وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ
wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).
Ut relik chi yaal, li Allah kixtaqla chaq (chaq’rab’) choq’ aawe sa’ li Hu (Al Qur’an) naq wi taawab’iheb’ li raqal re li Allah chi tz’eqtaananb’il ut chi se’eek (xb’aaneb’ li ink’a’ neke’paab’an), toja’ naq matk’ojlaaq rik’ineb’, rub’elaj naq te’ok sa’ jun chik li aatinak. Xb’aan naq (wi toj tatchunlaaq rik’ineb’), relik chi yaal naq juntaq’eet tatwanq rik’ineb’. Relik chi yaal, li Allah tixch’utub’eb’ chixjunil li ka’pak’al-u ut li ink’a’ neke’paab’an sa’ li B’ak’leb’aal Kaax, .
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Ut sa’ xyanqeb’ a’an wankeb’ li neke’ab’ink re laa (Muhammad) rilb’al ru, ut Xqak’e chi tz’aptz’o li raameb’ (re naq ink’a’ te’xtaw ru), ut tz’aptz’ookeb’ lix xik. Ut us ta te’ril chixjunil li eetalil (re li yaal), toj ink’a’ raj te’xpaab’ a’an. Jo’kan naq naq te’chalq aawik’in re xq’etb’al aawe, eb’ laj maak neke’xye: “A’in (li Alcorán) maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ jun li seraq’ reheb’ li najter tenamit.”
وَاِذَا رَاَيْتَ الَّذِيْنَ يَخُوْضُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖۗ وَاِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرٰى مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
wa iżā ra'aital-lażīna yakhūḍūna fī āyātinā fa a‘riḍ ‘anhum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), wa immā yunsiyannakasy-syaiṭānu falā taq‘ud ba‘daż-żikrā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
Wi laa’at (Muhammad) nakawil naq eb’ li tenamit yookeb’ chi se’ek rik’ineb’ li Qaraqal, toja’ naq taakanab’eb’ toj reetal naq te’xik sa’ jalan chik li aatinak. Ut wi tz’aqal laj Satanas naxb’aanu naq taasachq sa’ aach’ool (li chaq’rab’ a’in), chirix naq taajultiko’q wi’chik aawe, matk’ojlaaq rik’ineb’ li ink’a’ tiikeb’ xch’ool.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا قَالُوْا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاۤءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هٰذَآ ۙاِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā qālū qad sami‘nā lau nasyā'u laqulnā miṡla hāżā, in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Ut naq ke’xye reheb’ li Qaraqal, ke’xye, “Relik chi yaal, xqab’i (raqal jo’ a’in), wi ta xqaj raj chi yaal tooruuq chixyeeb’al k’a’ruhaq jo’ a’in. A’in (Al-Qur’an) maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ jun seraq’ reheb’ li najter winq.”
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
Ut naq ke’xye reheb’ chi saqen ru li Qaraqal, eb’ li ink’a’ ke’royb’eni naq te’xk’ul qib’ ke’xye, “K’am chaq jun li hu jalan chiru li Corán a’in malaj k’ehomaq sa’ xna’aj.” Ye (Muhammad), "Ink'a' us naq tinjal chi jo'q'ehaq. Ka'ajwi' nintaaqe li k'aru k'utb'esinb'il chiwu. Ninxuwa chi yaal li tojb'a-maak re li nimla kutan (Xkutankil li Rahilal) wi ink'a' ninpaab' lin Qaawa'".
وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ
wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).
Ut ink’a’ naru naq li Alcorán a’in taayiib’amanq xb’aan jalan chik chiru li Allah; a’b’an (li Alcorán) naxk’ojob’ li (hu) li ak wan chaq ut naxch’olob’ li chaq’rab’ li kixxaqab’, maak’a’ xkab’ rix ch’oolej chi sa’eb’, (k’utb’esinb’il) xb’aan li Qaawa’ re chixjunil li ruchich’och’ .
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).
Ma us naq te’xye naq a’an (laj Muhammad) kixyiib’? Ye, “B’aanu jun li surah chanchan li surah (re li Alcorán), ut b’oq yalaq ani sa’ eeyanq li naru (chixyiib’ankil) chiru li Allah, wi laa’ex li tenamit yaal”.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗقُلْ فَأْتُوْا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهٖ مُفْتَرَيٰتٍ وَّادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bi‘asyri suwarim miṡlihī muftarayātiw wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).
Ke’xye ajwi’, “A’an (laj Muhammad) kixyiib’ li Alcorán.” Ye, “(Toja’ naq), k’am chaq lajeeb’ li surah jo’ a’an (li Alcorán) li yiib’anb’ileb’, ut b’oq yalaq ani sa’ eeyanq li naru chiru li Allah, wi laa’ex li tenamit yaal.”
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَعَلَيَّ اِجْرَامِيْ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُجْرِمُوْنَ ࣖ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituhū fa ‘alayya ijrāmī wa ana barī'um mimmā tujrimūn(a).
Us ta eb’ a’an (eb’ li ink’a’ neke’paab’an) ke’xye, “Ka’ajwi’ kixyiib’”. Ye (Muhammad), “Wi tinyiib’, tink’am li maak, ut laa’in maak’a’ chik inb’aan chiru li maak nakab’aanu laa’at.”
الَّذِيْنَ جَعَلُوا الْقُرْاٰنَ عِضِيْنَ
allażīna ja‘alul-qur'āna ‘iḍīn(a).
(a’an a’in) eb’ li tenamit li ke’yiib’ank re li Alcorán ke’jache’ ru.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ مَّاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۙقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa iżā qīla lahum māżā anzala rabbukum, qālū asāṭīrul-awwalīn(a).
Ut naq yeeb’il reheb’, “K’a’ru xk’utb’esi lee Qaawa’?” Ke'chaq'ok eb' a'an ut ke'xye: —A'an resileb' li najter winq.
بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ
bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).
Ke’xye ajwi’, “(Li Corán a’an li ru li) matk’ li chaos, malaj li x’el chaq sa’ lix ingeniería (laj Muhammad), malaj ut a’an yal aj b’ichanel, yal eeq’e chixk’amb’al chaq qe jun li eetalil (xk’utb’al xyaalal), jo’eb’ li taqlanb’il aj k’amol esil li ke’taqlaak chaq junxil.”
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ
wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).
Ut eb’ li ink’a’ neke’paab’an ke’xye, “A’in (li Alcorán) maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ jun tik’ti’ kixyiib’ a’an (Muhammad), tenq’anb’il xb’aaneb’ jalan chik li tenamit,” Relik chi yaal, xe’xb’aanu li ink’a’ us ut jun nimla tik’ti’.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ
am yaqūlūnaftarāhu balhuwal-ḥaqqu mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yahtadūn(a).
A’b’an k’a’ut naq eb’ a’an (eb’ li ink’a’ neke’paab’an) neke’xye, “A’an (laj Muhammad) kixyiib’”. Ink’a’, li Alcorán a’an li yaal (li kichal) rik’in laa Qaawa’, re naq tatruuq chixk’eeb’al xna’leb’eb’ li tenamit li maajun wa ula’aniik xb’aan anihaq li kixk’e aawe xna’leb’ rub’elaj laa’at; jo’kan naq te’ruuq chixtawb’al xb’eresinkileb’.
اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ
aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).
Ma yoo chixyiib’ankil li tik’ti’ chiru li Allah malaj ma q’etq’et?” (Ink’a’), a’b’an li ani ink’a’ neke’paab’ank re li yu’am chirix li kamk jwal nim wi’chik li rahilal ut li sachk wankeb’ wi’.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Ut naq ke’yaab’asiman reheb’ li Qaraqal chi saqen ru, ke’xye, “Li winq a’in maak’a’ chik naraj, ka’ajwi’ naq tixram cheru li k’a’ru neke’xloq’oni lee xe’toonil,” ut ke’xye, “A’in (li Corán) maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ jun tik’ti’ yiib’anb’il.” Ut eb’ laj ink’a’ neke’paab’an ke’xye chirix li yaal naq li yaal (li Alcorán) kiwulak rik’ineb’, “A’in maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ li saqen ru b’atz’unk.”
وَمَا عَلَّمْنٰهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهٗ ۗاِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ وَّقُرْاٰنٌ مُّبِيْنٌ ۙ
wa mā ‘allamnāhusy-syi‘ra wa mā yambagī lah(ū), in huwa illā żikruw wa qur'ānum mubīn(un).
Ut ink’a’ xqak’ut li b’ich chiru (Muhammad) ut li b’ich moko us ta choq’ re. Li Alcorán maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ jun li tzolok ut li hu saqen ru, .
وَقَالُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ
wa qālū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Ut ke’xye, “A’in maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ tz’aqal li b’atz’unk.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ
am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).
Malaj ut neke’xye, “A’an (laj Muhammad) kixyiib’ li tik’ti’ chirix li Allah.” Wi naraj li Allah, tixtz’ap chi yaal laa waam. Ut li Allah naxrisi li k’a’ru tik’ti’ ut naxtiikob’resi ru li k’a’ru yaal rik’in li raatin (li Alcorán). Relik chi yaal, A’an aj Nawom re chixjunil li ch’oolej.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌۗ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, hāżā siḥrum mubīn(un).
Ut naq ke’xye reheb’ li Qaraqal saqen ru, eb’ li ink’a’ ke’paab’an ke’xye naq kiwulak li yaal rik’ineb’, “A’in tz’aqal li b’atz’unk.”
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَّا سَبَقُوْنَآ اِلَيْهِۗ وَاِذْ لَمْ يَهْتَدُوْا بِهٖ فَسَيَقُوْلُوْنَ هٰذَآ اِفْكٌ قَدِيْمٌ
wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū lau kāna khairam mā sabaqūnā ilaih(i), wa iż lam yahtadū bihī fasayaqūlūna hāżā ifkun qadīm(un).
Ut eb’ li ink’a’ neke’paab’an neke’xye reheb’ li neke’paab’an, “Wi ta li Alcorán k’a’ruhaq chaab’il, relik chi yaal naq ink’a’ raj k’ulub’ejeb’ chiqak’ulb’al (xpaab’ankil) chiru”. Abʼan saʼ xkʼabʼaʼ naq inkʼaʼ nekeʼbʼeresiik xbʼaan aʼin, teʼxye: «Aʼin jun najteril tikʼtiʼ».
اَمْ يَقُوْلُوْنَ تَقَوَّلَهٗۚ بَلْ لَّا يُؤْمِنُوْنَۚ
am yaqūlūna taqawwalah(ū), bal lā yu'minūn(a).
Malaj ut neke’xye, “A’an (laj Muhammad) a’an aj b’alaq’.” Ink'a! A’aneb’ li ink’a’ neke’paab’an.
فَذَرْنِيْ وَمَنْ يُّكَذِّبُ بِهٰذَا الْحَدِيْثِۗ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَۙ
fażarnī wa may yukażżibu bihāżal-ḥadīṡi sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).
Jo’kan naq kanab’omaq chiwu (lix k’anjel) ut reheb’ li neke’tz’eqtaanank re li aatin a’in (li Alcorán). Tqak’eheb’ chi tojb’a-maak chi timil timil chalen chaq sa’eb’ li na’ajej ink’a’ neke’xnaw, .
وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَيْطٰنٍ رَّجِيْمٍۚ
wa mā huwa biqauli syaiṭānir rajīm(in).
Ut (li Corán) maawa’ raatin jun li majewanb’il aj Satanas, .
اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا قَالَ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَۗ
iżā tutlā ‘alaihi āyātunā qāla asāṭīrul-awwalīn(a).
ut naq ke’yaab’asiman li Qaraqal chiru, kixye, “A’aneb’ a’an li seraq’ reheb’ li najter winq.”