۞ كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَاۤءِيْلُ عَلٰى نَفْسِهٖ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰىةُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِالتَّوْرٰىةِ فَاتْلُوْهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
kulluṭ-ṭa‘āmi kāna ḥillal libanī isrā'īla illā mā ḥarrama isrā'īlu ‘alā nafsihī min qabli an tunazzalat-taurāh(tu), qul fa'tū bit-taurāti fatlūhā in kuntum ṣādiqīn(a).
Израилы фырттæн æппæт хæринæгтæ сты халал, æрмæст хæринæгтæй дарддæр, кæцытæ Израилæн (Иаков) тобæгонд уыд, цалынмæ Торæ нæ раргом, уæдмæ. Зæгъ (Мæхæмæт): «Уæдæ райс Торæ æмæ йæ бакæс, кæд æцæг адæм стут, уæд».
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
Æмæ сидзæртæн (хистæртæ чи сты) сæ хъæздыгдзинæдтæ ратт, хорзæй æвзæрыл ма ивут, æмæ сын сæ хъæздыгдзинæдтæ уæхиимæ иумæ ма бахæрут. Æцæгæйдæр, (ивæн æмæ хæрын) у стыр тæригъæд.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
Уырнджытæ! Аллах уын цы хорздзинад снысан кодта, уый ма бауромут, æмæ арæнтæй ма ахизут. Æцæгæйдæр, Аллах нæ уарзы, арæнтæ чи ахизы, ахæм адæмы.
مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ
mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).
Аллах никуы æвдисы Бахира, Сайба, Васила æмæ Хаамы уæвынад. Фæлæ чи нæ уырны, уыдон æрхъуыды кæнынц мæнг ныхæстæ Аллахы ныхмæ, æмæ сæ фылдæр не ’мбарынц.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
Æмæ загътой (сæ хъуыдымæ гæсгæ) «Адон сты тобæгонд фос æмæ хъæууонхæдзарадон продукттæ, хæрын сæ нæ хъæуы, кæй фæнды, уый йеддæмæ». Æмæ ма ис ахæм цæрæгойтæ, кæцытыл нæй бар бадын, æмæ ис ахæм фос, кæцытæ (куы сæ амарынц), уæд гæнæн ис æмæ нæ дзурынц Аллахы ном, уый у мæнг ныхас Аллахы ныхмæ. Фидæны сын Аллах схорзæхджын кæндзæн, цы сарæзтой, уый тыххæй.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
Æмæ загътой (афтæ дæр), «Ацы фосы цармы цы ис, уый у сæрмагондæй нæ нæлгоймæгтæн, уый у харам нæ устытæн». Æмæ цармы цы ис, уый куы амæла, уæд æй алчидæр бахæрдзæн. Фидæны сын Аллах схорзæхджын кæндзæн сæ уынаффæты тыххæй. Æцæгæйдæр, Аллах у Æппæтзондджын, Æппæтзонæг.
قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ
qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).
Уый æцæгæйдæр зиан у, æнæзондæй йæ сывæллæтты æнæзондæй чи мары, æмæ сын Аллах цы хæринаг радта, уый чи тобæ кæны, хуымæтæджы Аллахы ныхмæ мæнг ныхæстæ чи кæны, уыдонæн. Æцæгæйдæр, фæрæдыдысты æмæ фæндараст нæ цæуынц.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
Ис дзы Аст фосы цæуынц дыууæйæ (цыппар дыууæйæ): иу дыууæ фыстæ æмæ иу дыууæ сæгъ. Зæгъ: «Цы тобæ кодта Аллах, дыууæ нæлгоймаджы æви дыууæ сылгоймаджы, кæнæ дыууæ сылгоймаджы гуыбыны цы ис, уый? Бамбарын мын кæн зонындзинæдтæй, кæд æцæг дæ, уæд».
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Æмæ теуатæй — дыууæ галы. Зæгъут: «Цы нæ уадзы Аллах, дыууæ нæлгоймаджы æви дыууæ сылгоймаджы, кæнæ дыууæ сылгоймаджы гуыбыны цы ис? Æвдисæнтæ уыдыстут, Аллах уын афтæ куы снысан кодта, уæд? Æцæгæйдæр, Аллах æнæраст адæмы нæ амоны.
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ
qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).
Зæгъ (Мæхæмæт): «Æрбакæн дæ æвдисæнтæ, кæцытæ сбæлвырд кæндзысты, Аллах уый кæй нæ бауагъта». Кæд æвдисæн дæттынц, уæд семæ æвдисæн ма хъуамæ дæттай. Нæ стихтæ чи нæ нымайы æмæ уæлæуыл чи нæ уырны, уыдоны монцтæм гæсгæ ма цæут, æмæ Хуыцауимæ æмбал кæнынц.
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Зæгъ (Мæхæмæт): «Чи æрæхгæдта, Аллах йæ лæггадгæнджытæн цы рæсугъддзинæдтæ æмæ хорз хæринаг радта, уыдон? Зæгъ: «Æппæт уыдæттæ сты, ацы дунейы цардыл чи æууæнды, уыдонæн, æмæ сæрмагондæй (æрмæстдæр уыдонæн) Райгасы бон». Афтæмæй æмбарын кæнæм стихтæ, чи зоны, уыдонæн.
اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ
innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).
Æцæгæйдæр, ды равдыстай дæ монц нæлгоймæгтæм, сылгоймæгтæм нæ. Сымах æцæгæйдæр стут æнæфæцудгæ адæм.
اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ
innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
Æцæгæй та, фæстиат кæнын (харам мæй) æрмæстдæр æнæууæнкдзинад фылдæр кæны. Уырнæг адæм рæдийын кæнынц ацы хъуыддагæй (фæстиат кæнын), иу аз æй закъонджын кæнынц, иннæ аз та йæ æнæзакъон кæнынц, цæмæй сæ бон уа, Аллах цы хъуыддæгтæ тобæ кодта, уыдоны нымæцмæ гæсгæ æрцæуын, æмæ уыцы иу рæстæг закъонджын кæнынц, Аллах цы тобæ кодта, уый. (Сатана) сын се ’взæр митæ рæсугъд фæкастысты. Æмæ Аллах нæ фæндараст кæны, чи нæ уырны, уыдоны.
قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ
qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).
Зæгъ (Мæхæмæт): «Бамбарын мын кæн, Аллах дын цы хæринаг рарвыста, уый тыххæй, уæд дзы иу хай харам скæн, иннæ хай та халал». Зæгъ: «Аллах дын бар радта (уый тыххæй) æви йæ æрхъуыды кæныс Аллахы номæй?»
وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ
wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).
Æмæ мушриктæ загътой: «Кæд Аллахы фæнды, уæд мах æндæр ницæмæн кувдзыстæм, нæдæр мах, нæдæр нæ фыдæлтæ, нæдæр (нæдæр) ницы тобæ кæниккам æнæ Йæ барлæвæрдæй». Афтæ кодтой сæ размæйы адæм. Апостолты хæс æрмæстдæр (Хуыцауы ныхас) бæлвырдæй хæццæ кæнын нæу?
وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ
wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).
Æмæ ма дзурут, уæ æвзаг мæнгæй цы хоны «Ай у халал æмæ уый у харам», цæмæй æрхъуыды кæнат мæнг ныхæстæ Аллахы ныхмæ. Æцæгæйдæр, Аллахы ныхмæ мæнг ныхæстæ чи кæны, уыдонæн æнтыст нæ уыдзæн.
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكَۚ تَبْتَغِيْ مَرْضَاتَ اَزْوَاجِكَۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhan-nabiyyu lima tuḥarrimu mā aḥallallāhu lak(a), tabtagī marḍāta azwājik(a), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
О Пехуымпар! Цæмæн тобæ кæнут, Аллах уын цы снысан кодта, уый? Дæ устыты зæрдæ рухс кæнын дæ фæнды? Æмæ Аллах у хатыргæнæг, æппæты тæригъæддаг.
مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ
mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).
Ӕппӕт хорздзинӕдтӕн дӕр чи къуылымпы кӕны, йӕ тӕригъӕдтӕ сты бирӕ;