اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Relik chi yaal, eb’ li neke’paab’an, ut li neke’q’axon ut neke’xyal xq’e sa’ xb’ehil li Allah, a’aneb’ li neke’royb’eni lix toq’ob’ahom ru li Allah. Li Allah a’an aj kuyuk maak, aj toq’ob’anel ru.
مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Li jaljookil ru aatin chirix jun li winq li naxsach lix b’ihomal sa’ xb’ehil li Allah chanchan jun li iyaj li naxk’i wuqub’ xtoonal, sa’ xb’een li junjunq chi xtoonal wan jun cient chi iyaj. Li Allah naxk’iiresi choq’ reheb’ li ani naraj, ut li Allah a’an li Naxram chixjunil, li Naxnaw chixjunil.
۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا
falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).
Jo’kan ut, eb’ li neke’xk’ayi lix yu’ameb’ sa’ ruchich’och’ choq’ re li ruchich’och’ chirix a’an, che’pleetiq sa’ xb’ehil li Allah. Ut ani taapleetiq sa’ xb’ehil li Allah, ut taat’ane’q malaj taa’elq chi uub’ej, tqak’e re jun nimla q’ajkamunk.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Ex aj paab’anel! Naq tatxik (chi pleetik) sa’ xb’ehil li Allah, toja’ naq taawil aawib’ (taasik’ li esil) ut maaye re li ani naxye “sahil ch’oolejil” aawe, “Maawa’at aj paab’anel,” (toja’ naq taakamsi), rik’in li na’leb’ re xsik’b’al li b’ihomal re li ruchich’och’il yu’am, us ta rik’in li Allah wan naab’al li b’ihomal. Jo’ka’in naq wankat chaq junxil, toja’ naq li Allah kixk’e aawe lix osob’tesihom, jo’kan naq chat-iloq chi us. Relik chi yaal, li Allah jwal naxk’e reetal li k’a’ru nekeb’aanu.
لَا يَسْتَوِى الْقٰعِدُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ غَيْرُ اُولِى الضَّرَرِ وَالْمُجٰهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ فَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ دَرَجَةً ۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَفَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ
lā yastawil-qā‘idūna minal-mu'minīna gairu uliḍ-ḍarari wal-mujāhidūna fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, faḍḍalallāhul-mujāhidīna bi amwālihim wa anfusihim ‘alal-qā‘idīna darajah(tan), wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wa faḍḍalallāhul-mujāhidīna ‘alal-qā‘idīna ajran ‘aẓīmā(n).
Moko juntaq’eet ta rik’in jun aj paab’anel li nachunla (li ink’a’ natz’aqon sa’ li yalok) chi maak’a’ xyaalal (xramb’al) ut jun li winq li naxyal xq’e chixb’aanunkil li jihad sa’ xb’ehil li Allah rik’in lix b’ihomal ut lix yu’am. Li Allah kixnimaheb’ li neke’xyal xq’e chi kaw rik’in lix b’ihomal ut lix yu’ameb’ chiruheb’ li neke’chunla chi q’un (chi maak’a’ xramb’al). Chiruheb’ li junjunq reheb’, li Allah kixyeechi’i li chaab’ilal (li q’ajkamunk) (li Paraiso), ut li Allah kixnimob’resiheb’ li neke’xyal xq’e chi kaw chiruheb’ li neke’chunla chi q’un rik’in jun nimla q’ajkamunk.
۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ
wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).
Ut ani taa’elq sa’ jalan chik tenamit sa’ xb’ehil li Allah, te’xtaw chi yaal sa’ li ruchich’och’ a’in jun nimla na’ajej re q’axonk ut naab’al (re li tzakemq). Ani na’el sa’ rochoch rik’in li na’leb’ re elk sa’ jalan chik tenamit sa’ xk’ab’a’ li Allah ut lix taql, toja’ naq li kamk naxk’ul (naq maji’ nawulak b’ar wi’ taaxik), toja’ naq relik chi yaal, lix q’ajkamunk ak xaqab’anb’il rik’in li Allah. Ut li Allah a’an aj kuyuk maak, aj toq’ob’anel ru.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Ex aj paab’anel! Ani eere laa’ex li naxtz’eqtaana lix paab’aal, toja’ naq li Allah tixk’am chaq jun tenamit, a’an tixraheb’ ut eb’ a’an te’xra, ut q’un xch’ool rik’ineb’ li neke’paab’an, a’b’an kaw xch’ooleb’ rik’ineb’ li ink’a’ neke’paab’an, li neke’xyal xq’e sa’ xb’ehil li Allah, ut li ink’a’ neke’xuwak chiru li majewank xb’aaneb’ li neke’wulak chiru xjitb’al. A’an a’in li maatan re li Allah li naxk’e re li ani naraj. Ut li Allah a’an li naxk’ul chixjunil (lix maatan), li naxnaw chixjunil.
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
Ut kawresihomaq eerib’ rik’in chixjunil lee seeb’al re xnumsinkileb’ rik’in li kawilal wan eerik’in ut rik’ineb’ laj b’eresinel kawaay li naru neke’xram ruheb’ li xik’ neke’ilok re li Allah, eb’ li xik’ neke’ilok eere ut li ani jalaneb’ chiruheb’ li ink’a’ nekenaw ru; a’b’an li Allah naxnaw. Li k’a’ru taasach sa’ xb’ehil li Allah, relik chi yaal naq tz’aqal taatojmanq aawe ut ink’a’ taa’uxq li maa’usilal (taak’ul li rahilal).
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالَّذِيْنَ اٰوَوْا وَّنَصَرُوْٓا اُولٰۤىِٕكَ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَمْ يُهَاجِرُوْا مَا لَكُمْ مِّنْ وَّلَايَتِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ حَتّٰى يُهَاجِرُوْاۚ وَاِنِ اسْتَنْصَرُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ اِلَّا عَلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
innal-lażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wal-lażīna āwaw wa naṣarū ulā'ika ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wal-lażīna āmanū wa lam yuhājirū mā lakum miw walāyatihim min syai'in ḥattā yuhājirū, wa inistanṣarūkum fid-dīni fa ‘alaikumun naṣru illā ‘alā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāq(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).
Relik chi yaal, eb’ li neke’paab’an ut neke’q’axon ut neke’xyal xq’e rik’in lix b’ihomal ut lix aamejeb’ sa’ xb’ehil li Allah ut li neke’k’ehok kolb’a-ib’ ut neke’k’ehok tenq’ (reheb’ laj Muhajirin), neke’xkol rib’ chirib’ileb’ rib’. Ut (choq’ reheb’) li neke’paab’an a’b’an ink’a’ xe’q’axon, maak’a’ junaq teneb’ank choq’ aawe re xkolb’aleb’ rix, toj reetal naq te’q’axonq. (A’b’an) wi neke’xpatz’ aatenq’ sa’ (xkolb’al rix) li paab’aal, toja’ naq teneb’anb’il sa’ aab’een xk’eeb’al xtenq’eb’ ka’ajwi’ reheb’ li ani xe’ok sa’ jun li sumk’uub’ sa’ eeyanq laa’ex ut eb’ a’an. Ut li Allah a’an aj ilol re li k’a’ru nekeb’aanu.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالَّذِيْنَ اٰوَوْا وَّنَصَرُوْٓا اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُؤْمِنُوْنَ حَقًّاۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ
wal-lażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi wal-lażīna āwaw wa naṣarū ulā'ika humul-mu'minūna ḥaqqā(n), lahum magfirtuw wa rizqun karīm(un).
Ut eb’ li neke’paab’an ut neke’q’axon ut neke’xyal xq’e sa’ xb’ehil li Allah, ut li neke’k’ehok kolb’a-ib’ ut neke’k’ehok tenq’ (reheb’ laj Muhajirin), a’aneb’ a’an li tz’aqal aj paab’anel. Neke’xtaw li kuyuk maak ut li loq’laj tzakemq (li usilal).
اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ
allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).
Li ani neke’paab’an ut neke’q’axon ut neke’xyal xq’e sa’ xb’ehil li Allah, rik’in lix b’ihomal ut lix aamej, jwal nim xwankileb’ chiru li Allah. A’aneb’ li neke’el chi uub’ej.
اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).
Elqex ma nekereek’a naq moko aal ta malaj aal, ut cheyal eeq’e rik’in lee b’ihomal ut lee raam sa’ xb’ehil li Allah. Us wi’chik a’in choq’ aawe wi nakanaw.
۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
Relik chi yaal, li zakat ka’ajwi’ choq’ reheb’ li ani wankeb’ sa’ rajb’al ru, li neb’a’, li neke’k’uluk re li zakat, li q’unb’esinb’il xch’ooleb’ (li neke’xjal xk’a’uxl), reheb’ li moos (li neke’ach’ab’aak), reheb’ li ani wankeb’ xk’as, choq’ re lix b’e li Allah ut choq’ reheb’ li ani wankeb’ sa’ b’eenik, jo’ jun teneb’ank rik’in li Allah. Li Allah a’an li naxnaw chixjunil, li wan xna’leb’.
وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ قُتِلُوْٓا اَوْ مَاتُوْا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللّٰهُ رِزْقًا حَسَنًاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ
wal-lażīna hājarū fī sabīlillāhi ṡumma qutilū au mātū layarzuqannahumullāhu rizqan ḥasanā(n), wa innallāha lahuwa khairur-rāziqīn(a).
Ut eb’ li neke’q’axonk sa’ xb’ehil li Allah, toja’ naq neke’kamsiik malaj neke’kam, relik chi yaal, li Allah tixk’e reheb’ li chaab’ilal (choxa). Ut relik chi yaal naq li Allah a’an laj k’ehol re li q’axal chaab’il tzakemq.
اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ
innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).
Relik chi yaal, eb’ li tz’aqal aj paab’anel a’aneb’ li neke’paab’ank re li Allah ut lix taql, toja’ naq ink’a’ neke’xk’oxla wiib’ sut ut neke’xyal xq’e rik’in lix b’ihomal ut lix aamej sa’ xb’ehil li Allah. A'aneb li tz'akal tenamit.
وَمَا لَكُمْ اَلَّا تُنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا يَسْتَوِيْ مِنْكُمْ مَّنْ اَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِيْنَ اَنْفَقُوْا مِنْۢ بَعْدُ وَقَاتَلُوْاۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa mā lakum allā tunfiqū fī sabīlillāhi wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), lā yastawī minkum man anfaqa min qablil-fatḥi wa qātal(a), ulā'ika a‘ẓamu darajatam minal-lażīna anfaqū mim ba‘du wa qātalū, wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Ut k’a’ut naq ink’a’ nekesach lee b’ihomal sa’ xb’ehil li Allah, naq re li Allah chixjunil li eechanihom re li choxa ut li ch’och’? Moko juntaq’eet ta rik’ineb’ li neke’xsach (lix b’ihomal sa’ xb’ehil li Allah) sa’ eeyanq ut neke’pleetik rub’elaj naq neke’xq’ax ru (li Meca). Jwal nim xwankileb’ chiruheb’ li neke’xsach (lix b’ihomal) ut neke’pleetik chirix a’an. Ut li Allah kixyeechi’i reheb’ li junjunq jun li (q’ajkamunk) jwal chaab’il wi’chik. Ut li Allah naxnaw li k’a’ru nekeb’aanu.