وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
нош пудо-живот пӧлын вань сыӵеосыз, кудъёссэ нуллыны куто но вань (озьы ик) сыӵеосыз, кудъёссэ ыбылыны кулэ. Сие сиён-юонлэсь, кудзэ тӥледлы сётӥз Аллах, но Шайтанлэн вамышъёсызъя эн ветлэ. Зэмзэ но, Шайтан тӥ понна зэмос тушмон,
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
вань укмыс ферма пудо-живот парен (куать пар); пар ыжъёс но пар скалъёс. Шуэ: «Мар уг лэзьы Аллах кык пиосмуртъёс яке кык нылкышноос вискын яке мар вань кык нылкышноослэн ныр улазы? Валэкты мыным тодон-валан вылэ пыкиськыса, тон зэм ке».
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Нош верблюдлэсь пар но скаллэсь пар. Шуэ: «Мар уг яра кык пиосмуртъёс яке кык нылкышноос куспын, яке мар вань кык нылкышноослэн ныр улазы? Тӥ адӟисьёс вал-а, куке Аллах тӥледлы тае косӥз? Кин шонертэмгес соослэсь, кинъёс Аллахлы пумит алдаськон малпало, адямиосты тодон-валантэк сьӧразы нуыны?» Зэмзэ но, Аллах шонертэм адямиосты уз нуы.
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
Нош пудо-животъёсты Со кылдытӥз; соос пӧлын шуныт (юн) но тӥ понна пӧртэм пайда вань, соос пӧлысь тӥ сииськоды.
وَلَكُمْ فِيْهَا جَمَالٌ حِيْنَ تُرِيْحُوْنَ وَحِيْنَ تَسْرَحُوْنَۖ
wa lakum fīhā jamālun ḥīna turīḥūna wa ḥīna tasraḥūn(a).
Нош тон соослэсь чеберлыксэс шедьтӥськод, куке соосты берен фермаосазы вайиськод но куке тон соосты поттӥськод (пастуханы).
وَتَحْمِلُ اَثْقَالَكُمْ اِلٰى بَلَدٍ لَّمْ تَكُوْنُوْا بٰلِغِيْهِ اِلَّا بِشِقِّ الْاَنْفُسِۗ اِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌۙ
wa taḥmilu aṡqālakum ilā baladil lam takūnū bāligīhi illā bisyiqqil-anfus(i), inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).
Нош соос тӥлесьтыд сьӧлыкъёстэс нуо музъем вылэ, кытчы тӥ бадӟым шуг-секытъёсын сяна уд вуэ. Зэмзэ но, тӥляд Кузё-Инмарды Тужгес но Ӟечлыко, Тужгес но Ӟечлыко.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
Со тӥ понна лобаны но чеберъяны конёкъёсты, мульыосты но осёлъёсты кылдытӥз. Со кылдытӥз сое, мае тон уд тодӥськы.
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
Нош зэмзэ но, пудо-живот удысын тӥ понна зэмзэ но урок вань. Ми тӥледлы юыны сётӥськомы, мар солэн ӝушаз (формаен) чылкыт йӧл вискын жуг-жаг но вир, кудзэ юисьёслы капчиен юыны луэ.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
Нош Аллах тӥледлы улон инты понна коркаос лэсьтӥз, пудо-живот лыослэсь улон интыос (палаткаос) лэсьтӥз, кудъёссэ тӥ ветлыкуды но отын пукыкуды капчиен нуллӥськоды. Нош (Со лэсьтӥз) йӧллэсь, верблюд йырлэсь но ыж йырлэсь, корка тӥрлык но каньыллык дырлы (чакламын луоз).
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةًۗ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهَا وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihā wa lakum fīhā manāfi‘u kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).
Нош зэмзэ но пудо-живот удысын тӥ понна урок вань. Ми тыныд юим (йӧллэсь), кудӥныз солэн ӝушаз вал, нош отын тыныд трос пайдаез но вал, тон солэсь кӧнязэ ке сиид.
وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ ࣖ
wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).
со вылын (пудо-животъёс) но корабльёс вылын тӥледыз нулло.
وَهُوَ الَّذِيْ ذَرَاَكُمْ فِى الْاَرْضِ وَاِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
bal qālū miṡla mā qālal-awwalūn(a).
Нош ӵапак Со тӥледыз музъем вылын кылдытӥз но будэтӥз, тӥ Со доры люкаськоды.
وَهُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
qālū a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).
Нош Со улон но кулон сётӥсь, нош Со уй но нунал воштӥськонэз радъя. Уд валаськы-а?
وَخَلَقْنَا لَهُمْ مِّنْ مِّثْلِهٖ مَا يَرْكَبُوْنَ
wa khalaqnā lahum mim miṡlihī mā yarkabūn(a).
но Ми кылдытӥм (озьы ик) соос понна (мукет транспорт), кызьы соос ветло.
اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِّمَّا عَمِلَتْ اَيْدِيْنَآ اَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مٰلِكُوْنَ
awalam yarau annā khalaqnā lahum mimmā ‘amilat aidīnā an‘āman fahum lahā mālikūn(a).
Соос уг адӟо-а, Ми соослы пудо-живот кылдытӥм шуыса, кудзэ Ми асьме кужымен кылдытӥм, нош соос вылын кивалто?
وَذَلَّلْنٰهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوْبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُوْنَ
wa żallalnāhā lahum fa minhā rakūbuhum wa minhā ya'kulūn(a).
Ми соосты соослэн кивалтэмзы улэ пуктӥмы; куд-огез ветлон понна, нош куд-огез сиён-юон понна.
وَلَهُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ
wa lahum fīhā manāfi‘u wa masyārib(u), afalā yasykurūn(a).
Нош соос соослэсь пайда басьто но юо. Соин ик соос тау уз каре-а?
وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ
wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).
Нош Со, кин ваньзэ кык-кык кылдытӥз но тӥ понна корабльёс но пудо-животъёс лэсьтӥз, кудъёсыз вылын тӥ ветлӥськоды.
لِتَسْتَوٗا عَلٰى ظُهُوْرِهٖ ثُمَّ تَذْكُرُوْا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ اِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُوْلُوْا سُبْحٰنَ الَّذِيْ سَخَّرَ لَنَا هٰذَا وَمَا كُنَّا لَهٗ مُقْرِنِيْنَۙ
litastawū ‘alā ẓuhūrihī ṡumma tażkurū ni‘mata rabbikum iżastawaitum ‘alaihi wa taqūlū subḥānal-lażī sakhkhara lanā hāżā wa mā kunnā lahū muqrinīn(a).
Со понна, тон соослэн мугоръёссы вылын пукыны но, тон соос вылын пуксьыса, Кузё-Инмарлэсь ӟечлыксэ тодэ вайытыны; нош тӥ мед вералоды: «Дан Солы, Кин милемлы та ужез сётӥз, ми сое возьыны ӧм быгатэ ке но;