مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُوْلَ لِلنَّاسِ كُوْنُوْا عِبَادًا لِّيْ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ كُوْنُوْا رَبَّانِيّٖنَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُوْنَ الْكِتٰبَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُوْنَ ۙ

mā kāna libasyarin ay yu'tiyahullāhul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata ṡumma yaqūla lin-nāsi kūnū ‘ibādal lī min dūnillāhi wa lākin kūnū rabbāniyyīna bimā kuntum tu‘allimūnal-kitāba wa bimā kuntum tadrusūn(a).

Мөмкин түгел, кемгәлер Аллаһ тарафынан китап бирелгән, шулай уҡ хикмәт һәм пәйғәмбәрлек, һуңынан ул кешеләргә: «Һеҙ миңә табыныусылар булығыҙ, Аллаһҡа табыныусылар булығыҙ», әммә (ул әйтә): «Һеҙ Аллаһтың ҡолдары булығыҙ, сөнки һеҙ китапты өйрәтәһегеҙ һәм уны өйрәнәһегеҙ!»

وَمَا مُحَمَّدٌ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۗ اَفَا۟ىِٕنْ مَّاتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ ۗ وَمَنْ يَّنْقَلِبْ عَلٰى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَّضُرَّ اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗوَسَيَجْزِى اللّٰهُ الشّٰكِرِيْنَ

wa mā muḥammadun illā rasūl(un), qad khalat min qablihir-rusul(u), afa'im māta au qutilanqalabtum ‘alā a‘qābikum, wa may yanqalib ‘alā ‘aqibaihi falay yaḍurrallāha syai'ā(n), wa sayajzillāhusy-syākirīn(a).

Ә Мөхәммәт тик Рәсүл генә; унан алда бик күп Рәсүлдәр киткән. Әгәр ул үлһә йәки үлтерелһә, һеҙ кире боролорһоғоҙмо (мөртәткә сығырһығыҙмы)? Кире боролоп киткән кеше Аллаһҡа һис бер зыян килтермәҫ. Шөкөр иткәндәргә Аллаһ бүләк бирер.

لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Ысынлап та, Аллаһ мөьминдәргә рәхмәт бирҙе, сөнки (Аллаһ) улар араһынан Пәйғәмбәрҙе (Мөхәммәтте) ебәрҙе, Ул уларға Уның аяттарын уҡыны, уларҙы (йәндәрен) таҙартты, уларға Китап (Ҡөрьән) һәм Хикмәт (Сөннәт) өйрәтте, хатта быға тиклем улар асыҡтан-асыҡ аҙашыуҙа булһалар ҙа.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ

yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Эй, китап әһелдәре! Динегеҙҙә сиктән сыҡмағыҙ, Аллаһ тураһында хаҡ һүҙҙәрҙән башҡа бер нәмә лә әйтмәгеҙ. Ысынлап та, Мәрйәм улы Ғайса Мәсих Аллаһтың илсеһе һәм (Уның Мәрйәмгә еткергән һүҙҙәре менән яратылған) һәм Унан килгән рух ине. Шулай булғас, Аллаһҡа һәм Уның пәйғәмбәрҙәренә иман килтерегеҙ һәм: «(Аллаһ) өс», - тип әйтмәгеҙ, (шулай әйтеүҙән туҡтағыҙ). (Шул) һеҙҙең өсөн хәйерлерәк. Ысынлап та, Аллаһ – Ҡөҙрәтле Алла, Ул бала табыуҙан бәхетле. Күктәрҙә һәм Ерҙә нимә бар, барыһы ла Уныҡы. Яҡлаусы булараҡ Аллаһ етә.

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Мәрйәм улы Мәсих тик Илсе генә булған. Быға тиклем бер нисә апостол үткән. Ә әсәһе хәҡиҡәткә йәбешкән кеше булған. Икеһе лә, ғәҙәттә, ризыҡ ашай. Уларға (китап әһелдәре) аяттарҙы (ҡөҙрәт ғәләмәттәрен) нисек аңлатыуыбыҙҙы күҙәтегеҙ, һуңынан уларҙың (нәфселәре менән) нисек ситкә боролоуҙарын күҙәтегеҙ.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Һеҙҙе киҫәтеү өсөн һәм һеҙ тәҡүәле булыу өсөн, мәрхәмәтле булыу өсөн, үҙ арағыҙҙан бер кеше аша Раббығыҙҙан киҫәтеү килеүенә аптырайһығыҙмы?

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Һеҙҙе киҫәтеү өсөн арағыҙҙан бер кеше аша Раббығыҙҙан киҫәтеү килеүенә аптырайһығыҙмы? Нух ҡәүеменән һуң һеҙҙе хәлфәләр итеп ҡуйғанын, физик көс һәм буй-һын буйынса һеҙҙән өҫтөн булғанын иҫкә төшөрөгөҙ. Шулай булғас, бәхетле булһын өсөн, Аллаһ биргән ниғмәттәрҙе иҫкә төшөрөгөҙ. ”

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Муса үҙ халҡы янына ҡайтҡас, асыуланып, ҡайғырып: «Мин ситтә булғанда һин ниндәй ҡот осҡос эштәр ҡылдың! Муса таҡтаташты (Тәүратты) ырғыта ла, үҙенә табан тартып торғанда, ағаһының (Харундың) башынан тотоп ала. (Һарун): «Эй, әсәйемдең улы! Был халыҡ мине көсһөҙ тип һананы, үлтерергә лә өлгөрҙө, шуға күрә дошмандарыңды минең бәхетһеҙлегемә ҡыуандырма, мине ғәҙелһеҙ кеше итмә», — тигән.

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

Мусаның асыуы баҫылғандан һуң, ул таҡтаташтарҙы (Тәүратты) алды; Уның яҙмаларында Раббыһынан ҡурҡҡандар өсөн тура юл һәм рәхмәт бар.

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

Әйт: «Минең үҙемә Аллаһ теләгәндән башҡа файҙа килтерергә йәки зыянды тыйырға көсөм юҡ. Әгәр ҙә йәшерен нәмәләрҙе белһәм, мөмкин тиклем күберәк изгелек эшләр инем һәм миңә бер ниндәй ҙә зыян килмәҫ ине.

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

Аллаһ һине (Мөхәммәдте) ғәфү итә. Ниңә һин уларға рөхсәт бирҙең (һуғышҡа бармаҫҡа), һиңә кемдәрҙең ысынлап та (ҡамасауланғаны) асыҡланғансы, кемдәрҙең ялған һөйләгәнен белмәгәнсе?

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Ысынлап та, һеҙгә үҙ халҡығыҙҙан бер рәсүл килде, һеҙ кисергән ғазаптар ауыр, (ул) һеҙҙең өсөн ысынлап та (иман һәм ҡотолоу) теләй, иман килтергәндәргә ҡарата изгелекле һәм мәрхәмәтле.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

Юҡҡа ғына кешеләр ғәжәпләнергә тейеш түгел, Беҙ улар араһында бер кешегә вәхи бирҙек: «Кешеләрҙе иҫкәрт һәм мөьминдәрҙе бәхетле ит, улар Алла алдында юғары дәрәжәгә эйә». Кафырҙар: «Был кеше (Мөхәммәт) ысынлап та тылсымсы», — тигән.

وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).

Ғәд халҡына (Беҙ уларҙың) бер туған ҡустыһы Һудты ебәрҙек. Ул әйтте: "Эй, халҡым! Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ, һеҙҙең өсөн Унан башҡа илаһ юҡ. (Бөтә был ваҡыт эсендә) һеҙ бары тик уйлап сығарҙығыҙ".

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Беҙ һинән алда (Мөхәммәтте) түгел, ә ер халҡы араһында үәхи биргән кешене ебәрҙек. Ер йөҙөндә сәйәхәт итеп, үҙҙәренән алда йәшәгәндәр менән (илсене ялғанға сығарғандар) нимә булғанын күрмәгәндәрме ни? Һәм, ысынлап та, теге донъя ере тәҡүәлеләр өсөн хәйерлерәк. Аңламайһыңмы?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

Һәм, ысынлап та, Беҙ һинән (Мөхәммәткә) алда бер нисә пәйғәмбәр ебәрҙек һәм уларға ҡатындар һәм тоҡомдар бирҙек. Рәсүлдең Аллаһ рөхсәтенән башҡа дәлилдәр (мөғжизәләр) килтерергә хоҡуғы юҡ. Һәр дәүер өсөн (билдәле) Китап бар.

۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَدْعُوْكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ قَالُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا ۗ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَصُدُّوْنَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا فَأْتُوْنَا بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

qālat rusuluhum afillāhi syakkun fāṭiris-samāwāti wal-arḍ(i), yad‘ūkum liyagfira lakum min żunūbikum wa yu'akhkhirakum ilā ajalim musammā(n), qālū in antum illā basyarum miṡlunā, turīdūna an taṣuddūnā ‘ammā kāna ya‘budu ābā'unā fa'tūnā bisulṭānim mubīn(in).

Уларҙың пәйғәмбәрҙәре: «Күктәрҙе һәм Ерҙе бар итеүсе Аллаһ тураһында шик бармы? Ул һеҙҙе ҡайһы бер гонаһтарығыҙҙы ярлыҡар һәм (ғазаптарығыҙҙы) билдәләнгән ваҡытҡа тиклем кисектереп торор өсөн һеҙҙе (иман килтерергә) саҡыра?» Улар: «Һеҙ ҙә беҙҙең кеүек үк кеше генә, ата-бабаларыбыҙ табынған нәмәләргә табынырға ҡамасауларға теләйһегеҙ, шуға күрә беҙгә асыҡ дәлилдәр килтерегеҙ», — тинеләр.

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Уларҙың илселәре уларға: «Беҙ ҙә һеҙҙең кеүек кешеләр генә, әммә Аллаһ Үҙенең ҡолдары араһынан теләгән кешеһенә йомартлыҡ бирә.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَۙ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Беҙ һинән (Мөхәммәтте) элек кенә үәхиҙәр биргән кешеләрҙе ебәрмәнек; Шуға белмәһәң белмәһәң, белеме булған кешенән һора,

اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ

au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).

йәки һинең алтындан йортоң (яһалған), йәки күккә күтәреләһең. Һин беҙгә уҡыр өсөн китап төшөрмәйенсә, һинең күккә күтәрелеүеңә ышанмаясаҡбыҙ», — тип әйт (Мөхәммәткә): «Раббымға дан, мин рәсүл булған кеше генә түгелме ни?»

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).

Һәм кешеләргә тура юл килгәндә иман килтерергә ҡамасаулаған бер нәмә лә юҡ, уларҙың: «Ни өсөн Аллаһ кешене пәйғәмбәр итеп ебәрҙе?»

قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا

qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).

Әйт (Мөхәммәткә): «Әгәр ҙә Ер йөҙөндә тыныс йөрөгән фәрештәләр булһа, Беҙ уларға күктән фәрештәләр ебәрер инек», — тип әйт.

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

Әйт (Мөхәммәткә): «Ысынлап та, мин һеҙҙең кеүек үк кеше генә, һеҙҙең Аллағыҙ Ҡөҙрәтле Аллаһ икәнлеге тураһында вәхи алдым». Шулай итеп, кем Раббыһы менән осрашыуҙы өмөт итә, изге эштәр ҡылһын һәм Раббыһына ғибәҙәт ҡылыуҙа бер нәмәгә лә тиңләшмәһен».

فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى

fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.

Шуға ла Муса күңелендә ҡурҡыу тойҙо.

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем илселәрҙе ебәрмәнек, ә ҡайһы бер кешеләрҙе, уларға үәхи бирҙек, шуға күрә белмәһәң, ғилемле кешенән һора.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Беҙ уларҙы (пәйғәмбәрҙәрҙе) ризыҡ ашамаған һәм улар (шулай уҡ) мәңге йәшәмәгән тән итмәнек.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем бер әҙәм балаһына ла мәңгелек тормош яралтманыҡ; тимәк, һин үлһәң, улар иҫән ҡаласаҡмы?

فَقَالَ الْمَلَؤُا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يُرِيْدُ اَنْ يَّتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً ۖمَّا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ ۚ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā hāżā illā basyarum miṡlukum, yurīdu ay yatafaḍḍala ‘alaikum, wa lau syā'allāhu la'anzala malā'ikah(tan), mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).

Шуға күрә үҙ халҡы араһынан кафырҙар етәкселәре: «Был кеше һеҙҙең кеүек кеше генә түгел, һеҙҙән дә затлыраҡ кеше булырға теләй. Әгәр Аллаһ теләһә, Ул фәрештә ебәрер ине.

اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌۢ بِهٖ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوْا بِهٖ حَتّٰى حِيْنٍ

in huwa illā rajulum bihī jinnatun fa tarabbaṣū bihī ḥattā ḥīn(in).

Ул тик аҡылдан яҙған кеше, шуға күрә уны билдәләнгән ваҡытҡа тиклем көтөгөҙ (сабыр булығыҙ).

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ وَاَتْرَفْنٰهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُوْنَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumihil-lażīna kafarū wa każżabū biliqā'il-ākhirati wa atrafnāhum fil-ḥayātid-dun-yā, mā hāżā illā basyarum miṡlukum, ya'kulu mimmā ta'kulūna minhu wa yasyrabu mimmā tasyrabūn(a).

Үҙ халҡынан кафырҙар, әхирәт менән осрашыуҙы инҡар иткәндәр һәм Беҙ донъяла тормошта зиннәт һәм ләззәт биргән кешеләрҙең етәкселәре әйттеләр: «Был (кеше) һеҙҙең кеүек кеше генә, һеҙ ашағанды ​​ашай, һеҙ эскәнде эсә».

وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ

wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).

Һәм, ысынлап та, үҙең кеүек кешеләргә буйһонһаң, һис шикһеҙ отоласаҡһың.

فَقَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عٰبِدُوْنَ ۚ

fa qālū anu'minu libasyaraini miṡlinā wa qaumuhumā lanā ‘ābidūn(a).

Шуға күрә улар: «Уларҙың халҡы (Исраил балалары) үҙҙәре беҙгә хеҙмәт итеүселәр булһа ла, беҙҙең кеүек ике кешегә иман килтереүебеҙ (урынлы)мы?»

يٰٓاَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوْا مِنَ الطَّيِّبٰتِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ۗ

yā ayyuhar-rusulu kulū minaṭ-ṭayyibāti wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Аллаһ әйтте: «Эй, илселәр, яҡшылыҡ ашағыҙ, изге эштәр ҡылығыҙ, ысынлап та, Мин һеҙҙең нимә эшләгәнегеҙҙе беләм!»

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

Һәм улар әйтте: «Ни өсөн был Рәсүл (Мөхәммәт) ризыҡ ашай, баҙарҙарҙа йөрөй?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем дә пәйғәмбәрҙәр ебәрмәнек, улар ризыҡ ашап, баҙарҙарҙа йөрөрҙәр ине. Һеҙҙең ҡайһы берҙәрегеҙҙе башҡалар өсөн һынау яһаныҡ. Һин сабыр итерһеңме? Һәм һинең Раббың барыһын да күреп тора.

مَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ فَأْتِ بِاٰيَةٍ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

mā anta illā basyarum miṡlunā, fa'ti bi'āyatin in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

һин дә беҙҙең кеүек кеше генә; Әгәр ҙә һин тәҡүәлеләрҙән булһаң, мөғжизә килтер».

وَمَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَاِنْ نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۚ

wa mā anta illā basyarum miṡlunā wa in naẓunnuka laminal-kāżibīn(a).

Ә һин беҙҙең кеүек үк кеше генә, һәм, ысынлап та, һинең ялған һөйләүселәрҙән икәнлегеңә ышанабыҙ.

وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).

Ә таяғыңды ырғыт!» Шуға күрә (таяҡ йыланға әйләнгәс һәм) Муса уның етеҙ йылан кеүек хәрәкәт итеүен күргәс, йүгереп барып ҡарамайынса кире боролдо. Ҡурҡмағыҙ! Ысынлап та, Минең алдымда илселәргә ҡурҡырға кәрәкмәй,

وَمَكَرُوْا مَكْرًا وَّمَكَرْنَا مَكْرًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa makarū makraw wa makarnā makraw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Һәм улар хәйлә ҡорҙо, Беҙ ҙә хәйлә ҡорҙоҡ, улар һиҙмәй ҙә ҡалды.

فَاَصْبَحَ فِى الْمَدِيْنَةِ خَاۤىِٕفًا يَّتَرَقَّبُ فَاِذَا الَّذِى اسْتَنْصَرَهٗ بِالْاَمْسِ يَسْتَصْرِخُهٗ ۗقَالَ لَهٗ مُوْسٰٓى اِنَّكَ لَغَوِيٌّ مُّبِيْنٌ

fa'aṣbaḥa fil-madīnati khā'ifay yataraqqabu fa'iżal-lażistanṣarahū bil-amsi yastaṣrikhuh(ū), qāla lahū mūsā innaka lagawiyyum mubīn(un).

Шул арҡала ул (Муса) ҡалала булғанда (ҡылған эштәренең эҙемтәләрен) көтөп торғанда ҡурҡып киткән, ҡапыл кисә ярҙам һораған кешеләр уға ярҙам һорап ҡысҡырған. Муса уға: «Һин ысынлап та бидғәтсе», — тигән.

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ

qāla rabbi innī qataltu minhum nafsan fa'akhāfu ay yaqtulūn(i).

Ул (Муса) әйтте: «Эй, Раббым, мин, ысынлап та, уларҙың төркөмөнән берәүҙе үлтерҙем, шуға күрә мине үлтереүҙәренән ҡурҡам.

اِنَّكَ مَيِّتٌ وَّاِنَّهُمْ مَّيِّتُوْنَ ۖ

innaka mayyituw wa innahum mayyitūn(a).

Ысынлап та, һин (Мөхәммәт) үлерһең, улар ҙа үлер.

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): "Мин дә һеҙҙең кеүек кеше генәмен, миңә иңдерелде: һеҙҙең Аллаһығыҙ - ҡөҙрәтле Аллаһ, шуға күрә һеҙ Уға (ғибәҙәт ҡылыуығыҙҙы) дауам итәһегеҙ һәм Унан ярлыҡау һорайһығыҙ.

۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ

wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).

Һәм әҙәм балаһына Аллаһ Тәғәләнең уның менән вәхи аша йәки пәрҙә артынан йәки пәйғәмбәр (фәрештә) ебәреп, унан һуң рөхсәте менән уға Үҙе теләгәнде вәхи итеп кенә һөйләшеүе килешмәй. Ысынлап та, Ул — иң юғары һәм хикмәт эйәһе.

اِنْ هُوَ اِلَّا عَبْدٌ اَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنٰهُ مَثَلًا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

in huwa illā ‘abdun an‘amnā ‘alaihi wa ja‘alnāhu maṡalal libanī isrā'īl(a).

Ул (Ғайса) ҡолдан башҡа бер нәмә лә түгел ине, Беҙ уға ниғмәт (пәйғәмбәрлек) бирҙек һәм уны Исраил балаларына ғибрәт өлгөһө иттек.

بَلْ عَجِبُوْٓا اَنْ جَاۤءَهُمْ مُّنْذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا شَيْءٌ عَجِيْبٌ ۚ

bal ‘ajibū an jā'ahum munżirum minhum faqālal-kāfirūna hāżā syai'un ‘ajīb(un).

(Улар уны ҡабул итмәнеләр), ысынында улар үҙҙәренән иҫкәртеүсе килгәнгә ғәжәпләнделәр, шуға күрә кафырҙар: «Был бик ғәжәп нәмә», — тинеләр.

فَقَالُوْٓا اَبَشَرًا مِّنَّا وَاحِدًا نَّتَّبِعُهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّفِيْ ضَلٰلٍ وَّسُعُرٍ

fa qālū abasyaram minnā wāḥidan nattabi‘uh(ū), innā iżal lafī ḍalāliw wa su‘ur(in).

Шулай итеп, улар: "Беҙ нисек үҙебеҙҙең арала (ябай) кешегә эйәрергә йыйынабыҙ? Ысынлап та, беҙ ысынлап та аҙаштыҡ һәм аҡылдан яҙғанбыҙ", - тинеләр.

هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Тап Ул уҡый-яҙа белмәгән халыҡҡа үҙҙәренең араһынан Пәйғәмбәр ебәрҙе, Пәйғәмбәр уларға аяттарын уҡыны, уларҙы (йәндәрен) сафландырҙы, уларға Китап һәм Хикмәт (Сөннәт) өйрәтте, хатта быға тиклем улар асыҡтан-асыҡ аҙашыуҙа булһа ла.

ذٰلِكَ بِاَنَّهٗ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالُوْٓا اَبَشَرٌ يَّهْدُوْنَنَاۖ فَكَفَرُوْا وَتَوَلَّوْا وَّاسْتَغْنَى اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

Żālika bi'annahū kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fa qālū abasyaruy yahdūnanā, fa kafarū wa tawallau wastagnallāh(u), wallāhu ganiyyun ḥamīd(un).

Сөнки илселәр улар янына (мәғлүмәт килтереп) килгәс: «Кешеләрҙең беҙҙе тура юлға баҫтырыуы яраймы?» Һуңынан улар инҡар иттеләр ҙә ситкә киттеләр; Аллаһҡа (уларға) мохтаж булмаһа ла. Аллаһ иң бай, иң маҡтаулы.