Q.S Al-Qamar (اَلْقَمَر) - 55 Umubare w'imirongo

اِقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ

iqtarabatis-sā‘atu wansyaqqal-qamar(u).

Uko (Umunsi w'urubanza) wegereza, ukwezi kuzacikamo kabiri.

وَاِنْ يَّرَوْا اٰيَةً يُّعْرِضُوْا وَيَقُوْلُوْا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ

wa iy yarau āyatay yu‘riḍū wa yaqūlū siḥrum mustamirr(un).

Kandi iyo (abayoboke b'Imana) babonye ikimenyetso (igitangaza), bahindukira bakavuga bati: "(Ubu ni) ubumaji bukomeza."

وَكَذَّبُوْا وَاتَّبَعُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ وَكُلُّ اَمْرٍ مُّسْتَقِرٌّ

wa każżabū wattaba‘ū ahwā'ahum wa kullu amrim mustaqirr(un).

Kandi barahakanye (Muhammadi) bakurikiza ibyifuzo bye, nubwo buri kintu cyose cyari gifite itegeko.

وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنَ الْاَنْۢبَاۤءِ مَا فِيْهِ مُزْدَجَرٌۙ

wa laqad jā'ahum minal-ambā'i mā fīhi muzdajar(un).

Kandi koko, hari inkuru nyinshi zaje kuri bo zirimo ibikangisho (kutemera),

حِكْمَةٌ ۢ بَالِغَةٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُۙ

Ḥikmatum bāligatun famā tugnin-nużur(u).

(ubwo ni) ubwenge butunganye, ariko imiburo ntacyo imaze (kuri bo),

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ ۘ يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ اِلٰى شَيْءٍ نُّكُرٍۙ

fa tawalla ‘anhum, yauma yad‘ud-dā‘i ilā syai'in nukur(in).

Bityo rero, hindukira umugongo wawe (Muhammadi) utababona ku munsi (igihe) umuhamagara (marayika) azabatumira mu kintu kidashimishije (umunsi w'urubanza),

خُشَّعًا اَبْصَارُهُمْ يَخْرُجُوْنَ مِنَ الْاَجْدَاثِ كَاَنَّهُمْ جَرَادٌ مُّنْتَشِرٌۙ

khusysya‘an abṣāruhum yakhrujūna minal-ajdāṡi ka'annahum jarādum muntasyir(un).

amaso yabo yari ahumye, ubwo bavaga mu mva, nk'aho ari inzige ziguruka,

مُّهْطِعِيْنَ اِلَى الدَّاعِۗ يَقُوْلُ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا يَوْمٌ عَسِرٌ

muhṭi‘īna ilad-dā‘(i), yaqūlul-kāfirūna hāżā yaumun ‘asir(un).

bakurikije kumvira, bahise begera uwabahamagaye. Abatemera bavuga bati “Uyu munsi uragoye.”

۞ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ فَكَذَّبُوْا عَبْدَنَا وَقَالُوْا مَجْنُوْنٌ وَّازْدُجِرَ

każżabat qablahum qaumu nūḥin fakażżabū ‘abdanā wa qālū majnūnuw wazdujir(a).

Mbere yabo, abantu ba Nuhu nabo babeshye (intumwa), bityo babeshye umugaragu wacu (Nuhu) bati: “Ni umusazi!” Hanyuma amwirukana amutera ubwoba.

فَدَعَا رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَغْلُوْبٌ فَانْتَصِرْ

fa da‘ā rabbahū annī maglūbun fantaṣir.

Nuko (Nuhu) yitotombera Nyagasani we ati: "Mu by'ukuri, natsinzwe, rero mfasha."

فَفَتَحْنَآ اَبْوَابَ السَّمَاۤءِ بِمَاۤءٍ مُّنْهَمِرٍۖ

fa fataḥnā abwābas-samā'i bimā'im munhamir(in).

Hanyuma twakinguye imiryango y'ijuru dukoresheje (tumanura) amazi yasukaga,

وَّفَجَّرْنَا الْاَرْضَ عُيُوْنًا فَالْتَقَى الْمَاۤءُ عَلٰٓى اَمْرٍ قَدْ قُدِرَ ۚ

wa fajjarnal-arḍa ‘uyūnan faltaqal-mā'u ‘alā amrin qad qudir(a).

kandi twatumye isi ivubura amasoko y'amazi, bityo (amazi) arahura ku buryo (yarenze, atera) imimerere (ibyago) yari yagenwe.

وَحَمَلْنٰهُ عَلٰى ذَاتِ اَلْوَاحٍ وَّدُسُرٍۙ

wa ḥamalnāhu ‘alā żāti alwāḥiw wa dusur(in).

Kandi twamutwaye (Nuhu) mu bwato bwakozwe mu mbaho n'imigozi,

تَجْرِيْ بِاَعْيُنِنَاۚ جَزَاۤءً لِّمَنْ كَانَ كُفِرَ

tajrī bi'a‘yuninā, jazā'al liman kāna kufir(a).

bagenderaga munsi y'uburinzi bwacu (ubugenzuzi) nk'igihano ku bari barahakanywe (abantu babo).

وَلَقَدْ تَّرَكْنٰهَآ اٰيَةً فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ

wa laqat taraknāhā āyatan fahal mim muddakir(in).

Kandi koko, ubwo bwato twabugize ikimenyetso (isomo). None se hari umuntu witeguye gufata amasomo?

فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِيْ وَنُذُرِ

fa kaifa kāna ‘ażābī wa nużur(i).

None se mbega ukuntu igihano cyanjye n'umuburo wanjye ari bibi cyane!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Kandi koko, twayigize yoroshye kugira ngo iburirwe, none hari ushaka kuyitaho?

كَذَّبَتْ عَادٌ فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِيْ وَنُذُرِ

każżabat ‘ādun fa kaifa kāna ‘ażābī wa nużur(i).

Abantu ba 'Ad nabo barabyanze. None se mbega ukuntu igihano cyanjye n'umuburo wanjye ari bibi cyane!

اِنَّآ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْ يَوْمِ نَحْسٍ مُّسْتَمِرٍّۙ

innā arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī yaumi naḥsim mustamirr(in).

Mu by'ukuri, twabahushyeho umuyaga ukomeye cyane ku munsi w'amakuba ahoraho,

تَنْزِعُ النَّاسَۙ كَاَنَّهُمْ اَعْجَازُ نَخْلٍ مُّنْقَعِرٍ

tanzi‘un-nās(a), ka'annahum a‘jāzu nakhlim munqa‘ir(in).

bigatuma abantu bagwa, bameze nk'ibiti by'imikindo byaguye bifite imizi yabyo.

فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِيْ وَنُذُرِ

fa kaifa kāna ‘ażābī wa nużur(i).

None se mbega ukuntu igihano cyanjye n'umuburo wanjye ari bibi cyane!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ ࣖ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Kandi koko, twayigize yoroshye kugira ngo iburirwe, none hari ushaka kuyitaho?

كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ بِالنُّذُرِ

każżabat ṡamūdu bin-nużur(i).

Abaturage ba Samud nabo banze uwo muburo.

فَقَالُوْٓا اَبَشَرًا مِّنَّا وَاحِدًا نَّتَّبِعُهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّفِيْ ضَلٰلٍ وَّسُعُرٍ

fa qālū abasyaram minnā wāḥidan nattabi‘uh(ū), innā iżal lafī ḍalāliw wa su‘ur(in).

Nuko baravuga bati: "Tuzakurikiza dute umuntu (usanzwe) muri twe? Mu by'ukuri, ubwo koko twarayobye kandi turasaze."

ءَاُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْۢ بَيْنِنَا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ اَشِرٌ

a'ulqiyaż-żikru ‘alaihi mim baininā bal huwa każżābun asyir(un).

Ese iryo hishurirwa ryamuhishuriwe muri twe? Mu by'ukuri, Saleh ni umubeshyi cyane (kandi) w'umwirasi."

سَيَعْلَمُوْنَ غَدًا مَّنِ الْكَذَّابُ الْاَشِرُ

saya‘lamūna gadam manil-każżābul-asyir(u).

Nyuma bazamenya uwo ari we mu by’ukuri uri umubeshyi (kandi) umwirasi.

اِنَّا مُرْسِلُوا النَّاقَةِ فِتْنَةً لَّهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَاصْطَبِرْۖ

innā mursilun-nāqati fitnatal lahum fartaqibhum waṣṭabir.

Mu by’ukuri, tuzaboherereza ingamiya y’ingore kugira ngo ibagerageze, bityo mubategereze kandi mwihangane (Saleh).

وَنَبِّئْهُمْ اَنَّ الْمَاۤءَ قِسْمَةٌ ۢ بَيْنَهُمْۚ كُلُّ شِرْبٍ مُّحْتَضَرٌ

wa nabbi'hum annal-mā'a qismatum bainahum, kullu syirbim muḥtaḍar(un).

Kandi ubamenyeshe ko amazi bayagabanyijemo kabiri (n'ingamiya y'ingore); buri wese afite uburenganzira bwo kuyanywa.

فَنَادَوْا صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطٰى فَعَقَرَ

fa nādau ṣāḥibahum fa ta‘āṭā fa ‘aqar(a).

Nuko bahamagara inshuti yabo, hanyuma afata (ingamiya) arayicagagura.

فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِيْ وَنُذُرِ

fakaifa kāna ‘ażābī wa nużur(i).

None se mbega ukuntu igihano cyanjye n'umuburo wanjye ari bibi cyane!

اِنَّآ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً وَّاحِدَةً فَكَانُوْا كَهَشِيْمِ الْمُحْتَظِرِ

innā arsalnā ‘alaihim ṣaiḥataw wāḥidatan fa kānū kahasyīmil-muḥtaẓir(i).

Twabateye inkuba nyinshi, bamera nk'ibiti byumye kandi byangiritse.

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Kandi koko, twayigize yoroshye kugira ngo iburirwe, none hari ushaka kuyitaho?

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطٍ ۢبِالنُّذُرِ

każżabat qaumu lūṭim bin-nużur(i).

Abantu ba Lut nabo banze uwo muburo.

اِنَّآ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ حَاصِبًا اِلَّآ اٰلَ لُوْطٍ ۗنَجَّيْنٰهُمْ بِسَحَرٍۙ

innā arsalnā ‘alaihim ḥāṣiban illā āla lūṭ(in), najjaināhum bisaḥar(in).

Mu by'ukuri, twabatumyeho inkubi y'umuyaga itwaye amabuye (yabaguyeho), uretse umuryango wa Luti. Twabarokoye mbere y'uko umuseke ucya,

نِّعْمَةً مِّنْ عِنْدِنَاۗ كَذٰلِكَ نَجْزِيْ مَنْ شَكَرَ

ni‘matam min ‘indinā, każālika najzī man syakar(a).

nk'ineza iturutse kuri twe. Uko ni ko duhemba abashimira.

وَلَقَدْ اَنْذَرَهُمْ بَطْشَتَنَا فَتَمَارَوْا بِالنُّذُرِ

wa laqad anżarahum baṭsyatanā fa tamārau bin-nużur(i).

Kandi koko, (Lut) yari yarababuriye ku bihano byacu, ariko banze umuburo wanjye.

وَلَقَدْ رَاوَدُوْهُ عَنْ ضَيْفِهٖ فَطَمَسْنَآ اَعْيُنَهُمْ فَذُوْقُوْا عَذَابِيْ وَنُذُرِ

wa laqad rāwadūhu ‘an ḍaifihī fa ṭamasnā a‘yunahum fa żūqū ‘ażābī wa nużur(i).

Kandi koko, bamushutse (kubashyikiriza) abashyitsi be (kubashyikiriza), hanyuma tubahuma amaso, bityo wumve igihano cyanjye n'umuburo wanjye!

وَلَقَدْ صَبَّحَهُمْ بُكْرَةً عَذَابٌ مُّسْتَقِرٌّۚ

wa laqad ṣabbaḥahum bukratan ‘ażābum mustaqirr(un).

Kandi koko, umunsi ukurikiyeho bazahanwa burundu.

فَذُوْقُوْا عَذَابِيْ وَنُذُرِ

fa żūqū ‘ażābī wa nużur(i).

Umva rero igihano cyanjye n'umuburo wanjye!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ ࣖ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Kandi koko, twayigize yoroshye kugira ngo iburirwe, none hari ushaka kuyitaho?

وَلَقَدْ جَاۤءَ اٰلَ فِرْعَوْنَ النُّذُرُۚ

wa laqad jā'a āla fir‘aunan-nużur(u).

Kandi koko, umuburo wari wageze ku muryango wa Farawo.

كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا كُلِّهَا فَاَخَذْنٰهُمْ اَخْذَ عَزِيْزٍ مُّقْتَدِرٍ

każżabū bi'āyātinā kullihā fa'akhażnāhum akhża ‘azīzim muqtadir(in).

Bahakanye ibitangaza byacu byose, bityo tubahana igihano kivuye ku Mushoborabyose, Mushoborabyose.

اَكُفَّارُكُمْ خَيْرٌ مِّنْ اُولٰۤىِٕكُمْ اَمْ لَكُمْ بَرَاۤءَةٌ فِى الزُّبُرِۚ

akuffārukum khairum min ulā'ikum am lakum barā'atun fiz-zubur(i).

Ese abatizera muri mwe (abayoboke b'Imana) ni bo babarusha, cyangwa mwagize icyizere cyo kubohoka (ku bihano) mu byanditswe byabanje?

اَمْ يَقُوْلُوْنَ نَحْنُ جَمِيْعٌ مُّنْتَصِرٌ

am yaqūlūna naḥnu jamī‘um muntaṣir(un).

Cyangwa bakavuga bati: "Turi itsinda ryunze ubumwe rizatsinda nta kabuza."

سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَيُوَلُّوْنَ الدُّبُرَ

sayuhzamul-jam‘u wa yuwallūnad-dubur(a).

Iryo tsinda rizatsindwa nta kabuza kandi rizasubira inyuma.

بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَالسَّاعَةُ اَدْهٰى وَاَمَرُّ

balis-sā‘atu mau‘iduhum was-sā‘atu adhā wa amarr(u).

Mu by’ukuri, Umunsi w’urubanza ni umunsi basezeranijwe kandi Umunsi w’urubanza ni mubi cyane kandi urushaho kuba mubi.

اِنَّ الْمُجْرِمِيْنَ فِيْ ضَلٰلٍ وَّسُعُرٍۘ

innal-mujrimīna fī ḍalāliw wa su‘ur(in).

Mu by’ukuri, abakora ibyaha bari mu makosa (muri iyi si) kandi bazaba mu muriro utazima (mu buzima bwa nyuma y’urupfu).

يَوْمَ يُسْحَبُوْنَ فِى النَّارِ عَلٰى وُجُوْهِهِمْۗ ذُوْقُوْا مَسَّ سَقَرَ

yauma yusḥabūna fin-nāri ‘alā wujūhihim, żūqū massa saqar(a).

Umunsi bajyanywe ikuzimu bamupfukamye mu maso. (Babwiwe bati), "Nimusogongere ku ngaruka z'umuriro."

اِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنٰهُ بِقَدَرٍ

innā kulla syai'in khalaqnāhu biqadar(in).

Mu by'ukuri, twaremye byose dukurikije igipimo.

وَمَآ اَمْرُنَآ اِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ ۢبِالْبَصَرِ

wa mā amrunā illā wāḥidatun kalamḥim bil-baṣar(i).

Kandi itegeko ryacu ni ijambo rimwe gusa nk'uko ijisho rihumbya.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَآ اَشْيَاعَكُمْ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ

wa laqad ahlaknā asy-yā‘akum fahal mim muddakir(in).

Kandi koko, twarimbuye abari bameze nkawe (ubuhemu). None se hari umuntu witeguye kwiga amasomo?

وَكُلُّ شَيْءٍ فَعَلُوْهُ فِى الزُّبُرِ

wa kullu syai'in fa‘alūhu fiz-zubur(i).

Kandi ibyo bakoze byose byanditswe mu bitabo.

وَكُلُّ صَغِيْرٍ وَّكَبِيْرٍ مُّسْتَطَرٌ

wa kullu ṣagīriw wa kabīrim mustaṭar(un).

Kandi byose (bito n'ibinini) biranditswe.

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّنَهَرٍۙ

innal-muttaqīna fī jannātiw wa nahar(in).

Mu by'ukuri, abemera Imana bari mu busitani no mu migezi,

فِيْ مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيْكٍ مُّقْتَدِرٍ ࣖ

fī maq‘adi ṣidqin ‘inda malīkim muqtadir(in).

ahantu heza imbere y'Imana Ishoborabyose.