اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ
asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).
Шайтан сезне ярлылык белән куркыта һәм начар эшләргә өнди, ә Аллаһ сезгә гафу итүне һәм рәхмәтен вәгъдә итә. Аллаһ киңлек иясе һәм һәрнәрсәне белүче.
وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ هُوَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَّهُمْ ۗ سَيُطَوَّقُوْنَ مَا بَخِلُوْا بِهٖ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa lā yaḥsabannal-lażīna yabkhalūna bimā ātāhumullāhu min faḍlihī huwa khairal lahum, bal huwa syarrul lahum, sayuṭawwaqūna mā bakhilū bihī yaumal-qiyāmah(ti), wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Аллаһ рәхмәтеннән биргән нигъмәтләргә саранлык кылучылар, саранлык үзләренә файда дип уйламасыннар, хәтта алар өчен зарарлы булса да. Алар уйлаган хәзинәләр Кыямәт көнендә (муеннарына) асылачак. Күкләрдәге һәм җирдәге мирас Аллаһныкы. Аллаһ сезнең кылган эшләрегезне күрүче.
ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُوْنَ مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًاۚ
al-lażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhli wa yaktumūna mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).
(Ягъни) алар саранлык кылучылар, кешеләрне дә саранлыкка өндиләр һәм Аллаһ биргән нигъмәтләрне яшерәләр. Без көферләр өчен хур итүче газап әзерләдек.
اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ
al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).
Монафикъ ирләр һәм монафикъ хатын-кызлар бер-берсенә охшаш, алар начар эшләргә өндәрләр, яхшылыктан тыярлар һәм кулларын бер-берсенә бәйләрләр. Алар Аллаһны оныттылар, Аллаһ та аларны онытты. Әлбәттә, монафикълар - фасыйклар.
فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ
falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).
Аллаһ аларга Үзенең фазыйләтеннән биргәч, саранландылар, йөзләрен бордылар һәм һәрвакыт (хакыйкатькә) каршы булдылар.
وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا
wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).
Кулларыңны муеныңа баглап куйма һәм артык күп сузма (бик юмарт итеп), югыйсә хур булып, үкенүче булып калырсың.
قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَاۤىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّيْٓ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْاِنْفَاقِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ࣖ
qul lau antum tamlikūna khazā'ina raḥmati rabbī iżal la'amsaktum khasy-yatal-infāq(i), wa kānal-insānu qatūrā(n).
Әйт (Мөхәммәд галәйһиссәләм): "Әгәр сез Раббымның рәхмәт хәзинәсенә ия булсагыз, аны сарыф итүдән куркып, аны саклап калыр идегез", - дип. Кешеләр бик саран.
وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا
wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).
Һәм (шул исәптән Рәхмәтле Аллаһының коллары да) алар (байлыкларын) сарыф иткәндә, исраф итмәсләр һәм саранлык та итмәсләр, икесе дә акыллы,
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۙقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنُطْعِمُ مَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ اَطْعَمَهٗٓ ۖاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
wa iżā qīla lahum anfiqū mimmā razaqakumullāh(u), qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū anuṭ‘imu mal lau yasyā'ullāhu aṭ‘amah(ū), in antum illā fī ḍalālim mubīn(in).
Әгәр аларга: "Аллаһ сезгә биргән ризыклардан садака бирегез", - диелсә, имансызлар мөэминнәргә әйтәләр: "Әгәр Аллаһ теләсә, аларны ашатыр иде, шул кешеләрне безгә ризыкландыру дөресме? Сез ачык адашудасыз".
اِنْ يَّسْـَٔلْكُمُوْهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوْا وَيُخْرِجْ اَضْغَانَكُمْ
iy yas'alkumūhā fa yuḥfikum tabkhalū wa yukhrij aḍgānakum.
Әгәр Ул сездән байлык сораса һәм аннары сезне (барысын да бирергә) мәҗбүр итсә, сез, әлбәттә, саран булыр идегез һәм Ул сезнең көнчелегегезне күрсәтер иде.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِۚ فَمِنْكُمْ مَّنْ يَّبْخَلُ ۚوَمَنْ يَّبْخَلْ فَاِنَّمَا يَبْخَلُ عَنْ نَّفْسِهٖ ۗوَاللّٰهُ الْغَنِيُّ وَاَنْتُمُ الْفُقَرَاۤءُ ۗوَاِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۙ ثُمَّ لَا يَكُوْنُوْٓا اَمْثَالَكُمْ ࣖ
hā antum hā'ulā'i tud‘auna litunfiqū fī sabīlillāh(i), fa minkum may yabkhal(u), wa may yabkhal fa innamā yabkhalu ‘an nafsih(ī), wallāhul-ganiyyu wa antumul-fuqarā'(u), wa in tatawallau yastabdil qauman gairakum, ṡumma lā yakūnū amṡālakum.
Игътибар итегез, сез Аллаһ юлында (малыгызны) сарыф итәргә чакырылган кешеләрсез. Арагызда саранлык кылучылар да бар, һәм саранлык кылучы, чынлыкта, үзенә саранлык кыла. Аллаһ бай, ә сез (Аның рәхмәтенә) мохтаҗсыз. Әгәр сез (туры юлдан) борылсагыз, Ул сезнең урыныгызга башка кешеләрне китерер, һәм алар сезнең кебек (бу кешеләрдән) булмаслар.
وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى
wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.
һәм ул (вәгъдә ителгәннән) бераз бирә, ә калганын тоткарлый.
ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ ۗوَمَنْ يَّتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ
allażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhl(i), wa may yatawalla fa'innallāha huwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
ягъни саран кешеләр һәм башка кешеләрне дә саран булырга өндиләр. Берәү (Аллаһ әмерләреннән) йөз чөерсә, әлбәттә, Аллаһ бай һәм мактауга лаек.
وَالَّذِيْنَ تَبَوَّءُو الدَّارَ وَالْاِيْمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّوْنَ مَنْ هَاجَرَ اِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُوْنَ فِيْ صُدُوْرِهِمْ حَاجَةً مِّمَّآ اُوْتُوْا وَيُؤْثِرُوْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۗوَمَنْ يُّوْقَ شُحَّ نَفْسِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَۚ
wal-lażīna tabawwa'ud-dāra wal-īmāna min qablihim yuḥibbūna man hājara ilaihim wa lā yajidūna fī ṣudūrihim ḥājatam mimmā ūtū wa yu'ṡirūna ‘alā anfusihim wa lau kāna bihim khaṣāṣah(tun), wa may yūqa syuḥḥa nafsihī fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
Мәдинә шәһәрендә яшәгән һәм алардан (мөһаҗирләрдән) элек иман китергән кешеләр (әнсарлар) үз өйләренә күчеп килгәннәрне яраттылар. Аларга бирелгән нәрсәгә карата күңелләрендә теләк сакламадылар һәм, үзләре дә мохтаҗ булсалар да, (мөһаҗирләрне) үзләреннән өстен күрделәр. Әгәр кем үзен саранлыктан сакласа, алар бәхетле кешеләр.
فَاتَّقُوا اللّٰهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوْا وَاَطِيْعُوْا وَاَنْفِقُوْا خَيْرًا لِّاَنْفُسِكُمْۗ وَمَنْ يُّوْقَ شُحَّ نَفْسِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ
fattaqullāha mastaṭa‘tum wasma‘ū wa aṭī‘ū wa anfiqū khairal li'anfusikum, wa may yūqa syuḥḥa nafsihī fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
Аллаһтан куркыгыз, көчегез җиткәнчә гөнаһлы эшләрдән тыелыгыз, вә Аллаһның шәригатьләрен тыңлагыз һәм итагать итегез, һәм үзегез өчен яхшы мал-мөлкәт бирегез! Әгәр кеше саранлыктан сакланса, алар бәхетле кешеләрдер.
اَنْ لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِّسْكِيْنٌۙ
allā yadkhulannahal-yauma ‘alaikum miskīn(un).
"Бу көнне бакчагызга бернинди ярлы кешене дә кертмәгез."
وَّاِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوْعًاۙ
wa iżā massahul-khairu manū‘ā(n).
һәм байлыкка ирешкәч, саранлана,
كَلَّا بَلْ لَّا تُكْرِمُوْنَ الْيَتِيْمَۙ
kallā bal lā tukrimūnal-yatīm(a).
Юк! Син хәтта ятимнәрне дә хөрмәт итмисең,
وَلَا تَحٰۤضُّوْنَ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۙ
wa lā taḥāḍḍūna ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
һәм бер-берегезне фәкыйрьләрне ашатырга кызыктырмыйсыз,
وَاَمَّا مَنْۢ بَخِلَ وَاسْتَغْنٰىۙ
wa ammā man bakhila wastagnā.
һәм үзләрен җитәрлек дип санаучы (Аллаһы ярдәменә мохтаҗ булмаган) саран кешеләргә килгәндә,
وَلَا يَحُضُّ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۗ
wa lā yaḥuḍḍu ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
һәм фәкыйрьләрне ашатырга өндәми.
وَيَمْنَعُوْنَ الْمَاعُوْنَ ࣖ
wa yamna‘ūnal-mā‘ūn(a).
һәм ярдәм күрсәтергә теләмәү.