۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
Aw ye Ala bato, aw kana foyi jɛn ni a ye. Ani ka ɲumanya kɛ bangebagaw, somɔgɔw, denmisɛnw, fantanw, sigiɲɔgɔn gɛrɛfɛlaw ni yɔrɔjanw, baarakɛɲɔgɔnw, Ibn Sabil ani baaraden o baaraden b’aw fɛ. Tiɲɛ na, mɔgɔ minw be bonya la u kan ani u be waso u yɛrɛ la, olu man di Ala ye;
۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).
A fɔ (Muhamadu) ko: "Ala ye min bali aw ye, a to n k'o kalan aw ye. Aw kana foyi fara a kan, aw ka ɲumanya kɛ aw bangebagaw ye, aw kana aw deenw faga bari u ye fantanw ye. Anw le be balo di aw n'u ma. a ka ci di aw ma janko aw ye faamuyali sɔrɔ .
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).
Ani, aw kana gwɛrɛ denmisɛnnin ka nafolo la, fɔɔ cogo min nafa ka bon, fɔɔ a ka se (saan) balikuya ma. Ani, aw ka sumaninw ni sumaninw dafa ka ɲɛ. An tɛ doni la mɔgɔ kan ka kɛɲɛ n’a seko ye. N’i be kuma, i ka kuma ni kɔnɔgwɛ ye, hali n’a ye (i ka) somɔgɔw ye ani i ka Ala ka layidu dafa. O cogo la, a b’a fɔ aw ye ko aw k’aw hakili to a la.”
وَاَنَّ هٰذَا صِرَاطِيْ مُسْتَقِيْمًا فَاتَّبِعُوْهُ ۚوَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ
wa anna hāżā ṣirāṭī mustaqīman fattabi‘ūh(u), wa lā tattabi‘us-subula fa tafarraqa bikum ‘an sabīlih(ī), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tattaqūn(a).
Tiɲɛ na, nin ye ne ka sira tilennin ye. O kɔ, tugu o kɔ! Aw kana tugu sira ( wɛrɛw) kɔ minw bena aw jɛnsɛn ka bɔ a ka sira kan. O cogo ra, a ka ci di aw ma ko aw ye Ala bato.
وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوْتَۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ هَدَى اللّٰهُ وَمِنْهُمْ مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلٰلَةُ ۗ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ
wa laqad ba‘aṡnā fī kulli ummatir rasūlan ani‘budullāha wajtanibuṭ-ṭāgūt(a), fa minhum man hadallāhu wa minhum man ḥaqqat ‘alaihiḍ-ḍalālah(tu), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).
Tiɲɛ na, an ye ciden ci siya bɛɛ ma (ka weleli kɛ) ko: «Aw ka Ala bato, ka aw yɛrɛ mabɔ Alatɔgɔ tiɲɛni na», o kɔ, mɔgɔ dɔw be yen u cɛma minw ye Ala bilasira ani dɔw fana be yen minw tora fili kɔnɔ. O la, aw ka tagama dugukolo kan k’a filɛ sɔsɔbagaw (cidenw) labanna cogo min na.
لَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوْمًا مَّخْذُوْلًا ࣖ
lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa taq‘uda mażmūmam makhżūlā(n).
Aw kana batofɛn wɛrɛw dan ka fara Ala kan, n’o tɛ, aw bena maloya ani ka maloya .
۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا
wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).
I Matigi fana y’a fɔ i ye ko i kana mɔgɔ wɛrɛ bato min tɛ ale ye, ka koɲuman kɛ i bangebagaw ye. Ni u kelen walima u fila bɛɛ kɔrɔla i ka ladonyɔrɔ la, o tuma na, kana "ah" kuma fɔ u fila bɛɛ ye abada ani kana kule u fila bɛɛ kan, ka kuma ɲumanw fɔ u fila bɛɛ ye.
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ
wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).
I k'i yɛrɛ majigi u fila bɛɛ kɔrɔ ni kanuyaba ye, k'a fɔ u ye ko: "E, ne Matigi, u fila bɛɛ kanu i n'a fɔ u fila bɛɛ ye ne kalan cogo min na ne denmisɛnman."
ذٰلِكَ مِمَّآ اَوْحٰٓى اِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰى فِيْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا
Żālika mimmā auḥā ilaika rabbuka minal-ḥikmah(ti), wa lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa tulqā fī jahannama malūmam madḥūrā(n).
Ala ye hakilitigiya min yira i la (E Muhamadu), o dɔ lo. Aw kana ala wɛrɛw lɔ Ala kɛrɛfɛ, n’o tɛ, aw bena fili tasuma kɔnɔ, ka maloya, ka bɔ (Ala ka hinu la).
وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُوْنِ
wa mā khalaqtul-jinna wal-insa illā liya‘budūn(i).
Ne ma jinɛw ni adamadenw dan, nka janko u ka ne bato.