وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).
Ex mi'n txi' kynajsa'ne q'inumal kyxole tuj jun tu'mel mya ax tok, ex (mi'n) txi kyq'o'ne soborno kye jwes tuk'il q'inumal lu, tuk'il xim tu'n t-xi kynajsa'ne ch'in kyq'inumab'l txqantl xjal tuj jun tu'mel il, maske b'i'n kyu'ne.
فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ
fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).
Qa mya b´ant tu´na, b´a´n tu´n t-xi tq´ama´na q´oj te Allah ex te t-sanjel. Extzun qa ma tz´ajtz ti´j tanmiya, atzun teya at toklena ti´j t-xilen t-q´inumab´la. Ma b´ant jun mya b´a´n (nya b´a´n) tu´na ex ma tz´ok b´incha´n nya b´a´n ti´ja.
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
Ex qʼonxa kye kʼwaʼl mintiʼ kyman ex kytxuʼ (aʼyeju ma che chʼiy) kyqʼinumabʼil, miʼn tzʼok kychʼexpuʼne aju bʼaʼn tukʼilju mya bʼaʼn, ex miʼn txi kywaʼne kyqʼinumabʼile junx tukʼilju kyeye. Ax tok, (aju bʼinchbʼen tuʼn tchʼexpaj ex tuʼn t-xi qwaʼn) jun matij il.
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
Ex b'a'n tu'n tok kyq'o'n toj malb'il qe tal k'wa'l minti' kyman ex kytxu' tzmaxi aj kypon kyab'q'i tu'n kymoje'. Yajxitl, qa toj t-xim teya at ky-nab´l (b´a´n ky-ka´yin ti´j q´inumal), b´a´n tu´n t-xi tq´o´na ky-q´inumal kye. extzen mya b´a´n tu´n t-xi kywa´n (aju ky-b´inchb´en aye k´wal mya ky-tatey) twitz t-xilen extzen (mi´n) tzaj ky-q´o´n ky-b´i´n (q´onxa) na´mxtoq ky-ch´iy. Alkye (kyxol qe xq´uqil) b´a´n, b´a´n tu´n t-xi´ t-ximen (tu´n mi´n t-xi´ t-wa´n t-xmilal tal k´wal) extzen alkye meb´a, b´a´n tu´n t-xi´ t-wa´n aju´ t-xmilal ik tza´n tten b´a´n. Yajxitl, aj t-xi tqʼoʼna aju txʼotxʼ kye, il tiʼj tuʼn ttzaj tqʼoʼna qe testiw. extzen a Allah b´a´n tun t-xi´ t-xnaq´tza´n.
وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا
wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).
Ex qa taja tu'n tkub' tch'expu'na t-xu'jila tuk'il juntl t-xu'jila, ex qa ma txi tq'o'na nim tq'inumab'l te jun, mi'n tz'el ti'na juntl ti'xti te. ¿Okpe kxel ttzyuʼna juntl maj noq tuʼn nya ax tok yol ex tuʼn (t-xi tiʼna) axix tok il?
وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا
wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).
extzen titzen k-xel t-k´amo´na juntl majl aj t-xi´ya kyxolx (ik tza´n chmilb´aj ex t-xu´jil). extzen aye (ky-xu´jila) ma tz´el kyi´n jun ky-yol ky-k´u´j (te ky-mejeb´le).
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).
Akeye ocslal keye. Mi'n tz'aj cynajsa'ne cyk'inumable cyxolxe tuj jun tumel mya ax toc, nok o'cx tu'n cyc'ayin cyibe tu'nju ma tz'el cynic'e ti'j cyxolxe. Ex mi'n kub' tb'yon tib'a. Ax tok, a Allah nimxix t-xtalb´il kyeye.
وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا
wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).
Ex ankye te' nkub' tb'inchin ikyjo toj jun tumil nya wen te kawb'il ex nya tz'aqle, ok kxe'l qq'o'n toj q'aq'. nya kwest te Allah
وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا
wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).
ex tuʼnju in che aqʼunan tiʼj usura, maske ax tok o tzʼel qʼiʼn ambʼil kye tuʼn miʼn tbʼant jlu kyuʼn, ex tuʼnju in che waʼn tiʼj kyqʼinumabʼil xjal toj jun tten nya toj tumel (batil). Ex ma bʼaj qbʼinchaʼne jun kastiw nimxix kʼixkʼoj kye qeju mintiʼ in che okslan kyxol.
وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).
Aye xinaq ex xu´j n-chi elq´an, ky-el kyi´n ky-q´ob´ (iktza) jun chojb´il ti´j ti b´ant kyu´n ex tza´n jun kastiw tzaj tq´o´n Allah. extzen a Allah at nim tipumal, at nim tnab´l.
وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).
extzen k-okil tka´yina nim kyxol (judíos) n-chi q´ojin kyi´j tu´n ky-b´inchen il, tu´n ky-q´ojin ex tu´n ky-wa´n kyi´j ti´chaq tz´il. Ax tok, axix tok nya bʼaʼn aju bʼant kyuʼn.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ
yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).
Akeye ocslal keye. Ax tok, nim xjal b´a´n ky-b´inchb´en extzen ky-monjes n-chi ky-wa´n ky-pwaq xjal toj jun tten nya ax tok, extzen (n-chi) n-chi ky-ok ky-q´o´n ky-q´ob´ (xjal) toj b´e te Allah. extzen aye n-chi ky-k´u´n q´anpwaq ex saq pwaq extzen mya n-chi ajb´en kye toj b´e te Allah, yajxi´tl n-chi kyq´o´n jun tb´anil tqanil kye, (qa k-xel kyk´amo´n) jun k´ixk´oj
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).
extzen mya t-xi´ya ttxlaj tq´inumab´il jun tal k´wa´l mya t-xu´jil, noq o´kx toj jun tten mas b´a´n (b´a´n) tzmaxi aj t-ch´iy, ex b´inchama t-xim, qu´n ax tok k-xel t-ximana ti´j t-xim lu.
۞ اَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُخْسِرِيْنَ ۚ
auful-kaila wa lā takūnū minal-mukhsirīn(a).
B´inchama t-xilen extzen mya b´inchama nya b´a´n kyi´j txqantl xjal.
وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ
wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Ex ma tzʼok kybʼinchaʼn nya bʼaʼn kyiʼj xjal tuʼnju ma kubʼ kychʼixpuʼn kyoklen ex ma kubʼ kybʼinchaʼn nya bʼaʼn tiʼj Txʼotxʼ;
وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِيْنَۙ
wailul lil-muṭaffifīn(a).
¡Ay bec'bil cywitz keju in che sbun (tuj tajlal ex tuj tajlal)!
الَّذِيْنَ اِذَا اكْتَالُوْا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُوْنَۖ
allażīna iżaktālū ‘alan-nāsi yastaufūn(a).
(Namely) aye xjal, aj t-xi kyk´amo´n jun dosis te juntl xjal, n-chi kyqanin tun t-xi tnojsa´n,
وَاِذَا كَالُوْهُمْ اَوْ وَّزَنُوْهُمْ يُخْسِرُوْنَۗ
wa iżā kālūhum au wazanūhum yukhsirūn(a).
extzen aj t-xi ky-b´inchen jun tajlal extzen aj t-xi ky-b´inchen (kye txqantl), n-chi el kyi´n.
وَتَأْكُلُوْنَ التُّرَاثَ اَكْلًا لَّمًّاۙ
wa ta'kulūnat-turāṡa aklal lammā(n).
akux n-chi b´aj t-ximana aju´ t-xmilala tuk´e t-xmilala (halal exttzen haram),