وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).
सः च आदमम् तेषां सर्वेषां नामानि (वस्तूनि) उपदिष्टवान्, ततः सः तानि स्वर्गदूतेभ्यः दर्शितवान्, "एतेषां सर्वेषां (वस्तूनाम्) नामानि मां वदतु, यदि भवान् सत्यं वदति!
قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ
qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).
सः (अल्लाह) अवदत्, "हे आदम! तेभ्यः नामानि वद!" तस्य (आदमस्य) नाम उक्तस्य अनन्तरं सः अवदत्, "किं मया त्वां न उक्तं यत् अहं द्यावापृथिव्याः रहस्यं जानामि, अहं जानामि यत् त्वं किं प्रकाशयसि किं च गोपयसि?
وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).
यदा च वयं स्वर्गदूतान् अवदमः, "आदमं प्रणमस्व!" अतः ते शैतानं विहाय प्रणामं कृतवन्तः। अस्वीकुर्वति, डींगं मारयति च, सः अविश्वासिनः समूहस्य अस्ति।
وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ
wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).
ननु च वयं त्वां पृथिव्यां तत्र च त्वां भवद्भ्यः (उत्पादः) प्रदत्तवन्तः। (किन्तु) त्वं अत्यल्पं कृतज्ञः असि।
وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ
wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).
ननु च वयं भवन्तं सृष्टवन्तः, ततः भवन्तं (शरीराणि) निर्मितवन्तः, ततः वयं स्वर्गदूतान् अवदमः, "आदमस्य प्रणामं कुरुत" अतः ते शैतानं विहाय प्रणमन्ति स्म। स (इब्लिस्) प्रणतानां मध्ये नास्ति।
قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ
qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).
(अल्लाहः) अवदत्, "किं भवन्तं निवारितवान् (यथा) भवन्तः (आदमस्य) प्रणामं न कृतवन्तः यदा मया भवद्भ्यः उक्तम्?" (इब्लिस्) प्रत्युवाच, "अहं तस्मात् श्रेष्ठः। त्वया मां अग्नितः सृष्टः, त्वं तु तं पृथिव्याः सृष्टवान्।"
وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ
wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).
तथा (अल्लाहः अवदत्) "हे आदम! स्वर्गे स्वपत्न्या सह तिष्ठन्तु, यत् भवद्भ्यः रोचते तत् खादन्तु। परन्तु अस्य वृक्षस्य समीपं मा गच्छन्तु। (यदि उपसृत्य) भवन्तौ अपराधिषु भविष्यतः।
يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ
yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).
हे आदमस्य वंशजाः ! ननु वस्त्राणि वयं तव नग्नतां आच्छादयितुं अलङ्काररूपेण च प्रदत्तवन्तः । किन्तु धर्मस्य वस्त्रं, तत् श्रेयस्करम्। एतानि अल्लाहस्य शक्तिस्य केचन लक्षणानि सन्ति, आशास्ति ते स्मरिष्यन्ति।
وَاللّٰهُ اَخْرَجَكُمْ مِّنْۢ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔاۙ وَّجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَ ۙ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wallāhu akhrajakum mim buṭūni ummahātikum lā ta‘lamūna syai'ā(n), wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), la‘allakum tasykurūn(a).
अल्लाहः च त्वां किमपि न ज्ञात्वा तव मातुः गर्भात् बहिः आनयत्, त्वां च श्रवणं, दृष्टिं, अन्तःकरणं च दत्तवान्, येन त्वं कृतज्ञतां भवसि।
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
अल्लाहः च युष्माकं कृते निवासस्थानरूपेण गृहाणि निर्मितवान्, पशुचर्मणाभ्यां गृहाणि (तंबूः) निर्मितवान्, ये भवद्भ्यः यात्रायां गृहे च स्थातुं लघुः भवन्ति, तथा च (सः) ऊन-उष्ट्र-रोम-बक-रोम-गृह-पात्र-आराम-आराम-स्थानानि (निश्चित)कालं यावत् निर्मितवान्।
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
अल्लाहः च भवद्भ्यः यत् सृष्टवान् तस्मात् आश्रयं कृतवान्, भवद्भ्यः पर्वतेषु निवासस्थानानि निर्मितवान्, भवद्भ्यः च तापात् रक्षकं वस्त्रं, युद्धे रक्षितं वस्त्रं (कवचम्) च निर्मितवान्। एवं अल्लाहः भवतः उपरि स्वस्य अनुग्रहं सिद्धं करोति येन भवन्तः (तस्य अधीनाः) भवन्ति।
قَالَ اَرَاَيْتَكَ هٰذَا الَّذِيْ كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَىِٕنْ اَخَّرْتَنِ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَاَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلًا
qāla ara'aitaka hāżal-lażī karramta ‘alayya la'in akhkhartani ilā yaumil-qiyāmati la'aḥtanikanna żurriyyatahū illā qalīlā(n).
सः (इब्लिस्) अवदत्, "मम व्याख्यातु, किं भवता मम अपेक्षया एतत् अधिकं सम्मानितम्? यदि भवता पुनरुत्थानदिनपर्यन्तं समयः दत्तः स्यात् तर्हि अहं तस्य वंशजं अल्पभागं विहाय मार्गभ्रष्टं करिष्यामि स्म।
۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ
wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).
ननु च वयं आदमस्य सन्तानपौत्राणां महिमाम् अकरोम, तान् स्थले समुद्रे च नीतवन्तः, तेभ्यः सद्वस्तूनि च पोषणं दत्तवन्तः, तेभ्यः बहुभ्यः प्राणिभ्यः अपि वयं तान् प्राधान्यं दत्तवन्तः ये वयं सम्यक् लाभैः निर्मितवन्तः।
وَجَاهِدُوْا فِى اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهٖۗ هُوَ اجْتَبٰىكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّيْنِ مِنْ حَرَجٍۗ مِلَّةَ اَبِيْكُمْ اِبْرٰهِيْمَۗ هُوَ سَمّٰىكُمُ الْمُسْلِمِيْنَ ەۙ مِنْ قَبْلُ وَفِيْ هٰذَا لِيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ شَهِيْدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِۖ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاعْتَصِمُوْا بِاللّٰهِ ۗهُوَ مَوْلٰىكُمْۚ فَنِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّصِيْرُ ࣖ ۔
wa jāhidū fillāhi ḥaqqa jihādih(ī), huwajtabākum wa mā ja‘ala ‘alaikum fid-dīni min ḥaraj(in), millata abīkum ibrāhīm(a), huwa sammākumul-muslimīn(a), min qablu wa fī hāżā liyakūnar-rasūlu syahīdan ‘alaikum wa takūnū syuhadā'a ‘alan-nās(i), fa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa‘taṣimū billāh(i), huwa maulākum, fa ni‘mal-maulā wa ni‘man-naṣīr(u).
तथा अल्लाहस्य मार्गे सच्चे जिहादेन युद्धं कुर्वन्तु। तेन त्वां वरितं न च धर्मे दुष्करं कृतम् । (अनुसरणं) भवतः पूर्वजानां अब्राहमस्य धर्मम्। सः (अल्लाहः) भवन्तं बहुकालपूर्वं मुसलमानानां नामकरणं कृतवान्, तथा च (एवमेव) अस्मिन् (अल-कुरान) मध्ये, येन दूतः (मुहम्मदः) भवतः साक्षी भवेत् तथा च यथा यूयं सर्वे सर्वेषां मानवजातेः साक्षिणः भवेयुः। अतः नमाजं कुर्वन्तु, जकातं कुर्वन्तु, अल्लाहस्य दृढतां च धारयन्तु। स भवतः रक्षकः, सः उत्तमः रक्षकः श्रेष्ठः सहायकः च अस्ति।
حَتّٰىٓ اِذَآ اَخَذْنَا مُتْرَفِيْهِمْ بِالْعَذَابِ اِذَا هُمْ يَجْـَٔرُوْنَ ۗ
Ḥattā iżā akhażnā mutrafīhim bil-‘ażābi iżā hum yaj'arūn(a).
यथा यदा वयं तेषु विलासजीविनः यातनाम् अकुर्वन् तदा ते सद्यः एव साहाय्यार्थं क्रन्दन्ति स्म।