۞ كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَاۤءِيْلُ عَلٰى نَفْسِهٖ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰىةُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِالتَّوْرٰىةِ فَاتْلُوْهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
kulluṭ-ṭa‘āmi kāna ḥillal libanī isrā'īla illā mā ḥarrama isrā'īlu ‘alā nafsihī min qabli an tunazzalat-taurāh(tu), qul fa'tū bit-taurāti fatlūhā in kuntum ṣādiqīn(a).
इस्राएल के संतान के लेलऽ सब भोजन हलाल छै, सिवाय भोजन के जे तोराह के प्रकट होय स॑ पहल॑ इस्राएल (याकूब) द्वारा मना करलऽ गेलऽ छेलै । (मुहम्मद) कहू, "त' तोराह ल' क' पढ़ू, जँ अहाँ सच्चा लोक छी।"
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
हे विश्वास करनिहार! जे नीक काज अल्लाह अहाँ सभक लेल हलाल केने छथि ओकरा मना नहि करू आ सीमा सँ बेसी नहि करू। सचमुच अल्लाह के सीमा के उल्लंघन करय वाला लोक पसंद नै छैन्ह।
مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ
mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).
अल्लाह कहियो बहिरह, सैइबा, वसीला आ हम के अस्तित्व के शर्त नै रखैत छथि । लेकिन जे काफिर करै छै, वू अल्लाह के खिलाफ झूठ के आविष्कार करै छै, आरू ओकरा में से अधिकांश नै समझै छै।
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
आ ओ सभ बजलाह (अपन विचारक अनुसार) "ई सभ निषिद्ध पशुधन आ कृषि उत्पाद थिक, एकरा सभ केँ नहि खाय पड़त, सिवाय जकरा हम सभ चाहैत छी |" आरू ऐन्हऽ जानवर भी छै जेकरा पर सवारी करना मना छै (अनुमत नै छै) आरू ऐन्हऽ जानवर भी छै जेकरा (वध के समय) अल्लाह के नाम नै लेत॑ हुअ॑ सकै छै, ई अल्लाह के खिलाफ झूठ छै । भविष्य मे अल्लाह हुनका सब के हर काज के इनाम देथिन।
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
आ ओ सभ कहलक (एहो) "एहि माल-जाल सभक पेट मे जे किछु अछि से विशेष रूप सँ हमरा सभक पुरुषक लेल अछि, ई हमर सभक पत्नी सभक लेल हराम अछि |" आ जँ पेट मे जे अछि (जन्म) मरि जायत तखन सब ओकरा (खा) सकैत अछि। भविष्य में अल्लाह हुनका सब के फैसला के इनाम देत। सचमुच अल्लाह सर्वबुद्धिमान, सर्वज्ञ छथि।
قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ
qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).
सचमुच, ओ सब हारि गेल छथि जे बिना ज्ञान के अज्ञानता स अपन बच्चा के मारैत छथि, आ जे अल्लाह के खिलाफ मात्र झूठ गढ़ि क जे रोजी-रोटी देने छथि, ओकरा मना क दैत छथि। सचमुच, ओ सभ भटकल छथि आ मार्गदर्शन नहि कयल जाइत छथि ।
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
जोड़ी मे आठ टा खेतक जानवर (चारि जोड़ी) अछि; एक जोड़ी बरद आ एक जोड़ी बकरी। कहब, "दू नर या दू मादा के बीच अल्लाह के की मना छै या दुनु मादा के गर्भ में की छै? हमरा ज्ञान के आधार पर समझा दियौ अगर अहाँ सच्चा छी।"
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
आ ऊँटसँ एक जोड़ी आ गायसँ एक जोड़ी। कहू, "दू नर या दू मादा के बीच की मना छै, या दुनु मादा के कोख में की छै? की अहाँ गवाह छलहुं जखन अल्लाह अहाँ सब लेल ई निर्धारित केने छलाह? ओहि लोक स बेसी अन्याय के अछि जे अल्लाह के खिलाफ झूठ के आविष्कार करैत अछि जे बिना ज्ञान के लोक के भटकाबय?" सचमुच अल्लाह अन्यायी लोक के मार्गदर्शन नहि करताह।
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
कहू (मुहम्मद), "अल्लाह अपन सेवक आ नीक रोजी-रोटी के लेल जे आभूषण के इंतजाम केने छथि, ओहि पर के मना केने छथि? कहब जे ई सब दुनिया के जीवन में विश्वास करय वाला के लेल अछि, आ विशेष रूप सं (केवल हुनका लेल) कयामत के दिन. " एहि तरहे हम आयत के व्याख्या करय छी जे जानय छथि।
قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ
qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).
(हे मुहम्मद) कहू, “हमरा ओहि रजत के जानकारी दिअ जे अल्लाह अहाँ के पास पठौने छथि, आ अहाँ ओहि मे सँ किछु केँ गैरकानूनी आ किछु केँ हल्ला क’ देलहुँ अछि।” कहब, “की अल्लाह अहाँ केँ (एहि लेल) अनुमति देने छथि वा अहाँ अल्लाह केर खिलाफ चीजक आविष्कार क’ रहल छी?”
وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ
wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).
आ मुश्रिक लोकनि कहलनि, "जँ अल्लाह चाहथि त' हम सभ हुनका छोड़ि कोनो आन चीजक इबादत नहि करितहुँ, ने हम सभ आ ने अपन बाप-दादा, आ ने (नहि) हुनकर (इजाति) के बिना कोनो चीज के मना करितहुँ।" हुनका सभसँ पहिने के लोक सेहो एहने करैत छल । की प्रेरित सभक कर्तव्य नहि अछि जे ओ मात्र (परमेश् वरक संदेश) केँ स्पष्ट रूप सँ पहुँचाबथि?
وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ
wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).
आ जे बात अहाँक जीभ झूठ कहैत अछि "ई हलाल अछि आ ई हरम अछि" ताहि पर अल्लाह के खिलाफ झूठ के आविष्कार करबाक लेल नहि कहब। सचमुच अल्लाह के खिलाफ झूठ बोलय वाला लोक सफल नहि होएत.
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكَۚ تَبْتَغِيْ مَرْضَاتَ اَزْوَاجِكَۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhan-nabiyyu lima tuḥarrimu mā aḥallallāhu lak(a), tabtagī marḍāta azwājik(a), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
हे नबी ! अल्लाह जे अहाँ लेल हलाल केने छथि ओकरा अहाँ किएक मना करैत छी? की अहाँ अपन पत्नी सभकेँ प्रसन्न करय चाहैत छी? आ अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।