وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ
wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).
आ (याद राखू) जखन हम इस्राएल के संतान स वादा लेलौं जे "अल्लाह के अलावा दोसर के इबादत नै करू, आ माता-पिता, रिश्तेदार, अनाथ आ गरीब के संग नीक रहू। आ लोक स नीक शब्द बाजू, नमाज करू आ जकात करू।" मुदा तखन अहाँ मुँह घुमा देलहुँ (नकारलहुँ), सिवाय अहाँक एकटा छोट सन हिस्साक, आ अहाँ (एखनो) असहमत छलहुँ ।
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
आ अल्लाह के इबादत करू आ हुनका संग कोनो बात नहि राखू। आ माता-पिता, करीबी रिश्तेदार, अनाथ, गरीब, नजदीकी आ दूरक पड़ोसी, सहयोगी, इब्न सबिल आ अहाँक कोनो नौकर पर दयालु रहू। सचमुच अल्लाह के एहन लोक पसंद नै छै जे घमंडी आ अपना पर गर्व करै छै,
۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).
कहू (मुहम्मद), "हम जे भगवान अहाँ सँ मना केने छथि से पढ़ब। हुनका संग कोनो बात नहि करू, अपन माता-पिता के भलाई करू, अपन बच्चा के गरीब हेबाक कारणे नहि मारू। हमहीं छी जे अहाँ के आ हुनका रोजी-रोटी के इंतजाम करैत छी; घृणित काज के नजदीक नहि जाउ, चाहे ओ दृश्यमान हो या नुकायल, सही कारण के छोड़ि क' अल्लाह द्वारा मना कयल गेल लोक के नहि मारू। एहि तरहे ओ अहाँ के आज्ञा दैत छथि जाहि स अहाँ बुझि जाउ।"
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ
falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).
अस्तु, जखन ओ सभ (जतय) यूसुफ मे प्रवेश केलनि त' ओ अपन माता-पिता केँ गला लगा लेलनि (आ हुनका लेल जगह तैयार केलनि) ई कहैत, "भगवानक इच्छा सँ मिस्र देश मे सुरक्षित प्रवेश करू."
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
आ ओ अपन माता-पिता केँ सिंहासन पर ठाढ़ कयलनि। आ ओ सभ (सब) हुनका (यूसुफ) प्रणाम केलनि। आ ओ (यूसुफ) कहलनि, "हे हमर पिता! ई हमर पूर्व सपना के व्याख्या अछि। आ सचमुच हमर प्रभु एकरा साकार क देने छथि। सचमुच हमर प्रभु हमरा संग भलाई केने छथि, जखन ओ हमरा जेल स मुक्त केलथि आ जखन ओ अहाँ के गाम स अनने छलाह, तखन शैतान हमरा आ हमर भाइ सब के बीच (सम्बन्ध) के नष्ट क देलक। सचमुच हमर प्रभु जे चाहैत छथि ताहि मे कोमल छथि। सचमुच, ओ छथि।" सर्वज्ञ, सर्वज्ञ।
۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا
wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).
आ अहाँक प्रभु अहाँकेँ आज्ञा देने छथि जे हुनका छोड़ि दोसरक पूजा नहि करू आ अपन माता-पिताक भलाई करू। जँ एक गोटे वा दुनू गोटे अहाँक देखभाल मे बुढ़ापा मे पहुँचि जाइत छथि तखन दुनू गोटे केँ कहियो "आह" शब्द नहि बाजू आ दुनू गोटे केँ चिचिया नहि दियौक, आ दुनू गोटे केँ नीक शब्द नहि बाजू।
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ
wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).
आ दुनू गोटेक प्रति अपना केँ बहुत स्नेह सँ विनम्र बनाउ आ कहू, "हे हमर प्रभु! दुनू गोटे सँ प्रेम करू जेना हम दुनू गोटे हमरा छोट रहैत सिखबैत छलाह।"
وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا
wa barram biwālidaihi wa lam yakun jabbāran ‘aṣiyyā(n).
आ अपन माता-पिताक प्रति बहुत समर्पित छल, आ ओ कोनो अहंकारी व्यक्ति (आ ने) अवज्ञाकारी व्यक्ति नहि छल |
وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَتِيْ وَلَمْ يَجْعَلْنِيْ جَبَّارًا شَقِيًّا
wa barram biwālidatī wa lam yaj‘alnī jabbāran syaqiyyā(n).
आ हमर मायक प्रति समर्पित, आ ओ हमरा अहंकारी वा दयनीय नहि बनौलनि।
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۗوَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۗاِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi ḥusnā(n), wa in jāhadāka litusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā, ilayya marji‘ukum fa'unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).
आ हम मनुक्ख के अपन माता-पिता के नीक (करब) अनिवार्य बना देने छी। आ जँ ओ सभ हमरा कोनो एहन बातक संग जोड़बा लेल बाध्य करैत छथि जकर अहाँकेँ कोनो ज्ञान नहि अछि तँ हुनकर आज्ञा नहि मानू। अहाँक वापसी मात्र हमरा लग अछि, आ अहाँ जे केलहुँ से हम अहाँ केँ कहब।
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِۚ حَمَلَتْهُ اُمُّهٗ وَهْنًا عَلٰى وَهْنٍ وَّفِصَالُهٗ فِيْ عَامَيْنِ اَنِ اشْكُرْ لِيْ وَلِوَالِدَيْكَۗ اِلَيَّ الْمَصِيْرُ
wa waṣṣainal-insāna biwālidaih(i), ḥamalathu ummuhū wahnan ‘alā wahniw wa fiṣāluhū fī ‘āmaini anisykur lī wa liwālidaik(a), ilayyal-maṣīr(u).
आ हम मनुष्य केँ अपन माता-पिता केँ (भलाई करबाक) आज्ञा देलियैक। ओकर माय ओकरा बढ़ैत कमजोरीक अवस्था मे गर्भधारण क' देने छलैक, आ दू सालक उम्र मे ओकरा दुधमुँहा क' देने छलैक। हमरा आ अपन माता-पिताक आभारी रहू। केवल हमरा लग अहाँक वापसी होयत।
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ اِحْسَانًا ۗحَمَلَتْهُ اُمُّهٗ كُرْهًا وَّوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۗوَحَمْلُهٗ وَفِصٰلُهٗ ثَلٰثُوْنَ شَهْرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَبَلَغَ اَرْبَعِيْنَ سَنَةًۙ قَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْٓ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰى وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَصْلِحْ لِيْ فِيْ ذُرِّيَّتِيْۗ اِنِّيْ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاِنِّيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ
wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi iḥsānā(n), ḥamalathu ummuhū kurhaw wa waḍa‘athu kurhā(n), wa ḥamluhū wa fiṣāluhū ṡalāṡūna syahrā(n), ḥattā iżā balaga asyuddahū wa balaga arba‘īna sanah(tan), qāla rabbi auzi‘nī an asykura ni‘matakal-latī an‘amta ‘alayya wa ‘alā wālidayya wa an a‘mala ṣāliḥan tarḍāhu wa aṣliḥ lī fī żurriyyatī, innī tubtu ilaika wa innī minal-muslimīn(a).
आ हम मनुक्ख के आज्ञा देलियैक जे ओ अपन माता-पिता के भलाई करय। ओकर माय ओकरा कठिनाई सँ गर्भधारण क' देने छलैक, आ कठिनाई सँ ओकरा जन्म देने छलैक (ओहो) । दुध छुड़ाबै तक के गर्भधारण के अवधि तीस महीना के होय छै, ताकि जबे वू (बच्चा) वयस्क होय जाय छै आरू चालीस साल के उम्र के होय जाय छै त॑ वू प्रार्थना करै छै, "हे हमरऽ प्रभु, हमरा मार्गदर्शन दियऽ ताकि हम्में तोरऽ आशीर्वाद के आभारी होय सकै छियै जे तोहें हमरा आरू हमरऽ माता-पिता क॑ देलऽ छै आरू ताकि हम्में वू अच्छा काम करी सकियै जेकरा तोहें मंजूर करी रहलऽ छे; आरू हमरा वू अच्छाई द॑ सकै छियै जे हमरऽ संतान आरू पोता-पोती तक नीचें बहतै।" सचमुच, हम अहाँक पश्चाताप करैत छी आ सच मे, हम मुसलमान मे सँ एक छी।"