وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ اِلَّآ اَنْ قَالُوْا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَاِسْرَافَنَا فِيْٓ اَمْرِنَا وَثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ
wa mā kāna qauluhum illā an qālū rabbanagfir lanā żunūbanā wa isrāfanā fī amrinā wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).
ئۇلارنىڭ سۆزلىرى پەقەت «پەرۋەردىگارىمىز، گۇناھلىرىمىزنى ۋە ئىشلىرىمىزدىكى چەكتىن ئاشقان قىلمىشلىرىمىزنى كەچۈرگىن، مەيدانىمىزنى مۇستەھكەم قىلغىن ۋە كاپىرلارغا قارشى بىزگە ياردەم بەرگىن» دېگەن دۇئادىن ئىبارەت.
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
يېتىملەرنى توي قىلىشقا يېتەرلىك ياشقا كىرگۈچە سىناپ بېقىڭلار. ئەگەر ئۇلار ئەقىللىق دەپ ئويلىساڭلار، ئۇلارنىڭ مال-مۈلكىنى ئۇلارغا تاپشۇرۇپ بېرىڭلار. (يېتىملەرنىڭ مال-مۈلكىنى) بەلگىلەنگەن مىقداردىن ئاشۇرۇپ يېمەڭلار ۋە ئۇلار چوڭ بولغۇچە ئالدىراپ بەرمەڭلار. (ۋەسىيلەردىن) كۈچى يەتسە، (يېتىمنىڭ مال-مۈلكىنى يېيىشتىن) ساقلىسۇن، كەمبەغەل بولسا، مال-مۈلۈكنى مۇۋاپىق ئۇسۇلدا يېسۇن. ئاندىن ئۇلارغا مال-مۈلۈكنى تاپشۇرغاندا، گۇۋاھچىلارنى چاقىرىڭلار. ئاللاھ كۇپايە قىلغۇچىدۇر.
۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ
wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).
ئۇ ئۈزۈملۈك ۋە ئۈزۈمسىز ئۆسۈملۈكلەرنى، خورما دەرەخلىرىنى، تەمى ئوخشىمايدىغان ئۆسۈملۈكلەرنى، شەكلى ۋە رەڭگى ئوخشاش ۋە ئوخشىمايدىغان زەيتۇن ۋە ئانارلارنى ياراتتى. مېۋىسى چىققاندا مېۋىدىن يەڭلار، ھوسۇل يىغقاندا زاكاتلىرىڭلارنى بېرىڭلار، ھەددىدىن ئېشىپ كەتمەڭلار. ئاللاھ ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئېشىپ كەتكۈچىلەرنى ياقتۇرمايدۇ.
۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ
yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).
ئى ئادەم ئەۋلادلىرى! ھەر قېتىم مەسچىتكە كىرگىنىڭلاردا چىرايلىق كىيىملىرىڭلارنى كىيىڭلار، يەڭلار ۋە ئىچىڭلار، لېكىن ھەددىدىن ئېشىپ كەتمەڭلار. ھەقىقەتەن ئاللاھ ھەددىدىن ئېشىپ كېتىدىغانلارنى ياقتۇرمايدۇ.
اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ
innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).
ھەقىقەتەن سىلەر شەھۋىتىڭلارنى ئاياللارغا ئەمەس، ئەرلەرگە قارىتىپ چىقاردىڭلار. سىلەر ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشقان قەۋمسىلەر.
فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ
famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).
مۇساغا، پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ئۆزلىرىنى قىينىشىدىن قورققان ئۆز قەۋمىنىڭ ئەۋلادلىرىدىن باشقا ھېچكىم ئىمان ئېيتمىدى. پىرئەۋن ھەقىقەتەن زېمىندا زۇلۇم قىلدى، ئۇ ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشقانلاردىن ئىدى.
وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا
wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).
يېقىنلارغا، مىسكىنلەرگە ۋە سەپەردىكىلەرگە ھەققىنى بېرىڭلار، (مال-مۈلكۈڭلارنى) ئىسراپ قىلماڭلار.
اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا
innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).
ھەقىقەتەن ئىسراپ قىلغۇچىلار شەيتاننىڭ قېرىنداشلىرىدۇر، شەيتان پەرۋەردىگارىغا ئىنتايىن كۇفراندۇر.
وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا
wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).
(رەھمان ئاللاھنىڭ بەندىلىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ) ئۇلار (مال-مۈلكىنى) سەرپ قىلغاندا، ئىسراپ قىلمايدۇ، بېخىللىق قىلمايدۇ، بۇ ئىككىسى مۇۋاپىق ئىش.