وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).
А кор паныдасьласны эскысьяскӧд, найӧ шуӧны: «Ми эскам». Но кор найӧ бергӧдчисны ӧта-мӧд дорӧ, юалісны: "Ті висьталанныд налы, мый тіянлы гӧгӧрвоӧдіс Аллах, медым найӧ вермисны омӧльтны тіянӧс тіян Господь водзын? Ті онӧ гӧгӧрвоӧй?"
قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ
qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).
Шу: "Ми эскам Аллахлы да сылы, мый миянлы лэдзӧма, да сылы, мый лэдзӧма Авраамлы, Измаиллы, Исааклы, Яковлы да налӧн потомстволы, да сылы, мый сетӧма Моисейлы да Исуслы, да сылы, мый сетӧма пророкъяслы налӧн Господьсянь. Ми ог торъялӧй некодӧс на пиысь, и ми сетчам Сылы".
لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللّٰهِ فِيْ شَيْءٍ اِلَّآ اَنْ تَتَّقُوْا مِنْهُمْ تُقٰىةً ۗ وَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ
lā yattakhiżil-mu'minūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), wa may yaf‘al żālika falaisa minallāhi fī syai'(in), illā an tattaqū minhum tuqāh(tan), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wa ilallāhil-maṣīr(u).
Энö лэдзöй эскысьяслы веськöдлыны эскытöмъясöс, а эскысьясöс. Коді тадзи лоӧ, сійӧ, дерт, нинӧм оз босьт Аллахсянь, сӧмын (стратегия) дорйыны асьтӧ мыйыськӧ, мыйысь тэ повзьӧдан наысь. А Аллах ӧлӧдӧ тіянӧс Аслас (мученньӧысь), а Аллах дорӧ локтанін.
قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ تَعَالَوْا اِلٰى كَلِمَةٍ سَوَاۤءٍۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللّٰهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهٖ شَيْـًٔا وَّلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُوْلُوا اشْهَدُوْا بِاَنَّا مُسْلِمُوْنَ
qul yā ahlal-kitābi ta‘ālau ilā kalimatin sawā'im bainanā wa bainakum allā na‘buda illallāha wa lā nusyrika bihī syai'aw wa lā yattakhiża ba‘ḍunā ba‘ḍan arbābam min dūnillāh(i), fa in tawallau fa qūlusyhadū bi'annā muslimūn(a).
Шу (Мухаммад): "О, небӧг йӧз! Мед (миянлы) мунны ӧти сёрникузя (придерживайтчӧм), коді ӧткодь миян да тіян костын, мый ми ог юрбитӧй мӧдлы, Аллахысь кындзи, ми нинӧм ог ӧтувтӧй Сыкӧд, и мый ми ог лӧсьӧдӧй ӧта-мӧднымлы енъясӧс Аллахысь кындзи. Найӧ кӧ бергӧдчасны, сэки шуӧй (налы): "Видзӧд, ми мусульманъяс".
اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ
al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).
Тайӧ лунӧ тэныд позяс став бурсӧ. Небӧг йӧзлӧн сёяныс (жертваыс) тэныд халяль, а тэнад сёяныд налы халяль. И (тіянлы позьӧ гӧтрасьны) нывбабаясӧс, кодъяс видзӧны честь эскысь нывбабаяс пӧвстын да нывбабаясӧс, кодъяс видзӧны честь на пӧвстын, кодъяслы тіян водзын сетісны Небӧг, ті кӧ мынтанныд налысь приданоесӧ, медым гӧтрасьны на вылӧ, абу гӧтрасьӧм кӧсйӧмӧн да нывбабаӧс гортса пемӧсӧн лоӧмӧн. Коді эскӧм бӧрын эновтас, сідзкӧ, збыльысь, налӧн уджъясыс лоины весьшӧрӧ, а мӧд олӧмын сійӧ лоас омӧльяс лыдын.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
О, эскысьяс! Эн ло аслад эскана ёртъясӧн юдейясӧс да христианъясӧс; найӧ дорйӧны ӧта-мӧднысӧ. Коді тіян пиысь лӧсьӧдас найӧс эскана ёртъясӧн, сійӧ збыльысь на пӧвстын. Збыльысь, Аллах оз нуӧд лёк йӧзӧс.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
О, эскысьяс! Энӧ лӧсьӧдӧй ассьыныд веськӧдлысьяснытӧ йӧзӧн, кодъяс тіян дінмунытӧ лӧсьӧдӧны нимкодьлун да ворсӧм объектӧн, (сідзкӧ) тіян водзын сетӧмаӧсь небӧгсӧ да кафиръяс (мушрикъяс) пӧвстын. И повзьöй Аллахысь, ті кö эскысьяс.
۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔
latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).
Ті дерт аддзанныд йӧзӧс, кодъяс медся ёна паныд сувтӧны эскысьяслы, сідзкӧ, юдейяслы да политеистъяслы. И ті, дерт, аддзанныд найӧс, кодъяслӧн эскысьяскӧд медся топыд ёртасьӧмыс — найӧс, кодъяс шуӧны: «Збыльысь, ми христианъяс». Тайӧ сыысь, мый на пӧвстын эмӧсь попъяс да манакъяс, (сідзжӧ) сыысь, мый найӧ оз ошйысьны.
قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ
qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).
Воюйтӧй накӧд, кодъяс оз эскыны Аллахлы да Бӧръя лунлы, накӧд, кодъяс оз ӧлӧдны сійӧ, мый ӧлӧдісны Аллах да Сылӧн Посланник да накӧд, кодъяс оз эскыны збыль дінмулы (Аллахлӧн дінмулы), (сідзкӧ, йӧзкӧд), кодъяслы сетӧма Небӧг, кытчӧдз найӧ оз мынтыны джизия (налог) кывзысьӧмӧн, кор найӧ лоӧны подчинение состояниеын.
وَاَنْزَلَ الَّذِيْنَ ظَاهَرُوْهُمْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ صَيَاصِيْهِمْ وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ وَتَأْسِرُوْنَ فَرِيْقًاۚ
wa anzalal-lażīna ẓāharūhum min ahlil-kitābi min ṣayāṣīhim wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba farīqan taqtulūna wa ta'sirūna farīqā(n).
И Сійӧ лэдзис йӧзӧс (Бани Курайзаӧс), кодъяс отсалісны налы (союзникъяслы) налӧн крепостьясысь, и Сійӧ пуктіс налӧн сьӧлӧмъясӧ повзьӧм. Ӧтиясӧс тэ виин, а мӧдъясӧс пленӧ босьтін.
لَا تَجِدُ قَوْمًا يُّؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ يُوَاۤدُّوْنَ مَنْ حَاۤدَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَلَوْ كَانُوْٓا اٰبَاۤءَهُمْ اَوْ اَبْنَاۤءَهُمْ اَوْ اِخْوَانَهُمْ اَوْ عَشِيْرَتَهُمْۗ اُولٰۤىِٕكَ كَتَبَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْاِيْمَانَ وَاَيَّدَهُمْ بِرُوْحٍ مِّنْهُ ۗوَيُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُۗ اُولٰۤىِٕكَ حِزْبُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ
lā tajidu qaumay yu'minūna billāhi wal-yaumil ākhiri yuwāddūna man ḥāddallāha wa rasūlahū wa lau kānū ābā'ahum au abnā'ahum au ikhwānahum au ‘asyīratahum, ulā'ika kataba fī qulūbihimul-īmāna wa ayyadahum birūḥim minh(u), wa yudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), ulā'ika ḥizbullāh(i), alā inna ḥizballāhi humul-mufliḥūn(a).
Тэ (Мухаммад) он аддзы йӧзӧс, кодъяс эскӧны Аллахлы да мӧд олӧмлы, медым лоны муслунӧн накӧд, кодъяс сувтӧны Аллахлы да Сылӧн Посланниклы паныд, кӧть эськӧ сійӧ йӧзыс налӧн бать, пи, вок либӧ семья. Тайӧ йӧз, кодъяслӧн сьӧлӧмъясас Аллах пуктіс эскӧм да Аллах ёнмӧдіс найӧс отсӧгӧн, коді локтӧ Сысянь. Сэсся Сiйö пуктiс найöс садъясö, кодъяс улын юясыс юяс, кöнi найö кутасны овны нэм кежлö. Аллах рад налы да найӧ тырмӧны Сылӧн (милосердиелӧн уналунӧн). Найö – Енлöн войтыр. Помнита, збыльысь Аллахлӧн группаыс удачнӧй.
هُوَ الَّذِيْٓ اَخْرَجَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِاَوَّلِ الْحَشْرِۗ مَا ظَنَنْتُمْ اَنْ يَّخْرُجُوْا وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مَّانِعَتُهُمْ حُصُوْنُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَاَتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوْا وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُوْنَ بُيُوْتَهُمْ بِاَيْدِيْهِمْ وَاَيْدِى الْمُؤْمِنِيْنَۙ فَاعْتَبِرُوْا يٰٓاُولِى الْاَبْصَارِ
huwal-lażī akhrajal-lażīna kafarū min ahlil-kitābi min diyārihim li'awwalil-ḥasyr(i), mā ẓanantum ay yakhrujū wa ẓannū annahum māni‘atuhum ḥuṣūnuhum minallāhi fa atāhumullāhu min ḥaiṡu lam yaḥtasibū wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba yukhribūna buyūtahum bi'aidīhim wa aidil-mu'minīn(a), fa‘tabirū yā ulil-abṣār(i).
Сійӧ жӧ первойысь лэдзӧм дырйиыс лэдзис чужан каръясысь Небӧг йӧз пӧвстын кафиръясӧс. Ті энӧ чайтӧй, мый найӧ петасны да найӧ ёна эскӧны, мый налӧн крепостьясыс вермасны дорйыны найӧс (мученньӧысь) Аллахысь; Сідзкӧ, Аллах вайис на вылӧ (мученньӧ) сійӧ туйвизьсянь, кодӧс найӧ эз виччысьны. Аллах пуктіс налӧн сьӧлӧмъясӧ повзьӧм; тадзи жугӧдіс налысь керкаяссӧ аслас киӧн да эскысьяслӧн киӧн. Сідзкӧ, босьтӧй (сійӧ лоӧмторсӧ) урок пыдди, гӧгӧрвоана йӧз!
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا عَدُوِّيْ وَعَدُوَّكُمْ اَوْلِيَاۤءَ تُلْقُوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوْا بِمَا جَاۤءَكُمْ مِّنَ الْحَقِّۚ يُخْرِجُوْنَ الرَّسُوْلَ وَاِيَّاكُمْ اَنْ تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ رَبِّكُمْۗ اِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِيْ سَبِيْلِيْ وَابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِيْ تُسِرُّوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَاَنَا۠ اَعْلَمُ بِمَآ اَخْفَيْتُمْ وَمَآ اَعْلَنْتُمْۗ وَمَنْ يَّفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ‘aduwwī wa ‘aduwwakum auliyā'a tulqūna ilaihim bil-mawaddati wa qad kafarū bimā jā'akum minal-ḥaqq(i), yukhrijūnar-rasūla wa iyyākum an tu'minū billāhi rabbikum, in kuntum kharajtum jihādan fī sabīlī wabtigā'a marḍātī tusirrūna ilaihim bil-mawaddah(ti), wa ana a‘lamu bimā akhfaitum wa mā a‘lantum, wa may yaf‘alhu minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).
О, эскысьяс! Эн лӧсьӧд Менсьым врагъясӧс да ассьыд врагъястӧ лояльнӧй ёртъясӧн, медым тэ вайӧдін налы (Мухаммад йылысь юӧр), жалитӧмысь; кöть эськö найö öтдортiсны збыльсö, кодöс тiянлы вайöдiсны. Найӧ лэдзисны Посланникӧс да тэнӧ ачыд сыысь, мый тэ эскин Аллахлы, аслад Господьлы. Ті кӧ збыльысь петанныд тышкасьны Менам туй вылӧ да корсьны Менсьым нимкодьлунӧс (энӧ сідзсӧ вӧдитчӧй). Тэ висьталан налы (Мухаммад йылысь юӧрсӧ) дзебсьӧмӧн, жалитӧмысь, а ме бурджыка тӧда, мый тэ дзебан, а мый восьтан. Кодi тiян пиысь тадзи вöчö, сiдзкö, сiйö ылöдчöма веськыд туйысь.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَىِٕسُوْا مِنَ الْاٰخِرَةِ كَمَا يَىِٕسَ الْكُفَّارُ مِنْ اَصْحٰبِ الْقُبُوْرِ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tatawallau qauman gaḍiballāhu ‘alaihim qad ya'isū minal-ākhirati kamā ya'isal-kuffāru min aṣḥābil-qubūr(i).
О, эскысьяс! Эн сет отсасьысьясӧн найӧс, кодъяс вылӧ скӧрмӧма Аллах, збыльысь, найӧ чӧв олӧны мӧд олӧмысь сідз жӧ, кыдзи чӧв олӧны дзебанінса кафиръяс.