وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ
wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).
Һин: «Эй, Муса, беҙ бер генә ризыҡҡа түҙә алмайбыҙ, беҙҙең өсөн Раббыңдан һора, Ул беҙгә ерҙә үҫкән нәмәләрҙән: үләндәрҙән, ҡыярҙан, һарымһаҡтан, ҡороттан һәм һуғандан бирһен», — тинең. Ул (Муса) әйтте: «Һеҙ яҡшы нәмәгә алмашҡа насар нәмә һорайһығыҙмы? Шунан һуң улар хурлыҡ һәм ярлылыҡҡа дусар булды, һәм улар (тағы) Аллаһтың асыуына дусар булды. Был (булды) сөнки улар Аллаһтың аяттарын инҡар итте һәм пәйғәмбәрҙәрҙе хаҡһыҙ (ғәҙел сәбәпһеҙ) үлтерҙе. Был уларҙың буйһонмауҙары һәм тәртип боҙоуҙары арҡаһында булды. Ысынлап та, иман килтергәндәр, йәһүдтәр, христиандар һәм сәбәләр, кем (улар араһынан) Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтерһә, изге эштәр ҡылһа, уларға Раббылары тарафынан әжер биреләсәк, уларҙан ҡурҡыу юҡ, һәм улар ҡайғырмай.
مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Үҙ малын Аллаһ юлында сарыф иткән кеше тураһындағы ҡисса ете һабаҡ үҫкән орлоҡ кеүек, һәр һабаҡта йөҙ орлоҡ бар. Аллаһ теләгән кеше өсөн күпләп арттыра, Аллаһ бөтә нәмәне үҙ эсенә алған, белеүсе.
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Һәм Ул Күктән һыу төшөрә, һуңынан Беҙ уның менән һәр төрлө үҫемлектәрҙе үҫтерәбеҙ, шуға күрә Беҙ шул үҫемлектәрҙән йәшел үҫемлектәр сығарабыҙ, Беҙ шул йәшел үҫемлектәрҙән күп бөртөктәр сығарабыҙ; ә пальма ағасынан аҫылынып торған ботаҡтарҙы, йөҙөм баҡсаларын, (Беҙ шулай уҡ) оҡшаш һәм оҡшаш булмаған зәйтүн һәм гранаттарҙы ҡырҡып алдыҡ. Емеш биреп, өлгөргәс, емешкә иғтибар итегеҙ. Ысынлап та, иман килтергәндәр өсөн (Аллаһтың ҡөҙрәте тураһында) аяттар бар.
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
Ысынлап та, донъяуи тормош тураһындағы ҡисса тап Беҙ күктән төшөргән һыу (ямғыр) кеүек, унан һуң ерҙәге үҫемлектәр мул үҫә (шул һыу арҡаһында), уларҙың ҡайһы берҙәрен кеше һәм мал ашай. Ер тулыһынса биҙәлгән һәм биҙәлгәнгә тиклем, унда йәшәүселәр үҙҙәрен мотлаҡ уға эйә булырмын тип уйлағансы, уға төндә йәки көндөҙ Беҙҙең язабыҙ килер һәм Беҙ уны кисә шытып сыҡмаған кеүек, ураҡ менән ҡырҡылған уңыш кеүек итербеҙ. Беҙ уйланыусы халыҡҡа аяттарҙы (ҡөҙрәтебеҙҙе) шулай аңлатабыҙ.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
Ерҙе йәйҙек, өҫтөнә тауҙар ултырттыҡ һәм унда ҙурлығына ҡарап һәр нәмәне үҫтерҙек.
يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).
Уның менән һеҙгә иген культуралары, зәйтүн, хөрмә, йөҙөм һәм һәр төрлө емеш-еләк үҫтерә. Ысынлап та, уйланыусы кешеләр өсөн бында ғибрәттәр бар.
وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا
waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).
Һәм уларға (кешеләргә) донъя тормошо тураһында бер ҡисса яһа, Беҙ күктән төшөргән һыу (ямғыр) кеүек, Ерҙәге үҫемлектәрҙе ашламаһын өсөн, һуңынан (үҫемлектәр) ел осороп киткәндә ҡорой. Аллаһ һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى
al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.
Ерҙе һеҙҙең өсөн киңлек итеп ҡылған, унда һеҙгә юлдар яһаған, күктән һыу (ямғыр) яуҙырған (Аллаһ)» Һуңынан Беҙ уның (ямғыр һыуы) менән төрлө үҫемлектәр үҫтерҙек.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ
yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).
Эй кешеләр! Әгәр ҙә һеҙ ҡиәмәт көнөнә шикләнһәгеҙ, ысынлап та, Беҙ һеҙҙе тупраҡтан, унан һуң сперма тамсыһынан, унан һуң ҡан төйөнөнән, унан һуң камил һәм камил булмаған ит киҫәгенән яралттыҡ, һеҙгә аңлатыу өсөн; һәм Беҙ һеҙҙе Ҡарынында Беҙҙең ихтыяры буйынса алдан билдәләнгән ваҡытҡа тиклем нығыттыҡ, һуңынан Беҙ һеҙҙе бәпес итеп сығарҙыҡ, һуңынан (яйлап) һеҙ олоғайғанһығыҙ, һәм һеҙҙең ҡайһы берҙәрегеҙ донъянан китте һәм (ҡайһы берҙәре) һеҙҙең бик ҡартлыҡҡа ҡайтарылды (ҡартлыҡ), шулай итеп, ул башҡа бер нәмә лә белмәне, тип, he knedy any. Һәм һин күрәһең: Ер ҡоро, һуңынан Беҙ уға һыу (ямғыр) яуҙырһаҡ, ер йәнләнә һәм уңдырышлы була һәм төрлө гүзәл үҫемлектәр (үҫемлектәр) үҫә.
فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ
fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).
Һуңынан Беҙ уның менән һиңә хөрмә һәм йөҙөм баҡсалары яратабыҙ. Унда һеҙ мул емеш-еләк табырһығыҙ, шунан ашарһығыҙ.
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُوْرِ سَيْنَاۤءَ تَنْۢبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْاٰكِلِيْنَ
wa syajaratan takhruju min ṭūri sainā'a tambutu bid-duhni wa ṣibgil lil-ākilīn(a).
(Беҙ үҫтерҙек) Синай тауынан май биргән һәм ашаусылар өсөн ләззәт булған зәйтүн ағастарын.
اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Ә улар ерҙе күрмәнеләрме ни, күпме беҙ уның өҫтөндә төрлө яҡшы үҫемлектәр үҫтерҙек?
اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ
am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).
Ул (Аллаһ) күктәрҙе һәм Ерҙе яралтып, һеҙҙең өсөн Күктән һыу төшөрҙө, һуңынан беҙ уның менән гүзәл күренешле баҡсалар үҫтерҙек түгелме ни? Ағастарҙы үҫтерә алмаясаҡһың. Аллаһтан башҡа (башҡа) илаһ бармы? Асылда улар (хәҡиҡәттән) тайпылыусы кешеләр.
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Ул күктәрҙе һеҙ күргәнсә бағанаһыҙ яралтты һәм ерҙең (ер) һеҙҙе һелкетмәһен өсөн тауҙарҙы (йөҙөнә) урынлаштырҙы; һәм ерҙә йәшәгән бөтә төр хәрәкәтсән йән эйәләрен үрсетә. Беҙ күктән ямғыр һыуы яуҙырҙыҡ, һуңынан унда һәр төрлө яҡшы үҫемлектәр үҫтерҙек.
وَجَعَلْنَا فِيْهَا جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ وَّفَجَّرْنَا فِيْهَا مِنَ الْعُيُوْنِۙ
wa ja‘alnā fīhā jannātim min nakhīliw wa a‘nābiw wa fajjarnā fīhā minal-‘uyūn(i).
Беҙ уға Ер йөҙөндә хөрмә һәм йөҙөм баҡсалары эшләнек һәм уға һыулы шишмәләр ебәрҙек.
سُبْحٰنَ الَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ وَمِنْ اَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُوْنَ
subḥānal-lażī khalaqal-azwāja kullahā mimmā tumbitul-arḍu wa min anfusihim wa mimmā lā ya‘lamūn(a).
Ерҙә үҫкән нәмәләрҙән дә, үҙҙәренән дә, үҙҙәре белмәгән нәмәләрҙән дә һәр нәмәне парлап яралтҡан Аллаһ Тәғәләгә дан булһын.
وَاَنْۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّنْ يَّقْطِيْنٍۚ
wa ambatnā ‘alaihi syajaratam miy yaqṭīn(in).
Һуңынан уға ҡабаҡ сортлы ағас үҫтерҙек.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍۙ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli zaujim bahīj(in).
Ерҙе йәйеп, өҫтөнә көслө тауҙар ултырттыҡ, гүзәл үҫемлектәр ултырттыҡ.
وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ
wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).
Беҙ күктән бәрәкәтле һыу төшөрҙөк һәм уның менән йәм-йәшел ағастар һәм ураҡ өсөн иген үҫтерҙек.
لِّنُخْرِجَ بِهٖ حَبًّا وَّنَبَاتًاۙ
linukhrija bihī ḥabbaw wa nabātā(n).
Беҙ уның менән иген һәм үҫемлектәр үҫтерер өсөн,