وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Onye amụma ha wee sị ha, "N'ezie, Allah ahọpụtala Talut ka ọ bụrụ eze unu." Ha zara, "Kedu ka Talut si nweta alaeze ahụ n'elu anyị, ebe anyị nwere ikike karịa ya n'alaeze ahụ, e nyeghịkwa ya nnukwu akụnụba?" (Onye Amụma) zara, sị, "Allah ahọpụtala ya (ka ọ bụrụ eze) maka unu ma nye unu uru sayensị na anụ ahụ." Allah na-enye alaeze Ya nye onye ọ bụla Ọ chọrọ, Allah na-agbakwa ihe niile gburugburu, marakwa ihe niile."
يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).
Ọ na-enye onye ọ bụla Ọ chọrọ amamihe. Onye ọ bụla enyere amamihe, n'ezie enyela ya ọtụtụ ihe ọma. Ọ dịghịkwa onye nwere ike ịmụta ihe mmụta ahụ ma e wezụga ndị nwere uche.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Ọ bụ Ya kpugheere gị Akwụkwọ (Al-Qur'an). N'ime ha, e nwere amaokwu ndị zuru oke, nke bụ isi ihe dị n'Akwụkwọ (Al-Qur'an) na ndị ọzọ bụ mutasyabihat. Maka ndị nọ n'obi ha na-achọ ịpụ apụ, ha na-agbaso mutashabihat ịchọ nkwutọ na ịchọ tawil ha, ọ bụ ezie na ọ dịghị onye maara tawil ha ma e wezụga Allah. Ndị nwere ihe ọmụma miri emi na-asị, "Anyị kwenyere na ya (Al-Qur'an), ihe niile sitere n'aka Onyenwe anyị." Ọ dịghị onye nwere ike ịmụta ihe ma e wezụga ndị ghọtara.
لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ
lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).
Ma ndị nwere ihe ọmụma miri emi n'ime ha, na ndị kwere ekwe, ha kwenyere n'ime (Quran) nke e kpugheere gị (Muhammad), na n'akwụkwọ ndị e kpugheere n'ihu gị, yana ndị na-ekpe ekpere ma na-akwụ zakat, ma kwere na Allah na ụbọchị ikpeazụ. Anyị ga-enye ha nnukwu ụgwọ ọrụ.
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Mgbe ha banyere dịka iwu nna ha si dị, (ọnụ ụzọ ha) enweghị ike iguzogide iwu Chineke ma ọlị, (mana ọ bụ) naanị ọchịchọ dị n'ime Jekọb nke o kpebiri. N'ezie o nwere ihe ọmụma, n'ihi na anyị kụziiri ya. Ma ọtụtụ mmadụ amaghị.
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ
qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).
Kwuo (Muhammad), "Kwerenụ ya (Quran) ma ọ bụ na unu ekwesịghị ikwere (ọ bụ otu ihe ahụ maka Allah). N'ezie, ndị e nyere ihe ọmụma gara aga, mgbe a na-agụpụtara ha (Quran) ha na-eweda ihu ha ala, na-akpọ isiala."
وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
ka ndị e nyere ihe ọmụma wee kwere na (Quran) bụ eziokwu sitere n'aka Onyenwe gị, wee kwere, obi ha wee rube isi na ya. Ma n'ezie, Allah bụ onye nduzi nye ndị kwere n'ụzọ ziri ezi.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ عِلْمًاۗ وَقَالَا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ فَضَّلَنَا عَلٰى كَثِيْرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa laqad ātainā dāwūda wa sulaimāna ‘ilmā(n), wa qālal-ḥamdu lillāhil-lażī faḍḍalanā ‘alā kaṡīrim min ‘ibādihil-mu'minīn(a).
N'ezie, anyị enyela Devid na Solomon ihe ọmụma; ha abụọ wee sị, "Ekele dịrị Chineke, Onye mere ka anyị karịa ọtụtụ ndị ohu Ya kwere ekwe."
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).
Otu onye nwere ihe ọmụma sitere n'Akwụkwọ ahụ kwuru, sị, "M ga-eweta ocheeze ahụ n'ihu gị tupu anya gị afụ ụfụ." Ya mere, mgbe ọ (Sulaiman) hụrụ ocheeze ahụ n'ihu ya, ọ sịrị, "Nke a so n'amara nke Onyenwe m iji nwalee m, ma m na-ekele ma ọ bụ na-agọnarị (ngọzi Ya). Onye ọ bụla nke nwere ekele, n'ezie ọ na-ekele maka ọdịmma nke ya, onye ọ bụla nke na-ekweghị, n'ezie Onyenwe m bụ onye bara ọgaranya, onye kachasị ebube."
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).
Ya mere, ọ bụ ụlọ ha dara ada n'ihi ikpe na-ezighị ezi ha. N'ezie, n'ime nke ahụ ka ihe ịrịba ama dịịrị ndị maara.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Mgbe o tochara ma mee ka uche ya zuo oke, anyị nyere ya amamihe (amụma) na ihe ọmụma. Otú a ka anyị si akwụghachi ndị na-eme ihe ọma ụgwọ.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّمَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ۚوَلَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الصّٰبِرُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wailakum ṡawābullāhi khairul liman āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), wa lā yulaqqāhā illaṣ-ṣābirūn(a).
Ma ndị nwere ihe ọmụma na-asị, "Ahụhụ ga-adịrị unu! Mara na ụgwọ ọrụ Allah ka mma maka ndị kwere ma na-eme ezi omume, na (nkwụghachi ọrụ dị ukwuu) bụ naanị ndị nwere ndidi na-enweta."
مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).
Ihe atụ nke ndị na-eche ndị ọzọ karịa Allah dị ka ududo nke na-arụ ụlọ. Ma n'ezie ụlọ kachasị adịghị ike bụ ụlọ ududo, ọ bụrụ na ha maara.
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ
wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).
Anyị mere ilu ndị a maka ụmụ mmadụ; ọ dịghịkwa onye ga-aghọta ya ma e wezụga ndị nwere ihe ọmụma.
بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ
bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).
N'eziokwu, (Koran) bụ amaokwu doro anya n'obi ndị nwere ihe ọmụma. Naanị ndị na-eme ihe ọjọọ na-agọnarị amaokwu Anyị.
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Ndụ nke ụwa a bụ naanị ihe ọchị na egwuregwu. N'ezie, ala nke ndụ mgbe a nwụsịrị bụ ndụ n'ezie, ọ bụrụ na ha maara.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-baṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).
Ndị e nyere ihe ọmụma na okwukwe wee sị (ndị na-ekweghị ekwe), "N'ezie, unu anọgidewo (n'ili) dịka iwu Chineke siri dị, ruo ụbọchị mbilite n'ọnwụ. Ya mere, nke a bụ ụbọchị mbilite n'ọnwụ, mana (tupu) unu ekweghị (na ya).
وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ
wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).
Ndị e nyere ihe ọmụma (Ndị nke Akwụkwọ Nsọ) kwenyere na (mkpughe) e si n'aka Onyenwe gị zitere gị (Muhammad) bụ eziokwu ma na-eduzi ụmụ mmadụ gaa n'ụzọ nke (Allah) Onye Kasị Ike, Onye A Na-eto nke Ukwuu.
اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
(Ùnu bụ ndị na-efe ofufe karịa) ka ọ̀ bụ unu bụ ndị na-efe ofufe n'abalị, na-akpọ isiala ma na-eguzo ọtọ, n'ihi egwu nke ndụ ebighị ebi ma na-atụ anya ebere nke Onyenwe ha? Sị, "Ndị maara hà hà nhata na ndị na-amaghị?" N'ezie, naanị ndị nwere uche ka a na-adụ ọdụ.
عَلَّمَهُ الْبَيَانَ
‘allamahul-bayān(a).
kụziere ya ka o kwuo okwu nke ọma.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوْا فِى الْمَجٰلِسِ فَافْسَحُوْا يَفْسَحِ اللّٰهُ لَكُمْۚ وَاِذَا قِيْلَ انْشُزُوْا فَانْشُزُوْا يَرْفَعِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۙ وَالَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ دَرَجٰتٍۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qīla lakum tafassaḥū fil-majālisi fafsaḥū yafsaḥillāhu lakum, wa iżā qīlansyuzū fansyuzū yarfa‘illāhul-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna ūtul-‘ilma darajāt(in), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Unu ndị kwere ekwe! Ọ bụrụ na a sị unu, "Nyenụ ohere n'ọgbakọ," meenụ ohere, n'ezie Allah ga-emere unu ohere. Ma mgbe a sị unu, "Bilienụ," bilienụ, n'ezie Allah ga-ebuli ndị kwere n'etiti unu na ndị e nyere ihe ọmụma elu ruo n'ọkwa ole na ole. Allah ma ihe unu na-eme.
الَّذِيْ عَلَّمَ بِالْقَلَمِۙ
allażī ‘allama bil-qalam(i).
Onye ji mkpịsị akwụkwọ akụzi (ụmụ mmadụ).