۞ كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَاۤءِيْلُ عَلٰى نَفْسِهٖ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰىةُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِالتَّوْرٰىةِ فَاتْلُوْهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
kulluṭ-ṭa‘āmi kāna ḥillal libanī isrā'īla illā mā ḥarrama isrā'īlu ‘alā nafsihī min qabli an tunazzalat-taurāh(tu), qul fa'tū bit-taurāti fatlūhā in kuntum ṣādiqīn(a).
Став сёяныс Израиль челядьлы халяль, сёянысь кындзи, кодӧс Израиль (Яков) тшӧктӧма Тора восьтӧм бӧрын. Шу (Мухаммад): «Сідзкӧ, босьтӧй Тора да лыддьӧй сійӧс, ті кӧ збыльысь йӧз».
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
И сетöй сирöтаяслы (кодъяс верстьö йöз) налысь озырлунсö, энö вежöй бурсö лёк вылö, энö сёйöй налысь озырлунсö асланыдкöд тшöтш. Збыльысь, (вежласьӧм да сёйӧм) — ыджыд мыж.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
О, эскысьяс! Эн ӧлӧдӧй бурсӧ, мый тіянлы лӧсялӧ Аллах, энӧ лэдзӧй границаяссӧ. Збыльысь, Аллах оз радейт йӧзӧс, кодъяс вуджӧны границаяс.
مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ
mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).
Аллах некор оз урчит Бахира, Саиба, Васила да хаамлӧн олӧм йылысь. Но найӧс, кодъяс оз эскыны, лӧсьӧдӧны ылӧдчӧмъяс Аллах вылӧ, и унджыкыс на пиысь оз гӧгӧрвоны.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
А найӧ шуисны (асланыс мӧвп серти): «Тайӧ запрещённӧй скӧт да видз-му овмӧс продукция, найӧс оз позь сёйны, сӧмын налы, кодъясӧс ми кӧсъям». А эмӧсь и пемӧсъяс, кодъяс вылын оз позь (оз позь) ветлыны, эмӧсь скӧтъяс, кодъяс (кор найӧс виӧны) вермасны казьтыштны Аллахлысь нимсӧ, тайӧ ылӧдчӧм Аллахлы паныд. Водзӧ вылӧ Аллах мынтас налы ставсӧ, мый найӧ вӧчисны.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
И шуисны (сідзжӧ): «Мый эм тайӧ скӧтлӧн кынӧмъясас, сійӧ торйӧн миян мужичӧйяслы, сійӧ миян гӧтыръяслы харам». А кынӧм пытшкын кӧ (чужис) кувсьӧ, сэки ставӧн вермасны (сёйны) сійӧс. Водзӧ вылӧ Аллах мынтас налы решениеясысь. Збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ тӧдысь.
قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ
qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).
Тайӧ збыльысь лоӧ жугалӧмӧн налы, кодъяс тӧдтӧмлунысь виӧны ассьыныс челядьсӧ, да тшӧктӧны сёянсӧ, кодӧс налы сетӧма Аллах, сӧмын Аллахлы паныд ылӧдчӧмъяс лӧсьӧдӧмӧн. Збыльысь, найö ылöдчисны да оз веськöдлыны.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
сэні ӧкмыс овмӧсса пемӧс параӧн (нёль параӧн); пара ыж да пара ыж. Шу: "Мый тшӧктӧ Аллах кык мужичӧй либӧ кык нывбаба костын либӧ мый эм кыкнан нывбабалӧн кынӧм пытшкын? Гӧгӧрвоӧдӧй меным тӧдӧмлун вылӧ подуласьӧмӧн, ті кӧ збыльысь шуанныд".
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
А верблюдсянь пара да мӧссянь пара. Шу: "Мый тшӧктӧма кык мужичӧй либӧ кык нывбаба костын, либӧ мый эм кыкнан нывбабалӧн кынӧм пытшкын? Ті лоинныд свидетельясӧн, кор Аллах тшӧктіс тіянлы тадзи? Коді ёнджыка лёк, кодъяс лӧсьӧдӧны Аллахлы паныд ылӧдчӧмъяс, медым йӧзӧс ылӧдлыны тӧдӧмлунтӧг?" Збыльысь, Аллах оз нуӧд лёк йӧзӧс.
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ
qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).
Шу (Мухаммад): «Вайӧй ассьыныд свидетельястӧ, кодъяс вермасны докажитны, мый Аллах тшӧктӧма тайӧ». Найӧ кӧ сетӧны показаниеяс, тэныд оз ков (тшӧтш) сетны показаниеяс накӧд. Эн мун налӧн кӧсйӧмъяс бӧрся, кодъяс ӧткажитчӧны Миян стихъясысь да налӧн, кодъяс оз эскыны мӧд олӧмлы, и найӧ ӧтувтӧны Енкӧд партнеръясӧс.
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Шу (Мухаммад): "Коді ӧлӧдіс мичмӧданторъяс, кодъясӧс Аллах сетіс Аслас служитысьяслы да бур сёян? Шу: "Ставыс тайӧ налы, кодъяс эскӧны тайӧ мирса олӧмлы, а торйӧн нин (сӧмын налы) ловзьӧм лунӧ." Тадзи Ми гӧгӧрвоӧдам стихъяссӧ налы, кодъяс тӧдӧны.
اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ
innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).
Збыльысь, тэ лэдзин ассьыд сьӧлӧмкылӧмъястӧ мужичӧйяс вылӧ, а абу нывбабаяс вылӧ. Ті збыльысь ыджыд йӧз».
اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ
innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
Збыльысь, дыр кежлӧ кольӧм (харам тӧлысь) сӧмын содтӧ эскытӧмлунсӧ. Кафиръясӧс ылӧдлӧны тайӧ (отсрочкаӧн), ӧти воын лоӧны законнӧйӧн, а мӧд воын лоӧны незаконнӧйӧн, медым найӧ вермисны лӧсявны сійӧ лыдыслы, мый тшӧктӧма Аллах, а сійӧ жӧ кадӧ лоӧны законнӧйӧн сійӧ, мый Аллах тшӧктӧма. (Сатана) лӧсьӧдіс налысь лёк уджъяссӧ мичаӧн. А Аллах оз нуӧд найӧс, кодъяс оз эскыны.
قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ
qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).
Шу (Мухаммад): «Гӧгӧрвоӧд меным ризыкъ йылысь, кодӧс тэныд ыстіс Аллах, сэсся тэ лоан ӧти юкӧнсӧ харамӧн, мӧд юкӧнсӧ халалӧн». Шу: «Аллах сетіс тэныд позянлун (та йылысь) либӧ тэ лӧсьӧдан сійӧс Аллах нимӧн?»
وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ
wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).
А мушрикъяс шуисны: «Кӧсйис кӧ Аллах, ми нинӧмлы эг юрбитӧй Сыысь кындзи, ни ми, ни миян батьяс, ни (ни) нинӧм ог тшӧктӧны Сылӧн (разрешениетӧг)». Тадзи вöчлiсны на бöрын олысь йöзыс. Абу-ӧ апостолъяслӧн могыс сӧмын гӧгӧрвоана вайӧдны (Енлысь юӧрсӧ)?
وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ
wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).
И эн шуӧй сы йылысь, мый тіян кывъясныд ылӧдлӧмӧн шуӧны: «Тайӧ лӧсялӧ, а тайӧ оз лӧсяв», медым лӧсьӧдны ылӧдчӧм Аллахлы паныд. Збыльысь, найö, кодъяс мöвпалöны Аллахлы паныд ылöг, оз вермыны.
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكَۚ تَبْتَغِيْ مَرْضَاتَ اَزْوَاجِكَۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhan-nabiyyu lima tuḥarrimu mā aḥallallāhu lak(a), tabtagī marḍāta azwājik(a), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
О Пророк! Мыйла тэ ӧлӧдін сійӧ, мый тэныд лӧсялӧ Аллах? Кӧсъянныд-ӧ ті гӧтыръяснытӧ гажӧдны? А Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.
مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ
mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).
сійӧ торкӧ став бурсӧ, коді границаясысь ылӧ да уна мыж,