وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ
wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).
און גיט אויס (אייער געלט) אויפן וועג פון אללא, און וואַרפט נישט (אייך) אין פארניכטונג מיט אייערע אייגענע הענט, און טוט גוטס. טאַקע, אללא ליבט די וואָס טוען גוטס.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).
אָ איר וואָס גלייבט! אינוועסטירט עטלעכע פון די פרנסה וואָס מיר האָבן אייך געגעבן איידער דער טאָג קומט ווען עס וועט מער נישט זיין קיין קויפן און פאַרקויפן, מער קיין פריינטשאַפט און מער קיין תּפֿילה. די וואָס נישט גלייבן זענען די אומרעכט טוערס.
مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
דער משל פון אַ מענטש וואָס גיט אויס זיין רייַכטום אויף דעם וועג פון אַלאַה איז ווי אַ זוימען וואָס וואַקסט זיבן שטענגלעך, אויף יעדן שטענגל זענען הונדערט זוימען. אַלאַה פֿאַרמערט זיך פֿאַר וועמען ער וויל, און אַלאַה איז אַל-אומפאַסנדיק, אַל-וויסנדיק.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).
איר וואָס גלייבט! גיט אויס פון די גוטע זאַכן וואָס איר האָט פֿאַרדינט און פון וואָס מיר האָבן אַרויסגעבראַכט פֿאַר אײַך פֿון דער ערד. באַשליסט נישט צו געבן אויס וואָס איז שלעכט, ווען איר אַליין וואָלט עס נישט גענומען, אַחוץ מיט אַבסורד דערצו. און ווייסט אַז אַלאַה איז זעלבסטשטענדיק, לויבווערדיק.
وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا
wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).
און וואָס (פּראָבלעם) וואָלטן זיי געהאַט אויב זיי וואָלטן געגלייבט אין אַלאַה און דעם לעצטן טאָג און אויסגעגעבן אַ טייל פון דער פרנסה וואָס אַלאַה האָט זיי געגעבן? און אַלאַה ווײַס אַלץ וועגן זייער לאַגע.
الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَۗ
al-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).
(נעמלעך) די וואָס טוען תפילות און וואָס געבן אויס אַ טייל פון דער פרנסה וואָס מיר געבן זיי
اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).
ווייסן זיי נישט אז גאט נעמט אן די תשובה פון זיינע קנעכט און נעמט אן זייערע צדקות, און אז גאט איז דער וואס נעמט אן תשובה, דער רחמנות'דיגער?
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ
falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).
אַלזאָ ווען זיי זענען אַרײַן (אין אָרט פֿון) יוסף, האָבן זיי געזאָגט, "אָה אַל-עזיז! מיר און אונדזער משפּחה זענען געפּלאָגט געוואָרן מיט צרות און מיר זענען געקומען ברענגענדיק זאַכן וואָס זענען ווערטלאָז, אַלזאָ פֿילט אונדזער קוואָטע (פֿון תּבואה) און גיט אונדז צדקה. טאַקע, אַלאַה באַלוינט די וואָס געבן צדקה."
وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ
wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).
און די וואָס זענען געדולדיק ווײַל זיי האָפֿן אויף דעם וואוילזײַן פֿון זייער גאָט, פֿאָלגן תּפֿילות, און פֿאַרברענגען אַ טייל פֿון דער פֿרײהייט וואָס מיר האָבן זיי געגעבן, אין געהיים אָדער אָפֿנטלעך, און אָפּוואַרפֿן שלעכטס מיט גוטס, דאָס איז דער מענטש וואָס באַקומט דעם (גוטן) סוף.
۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
אַלאַה האָט געגעבן אַ בייַשפּיל פֿון אַ קנעכט אונטער עמעצנס אויטאָריטעט, וואָס איז געווען אוממעכטיק צו טאָן עפּעס, און עמעצן וועמען מיר האָבן געגעבן גוטע פרנסה, און ער האָט אויסגעגעבן אַ טייל פֿון יענעם פרנסה אין געהיים און אָפן. זענען זיי די זעלבע? אַלע לויב איז צו אַלאַה, אָבער רובֿ פֿון זיי ווייסן נישט.
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).
טאַקע, אַלאַה באַפֿעלט (אײַך) צו האַנדלען גערעכט און טאָן גוטע מעשים, צו געבן הילף צו קרובים, און ער פֿאַרווערט (באַגיין) שלעכטע מעשים, שלעכטס און פֿײַנדשאַפֿט. ער לערנט אײַך כּדי איר זאָלט קענען לערנען.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ كِتٰبَ اللّٰهِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً يَّرْجُوْنَ تِجَارَةً لَّنْ تَبُوْرَۙ
innal-lażīna yatlūna kitāballāhi wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatay yarjūna tijāratal lan tabūr(a).
טאקע, די וואָס לייענען שטענדיק דאָס בוך פֿון אַלאַה (אַל-קוראַן) און דאַוונען און פֿאַרברענגען אַ טייל פֿון דער פרנסה וואָס מיר האָבן זיי געגעבן אין געהיים און אָפֿנטלעך, זיי האָפֿן אויף אַ האַנדל וואָס וועט נישט מאַכן קיין פֿאַרלוסט,
اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاَنْفِقُوْا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُّسْتَخْلَفِيْنَ فِيْهِۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَاَنْفَقُوْا لَهُمْ اَجْرٌ كَبِيْرٌۚ
Āminū billāhi wa rasūlihī wa anfiqū mimmā ja‘alakum mustakhlafīna fīh(i), fal-lażīna āmanū minkum wa anfaqū lahum ajrun kabīr(un).
גלויבט אין אַלאַה און זיין שליח און גיט אויס (אין דעם וועג פון אַלאַה) אַ טייל פון דעם עשירות פון וואָס ער האָט אייך געמאַכט דער הערשער (פאַרטרויט). אַזוי וועלן די צווישן אייך וואָס גלויבן און געבן אויס (זייער עשירות אין דעם וועג פון אַלאַה) באַקומען אַ גרויסע באַלוינונג.
وَمَا لَكُمْ اَلَّا تُنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا يَسْتَوِيْ مِنْكُمْ مَّنْ اَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِيْنَ اَنْفَقُوْا مِنْۢ بَعْدُ وَقَاتَلُوْاۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa mā lakum allā tunfiqū fī sabīlillāhi wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), lā yastawī minkum man anfaqa min qablil-fatḥi wa qātal(a), ulā'ika a‘ẓamu darajatam minal-lażīna anfaqū mim ba‘du wa qātalū, wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
און פארוואס גיט איר נישט אויס אייער רייכטום אויפן וועג פון אללא, ווען צו אללא געהערט די גאנצע ירושה פון די הימלען און די ערד? דאס איז נישט די זעלבע ווי די וואס געבן אויס (זייער רייכטום אויפן וועג פון אללא) צווישן אייך און קעמפן פאר דער אײַננעמען (פון מעקא). זיי זענען העכער אין ראנג ווי די וואס געבן אויס (זייער רייכטום) און קעמפן דערנאך. און אללא האט צוגעזאגט יעדן פון זיי א בעסערע (באלוינונג). און אללא איז באוואוסט מיט וואס איר טוט.
وَاَنْفِقُوْا مِنْ مَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُوْلَ رَبِّ لَوْلَآ اَخَّرْتَنِيْٓ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۚ فَاَصَّدَّقَ وَاَكُنْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya aḥadakumul-mautu fa yaqūla rabbi lau lā akhkhartanī ilā ajalin qarīb(in), fa aṣṣaddaqa wa akum minaṣ-ṣāliḥīn(a).
און גיט אויס עטלעכע פון וואָס מיר האָבן אייך געגעבן איידער דער טויט קומט צו איינעם פון אייך; דעמאָלט האָט ער געזאָגט (מיט באַדויער), "אָה מיין גאָט, אויב דו וואָלסט געוואָלט פֿאַרלענגערן מיין (טויט) אַ ביסל מער צייט, דעמאָלט קען איך געבן צדקה און איך וואָלט געווען צווישן די פֿרומע."
وَاَمَّا السَّاۤىِٕلَ فَلَا تَنْهَرْ
wa ammas-sā'ila falā tanhar.
און זאָלסט נישט אָפּזאָגן דעם בעטלער.