وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ
wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).
Mpi ntangu bo kwendaka kunwanisa Jalut ti basoda na yandi, bo sambaka nde: “Mfumu na beto, pesa beto ntima-nda, kumisa bitambi na beto ngolo mpi sadisa beto na kukutana ti bantu yina ke kwikilaka ve.”
اِذْ هَمَّتْ طَّۤاىِٕفَتٰنِ مِنْكُمْ اَنْ تَفْشَلَاۙ وَاللّٰهُ وَلِيُّهُمَا ۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
iż hammat-ṭā'ifatāni minkum an tafsyalā, wallāhu waliyyuhumā, wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
Ntangu bimvuka zole ya ndambu na nge zolaka (kukatuka) sambu na boma, na ntangu yina Allah vandaka Nsadisi na bo. Muna kuma kiaki, yambula minkwikizi batula vuvu muna Allah.
وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا
wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).
Dan Allah lebih mengetahui tentang musuh-musuhmu. Cukuplah Allah menjadi pelindung dan cukuplah Allah menjadi penolong (bagimu).
قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).
Bantu zole tubaka na kati ya bantu yina vandaka kusambila Nzambi, yina Allah pesaka lusakumunu nde: "Beno nwanisa bo na kielo (ya insi). Kana beno kota na kati na yo beno ta nunga kibeni. Mpi beno tula ntima na beno na Allah mpamba, kana beno kele bantu ya lukwikilu."
وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗٓ اِلَّا هُوَ ۗوَاِنْ يَّمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yamsaska bikhairin fa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Mpi kana Allah me bwila nge mpasi, muntu mosi ve lenda katula yo katula kaka Yandi. Mpi kana Yandi me natila nge mambu ya mbote, pana Yandi kele na ngolo na mambu yonso.
قُلْ اَرَءَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ اَوْ اَتَتْكُمُ السَّاعَةُ اَغَيْرَ اللّٰهِ تَدْعُوْنَۚ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi au atatkumus-sā‘atu agairallāhi tad‘ūn(a), in kuntum ṣādiqīn(a).
Tuba (Muhammad) nde: “Tendudila mono kana mpasi ya Allah me kuma na nge, to Kilumbu ya Lufutumuku me kuma na nge, kana nge ta binga (banzambi) ya nkaka katula Allah, kana nge kele bantu ya kieleka!”
بَلْ اِيَّاهُ تَدْعُوْنَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُوْنَ اِلَيْهِ اِنْ شَاۤءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُوْنَ ࣖ
bal iyyāhu tad‘ūna fa yaksyifu mā tad‘ūna ilaihi in syā'a wa tansauna mā tusyrikūn(a).
(Ve), kwa Yandi kaka olombanga lusadisu. Kana Yandi zola, Yandi ta katula yina (kigonsa) ya beno ke lomba Yandi, ye beno ta bika yina ya beno ke vukisa (na Allah).
فَلَوْلَآ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوْا وَلٰكِنْ قَسَتْ قُلُوْبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
falau lā iż jā'ahum ba'sunā taḍarra‘ū wa lākin qasat qulūbuhum wa zayyana lahumusy-syaiṭānu mā kānū ya‘malūn(a).
Kansi sambu na inki bo bondilaka ve (na Allah) na kudikulumusa ntangu mpasi na Beto kwisilaka bo? Ya kieleka, ntima na bo me kumaka ngolo mpi Satana me salaka nde mambu yina bo ke salaka ntangu yonso kumonana kitoko na meso na bo.
اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ
ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
Sambila Nzambi na nge na ntima ya kudikulumusa mpi na ndinga ya malembe. Ya kieleka, Yandi ke zolaka ve bantu yina ke lutaka bandilu.
قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ
qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).
Bo (banganga-nkisi) vutulaka nde: “Ya kieleka beto ta vutuka na Mfumu na beto.
وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ
wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).
Mpi na nima ya kuwa mawa sambu na mambu yina bo salaka mpi kubakisa nde bo me vila nzila, bo tubaka nde: “Ya kieleka, kana Mfumu na beto kuwila beto ve mawa mpi kulolula beto ve, beto ta vanda kibeni bantu yina ta vidisa.”
وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ
wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).
Mpi Moize ponaka bantu makumi nsambwadi na kati ya bantu na yandi sambu na (kulomba Beto kubalula ntima) na ntangu ya Beto tulaka. Ntangu bo bulaka kunikana ya ntoto, Moize tubaka nde: "O Mfumu na mono, kana Nge zolaka, Nge zolaka kufwa bo ti mono na ntwala ya mambu yai. Keti Nge ta fwa beto sambu na bisalu ya bantu yina ke konda mayele na kati na beto? Yo kele kaka kumekama mosi ya me katuka na Nge, Nge ke kusaka ti kumekama yai nani Nge ke zola mpi Nge ke twadisaka nani Nge ke zola sambu na beto mpi nge ke pesaka beto mawa. muntu ya ke lolulaka."
۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ
waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).
Ye tula sambu na beto mambote na nsi-ntoto yai ti na nima ya ntoto. Kieleka, beto ke vutuka (kubalula ntima) na Nge. (Allah) ke tuba nde: "Mono ta pesa ndola na mono na muntu ya mono me zola mpi mawa na mono ke fikaka mambu yonso. Yo yina mono ta pesa mawa na mono na bantu yina ke zitisaka Nzambi, yina ke futaka zakat mpi na bantu yina ke kwikilaka na baverse na beto."
وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).
Mpi kana Satana me kwisa kumeka nge, pana tina na Allah. Ya kieleka, Yandi ke waka mambu yonso, yandi ke zabaka mambu yonso.
اِذْ يَقُوْلُ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ غَرَّ هٰٓؤُلَاۤءِ دِيْنُهُمْۗ وَمَنْ يَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
iż yaqūlul-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍun garra hā'ulā'i dīnuhum, wa may yatawakkal ‘alallāhi fa innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).
(Yibuka), ntangu bantu ya luvunu ti bayina kele na maladi na ntima na bo ke tuba nde: “Bo (bantu ya lukwikilu) me kusa bo na dibundu na bo.” (Allah ke tuba nde), "Konso muntu ya ke tula ntima na yandi na Allah, zaba nde Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso, Muntu ya Mayele Yonso."
قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
Tuba (Muhammad) nde: "Kima mosi ve ta kumina beto katula kaka yina Allah me tula sambu na beto. Yandi kele ntanini na beto, mpi na Allah mpamba bantu ya lukwikilu ke tulaka ntima na bo."
وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ
wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).
Mpi kana bo sepelaka kibeni na mambu yina Allah ti Ntumwa na yandi pesaka bo, mpi bo tubaka nde: "Allah me fwana sambu na beto, Allah ti Ntumwa na yandi ta pesa beto ndambu ya makabu na yandi. Ya kieleka, beto kele bantu yina ke tula kivuvu na Allah."
وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).
ye ku ndambu a wantu atatu ba sisa. Tii ntangu ntoto vandaka kumonana fioti sambu na bo, ata ntoto vandaka nene mpi mioyo na bo mpi vandaka kuwa (kuwaka mpi) fioti sambu na bo, mpi bo zabaka nde kisika ya kutina (mpasi ya) Allah vandaka ve, kansi na Yandi mpamba, na nima Allah ndimaka kubalula ntima na bo na mpila nde bo bikala na kubalula ntima na bo. Ya kieleka, Allah kele muntu ya ke ndimaka mingi kubalula ntima, muntu ya ke wilaka bantu mawa mingi.
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ
fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
Yo yina kana bo buya (na lukwikilu), ebuna tuba (Muhammad) nde: "Allah me fwana sambu na mono; nzambi kele ve katula kaka Yandi. Kaka na Yandi mono ke tula ntima na mono, ye Yandi kele Mfumu yina kele na Kiti ya Kimfumu ya nene."
هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ
huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).
Yandi kele Nzambi yina salaka nde nge lenda tambula na ntoto, (mpi kutambula na maswa) na zulu ya nzadi-mungwa. Muna kuma kiaki, vava una muna nzaza, ye yo (nzaza) itambulanga yo kubanata (wantu bena muna nzaza) ye tembwa kiambote kifukanga, ye bena ye kiese mu kuma kia kio; na mbala mosi mupepe ya ngolo kwisaka mpi malulu bulaka bo katuka na bisika yonso, mpi bo yindulaka nde bo me ziunga bo (kigonsa), yo yina bo sambaka na masonga yonso na Allah mpamba. (Kutuba), "Kana Nge gulusa beto na (kigonsa) yai, beto ta vanda kibeni na kati ya bantu yina ke pesa matondo."
اِنِّيْ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ رَبِّيْ وَرَبِّكُمْ ۗمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌۢ بِنَاصِيَتِهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
innī tawakkaltu ‘alallāhi rabbī wa rabbikum, mā min dābbatin illā huwa ākhiżum bināṣiyatihā, inna rabbī ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Ya kieleka, mono ke tula ntima na mono na Allah, Mfumu na mono mpi Mfumu na beno. Ata kigangwa mosi ve ya ke tambulaka kele na luzingu kansi Yandi kele muntu ya me simba ntu (yala na zulu na yo). Ya kieleka, Mfumu na mono kele na nzila ya kusungama (ya lunungu).
قَالَ لَوْ اَنَّ لِيْ بِكُمْ قُوَّةً اَوْ اٰوِيْٓ اِلٰى رُكْنٍ شَدِيْدٍ
qāla lau anna lī bikum quwwatan au āwī ilā ruknin syadīd(in).
Yandi (Luti) tubaka nde: "Kana mono vandaka ti ngolo (ya kubuya nge) to mono lendaka kutina na dibuta mosi ya ngolo (ya kieleka mono zolaka kusala yo)."
وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاِلَيْهِ يُرْجَعُ الْاَمْرُ كُلُّهٗ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ
wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍi wa ilaihi yurja‘ul-amru kulluhū fa‘budhu wa tawakkal ‘alaih(i), wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
Mpi binsweki ya zulu ti ya ntoto kele ya Allah mpi mambu yonso ke vutukaka na yandi. Yo yina, sambila Yandi mpi tula ntima na nge na Yandi. Mpi Mfumu na nge ta konda ve kuzaba mambu yina nge ke sala.
وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ
wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).
Mpi yandi (Yakobi) tubaka nde: "O bana na mono! Beno kota ve na kielo mosi, mpi beno kota ve na bakielo ya kuswaswana; ata mpidina, mono lenda nwanina beno ve ata fioti na (destin) ya Allah. Lukanu yina kele sambu na Allah mpamba. Na Yandi mono ke tula ntima na mono mpi na Yandi mono ke tula mpi bantu yina ke tulaka ntima na bo."
قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Yandi (Yakobi) vutulaka nde: "Kaka na Allah mono ke bokuta sambu na bampasi ti mawa na mono. Ye mono me zaba na Allah mambu ya beno me zaba ve."
كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ
każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).
Mutindu yina, beto me tinda nge (Muhammad) na bantu yina bantu mingi me luta, sambu nge tanga bo (Qur’an) yina beto me songa nge, ata bo ke kwikilaka ve na Nzambi, Muntu ya kuluta mawa. Tuba nde: "Yandi kele Mfumu na mono, nzambi kele ve katula kaka yandi, na yandi mpamba mono ke tula ntima mpi na yandi mpamba mono ke balula ntima."
وَمَا بِكُمْ مِّنْ نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ثُمَّ اِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَاِلَيْهِ تَجْـَٔرُوْنَۚ
wa mā bikum min ni‘matin fa minallāhi ṡumma iżā massakumuḍ-ḍurru fa ilaihi taj'arūn(a).
Mpi balusakumunu yonso ya kele na zulu na beno (ke katuka) na Allah, ebuna ntangu beno ke kutana ti bampasi, ebuna yo kele na Yandi ya beno ke lomba lusadisu.
وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا
watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).
Mpi tanga (Muhammad) mambu yina bo songaka nge, disongidila Mukanda ya Mfumu na nge (Qur’an). Ke vena diambu ko dilenda soba e mvovo miandi. Mpi beno ta kuka ve kuzwa kisika ya kubumbana katula kaka na Yandi .
وَاَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَاَدْعُوْا رَبِّيْۖ عَسٰٓى اَلَّآ اَكُوْنَ بِدُعَاۤءِ رَبِّيْ شَقِيًّا
wa a‘tazilukum wa mā tad‘ūna min dūnillāhi wa ad‘ū rabbī, ‘asā allā akūna bidu‘ā'i rabbī syaqiyyā(n).
Mpi mono ta katuka na beno mpi na mambu yina beno ke sambilaka katula Allah, mpi mono ta samba Mfumu na mono, kivuvu kele nde mono ta lemba nitu ve na kusamba Mfumu na mono.”
قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ
qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).
Yandi (Muhammad) tubaka nde: "O Mfumu na mono, baka balukanu na lunungu. Ye Mfumu na beto kele Muntu ya Kuluta Mawa, na yandi beto ke lombaka lusadisu sambu na mambu yonso ya nge ke tubaka."
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ بِمَا كَذَّبُوْنِ
qāla rabbinṣurnī bimā każżabūn(i).
Yandi (Noa) sambaka nde, “O Mfumu na mono, sadisa mono sambu bo kusaka mono.”
وَقُلْ رَّبِّ اَنْزِلْنِيْ مُنْزَلًا مُّبٰرَكًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ
wa qur rabbi anzilnī munzalam mubārakaw wa anta khairul-munzilīn(a).
Mpi samba nde: "O Mfumu na mono, tula mono na kisika ya kusakumuna, ye Nge kele muntu ya kuluta mbote ya kupesa."
نُسَارِعُ لَهُمْ فِى الْخَيْرٰتِۗ بَلْ لَّا يَشْعُرُوْنَ
nusāri‘u lahum fil-khairāt(i), bal lā yasy‘urūn(a).
Tubavana vana vau lekwa yambote? (Ve), kansi bo kebakisaka yo ve.
قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).
Tuba (Muhammad) nde: “Ntoto ti bima yonso ya kele na kati na yo kele ya nani, kana nge zaba?”
وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا
wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).
Mpi Ntumwa (Muhammad) tubaka nde: “O Mfumu na mono, kieleka bantu na mono me sala nde Koran yai kukonda dikebi.”
وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ
wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).
Ye bayina ke tuba nde: “Mfumu na beto, katula beto mpasi ya Bilungi, sambu kieleka mpasi na yo ta nata lufwa ya mvula na mvula.”
قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ
qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
Yandi (Moize) tubaka nde, “O Mfumu na mono, kieleka, mono ke wa boma nde bo ta kusa mono, .
قَالَ كَلَّا ۗاِنَّ مَعِيَ رَبِّيْ سَيَهْدِيْنِ
qāla kallā, inna ma‘iya rabbī sayahdīn(i).
Yandi (Moize) vutulaka nde: "Mono ta (kukutana ve ata fioti); kieleka Mfumu na mono kele ti mono, yandi ta twadisa mono."
قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمِيْ كَذَّبُوْنِۖ
qāla rabbi inna qaumī każżabūn(i).
Yandi (Noa) tubaka nde, “O Mfumu na mono, kieleka bantu na mono me kusa mono;
اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ
am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).
Keti yandi (Allah) ve muntu ke ndimaka (kisambu ya) bantu yina kele na mpasi ntangu bo ke sambaka yandi, mpi ke katulaka mpasi mpi ke kumisaka beno (bantu) bakalifa (bamfumu) na ntoto? Keti kele ti nzambi (yankaka) katula Allah? Nge ke yibuka fioti kibeni (ya mambote ya Allah).
فَخَرَجَ مِنْهَا خَاۤىِٕفًا يَّتَرَقَّبُ ۖقَالَ رَبِّ نَجِّنِيْ مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
fakharaja minhā khā'ifay yataraqqab(u), qāla rabbi najjinī minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
Yo yina yandi (Moize) basikaka na mbanza na boma, na kukengila (kana muntu me kutana ti yandi to me kanga yandi), yandi sambaka nde: “O Mfumu na mono, gulusa mono na bantu ya kukonda lunungu.”
وَلَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقَاۤءَ مَدْيَنَ قَالَ عَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يَّهْدِيَنِيْ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ
wa lammā tawajjaha tilqā'a madyana qāla ‘asā rabbī ay yahdiyanī sawā'as-sabīl(i).
Mpi ntangu yandi kwendaka na ndambu ya ntoto ya Madya yandi sambaka diaka nde: “Nzambi na mono kunata mono na nzila ya mbote.”
فَسَقٰى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلّٰىٓ اِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ اِنِّيْ لِمَآ اَنْزَلْتَ اِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيْرٌ
fasaqā lahumā ṡumma tawallā ilaẓ-ẓilli faqāla rabbi innī limā anzalta ilayya min khairin faqīr(un).
Yo yina yandi (Moize) pesaka bankento yina zole (bangombe) masa, na nima yandi vutukaka na kisika mosi ya kivudi mpi yandi sambaka nde: "O Mfumu na mono, kieleka mono kele mpenza na mfunu ya kima mosi ya mbote (madia) ya nge me tinda mono."
قَالَ رَبِّ اِنِّيْ قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ
qāla rabbi innī qataltu minhum nafsan fa'akhāfu ay yaqtulūn(i).
Yandi (Moize) tubaka nde, “O Mfumu na mono, mono me fwa kibeni muntu mosi na kati ya kimvuka na bo, yo yina mono ke wa boma nde bo ta fwa mono.
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).
Yandi (Luti) sambaka nde: "O Mfumu na mono, sadisa mono (na kupesa ndola) na kimvuka yina salaka mambu ya mbi."
وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ
wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).
Mpi kana bantu me bwa na kigonsa, bo ke binga Mfumu na bo na kuvutuka (kubalula ntima) na yandi, na nima kana yandi me pesa bo ndambu ya lutondo na yandi, na kintulumukina bankaka na kati na bo ke vukisaka banduku ti Allah.
وَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا
wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).
ye tula ntima na nge na Allah. Mpi Allah me fwana bonso nkengidi.
لِّيَسْـَٔلَ الصّٰدِقِيْنَ عَنْ صِدْقِهِمْ ۚوَاَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ
liyas'alaṣ-ṣādiqīna ‘an ṣidqihim, wa a‘adda lil-kāfirīna ‘ażāban alīmā(n).
sambu Yandi yula bantu ya lunungu sambu na lunungu na bo. Yandi ke pesa ndola ya mpasi sambu na bantu yina ke kwikilaka ve.
وَاِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ اَنْ تَرْجُمُوْنِۚ
wa innī ‘użtu birabbī wa rabbikum an tarjumūn(i).
Mpi ya kieleka, mono ke sosa kisika ya kubumbana na Mfumu na mono mpi na Mfumu na beno, na kigonsa na beno ya kufwa mono na matadi, .
فَفِرُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌۚ
fa firrū ilallāh(i), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).
Yo yina, vutuka mbala mosi na (kulemfukila) Allah. Ya kieleka, mono kele lukebisu ya pwelele ya me katuka na Allah sambu na beno.