i), faminhum man qaḍā naḥbah(ū), wa minhum may yantaẓir(u), wa mā baddalū tabdīlā(n).
צווישן די גלויביגע זענען די וואָס מקיים זיין זייער צוזאָג צו אַלאַה, און צווישן זיי זענען די וואָס פאַלן קורץ, און צווישן זיי זענען די וואָס וואַרטן און טוישן זיך נישט (זייער צוזאָג) אפילו אין מינדסטן.
اِنَّ الَّذِيْنَ يُبَايِعُوْنَكَ اِنَّمَا يُبَايِعُوْنَ اللّٰهَ ۗيَدُ اللّٰهِ فَوْقَ اَيْدِيْهِمْ ۚ فَمَنْ نَّكَثَ فَاِنَّمَا يَنْكُثُ عَلٰى نَفْسِهٖۚ وَمَنْ اَوْفٰى بِمَا عٰهَدَ عَلَيْهُ اللّٰهَ فَسَيُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ
innal-lażīna yubāyi‘ūnaka innamā yubāyi‘ūnallāh(a), yadullāhi fauqa aidīhim, faman nakaṡa fa'innamā yankuṡu ‘alā nafsih(ī), wa man aufā bimā ‘āhada ‘alaihullāha fa sayu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).
אז די וואס שווערן געטריישאפט צו דיר (מוחמד), אין פאקט שווערן זיי נאר געטריישאפט צו גאט. גאט'ס האנט איז אויף זייערע הענט, ממילא ווער עס ברעכט א צוזאג, דעמאלט ברעכט ער טאקע זיין אייגענעם (צוזאג); און ווער עס האלט זיין צוזאג צו גאט, וועט ער אים געבן א גרויסע באלוינונג.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَ تَقُوْلُوْنَ مَا لَا تَفْعَلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lima taqūlūna mā lā taf‘alūn(a).
אָ, איר וואָס גלייבט! פאַרוואָס זאָגט איר וואָס איר טוט נישט?
كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا لَا تَفْعَلُوْنَ
kabura maqtan ‘indallāhi an taqūlū mā lā taf‘alūn(a).
(עס איז) מערסט פיינט אין די אויגן פון גאָט אַז איר זאָגט זאַכן וואָס איר טוט נישט.
وَالَّذِيْنَ هُمْ لِاَمٰنٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رٰعُوْنَۖ
wal-lażīna hum li'amānātihim wa ‘ahdihim rā'ūn(a).
און די וואָס האַלטן זייער מאַנדאַט און צוזאָגן,