بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ

barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).

(Iei ewe kapas) ren an epwe atai ekkewe riri seni Allah me Noun we chon kuno ngeni ekkewe chon fel ngeni chommong kot ka fen fori eu atipeeu ngenir (ngenir).

فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ

fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).

Iwe, oupwe fetan won fonufan ren ukukun fomon maram me oupwe sinei pwe ousap tongeni apwangapwangaalo Allah, me ennetin Allah a asonga ekkewe chon lukumach.

وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).

Iwe, eu alluk (esinesin) seni Allah me noun we chon kuno ngeni aramas lon ewe ranin Hajj mi lapalap, pwe wesewesen Allah me noun we chon kuno ra ngaselo seni ekkewe chon fel ngeni chommong kot. Iwe, ika ami (ekkewe chon fel ngeni chommong kot) oupwe aier, iwe, epwe murinno ngenikemi, iwe, ika oupwe kul seni, iwe, oupwe sinei pwe ousap tongeni apwangapwangaalo Allah. Iwe, ngeni ekkewe chon lukumach kapas allim (pwe repwe angei) eu kapwung mi eriaffou, .

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

tiwenon chok ekkewe chon polytheist ra fori ew pwon ngonuk me rese aukuuku (masowen ewe pwon) non ekis chok ika (ika) ra anisi emon mi oput ngonuk, iwe ngenir kopwe apwonueta ar pwon tori ewe fansoun mi mumuta. Ennetin, Allah a tongei ekkewe mi fel ngeni Kot.

فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Nupwen ekkewe maram haram ra wes, iwe kopwe fiu ngeni ekkewe chon chommong kot ia chok ka kuna ir, kopwe angei me pwellifeiliir, me kopwe nenengeniir non ekkewe nenien tumun. Ika ra aier me fori iotek me moni zakat, iwe kopwe ngenir ngaseno. Ennetin, Allah a omusano tipis, a fokkun umoumoch.

وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).

Iwe, are eman me lein ekewe chon lükü Kot a tingor ngonuk om kopwe tümwünü, kopwe tümwünü pwe epwe tongeni rongorong kapasen Allah, iwe, kopwe uwei ngeni eu leni mi nükünük fän itan. (So) ina pokiten ennetin ir ew aramas rese sinei.

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Ifa usun epwe wor eu atipeeu (secure) ren Allah me Noun we chon kuno ren ekkewe chon fel ngeni chommong kot, tiwenon chok ren ekkewe ka fen fori eu atipeeu ngenir (ngenir) arap ngeni ewe Mosque mi Lapalap (Hudaibiyah), ina minne, ukukun ar fori wenechar ngonuk, kopwe fori wenechar (pwal) ngenir. Ennetin, Allah a tongei ekkewe mi fel ngeni Kot.

كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ

kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).

Ifa usun epwe tufich (pwe epwe wor ena sokkun tipeew), ina mwo ika repwe win won en, resapw tumunu ar ririin kinship ngonuk me resapw (are ausening) ngeni ewe tipeew. Ra apwapwaok ren ar kapas, nge leluker a oput ir. Lape ngeniir aramas mi ngaw (rese apwénúetá ar kewe pwon).

اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).

Ra kamo me amomolo ekkewe wokisin seni Allah ren ukukun moni mi kukkun, mwirin ra eppeti (aramas) seni ewe aanen Allah. Pwungun pwe, a ifa me ngauen minne ra fori.

لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ

lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)

Rese tumunu ar chiechioch (riri) ngeni chon luku me rese (are auseling) ngeni ekkewe atipeeu. Iwe ir ekkewe ra feilo lukun ewe alluk.

فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Iwe ika ra aier, fori iotek me moni zakat, iwe (wewen ir) ir pwium kewe non ewe chok lamalam. Sia áweweei ekkewe wokisin fán iten aramas mi silei.

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

Iwe ika ra atai ar pwon mwirin ewe pwon, me turunufasei om lamalam, iwe kopwe fiu ngeni ekkena souemwen rese nuku. Ennetin, ir aramas rese tongeni apwonueta ar kewe pwon, anean pwe repwe ukutiw.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Pwata kese fiu ngeni ekkewe ra atai ar pwon (pwon), me ra fen ekiekin atowu ewe chon kuno, me ekkewe ra akkomw fiu ngonuk? Ka niuokusiti ir, nupwen ina Allah ewe a wor om pungun niuokusiti, ika pwe ami chon nuku?

قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ

qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).

Oupwe maun ngeniir, nge Allah epwe eriaffou ir ren (ewe iotek seni) poum me epwe atekisona ir me anisikemi (ren win) won ir, me epwe asoso netipen ekkewe mi nuku, .

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

me A angeiano ewe songen netiper (ekkewe chon nuku). Iwe, Allah a etiwa ewe aier seni ekkewe aramas A mochen. Allah ewe mi sinei mettoch meinisin, ewe mi tipachem meinisin.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Ka ekieki pwe kopwe chok nom (usun chok ena), ina mwo ika Allah ese sinei ekkewe ra achocho ngeni jihad me neimi me ese angei chiechian mi tuppwol lukun Allah, Noun we chon kuno me ekkewe mi luku? Allah a tumunuoch ren met ka fori.

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).

Ese fich ngeni ekkewe chon fel ngeni chommong kot ar repwe feioch lon ewe imwen felin Allah, inaamwo ika ra apasa pwe ir pwisin chon lukulukummang. Ar kewe föför ra pöüt seniir, repwe chök nonom lon hell tori feilfeilachök.

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

Ennetin, ekkewe ra feioch non ewe imwen fel an Allah ir chok ekkewe ra nuku non Allah me ewe Ranin Soponon, me (ra chuen) fori iotek, moni zakat me rese niuokusiti (och mettoch) tiwenon chok Allah. Ina minne, amwo repwe nom lein ekkewe mi angei emmwen.

۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ

aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ka awewe ngeni ekkewe (aramas) mi awora konik ngeni ekkewe ra fori ewe Hajj me tumunu ewe Mosque mi Lapalap ngeni ekkewe mi luku Allah me ewe Ranin Soponon me achocho lon ewe alen Allah? Rese chék chéúfetál me mwen mesen Allah. Allah ese awora emmwen ngeni aramas rese pung.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Ekkewe ra nuku me ra feilo me achocho non ewe aanen Allah, ren ar pisek me ngunur, ir mi nap seni meinisin me mwen mesen Allah. Ir ekkewe ra win.

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ

yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).

Kot a apwapwa ngenir ren an ngenir umoumoch, pwapwa me lang, ra angei pwapwa ese much non, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).

repwe nonnom non feinfeino chok. Ennetin, ren Allah a wor ew watten niwinin.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

O ami ekkewe mi luku! Kosap föri pwe semom kewe me pwiüm kewe repwe chon tümwünükemi, ika ra mochen lükümach lap seni lükülük. Iö me leimi epwe angeiir pwe chon tümün, iwe, ir chon tipis.

قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

Kopwe apasa, "Ika semom kewe, noum kewe, pwium kewe, punuwom kewe, om famini, ewe pisek ka angang ngeni, ewe trade ka nuokus ren an epwe pout seni, me ekkewe imw ka sani om kopwe nonnom non, ka tongei nap seni Allah me Noun we chon kuno me achocho ngeni jihad non An we aan, iwe kopwe witiwit tori Allah epwe awora an finata." Iwe, Allah ese emmweni ekkewe mi ngau.

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ

laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).

Ennetin, Allah a anisikemi (chon nuku) non chommong nenien maun, me (chechemeni) ewe maunen Hunain, nupwen ami chommongun aramas ra fori pwe oupwe namanam tekia, nge (ekkewe chommongun aramas) ese wor namotan ngenikemi ren och mettoch, me ewe fonufan mi watte a usun ita mi kukkun ngenikemi, iwe oua niwin sefan me oua su seni helter-skelter.

ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Iwe, Allah a tinato kinamwe ngeni noun we chon kuno me ngeni ekkewe mi luku, me a tinato mwichen sounfiu (chonlang) ouse tongeni kuna, me a apungu ekkewe rese luku. Ina ewe liwin fan iten ekkewe chon lukumach.

ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Mwirin ena, Allah a etiwa aierin ekkewe aramas A mochen. Allah a omusano tipis, a fokkun umoumoch.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).

O ami ekkewe mi luku! Pwungun pwe ekkewe chon fel ngeni chommong kot ra limengau (ngun mi limengau), ina popun resap arap ngeni ewe Mosque mi Lapalap mwirin ei ier. Iwe ika pwe ka osukosuk ren om kopwe woungaw (pokiten ekkewe chon nukunukumang rese feito), iwe Allah epwe ngonuk pisek seni an umoumoch, ika pwe a mochen. Ennetin, Allah a sinei mettoch meinisin, a tipachem meinisin.

قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ

qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).

Kopwe fiu ngeni ekkewe rese luku Allah me ewe Ranin Soponon, ekkewe rese pinei met Allah me Noun we chon kuno ra pinei me ekkewe rese luku ewe lamalam mi enlet (ewe lamalam an Allah), (weween, aramas) ekkewe ra fen ngeniir ewe Puk, tori ar repwe moni ewe jizyah (tax) fan alleasochis atun ra nom lon eu lapalap mi sufoliiti aramas.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

Iwe, ekewe chon Juta ra apasa, “Usair ewe nöün Allah,” nge ekewe chon Kraist ra apasa, “Ewe Messaia, ewe nöün Allah.” Ina ekkewe kapas ra towu seni auer. Ra áppirú alon ekkewe chón lúkúmach me lóóm. Allah a anumamaua ir; ifa usun ra kul seni?

اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).

Ra fori ekkewe aramas mi fel (chon Jus), me nour kewe monk (chon Kraist) pwe repwe kot lukun Allah, me (pwal) ewe Messaia, noun Meri we; ina mwo ika ra chok ereniir pwe repwe fel ngeni ewe Kot mi Unusen Manaman; esap wor eman kot lükün I. Ling ngeni I seni met ra chiechi ngeni emon me emon.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).

Ra mochen kunuelo ewe saram (lamalam) an Allah ren auer (kapas), nge Allah ese mochen, nge a mochen unusochulo An saram, inaamwo ika ekkewe chon lukulukumang rese sani.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Ina I ewe a tinato Noun we chon kuno ren emmwen (ewe Qur’an) me ewe lamalam mi enlet pwe epwe tekia seni ekkewe lamalam meinisin, inaamwo ika ekkewe chon fel ngeni chommong kot rese sani.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

O ami ekkewe mi luku! Ennetin, chommong me nein ekkewe aramas mi fel me nour kewe monk ra wesewesen aea pisekin aramas non ew napanap mi chofona, me (ra) eppeti (aramas) seni ewe aanen Allah. Iwe, ir mi isoni kolt me ​​silifer nge rese aea lon ewe alen Allah, iwe, repwe ngeniir poraus mi murinno, (pwe repwe angei) eu liwin mi metek .

يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ

yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).

(Chechemeni) ewe ran nupwen kolt me ​​silifer ra keni non Hell, mwirin ra iron won mokurer, pecher me pecher (nupwen a apasa) ngenir, "Iei pisekimi oua fen tumunu fan itemi, ina minne oupwe tapweno mwirin (ekkewe feiengawen) met oua fen tumunu."

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Ennetin, chochon ekkewe maram me ren Allah ina engon me ruu maram, (usun) non an Allah annuk nupwen a fori ekkewe nang me fonufan, mei wor fomon maram haram. Ina (ewe annukun) ewe lamalam mi wenechar, ina minne ousap tipis ngenikemi non (ewe aulungatin maram), me fiu ngeni meinisin ekkewe chon chommong kot usun chok ra pwan fiu ngenikemi meinisin. Iwe, oupwe silei pwe Allah a nom ren ekewe chon fel ngeni Kot.

اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Pwungun pwe, ach sipwe muttir (ewe maram mi haram) a chok alapalo ach lukulukumang. Ekkewe chon nukunukumang ra mwaken ren ei (pochokun), ra fori pwe epwe mumuta non ew ier me fori pwe epwe atai annuk non pwan ew ier, pwe repwe tongeni tipeew ngeni ewe chochon mettoch Allah a pinei, me non ewe chok fansoun ra fori pwe epwe mumuta met Allah a pinei. (Satan) a féri pwe ar kewe féffér mi ngaw repwe usun itá mi ling me rer. Iwe, Allah ese emweni ekkewe rese luku.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).

O ami ekkewe mi luku! Pwata nupwen a apasa ngonuk, "Kopwe feino (kopwe maun) non ewe aanen Allah," ka mefi chou me ka mochen nom ikewe ka nom ie? Ka sani manaw lón ei fénúfan lap seni manaw mwirin máló? Inaamwo ika ewe pwapwaan manau lon ei fonufan (alollo ngeni manau) lon ewe manau mwirin malo a chok kukkun.

اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ika ouse feino (pwe oupwe maun), Allah epwe wesewesen apungukemi ren ew riaffou mi metek me siwinikemi ngeni pwan ew aramas, iwe ousap efeiengawa I non och kukkun. Iwe Allah a Unusen Manaman won mettoch meinisin.

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ika pwe ouse anisi i (Muhammad), ennetin Allah epwe anisi i (weween) nupwen ekkewe chon nukunukumang ra atowu i (seni Mecca); nupwen i emon me nein ruemon aramas nupwen ir me ruemon ra nom non ewe pwang, non ena fansoun a apasa ngeni chienan we, "Kosapw netipengaw, ennetin Allah a nom rech." Iwe, Allah a tinato kinamwe ngeni i (Muhammad) me a alisi ren eu mwichen sounfiu (chonlang) nge ousap kuna, me a fori pwe ewe kokkotun ekkewe chon lukumach epwe kisikis. Iwe ina ewe kapasen Allah mi tekia. Allah mi manaman meinisin, mi tipachem meinisin.

اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Kopwe feino ika ka mefi pwe ka mecheres ika weires, me achocho ren om pisek me ngunum non ewe aanen Allah. Ei epwe murino ngonuk ika ka sinei.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ

lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).

Ika (met ka kori ngenir) mi wor feioch mi mecheres epwe wor me ewe sai ese kon towaw, repwe ennetin tapweno mwirum, nge ewe nenien feino a usun mi fokkun towaw ngenir. Repwe pwon ren (iten) Allah, "Ika am aupwe tongeni, am aupwe fokkun fitikemi." Ra pwisin atai ir me Allah a sinei pwe ir mi wesewesen chon chofona.

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

Allah a omusalo tipisin (Muhammad). Pwata ka ngenir mumuta (resapw fiti maun), me mwen an epwe ffat ngonuk io kewe ra wesewesen (impeded) me me mwen om kopwe sinei io kewe ra chofona?

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ

lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Ekkewe ra nuku non Allah me ewe Ranin Soponon resapw tingor ngonuk mumuta (resapw fiti) ar repwe fiu jihad ren pisekir me ngunur. Allah a silei ekkewe mi fel ngeni Kot .

اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ

innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).

Ennetin, ekkewe repwe tingor mumuta seni en (Muhammad), ir chok ekkewe rese nuku non Allah me ewe Ranin Soponon, me netiper ra tipemwaramwar, ina popun ra kan tipemwaramwar fansoun meinisin.

۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).

Iwe ika ra mochen feilo, repwe fen fori ammonata fan iten ena feilo, nge Allah ese sani ar feilo, iwe, a apwangapwangaalo ar mochen, iwe, a apasa (ngeniir), “Oupwe nom ren ekkewe mi chuen nom.”

لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Ika (ra fitikemi), resapw wesewesen anapano ami (pochokun), nge repwe chok fori osukosuk, iwe repwe wesewesen rush forward non ekkewe gap non ami kewe rank pwe repwe fori chaos (non ami kewe rank); nge leimi mi wor aramas mi wesewesen sani ar repwe auseling ngeni ar (kapas). Allah a sinei ekkewe chon fori mi ngaw.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).

Ennetin, me mwen ena ra fen sotun fori osukosuk me akkota sokopaten fofforun otuputup fan itom (siwini mettoch), tori ewe ennet (an Allah aninis) a feito, me an Allah (an lamalam) kewe mettoch ra win, ina mwo ika rese sani.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

Iwe me neir a wor emon a apasa, "Kopwe ngeniei mumuta (pwe usap feino ngeni maun) me kosap mut ngeniei (Muhammad) ai upwe turutiw non kapasen turunufas." Oupwe silei pwe ra turulong lon kapasen turunufas. Iwe ennetin, Hell a kapachelong ekkewe rese nuku.

اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ

in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).

Ika en (Muhammad) ka angei och mettoch mi murinno, rese pwapwa; nge ika eu feiengau a torikemi, ra apasa, "Enlet, seni le poputaan sia tumunuoch (sisap fiti maun)," iwe, ra kul ren (mefi) pwapwa.

قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Kopwe apasa (Muhammad), "Esap wor och mettoch epwe fis ngenikich tiwenon chok met Allah a fen finata fan itach. I ach chon tumun, me non Allah chok ekkewe chon nuku ra anomu ar apinukunuk."

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ

qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).

Kopwe apasa (Muhammad), "Ka witiwit ngenikem ren och mettoch, tiwenon chok ew me nein ekkewe ruu mettoch mi murinno (win ika mano). Iwe am aua witiwit ngonuk pwe Allah epwe fori kapung seni pekin, ika (adzab) ren poum. Ina minne witiwit, ennetin am aua witiwit (pwan) ren en."

قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).

Kopwe apasa (Muhammad), "Oupwe ngeni pisekimi kewe ren mochenin ika kese mochen, nge (ami kewe asor) resap etiwa. Ennetin, ami aramas mi ngaw."

وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).

Iwe met a eppeti ar kewe asor ar repwe etiwa, ina pokiten rese nuku (rese nuku) non Allah me Noun we chon kuno me rese fori iotek, nge ra tipemwaramwar me rese (pwan) aea ar (pisek), nge ra tipemwaramwar (kopwe).

فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Iei mine kosap mwüt ngeni ar pisekisek me nöür kewe pwe repwe amairü ngonuk. Ennetin, an Allah ekiek ren ena pwe epwe eriaffou ir non ei manauen fonufan me mwirin repwe mano usun chon rese nuku.

وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ

wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).

Iwe, ir (ekkewe chon otuputup) ra pwon fän akapel ren (iten) Allah, pwe wesewesen ir mi nom leimi. nge esap ir seni om mwich, nge ir aramas mi fokkun nuokus (seni kemi).

لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ

lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).

Ika ra kuna nenien op, pwang ika chuk (non ewe puun), repwe feino (run) ikewe ie non fansoun mwochomwoch.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ

wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).

Iwe, leir mi wor chokewe mi esiitakemi usun (ainetin) liffang (zakat); ika ra ngenir eu kinikin, ra pwapwa, me ika rese ngenir eu kinikin, ra muttir song .

وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ

wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).

Iwe ika pwe ra wesewesen pwapwa ren met a kawor ngenir me ren Allah me noun we chon kuno, me ra apasa, "Allah a naf ngeni kich, Allah me noun we chon kuno repwe ngeni kich ekkoch an kewe umoumoch. Ennetin, kich ekkewe sia apinukunuk non Allah."

۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Ennetin, zakat a chok fan iten ekkewe mi osupwang, ekkewe mi woungaw, ekkewe ra angei zakat, ekkewe netiper ra mosonoson (chon siwin), ngeni (ngaseno) chon angang, ngeni (ngaseno) aramas mi wor ar liwinimmang, fan iten ewe aanen Allah me fan iten aramas mi nom won ew sai, usun ew wis seni Allah. Allah ewe mi sinei mettoch meinisin, ewe mi tipachem meinisin.

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

Iwe me neir (chon otuputup) mi wor ekkewe ra asonga ewe Soufos (Muhammad) me ra apasa, "Ewe Soufos a nuku mettoch meinisin a rongorong." Kopwe apasa, "A nuku non meinisin met mi och ngonuk, a nuku non Allah, a nuku non ekkewe chon nuku, me a ew umoumoch ngeni ekkewe chon nuku me neimi." Iwe ekkewe ra afeiengawa ewe chon kuno seni Allah repwe kuna ew niwinin mi metek.

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ

yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).

Ra pwon ngonuk ren (iten) Allah pwe repwe apwapwaok, nge epwe fen murinno ngeni Allah me Noun we chon kuno ar repwe kutta An chen ika pwe ir chon nuku.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ

alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).

Resap sinei pwe ir (chon otuputup) ra sinei pwe io epwe u ngeni Allah me noun we chon kuno, iwe ennetin hell ina hell ngeni, epwe nonnom non feinfeino chok. Ina eu turunufas mi watte.

يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ

yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).

Ekkena chon likotuputup ra niuokkus pwe epwe pwalo eu surah mi awewei minne a monomon lon letiper. Kopwe apasa (ngenir), "Oupwe sopweno ne fori (Allah me Noun we chon kuno)." Ennetin, Allah epwe pwarata met oua niuokusiti.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ

wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).

Iwe ika kopwe eisinir, repwe wesewesen ponuweni, "Ennetin, am aua chok joking me urumot." Kopwe apasa, "Pwata ka kan turunufasei Allah, me an kewe wokisin me an we chon kuno?"

لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ

lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).

Ese namwot kopwe omusomus, pun ka fen nukunukumang mwirin om nuku. Ika Am aupwe omusano ekkoch me neimi (pokiten ra fen aier), Am aupwe ennetin apungu (ekkewe ekkoch) mwich pun ennetin ir aramas mi (fansoun meinisin) tipis.

اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).

Ekkewe chon otuputup, mwan me fefin, ra (eu chok) fengen, ra annuku (fori) met mi ngaw me ra eppeti (fori) met mi och me ra suki pour (miserly). Ra fen monuki Allah, iwe, Allah a monuki ir (pwal). Enlet, ekkewe chon likotuputup ir ekkewe mi ingau.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ

wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).

Allah a pwon (a osukosuka) mwan me fefin chon otuputup me rese nuku ngeni hell. Ra nonnom lon. Ena (hell) a naf ngenir. Allah a anumamaua ir, iwe, repwe angei apung esemuch, .

كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(nonnomun ami chon otuputup me chon fel ngeni chommong kot) a usun chok ekkewe ra nom mwen ami, ra pochokkul senikemi, me a wor chommong pisekir me nour kewe. Iwe ra fen pwapwaiti ar kinikin, iwe ka pwapwaiti om kinikin usun chok ekkewe me mwen om pwapwaiti ar kinikin, iwe ka kapas usun (mettoch mi chofona) usun chok ar kapas usun. Ar kewe foffor lon ei fonufan me mwirin malo ra chok pout seniir. Ir ekkewe ra lus.

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Esap pwe poraus a toriir (usun) ekkewe mi nom mwen ir, (weween) ekkewe aramasen Noa, ‘At, Samud, ekkewe aramasen Eperiam, ekkewe aramasen Matian, me (chon) ekkewe fonu mi fen talo? Ekkewe chon kuno ra fen feito rer ra uwei ekkewe pisekin pwarata mi ffat; Allah ese tipis ngenir, nge ra pwisin tipis ngenir.

وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Iwe ekkewe ra nuku, mwan me fefin, ekkoch me neir ra winiti chon aninis ngeni ekkoch. Ra alluk (fori) minne mi pwung, me pinei minne mi mwaal, fori iotek, moni zakat, me alleasochisi Allah me Noun we chon kuno. Repwe angei umoumoch me ren Allah. Ennetin, Allah mi manaman meinisin, mi tipachem meinisin.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah a pwon ngeni ekkewe chon luku, mwan me fefin, (repwe angei) paratis fan minne ekkewe chanpupu ra puwu, repwe nonnom feilfeilo chok lon, me (repwe angei) eu leeni mi murinno lon paratis ‘Adn. Iwe, an Allah pwapwa a watte. Ina eu win mi lapalap .

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).

O Soufos! Kopwe maun (ngeni) ekkewe chon lukulukumang me chon otuputup, me kopwe kirikiringau ngeniir. Lenier ina hell. Iwe ina ewe neni mi ngaw ach sipwe niwin ngeni .

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ir (chon otuputup) ra pwon ren (iten) Allah, pwe resap apasa (och mettoch epwe asonga Muhammad). Ennetin, ra fen apasa kapasen tipemwaramwar, me ra winiti chon tipemwaramwar mwirin Islam, me ra mochen met rese tongeni angei, me resapw turunufasei (Allah me Noun we chon kuno), ika pwe Allah me Noun we chon kuno ra fen ngenir An umoumoch. Iwe, ika repwe aier, epwe mürina ngeniir, nge ika repwe kul seniir, Allah epwe wesewesen apwüngüür ren eü kapwüng mi chou lon ei fönüfan me mwirin, esap wor chon tümünüür are chon älisiir woon fönüfan.

۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Iwe me neir mi wor aramas ra pwon ngeni Allah, "Ennet, ika Allah epwe ngeni kich ekkoch an kewe feioch, sipwe wesewesen awora charity me sipwe wesewesen nom nein ekkewe aramas mi pin."

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).

Nupwen Allah a ngenir ekkoch An kewe niffang, ra winiti chon sikesik me ra rikino, me ra ungeni fansoun meinisin (ewe ennet).

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

Iwe, Allah a efisata likotuputup lon letiper tori ewe fansoun ra chuuri I, pokiten ra atai ekkewe pwon ra fori ngeni I me (pwal) pokiten ra chofona fansoun meinisin.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).

Rese sinei pwe Allah a sinei ar kewe monomon me ar kewe kapas monomon, me Allah a sinei mettoch meinisin rese tongeni kuna?

اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Chon likotuputup) ir ekkewe ra esiita ekkewe chon luku mi awora alillis fan tipemecheres me ra (apungu) aramas mi chok angei (pwe repwe liffang ngeni) minne ra tongeni moni, iwe, ekkena chon likotuputup ra turunufaseer. Allah epwe liwini ngeniir ar turunufas, iwe, repwe kuna eu liwin mi chou.

اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

(A pwan ina usun) en (Muhammad) kopwe tingor omusomus fan iter ika kosapw tingor omusomus fan iter. Ina mwo ika ka tingor omusomus fan fisu, nge Allah esap omusano tipisir. Iei pokiten rese nuku (rese nuku) Allah me noun we chon kuno. Iwe, Allah ese emmweni ekkewe mi ngau.

فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ

fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).

Ekkewe aramas ra nomw nukun (rese fiti ewe maun), ra mefi pwapwa ren ar mwot non kinamwe mwirin manon ewe Soufos. Rese sani ar repwe fiu ren pisekir me ngunur non ewe aanen Allah me ra apasa, "Ousapw poputa (feino ngeni maun) non ei pwichikar mi pwichikar." Kopwe apasa (Muhammad), “Ewe ekkein Hell a kon pwichikar,” ika ra chok sinei.

فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Ina minne, mut ngeniir ar repwe ekis mwaar me kechiu watte, fan iten ar repwe polueni minne ra kan fori fansoun meinisin.

فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ

fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).

Iwe, ika Allah a aliwinikemi (Muhammad) ngeni eu mwichen ir (chon otuputup), iwe, ra tingor ngonuk om kopwe mut ngenikemi pwe oupwe feilo (pwe oupwe maun), iwe, oupwe apasa, "Kose tongeni feilo rei feilfeilo chok me kosap tongeni fiu ngeni ewe chon oput ngeniei.

وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).

Iwe kosapw (Muhammad) iotek fan iten emon mi mano me neir (ekkewe chon otuputup), fansoun meinisin me kosapw uta (iotek) won peiasan. Ennetin, ra nukunuk non Allah me Noun we chon kuno me ra mano non ew napanap mi ngaw .

وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Iwe kosap (Muhammad) mairu ren ar pisekisek me nour kewe. Ennetin, ren ei Allah a mochen eriaffou ir non ei fonufan me pwe manauer epwe pout senir, nupwen ra nom non ewe napanap rese nuku.

وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).

Iwe ika pwe ew surah a titito (a annuku ngeni ekkewe chon otuputup), "Oupwe nuku non Allah me fiu ngeni Noun we chon kuno," ennetin ekkewe mi pisekisek me nemenem me neir repwe tingor ngonuk mumuta (resap fiu) iwe repwe apasa, "Sipwe nom ren ekkewe ra mwot (nonnom non imwer)."

رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ

raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).

Ra tipemecheres ne nom ren aramas rese fiti maun, me netiper a suki, ina minne rese weweiti (ewe pwapwaan nuku me jihad).

لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Nge ewe chon kuno me ekkewe ra nuku ren, (ra) fiu jihad ren pisekir me manauer. Ra angei feioch. Ir ekkewe aramas mi feioch.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah a ammonata fan iter ekkewe atake ikewe ekkewe chanpupu ra puwu fan, repwe nonnom non feinfeino chok. Ina eu win mi lapalap.

وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Iwe, lein ekkewe chon Arab mi Bedouin ra feito (ren ewe Soufos) ra awora popun, pwe repwe angei mumuta (resap feilo maun), nge ekkewe mi chofona ngeni Allah me Noun we chon kuno, ra chok mot. Lon mwach kkan, ekkewe rese luku leir repwe kuna eu kapwung mi chou.

لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ

laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ese wor tipis (ren ar rese fiti maun) ren ekkewe mi apwangapwang, ekkewe mi semwen me ekkewe rese angei met repwe nounou, ika pwe ra wenechar ngeni Allah me Noun we chon kuno. Ese wor popun ach sipwe tipi ngeni aramas mi fori minne mi murinno. Iwe, Allah a omusalo tipis, a fokkun ümöümöch, .

وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ

wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).

iwe ese wor (ika tipis) won ekkewe ra feito reom (Muhammad), pwe kopwe ngenir ew wa, iwe ka apasa, "Use angei ew wa pwe upwe uwei ngonuk," iwe ra niwin, nupwen meser ra puwu ren chonun meser pokiten ra netipengaw, pokiten rese angei met repwe nounou (pwe repwe feino ngeni maun).

۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).

Ennetin, ewe popun (kopwe tipis) a chok nom won ekkewe ra tingor ngonuk om kopwe mumuta (resap fiti maun), ina mwo ika ir mi pisekisek. Ra tipeew ngeni ar repwe nom ren aramas rese fiu me Allah a fen suki netiper, ina minne rese sinei (ekkewe feiengawen ar kewe foffor).

يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Ir (ekkewe chon otuputup rese fiti ewe maun) repwe awewei ekkewe popun ngonuk nupwen ka fen niwin ngenir. Kopwe apasa (Muhammad), "Kosap fori popun; am ausap chiwen nuku non en, ennetin, Allah a esinesin ngenikem usun om poraus. Iwe Allah epwe kuna om angang, (usun chok) Noun we chon kuno, iwe kopwe niwin ngeni (Allah) ewe mi sinei meinisin met rese kuna me minne mi ennet, iwe epwe repotei ngonuk met ka fori."

سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Repwe pwon ngonuk fan iten Allah, nupwen kopwe niwin ngenir, pwe kopwe kul senir. Iei mine kopwe kul seniir; pun ennetin a wor ngun mi nimengaw me nenier ina hell, usun niwinin met ra fori.

يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).

Repwe pwon fän akapel ngonuk pwe kopwe etiwer. Nge inaamwo ika ka etiwair, nge Allah esap pwapwa ren ekkewe mi ngaw.

اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Ekkewe chon Arab mi Bedouin ra pochokun non ar rese nuku me ar tipemwaramwar, me mi pwung pwe rese sinei ekkewe annuk Allah a pwarata ngeni Noun we chon kuno. Allah ewe mi sinei mettoch meinisin, ewe mi tipachem meinisin.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Iwe, lein ekkewe chon Arab mi Bedouin mi wor ekkewe ra ekieki pwe minne ra nounou (lon ewe alen Allah) eu minen efeiengau; a witiwiti feiengau epwe torikemi, ir ekkewe repwe feiengau ren feiengau. Allah a rongorong mettoch meinisin, a sinei mettoch meinisin.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Iwe me nein ekkewe chon Arab Bedouin mei wor ekkewe ra nuku non Allah me ewe Ranin Soponon, me ra kuna met ra aea (non ewe aanen Allah) pwe ew aanen ar repwe arap ngeni Allah me ew aanen ar repwe (angei) ewe iotekin ewe chon kuno. Kopwe sinei, ennetin, niffang ina ew aan ngenir ar repwe arap ngeni (ngeni Allah). Mwirin Allah epwe tolong lon An umoumoch (lang); Ennetin, Allah a omusano tipis, a fokkun umoumoch.

وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Iwe ekkewe ra akkomw (siwin ngeni Islam) me nein ekkewe Muhajirin me Ansar me ekkewe ra tapweno mwirir non napanap mi och, Allah a pwapwa ngenir me ra pwapwa ngeni Allah. Allah a ammonata fan iter ekkewe atake ikewe ekkewe chanpupu ra puwu fan. Repwe nonom lon tori feilfeilachök. Ina eu win mi lapalap.

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

Iwe, lein ekewe chon Bedouin mi nom ünükümi, a wor chon likotuputup. Iwe, lein ekewe aramasen Medina ra wor chon likotuputup, ra kon watte lon ar likotuputup. En (O Muhammad) kese sinei ir, nge Am aua sinei ir. Ekiselo chok Am aupwe apungu ir fan ruu, mwirin repwe niwin ngeni ew watten apungu.

وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Iwe, pwal ekkoch ra pwärätä ar kewe tipis, ra nofiti föför mürina me föför mi ngau. A wor apilukuluk pwe Allah epwe etiwa ar aier. Ennetin, Allah a fokkun omusano tipis, a fokkun umoumoch.

خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Kopwe angei zakat seni ar pisek, pwe kopwe alimelima me alimelima ir, me iotek fan iter. Enlet, om iotek a atoto kinamween letiper. Allah a rongorong mettoch meinisin, a sinei mettoch meinisin.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Rese sinei pwe Allah a etiwa aierin noun kewe chon angang me a etiwa ar zakat, me Allah ewe chon etiwa aier, ewe mi fokkun umoumoch?

وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ

wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Iwe, kopwe apasa, “Oupwe angang, iwe, Allah epwe kuna ami angang, iwe, epwe pwal kuna noun we chon kuno me ekkewe chon luku.

وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Iwe mi wor (pwan) ekkoch aramas ra suseni tori Allah epwe finata; eni Allah epwe apungu ir me eni Allah epwe etiwa ar aier. Allah ewe mi sinei mettoch meinisin, ewe mi tipachem meinisin.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Iwe (lein ekkewe chon otuputup) mi wor ekkewe ra aueta ekkewe imwen fel pwe repwe efisata feiengau (won ekkewe chon luku), pwe repwe lukulukummang me repwe aimufeseni ekkewe chon luku me repwe witiwiti warotoon ekkewe mi fen fiu ngeni Allah me Noun we chon kuno ren fansoun langattam. Ra fokkun pwon, “Sia chok mochen murinno.” Iwe, Allah a pwarata pwe ir chon chofona (lon ar pwon).

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

Kosap iotek lon ewe imwen fel tori feilfeilo chok. Ennetin, ew mosque mi foruta won nongonongen fel, seni ewe aewin ran a kon fich ngonuk om kopwe iotek non. Lon a wor aramas mi mochen pwisin alimelima. Allah a tongei aramas mi nimenimoch.

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Iwe, ekkewe mi aueta imw (mosques) pokiten ar fel ngeni Allah me (An) pwapwa ra murinno, are ekkewe mi aueta imwer kewe won epekin eu chuk mi turutiu, mwirin (ewe imw) a turutiu fitiir ngeni Hell? Allah ese emmweni aramas mi mwaal .

لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Ewe imw ra aueta a chok efisata tipemwaramwar lon letiper fansoun meinisin, tori letiper a talo. Iwe, Allah a silei mettoch meinisin, a pwal tipachem.

۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ennetin, Allah a moni seni ekkewe chon nuku manauer me pisekir kewe ren an ngenir paratis. Ra fiu non ewe aanen Allah; pwe repwe nielo are ninniilo, (ussun) eu pwon mi enlet seni Allah lon ewe Torah, ewe Kapas Allim me ewe Koran. Iwe io a apwonueta an kewe pwon nap seni Allah? Ina minne, kopwe pwapwa ren ewe kamö me amömö ka föri, iwe, ina ewe win mi lapalap.

اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Ir ekkewe ra aier, fel, mwareiti (Allah), saifetal (fan iten sile me lamalam), chapetiu, chapetiu, alluk ngeni minne mi murinno me eppeti minne mi ngau me ra alleasochisi ekkewe alluk seni Allah. Me föri pwe chokewe mi lükü repwe pwapwa.

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).

Ese fich ngeni ewe Soufos me ekkewe mi luku ar repwe tingor omusomus (seni Allah) fan iten ekkewe chon fel ngeni chommong kot, inaamwo ika ir (an) aramaser, mwirin a ffat ngenir pwe ekkewe chon fel ngeni chommong kot ir chon Hell.

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Ren an Ibrahim tingor omusomus (ngeni Allah) ren seman we, esap pwan ew nge pokiten ew pwon a fori ngeni seman we. Ina minne, lupwen a ffat ngeni Eperiam pwe seman we emon chon oput Allah, Eperiam a mufesen seni. Pwungun pwe Ibrahim emon mi fokkun mosonoson me kirokiroch letipan .

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Iwe, Allah esapw tongeni emweni ew aramas ngeni ar repwe mwaken, mwirin an a ngenir emmwen, pwe epwe tongeni affat ngenir met repwe tumunur. Ennetin, Allah a sinei mettoch meinisin.

اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ennetin, Allah a nemeni ekkewe nang me fonufan. A suki me a suki. Ese wor emon chon tumunu ika chon anisuk tiwenon chok Allah.

لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ

laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).

Ennetin, Allah a etiwa aierin ewe Soufos, ekkewe Muhajirin me ekkewe Ansar, ekkewe ra tapweno mwirin ewe Soufos non fansoun weires, mwirin netipen ew mwichen ir ra arapakan ne siwin, iwe Allah a etiwa ar aier. Enlet, Allah a fokkun kirekiroch, a fokkun umoumoch ngenir, .

وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

me ngeni ekkewe ulumon aramas ra nom mwirin. Tori nupwen ewe fonufan a usun ita pwe mi kukkun ngenir, ina mwo ika ewe fonufan a watte me ngunur ra pwan mefi (ra pwan mefi) kukkun ngenir, me ra sinei pwe ese wor ar repwe su seni (ewe riaffou an) Allah, nge ngeni I chok, iwe Allah a etiwa ar aier pwe repwe chok nom non ar aier. Ennetin, Allah a fokkun etiwa aier, a fokkun umoumoch.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).

O ami ekkewe mi luku! Kopwe niuokusiti Allah, me kopwe nom ren ekkewe mi pung.

مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Ese fich ngeni ekkewe aramasen Medina me ekkewe Bedouin mi nom unukur ar resap fiti ewe chon kuno seni Allah (won ewe nenien maun), ese pwan fich ngenir ar repwe tongei pwisin ir nap seni ewe chon kuno seni Allah. Ina pokiten rese riaffou ren kaka, apwangapwang, are echik non ewe aanen Allah, rese pwan fetan won ew neni mi efisi songen ekkewe chon nukunukumang, rese pwan fori och feiengau ngeni ewe chon koum, tiwenon chok ika epwe makketiw ngenir pwe ew foffor mi och. Ennetin, Allah ese asolapa niwinin ekkewe ra fori mi och.

وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).

me rese awora asor, ese lifilifil ika mi kukkun are watte, me rese (pwal) pwelli eu chuk (lon jihad), ika pwe esap mak fan iter (usun eu foffor mi murinno), pwe repwe liwini ngeniir me ren Allah (ren) och mettoch mi murinno seni met ra fori.

۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ

wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).

Iwe ese fich ngeni ekkewe chon nuku pwe meinisin repwe feino (ngeni ewe nenien maun). Pwata ekkoch me nein eu me eu mwich me neir resap feilo apochokkula ar silelap lon pekin lamalam me repwe pwal ouroura nour kewe aramas lupwen repwe liwin, pwe repwe tongeni tumunur.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

O chon luku! Kopwe fiu ngeni ekkewe chon lukulukumang mi nom unukum, me mut ngenir repwe mefi om pochokkul, me sinei pwe Allah a nom ren ekkewe chon fel.

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).

Iwe nupwen ew surah a pwa, iwe me neir (ekkewe chon otuputup) mi wor ekkewe ra apasa, "Io me neimi a watteno an nuku ren (pwarata) ei surah?" Nge ren ekkewe mi luku, ei surah a alapalo ar luku, me ra meefi pwapwa.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).

Iwe ren ekkewe mi wor semwen non netiper, iwe (ren ei surah) ar nukunukumang mi nomw epwe watteno me repwe mano usun chon rese nuku.

اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).

Iwe rese (ekkewe chon otuputup) kuna pwe ra sotuni fan ew ika fan ruu iteiten ier, nge rese aier ika kaeo ew lesson?

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Iwe nupwen ew sura a pwa, ra nenengeni emon me emon (nupwen ra apasa), "Mi wor emon (seni ekkewe Muslim) a kunakemi?" Mürin ena ra feila. Allah a siwini netiper pokiten ir ew aramas rese weweiti.

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Ennetin, a feito reom emon chon kuno seni pwisin aramasom, ewe riaffou ka kuna a chou, (i) a wesewesen mochen (luku me amanau) fan itom, a kirekiroch me umoumoch ngeni ekkewe mi nuku.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Iwe, ika ra kul (seni luku), iwe, repwe apasa (O Muhammad), "Allah a naf ngeniei; ese wor emon kot nge I chok. Lon I ua anomu ai lukuluk, iwe, I ewe Samonun ewe Lenien Mwich mi Lapalap."