وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

Naswona mi nga dyi rifuwo exikarhi ka n’wina hi ndlela ya mavunwa, naswona (u nga) fumbarherisa vaavanyisi hi rifuwo leri, hi xikongomelo xa leswaku mi nga dya rin’wana ra rifuwo ra vanhu van’wana hi ndlela ya vudyoho, hambileswi mi swi tivaka.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Loko u nga endli tano, kutani tivisa nyimpi leyi humaka eka Allah na Murhumiwa wa Yena. Kambe loko u hundzuka, kutani u ni mfanelo ya nkoka wa rifuwo ra wena. A wu endlanga swo biha (ku vaviseka) naswona a wu bihanga (ku vaviseka).

وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا

wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).

Naswona nyika vana lava nga riki na vatswari (lava nga vanhu lavakulu) rifuwo ra vona, u nga cinci leswinene hi leswo biha, naswona u nga dyi rifuwo ra vona swin’we ni ra wena. Hakunene, (xiendlo xo cincana ni ku dya) i xidyoho lexikulu.

وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).

Naswona ringeta vana lava nga riki na vatswari ku kondza va kula ku ringana ku teka. Kutani, loko hi ku vona ka wena va tlharihile (va kahle eku languteleni ka rifuwo), kutani va nyiketa rifuwo ra vona. Naswona u nga dyi (nhundzu ya vana lava nga riki na vatswari) ku tlula mpimo lowu faneleke naswona (u nga) tsutsumeli (yi nyike) va nga si kula. Loyi (exikarhi ka vahlayisi) a nga na vuswikoti, kutani a a papalate (ku dya rifuwo ra n’wana la nga riki na vatswari) naswona loyi a nga xisiwana, kutani a nga dya nhundzu hi ku ya hi ndlela leyi faneleke. Kutani, loko u nyiketa nhundzu eka vona, u fanele u nyikela timbhoni. Naswona Allah u enerile tanihi mulanguteri.

وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا

wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Naswona loko u navela ku siva un’wana wa vasati va wena hi un’wana, naswona u nyikile un’wana wa vona rifuwo lerikulu, u nga tlheriseli nchumu eka rona. Xana u nga yi tlherisela hi ku hehla mavunwa ni hi (ku rhwala) xidyoho lexi nga erivaleni?

وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

Naswona mi ta yi tlherisela njhani loko mi vile na vuxaka bya le kusuhi na un’wana na un’wana (tanihi nuna na nsati), naswona vona (vasati va n’wina) va teke ntwanano wo tiya (xiboho xa vukati) eka wena.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

Wena n'wina lava pfumelaka! Mi nga dyi rifuwo ra un’wana na un’wana hi ndlela ya mavunwa, handle ka ku xaviselana loku sekeriweke eka ku pfumelelana exikarhi ka n’wina. Naswona u nga tidlayi. Hakunene, Allah u ni Tintswalo swinene eka n’wina.

وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

Naswona loyi a endlaka leswi hi ndlela leyi tlulaka nawu naswona a nga lulamangiki, Hi ta n’wi nghenisa etiheleni. Sweswo swa olova eka Allah

وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).

naswona hikuva va tirhisa ntswalo, hambi leswi hakunene va yirisiweke eka wona, ni hikuva va dya rifuwo ra vanhu hi ndlela leyi nga riki enawini (batil). Naswona Hi lunghiselele lava nga pfumeriki exikarhi ka vona nxupulo wo vava.

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Loko kuri vavanuna na vavasati lava yivaka, tsema mavoko ya vona (as) ku rihisela eka leswi va swi endleke na tani hi nxupulo kusuka eka Allah. Naswona Allah u ni matimba hinkwawo, u tlharihile.

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

Naswona u ta vona vo tala va vona (Vayuda) va phikizana hi xidyoho, ku tlula nawu, ni ku dya leswi yirisiweke. Hakunene, leswi va swi endlaka swi bihile swinene.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Wena n'wina lava pfumelaka! Hakunene, vo tala va vanhu lava chavaka Xikwembu ni tinghwendza ta vona entiyisweni va dya rifuwo ra vanhu hi ndlela ya mavunwa, naswona (va) sivela (vanhu) endleleni ya Allah. Naswona lava va hlayisaka nsuku na silivhere naswona va nga swi tirhisiki endleleni ya Allah, kutani va va nyika mahungu lamanene, (leswaku va ta kuma) nxupulo wo vava

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).

Naswona u nga tshineli eka nhundzu ya n’wana la nga riki na vatswari handle ka hi ndlela leyinene (leyi vuyerisaka) ku kondza a fika eku vupfeni, naswona u hetisisa switshembiso swa wena, hikuva u ta vutisiwa hi swona.

۞ اَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُخْسِرِيْنَ ۚ

auful-kaila wa lā takūnū minal-mukhsirīn(a).

Hetisekisa mpimo naswona u nga vavisi vanhu van’wana.

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ

wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Naswona u nga vavisi vanhu hi ku hunguta timfanelo ta vona naswona u nga vangi vukungundzwana emisaveni;

وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِيْنَۙ

wailul lil-muṭaffifīn(a).

Khombo eka lava kanganyisaka (eka ku pima ni ku pima)!

الَّذِيْنَ اِذَا اكْتَالُوْا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُوْنَۖ

allażīna iżaktālū ‘alan-nāsi yastaufūn(a).

(Hi leswaku) vanhu lava, loko va kuma mpimo eka munhu un’wana, va kombelaka leswaku wu tatiwa, .

وَاِذَا كَالُوْهُمْ اَوْ وَّزَنُوْهُمْ يُخْسِرُوْنَۗ

wa iżā kālūhum au wazanūhum yukhsirūn(a).

naswona loko va pima kumbe ku pima (eka van’wana), va susa.

وَتَأْكُلُوْنَ التُّرَاثَ اَكْلًا لَّمًّاۙ

wa ta'kulūnat-turāṡa aklal lammā(n).

loko u ri karhi u dya ndzhaka hi ku hlanganisa (halal na haram), .