وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِۚ اِنَّهُمْ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗ يُرِيْدُ اللّٰهُ اَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِى الْاٰخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌۚ
wa lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufr(i), innahum lay yaḍurrullāha syai'ā(n), yurīdullāhu allā yaj‘ala lahum ḥaẓẓan fil-ākhirati wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).
Ku duɔ̈në kɔc ye lac dhuk ciëën bïk ya kɔc cï gam, në yic, keek aacïï Allah ye riɔ̈ɔ̈k në kë thiin koor. Allah acïï keek bï gäm tɛ̈ɛ̈k (riööp) në pïïr ciëën yic, ku keek abï yök ke cï yök ke cï yök.
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khużhu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).
O Räthül (Muhämäd)! Duɔ̈kkë puɔ̈th riääk rin ye kek mëën në kë cïï kek gam. Ku ë yic, kɔc (kɔc ë pït) ye lueel ë thokken, "Ɣok acï gam," cɔk alɔn këc piɔ̈ɔ̈thken këc gam, ku aya kɔc Itharel nhiarkë yic bïk piŋ (wɛ̈t yam) ë lueth ku nhiarkë yic bïk piŋ (wɛ̈t ë) kɔc kɔ̈k këc kaŋ bɛ̈n tënë we. Ku ëcï wël (Torah) waar yiic tënë wɛ̈tden yic. Ku luelkë, "Na ye kën cï gäm yïn (cï waar) gam, ku na cï kë cï gäm yïn kë cie kën, ke yïn ë rot tiit." Ku raan wïc Allah bï puɔ̈l bï jäl, yïn acïï lëu ba këdäŋ jäi tënë Allah (bï ye kony) në kë thiin koor. Ku keek aa kɔc cïï Nhialic wïc bïk piɔ̈ɔ̈thken ben lɔɔk. Ku pinynhom ë tɛ̈n abïk yär gup ku pïr ciëën abïk yök ke cï awuɔ̈cdït yök.
قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ
qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).
Luel (Muhammad), "O kɔc ke athör! Yïn acïï yök ke yïn ye raan de Nhialic në kë thiin koor agut cï ba piööc de Torah, Wɛ̈t Puɔth Yam ku (Qur'an) cï Bɛ̈nydu nyuɔɔth tënë yïïn muk." Ku kë cï Bɛ̈nydu nyuɔ̈th yï abï kɔc juëc ke keek cɔl aa kɔc cï gam ku bïk cïï gam, këya, duɔ̈në kɔc këc gam dhäär.
قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ
qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).
Ee yic, ɣok aa ŋic lɔn kë yekë lueel ee yïn (Muhammad) riɔ̈ɔ̈c, (duɔ̈në yï piɔ̈u dhiaau) rin në yic, keek aacïï yïïn ye lueth lueel, ku kɔc cie yic aye wël ke Nhialic jäi.
وَاِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ اِعْرَاضُهُمْ فَاِنِ اسْتَطَعْتَ اَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِى الْاَرْضِ اَوْ سُلَّمًا فِى السَّمَاۤءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِاٰيَةٍ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدٰى فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa in kāna kabura ‘alaika i‘rāḍuhum fa inistaṭa‘ta an tabtagiya nafaqan fil-arḍi au sullaman fis-samā'i fa ta'tiyahum bi'āyah(tin), wa lau syā'allāhu lajama‘ahum ‘alal-hudā falā takūnanna minal-jāhilīn(a).
Ku na ye dhukciëënden rilic tënë yïn (Muhammad), ke yïn lëu ba ɣön ë pïu looi wala ɣön ë pïu nhial ke yïn alëu ba kë gɛ̈i bɛ̈i tënë keek, (ku loi). Ku na wïc Allah, ke ka cï keek looi bïk lööŋ kuanycök kedhie, ku yïn acïï lëu ba ya raan töŋ de kɔc cïn nhïïm käŋ.
اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ
istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).
(Ee kë thöŋ) yïn (Muhammad) thiëc pɛ̈l awuɔ̈c tënë keek wala cïï thiëc pɛ̈l awuɔ̈c tënë keek. Ku na cɔk yïn ya thiëëc në pɛ̈l awuɔ̈c tënë keek arak thiärdhorou, ke Nhialic acïï keek bï päl awuɔ̈c. Kënë ee rin cï kek gam (acïï gam) tënë Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc. Ku Allah acie kɔc rac ye nyuɔ̈ɔ̈th.
لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).
Ee yic, acï bɛ̈n tënë yï raan cï tuɔɔc tënë kɔcku, ku rɛ̈ɛ̈c ë yök yïn ee kë ril, (yen) awïc (gɛ̈m ku luɔ̈k) ë yic tënë yï, ee raan path ku ë kɔc cï gam piɔ̈ɔ̈th käc.
وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ
wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).
Ku na ye wïc Bänydu, ke kɔc ke pinynhom ëbën aacï gam. Ku yïn (akɔɔr) ba kɔc gël bïk ya kɔc cï gam?
لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِيْنَ
lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum wa lā taḥzan ‘alaihim wakhfiḍ janāḥaka lil-mu'minīn(a).
Duk yïn (Muhammad) yï nyin tääu në käpath ke pïïr cï ɣok ke gäm akuut kɔ̈k ke keek (kɔc këc gam), ku duk yï puɔ̈u riääk tënë keek ku ye rot dhuɔ̈k piny tënë kɔc cï gam.
اِنْ تَحْرِصْ عَلٰى هُدٰىهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ يُّضِلُّ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ
in taḥriṣ ‘alā hudāhum fa innallāha lā yahdī may yuḍillu wa mā lahum min nāṣirīn(a).
Na ye yïn (Muhammad) ŋɔ̈ɔ̈th apɛi lɔn bï kek ya gël, ke yic, Nhialic acïï kɔc cï kek gël bï ya gël, ku ka cïn raan bï kek ya kony.
وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
waṣbir wa mā ṣabruka illā billāhi wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā taku fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).
Ku yïn abï tïït (Muhammad) ku tïïtdu ee kuɔɔny de Allah yetök ku duɔ̈në ye puɔ̈u riääk në këden (këc gam) ku duɔ̈në (ku) nhom thiin koor në kä ye kek thɔ̈ɔ̈r yiic.
فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا
fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).
Ku na yïn ya (O Muhammad) yïn abï rot nɔ̈k në riääk de piɔ̈u wën cï kek röt dhuɔ̈k ciëën, të cï kek gam në kë cï nyuɔɔth kënë (Quran).
لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ اَلَّا يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ
la‘allaka bākhi‘un nafsaka allā yakūnū mu'minīn(a).
Alëu bï ya kë bï yïn (Muhammed) rot riɔ̈ɔ̈k (në riääk de piɔ̈u), rin cï kek (kɔc ke Mecca) gam.
وَاَنْذِرْ عَشِيْرَتَكَ الْاَقْرَبِيْنَ ۙ
wa anżir ‘asyīratakal-aqrabīn(a).
Ku gäm lööŋ tënë kɔc ruääi ke yïïn (Muhammad),
وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā takun fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).
Ku duɔ̈në piɔ̈u dhiaau në keek, ku duɔ̈në (piɔ̈ndu) yök ke cï riääk në luɔɔiden de pït."
۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ
qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).
Luel, "Ɣɛn wïc ba yïn lɛ̈k kë tök, ye cɔl ba yïn nhom tääu në Allah (në piɔ̈u yic) në rou wala në dhöl wääc, ku yïn bï tak (në kë de Muhammad). Mäthdu acie nhom thök në kë thiin koor. Acïn këdɛ̈t ku ee yïn lëk ke yïn këc (tök) në luŋ ril yic."
وَسَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
wa sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).
Ku ë thöŋ kek keek, na yïn ë ke lëk ku cïï keek ye lëk, ke keek aacïï bï gam aya.
اَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِۗ اَفَاَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِى النَّارِ ۚ
afaman ḥaqqa ‘alaihi kalimatul-‘ażāb(i), afa'anta tunqiżu man fin-nār(i).
Ku yeŋö (ye wïc ba pïïr de) kɔc cï röt yök ke cï yök ke cï tɔ̈ɔ̈u? Ye yïn (Muhammad) kɔc tɔ̈ në mac yic kony?
ذٰلِكَ الَّذِيْ يُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰىۗ وَمَنْ يَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِيْهَا حُسْنًا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ
Żālikal-lażī yubasysyirullāhu ‘ibādahul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), qul lā as'alukum ‘alaihi ajran illal-mawaddata fil-qurbā, wa may yaqtarif ḥasanatan nazid lahū fīhā ḥusnā(n), innallāha gafūrun syakūr(un).
Yen (miɔ̈c) acï lueel në Allah bï kɔcke cï gam ku loikë käpath miɛ̈t puɔ̈th. Luel (Muhammad), "Ɣɛn acïï yïn thiëëc në këdɛ̈t në dhukciëën de cɔ̈tdiɛ̈ ee nhiɛ̈ɛ̈r de baai." Ku raan loi käpath, ɣok aabï käpath juak tënë ye. Ee yic, Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc leec.
اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِى الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma au tahdil-‘umya wa man kāna fī ḍalālim mubīn(in).
Ku yïn (Muhammad) lëu ba raan cïn nhom piŋ cɔl a piŋ, ka (alëu ba) raan cï nhom piŋ (në piɔ̈u) ku raan cï döŋ në kë rɛɛc ŋic yic gäm lööŋ?
نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍۗ فَذَكِّرْ بِالْقُرْاٰنِ مَنْ يَّخَافُ وَعِيْدِ ࣖ
naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna wa mā anta ‘alaihim bijabbār(in), fażakkir bil-qur'āni may yakhāfu wa‘īd(i).
Ɣok aŋic kë yekë lueel apɛi, ku yïn (Muhammed) acie raan ë gël keek. Ku gɛ̈m ë lööŋ ke Qur’an tënë raan ëbɛ̈n riɔ̈ɔ̈c në thɔ̈ɔ̈r ë ɣa.
فَاَنْتَ لَهٗ تَصَدّٰىۗ
fa anta lahū taṣaddā.
ku yïn (Muɣamed) ë yïnhom tääu tënë yeen,