۞ كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَاۤءِيْلُ عَلٰى نَفْسِهٖ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰىةُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِالتَّوْرٰىةِ فَاتْلُوْهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
kulluṭ-ṭa‘āmi kāna ḥillal libanī isrā'īla illā mā ḥarrama isrā'īlu ‘alā nafsihī min qabli an tunazzalat-taurāh(tu), qul fa'tū bit-taurāti fatlūhā in kuntum ṣādiqīn(a).
ټول خواړه د بني اسرائيلو لپاره حلال دي، پرته له هغه خوړو څخه چې د تورات له نازلېدو مخکې اسرائيل (يعقوب) حرام کړي وو. ووايه (محمد)، "نو تورات واخلئ او هغه ولولئ، که تاسو رښتيني خلک یاست."
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
او یتیمانو (چې لویان دي) ته د هغوی مال ورکړئ، ښه مال په بد مال مه بدلوئ، او د هغوی مال له خپل مال سره مه خورئ، په حقیقت کې (د بدلولو او خوړلو عمل) لویه ګناه ده.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! هغه څه چې الله تعالی ستاسو لپاره حلال کړي دي، حرام مه ګڼئ او له حده مه تېرېږئ، په حقیقت کې الله تعالی هغه خلک نه خوښوي چې له حده تېرېږي.
مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ
mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).
الله تعالی هیڅکله د بحیره، سائبه، وصیله او حام شتون نه دی ټاکلی. خو هغه کسان چې کافران دي په الله تعالی دروغ تړي، او ډیری یې نه پوهیږي.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
او دوی وویل (د دوی د نظر له مخې)، "دا حرام څاروي او کرنیز محصولات دي، دوی باید ونه خوړل شي، پرته له هغه چا چې موږ یې غواړو." او داسې څاروي هم شته چې د سپرلۍ لپاره منع دي (اجازه نلري)، او داسې څاروي هم شته چې (کله چې ذبح شي) د الله نوم نه یادوي، دا د الله په وړاندې دروغ دي. په راتلونکي کې، الله به دوی ته د هر هغه څه بدله ورکړي چې دوی یې کړي دي.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
او دوی (همدارنګه) وویل، "هغه څه چې د دې څارویو په ګیډو کې دي زموږ د نارینه وو لپاره ځانګړي دي، دا زموږ د میرمنو لپاره حرام دي." او که هغه څه چې په ګیډو کې دي (زیږیدلي) مړه شي، نو ټول یې (خوري). په راتلونکي کې، الله به دوی ته د دوی د پریکړو بدله ورکړي. په حقیقت کې، الله تعالی حکمت لرونکی او پوه دی.
قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ
qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).
په حقیقت کې هغه کسان زیان منونکي دي چې خپل اولادونه د ناپوهۍ له امله بې له پوهې وژني، او هغه رزق چې الله ورته ورکړی دی په الله باندې د دروغو په لیکلو سره حراموي، په حقیقت کې دوی ګمراه شوي دي او هدایت نه لري.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
اته فارمي څاروي په جوړه (څلور جوړې) کې دي؛ د پسونو یوه جوړه او د وزو یوه جوړه. ووایه: "د دوو نرانو یا دوو ښځینه وو ترمنځ یا هغه څه چې د دواړو ښځینه وو په رحم کې دي، د الله له خوا حرام دي؟ که تاسو رښتیا وایئ، نو د پوهې له مخې ماته وضاحت راکړئ."
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
او له اوښ څخه یوه جوړه او له غوا څخه یوه جوړه. ووایه: "د دوو نرانو یا دوو ښځو ترمنځ څه حرام دي، یا هغه څه چې د دواړو ښځو په رحم کې دي؟ ایا تاسو هغه وخت شاهدان وئ کله چې الله ستاسو لپاره دا حکم کړی و؟ له هغو کسانو څخه څوک ډیر ظالم دی چې په الله باندې دروغ جوړوي ترڅو خلک بې له پوهې ګمراه کړي؟" په حقیقت کې، الله به ظالمانو ته لارښوونه ونه کړي.
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ
qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).
(محمد صلی الله علیه وسلم) ته ووایه: "خپل شاهدان راولئ چې دا ثابته کړي چې الله دا حرام کړي دي." که دوی شاهدي ورکړي، نو ته هم باید ورسره شاهدي مه ورکوه. د هغو کسانو د غوښتنو پیروي مه کوه چې زموږ آیتونه ردوي او هغه کسان چې په اخرت ایمان نه لري او له خدای سره شریکان نیسي.
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
ووایه (محمد صلی الله علیه وسلم)، "چا هغه زینتونه حرام کړي دي چې الله خپلو بندګانو ته ورکړي دي او ښه رزق؟ ووایه، "دا ټول د هغو کسانو لپاره دي چې په دې دنیايي ژوند ایمان لري، او په ځانګړي ډول (یوازې د دوی لپاره) د قیامت په ورځ." په دې ډول موږ آیتونه د هغو کسانو لپاره بیانوو چې پوهیږي.
اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ
innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).
په حقیقت کې، تاسو خپله شهوت د نارینه وو لپاره ښکاره کړې ده، نه د ښځو لپاره. تاسو په ریښتیا سره یو له حده تیریدونکی قوم یاست.
اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ
innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
په حقیقت کې، د (حرام میاشتې) ځنډول یوازې کفر زیاتوي. کافران د دې (ځنډولو) له امله ګمراه کیږي، دوی دا په یو کال کې حلالوي او په بل کال کې یې حراموي، ترڅو دوی د هغو شیانو شمیر سره سمون ولري چې الله حرام کړي دي، او په ورته وخت کې دوی هغه څه حلالوي چې الله حرام کړي دي. (شیطان) د دوی بد عملونه دوی ته ښکلي کړي دي. او الله هغو کسانو ته لارښوونه نه کوي چې کافران دي.
قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ
qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).
(ای محمده) ووایه: "ما ته خبر راکړه چې الله تعالی تاسو ته کوم رزق نازل کړی دی، او تاسو یې ځینې برخې حرامې او ځینې یې حلالې کړې دي." ووایه: "ایا الله تعالی تاسو ته د دې اجازه درکړې ده یا تاسو د الله تعالی په وړاندې خبرې جوړوئ؟"
وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ
wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).
او مشرکانو وويل: "که الله غوښتلای، نو موږ به له هغه پرته د بل چا عبادت نه وای کړی، نه موږ او نه زموږ پلرونه، او نه به موږ د هغه (اجازې) پرته هیڅ شی حرام وای." دا هغه څه دي چې له دوی څخه مخکې خلکو هم کول. ایا د رسولانو دنده یوازې د (خدای پیغام) په روښانه توګه رسول نه دي؟"
وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ
wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).
او په هغه څه چې ستا ژبه دروغ وایي "دا حلال دی او دا حرام دی" مه وایه، چې په الله تعالی باندې دروغ جوړ کړې. په حقیقت کې هغه خلک چې په الله تعالی باندې دروغ وایي بریالي نه شي.
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكَۚ تَبْتَغِيْ مَرْضَاتَ اَزْوَاجِكَۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhan-nabiyyu lima tuḥarrimu mā aḥallallāhu lak(a), tabtagī marḍāta azwājik(a), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
اې پیغمبره! ولې هغه څه حراموې چې الله ستا لپاره حلال کړي دي؟ ایا ته غواړې چې خپلې میرمنې خوشحاله کړې؟ او الله بخښونکی او مهربان دی.
مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ
mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).
هغه څوک چې د ټولو ښو کارونو مخه نیسي، له حدودو څخه تېرېږي او له ګناهونو ډک وي،