وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ
wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).
און (געדענקט) ווען מיר האָבן גענומען דאָס צוזאָג פֿון די קינדער פֿון ישׂראל, "דינט נישט אַנדערש ווי אַלאַה, און זייט גוט צו עלטערן, קרובים, יתומים און אָרעמע. און רעדט גוטע ווערטער צו מענטשן, דאַוונט און צאָלט זכּאת." אָבער דעמאָלט האָט איר זיך אָפּגעקערט (געלייקנט), אַחוץ אַ קליינעם טייל פֿון אײַך, און איר זענט (נאָך אַלץ) געווען אָפּאָזיציע.
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
און דינט גאָט און פֿאַרבינדט גאָרנישט מיט אים. און זייט גוט צו עלטערן, נאָענטע קרובים, יתומים, די אָרעמע, נאָענטע און ווײַטע שכנים, קאָלעגן, אבן סביל און אַלע קנעכט וואָס איר האָט. טאַקע, גאָט האָט נישט ליב מענטשן וואָס זענען אַראָגאַנט און שטאָלץ מיט זיך,
۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).
זאָג (מוחמד), "לאָז מיך זאָגן וואָס גאָט האָט דיר פֿאַרווערט. פֿאַרבינד נישט גאָרנישט מיט אים, טו גוטס צו דיינע עלטערן, הרגע נישט דיינע קינדער ווייל זיי זענען אָרעם. מיר זענען די וואָס געבן דיר און זיי לעבנס-מיטלען; גיי נישט צו צו שרעקלעכע מעשים, צי זיכטבאַר צי פֿאַרבאָרגן, הרגע נישט מענטשן וואָס זענען פֿאַרווערט דורך גאָט אַחוץ פֿאַר די ריכטיקע סיבות. אַזוי באַפֿעלט ער דיר כּדי דו זאָלסט פֿאַרשטיין.
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ
falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).
אַלזאָ ווען זיי זענען אַרײַן אין יוסף, האָט ער אַרומגענומען זיינע עלטערן און צוגעגרייט אַ פּלאַץ פֿאַר זיי, זאָגנדיק: "גייט אַרײַן אין לאַנד מצרים, אויב גאָט וויל, אין זיכערקייט."
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
און ער האָט אויפגעהויבן זיינע עלטערן צום טראָן. און זיי (אַלע) האָבן זיך געבוקט פֿאַר אים (יוסף). און ער (יוסף) האָט געזאָגט, "אָה, מיין טאַטע! דאָס איז די פּירוש פֿון מיין פֿריִערדיקן חלום. און טאַקע, מיין גאָט האָט עס געמאַכט אַ פאַקט. טאַקע, מיין גאָט האָט מיר גוטס געטאָן, ווען ער האָט מיך באַפֿרײַט פֿון תפֿיסה און ווען ער האָט דיך געבראַכט פֿון דאָרף, נאָכדעם וואָס דער שטן האָט חרובֿ געמאַכט (באַציִונגען) צווישן מיר און מיינע ברידער. טאַקע, מיין גאָט איז מילד אין וואָס ער וויל. טאַקע, ער איז דער אַל-וויסנדיקער, דער אַל-קלוגער.
۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا
wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).
און דיין גאָט האָט דיר באַפֿױלן נישט צו דינען אַנדערן ווי אים און צו טאָן גוטס צו דיינע עלטערן. אויב איינער פֿון זיי אָדער ביידע פֿון זיי דערגרייכט עלטער אין דיין זאָרג, זאָג קיינמאָל נישט צו ביידע פֿון זיי דאָס וואָרט "אַה" און שרײַ נישט אויף ביידע פֿון זיי, און זאָג צו ביידע פֿון זיי גוטע ווערטער.
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ
wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).
און זייט נידעריג צו ביידע פון זיי מיט גרויס ליבשאפט און זאגט, "אוי מיין האר! האב זיי ביידע ליב ווי זיי ביידע האבן מיר געלערנט ווען איך בין געווען קליין.
وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا
wa barram biwālidaihi wa lam yakun jabbāran ‘aṣiyyā(n).
און איז געווען זייער געטרייַ צו זיינע עלטערן, און ער איז נישט געווען קיין אַראָגאַנטער מענטש (און אויך נישט) קיין ווידערשפּעניקער מענטש.
وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَتِيْ وَلَمْ يَجْعَلْنِيْ جَبَّارًا شَقِيًّا
wa barram biwālidatī wa lam yaj‘alnī jabbāran syaqiyyā(n).
און געטרייַ צו מײַן מאַמען, און ער האָט מיך נישט געמאַכט אַראָגאַנט אָדער עלענד.
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۗوَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۗاِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi ḥusnā(n), wa in jāhadāka litusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā, ilayya marji‘ukum fa'unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).
און מיר האָבן עס געמאַכט אַ חוב פֿאַר מענטשן צו (טאָן) גוטס צו זייערע עלטערן. און אויב זיי צווינגען אייך צו פֿאַרבינדן מיך מיט עפּעס וואָס איר ווייסט נישט, זאָלט איר זיי נישט פֿאָלגן. נאָר צו מיר איז אייער צוריקקער, און איך וועל אייך זאָגן וואָס איר האָט געטאָן.
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِۚ حَمَلَتْهُ اُمُّهٗ وَهْنًا عَلٰى وَهْنٍ وَّفِصَالُهٗ فِيْ عَامَيْنِ اَنِ اشْكُرْ لِيْ وَلِوَالِدَيْكَۗ اِلَيَّ الْمَصِيْرُ
wa waṣṣainal-insāna biwālidaih(i), ḥamalathu ummuhū wahnan ‘alā wahniw wa fiṣāluhū fī ‘āmaini anisykur lī wa liwālidaik(a), ilayyal-maṣīr(u).
און מיר האָבן באַפֿױלן דעם מענטש (צו טאָן גוטס) צו זיינע עלטערן. זײַן מוטער האָט אים געבאָרגט אין אַ צושטאַנד פֿון שטײַגנדיקער שוואַכקײַט, און האָט אים אָפּגעוווינט בײַם עלטער פֿון צװײ יאָר. זײַט דאַנקבאַר צו מיר און צו דײַנע עלטערן. נאָר צו מיר וועט זײַן דײַן צוריקקער.
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ اِحْسَانًا ۗحَمَلَتْهُ اُمُّهٗ كُرْهًا وَّوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۗوَحَمْلُهٗ وَفِصٰلُهٗ ثَلٰثُوْنَ شَهْرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَبَلَغَ اَرْبَعِيْنَ سَنَةًۙ قَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْٓ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰى وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَصْلِحْ لِيْ فِيْ ذُرِّيَّتِيْۗ اِنِّيْ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاِنِّيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ
wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi iḥsānā(n), ḥamalathu ummuhū kurhaw wa waḍa‘athu kurhā(n), wa ḥamluhū wa fiṣāluhū ṡalāṡūna syahrā(n), ḥattā iżā balaga asyuddahū wa balaga arba‘īna sanah(tan), qāla rabbi auzi‘nī an asykura ni‘matakal-latī an‘amta ‘alayya wa ‘alā wālidayya wa an a‘mala ṣāliḥan tarḍāhu wa aṣliḥ lī fī żurriyyatī, innī tubtu ilaika wa innī minal-muslimīn(a).
און מיר האָבן באַפֿױלן מענטשן צו טאָן גוטס צו זייערע עלטערן. זײַן מוטער האָט אים שוועריק געבאָרן, און אים אויך שוועריק געבוירן. די צײַט פֿון שוואַנגערשאַפֿט ביזן אָפּגעוואוינען איז דרײַסיק חדשים, אַזוי אַז ווען ער (דאָס קינד) איז אַן ערוואַקסענער און דערגרייכט פֿערציק יאָר אַלט בעט ער, "אָה מײַן גאָט, גיב מיר אַ פֿירערשאַפֿט כּדי איך זאָל קענען זײַן דאַנקבאַר פֿאַר דײַנע ברכות וואָס דו האָסט מיר און מײַנע עלטערן געגעבן, און כּדי איך זאָל קענען טאָן גוטע מעשים וואָס דו באַפֿרײַסט; און גיב מיר גוטסקייט וואָס וועט אַראָפּפֿליסן צו מײַנע קינדער און אייניקלעך. טאַקע, איך תשובה צו דיר, און באמת, איך בין איינער פֿון די מוסולמענער."